MONICA
ALONSO
CARMÉN
CHACÓN
LUZ
DARRIBA
MARÍA XOSÉ
DOMÍNGUEZ
BASILISA
FIESTRAS
MERY
PAIS
RUBÉN
PÉREZ
CARMEN
PORTEIRO
TAMARA
WASSAF
PROXECTO 01
PROXECTO04
PROXECTO 07 PROXECTO 08 PROXECTO 09
PROXECTO 05 PROXECTO 06
PROXECTO 02 PROXECTO 03
2018
EU... TI... ELAS... NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE
Dicía Simone de Beauvoir (París, 1908-1986) que o feminismo é unha forma de vivir
individualmente e de loitar colectivamente. O exemplo desta precursora segue vixente para
moitas persoas que traballamos na xestión cultural e no mundo da arte contemporánea
donde o papel da muller mudou de ser meras catalizadoras ou musas a desenvolver a
partir do século XX unha revolución catárquica, mais non absoluta nin rematada.
A presencia feminina na Rede Museística Provincial cunha porcentaxe de 70% de
mulleres na súa plantilla orgánica, co 100% de mulleres en postos de responsabilidade
(vicepresidenta, xerente e directora) é reveladora das súas intencións integradoras, pero
ademais desas porcentaxes de traballadoras está a propia programación museística
realizada da que a sociedade receptora toma boa nota asumindo e normalizando
a promoción da muller no mundo da creación artística contemporánea.
Neste caso queremos presentar e visibilizar os resultados dun proxecto resultado do traballo
en equipo, da suma de esforzos e compromisos técnicos e políticos que vai do eu ao nós
ao longo de anos de labouras donde o colectivo sempre prima sobre o individual.
Estas verbas pretenden materializar tamén a representación dunha xestión
conxunta porque sen o compromiso de todas as persoas e institucións implicadas
non se podería implementar e facer realidade a teoría e as ideas.
Eu…Ti…Elas…Nosoutras Nosoutrxs en rede é a froita madura da dedicación ao traballo a prol
da igualdade nun programa concreto que se ve reflectido nesta publicación materializando
un proxecto de xestión conxunta e unha suma de aportacións desde varios eidos creativos.
Agradecemos a todas e todos os implicados as súas contribucións, tanto ás artistas, como
ao equipo humano da Rede Museística Provincial, pero tamén queremos reflexionar ou
botar a vista atrais para facer valoración da laboura realizada e seguir adiante con maior
experiencia e perspectiva de futuro. Deterse para coller pulo e novos folgos porque a
visibilización de xénero segue a ser necesaria acotío e a loita pola igualdade segue vixente.
Eu…Ti…Elas…Nosoutras Nosoutrxs en rede
Tareixa Antía Ferreiro Tallón, Aurelia Balseiro García e Encarna Lago González
info@monicaalonso.com
PERCEPCIÓN CROMÁTICA ENMULLERES
DE DIFERENTES GRUPOS CULTURAIS
E SOCIAIS DA CIDADE DE LUGO é un
proxecto de investigación artística que
ten como obxectivo acadar información
sobre as calidades psicolóxicas das cores.
Relacionar variables emocionais con cores
para obter as cores de: a felicidade, a
infelicidade, o amor, a tristeza, a saúde, a
enfermidade, o relax, o estrés, o diñeiro,
o pracer, a dor, o infinito, o agora, a
familia, a vida, a morte, de que cor es ti?,
A túa cabeza, o teu corazón, a túa nai.
O proxecto vai máis alá ao investigar
grupos culturais –mulleres galegas,
mulleres xitanas, mulleres árabes- e
sociais –mulleres vítimas de violencia,
mulleres con cancro xinecolóxico.
Base de traballo:
100 mulleres da cidade de Lugo.
25 mulleres xitanas.
25 mulleres árabes.
25 mulleres vítimas de violencia.
Muller Idade
Ordena do 1 ao 6 as seguintes cores, segundo a túa preferencia
R
CR01 CR02 CR03 CA04 CA05 CA06 CA07 CV08 CV09 CV10 CZ11 CZ12 CZ13 CB14 CB15 CN16 CN17 CP18 CD19
A V Z B N
Utilizando a anterior gama de cores anota a referencia de que cor
son para ti as seguintes cuestiones. Podes anotar varias.
A túa cor preferida
A felicidade
A infelicidade
O amor
A tristeza
A saúde
A enfermidade
O relax
O estrés
O diñeiro
O pracer
A dor
O infinito
O agora
A familia
A vida
A morte
De que cor es TI?
A túa cabeza
O teu corazón
A túa nai
25 mulleres con cancro xinecolóxico.
Ás que se lles aplica un cuestionario
deseñado para este fin, o cal se
le en gráficos estatísticos.
Existen os datos reais pero a obra
continúa na lectura artística:
Felicidade amarela: felicidade álxida;
Amor branco: non ter vivencia plena
do amor; Saúde azul: a necesidade de
curar; Enfermidade marrón: enfermidade
localizada no corpo; Relax azul ceo: relax
pracenteiro; Estrés vermello: abstracto e
activo; Dor negra: o nivel abstracto máis
intenso da dor; Infinito vermello: medo ao
infinito; Agora marrón: agora turbio; Morte
negra: o negro da gran escuridade. etc., etc.
Tomando os datos das variables, De que cor
es ti?, a túa cabeza, o teu corazón, saen as:
MULLER BRANCA - MULLER
NEGRA - MULLER VERMELLA -
MULLER VERDE - MULLER AZUL.
Cuestionario
Percepción cromática en mulleres de diferentes
grupos culturais e sociais da cidade de Lugo.
Mulleres galegas, mulleres xitanas, mulleres árabes.
Mulleres vítimas de violencia,
mulleres con cancro xinecolóxico.
MUSEO PROVINCIAL DE LUGO
MONICA ALONSO
PROXECTO 01 / 2018
6.
Felicidade
Felicidade vermella
Idea intensada felicidade.
Felicidade fucsia
Preferencia cromática
de menor intensidade
da vermella.
Felicidade rosa claro
Preferencia cromática
de menor intensidade
da vermella.
Felicidade amarela
Felicidade álxida.
Felicidade verde medio
Idea estable de felicidade.
Felicidade verde escuro
Consciencia de
non ter felicidade.
Felicidade azul
Idea estable de
felicidade activa.
Felicidade azul mariño
Felicidade negativa activa.
Felicidade negra
Felicidade negativa.
Felicidade branca
A felicidade sen mancha.
Pracer
Pracer Vermello
O máis intenso.
Pracer Fucsia
Unha variación perceptiva
e cultural do vermello.
Pracer rosa claro
Unha variación perceptiva
e cultural do vermello.
Pracer amarelo
É un pracer inestable.
Pracer negro, marrón,
gris, azul mariño
Distintas variacións do
pracer negativo.
Pracer azul
Pracer frío.
Pracer verde
Pracer estable.
Pracer branco
1.
Dificultade para
situarse no pracer.
2. Cultura árabe.
Dor
Dor negra
O nivel abstracto
máis intenso da dor.
Dor gris
Un grao perceptivo
máis baixo do negro.
Dor azul mariño
Calidade activa da
dor negra
Dor vermella, laranxa
e amarela
Dor en proceso activo.
Infinito
Infinito branco
A idea abstracta
do infinito.
Infinito negro
Unha variedade do
infinito branco.
Infinito azul
Un infinito activo en
movemento, aberto a
posibilidades reais.
Infinito vermello
Medo ao infinito.
Infinito verde
A necesidade de
acoutar o infinito.
0%
Lugo Violencia Xitana Árabe Cancro
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
0%
Lugo Violencia Xitana Árabe Cancro
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
Lugo Violencia Xitana Árabe Cancro
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
EU... TI... ELAS... NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE MONICA ALONSO
0%
Violencia Xitana Árabe Cancro
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
7.
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE MONICA ALONSO
Eu Cabeza Corazón Eu Cabeza Corazón
MULLER BRANCA MULLER VERDE
MULLER VERDE CLARO DE CORAZÓN ROSA
MULLER AZUL CZ12
MULLER AZUL MEDIO CON CORAZÓN VERMELLO
MULLER AZUL MEDIO CON CORAZÓN BRANCO
MULLER AZUL CEO CON CORAZÓN VERDE
MULLER NEGRA
MULLER BRANCA CON CORAZÓN VERMELLO
MULLER VERMELLA
MULLER VERMELLA DE CABEZA VERDE
MULLER VERMELLA DE CABEZA AZUL
Muller soa Muller lixeira Muller en loita
Muller con ilusión
Muller en harmonía positiva
Muller en equilibrio e harmonía con paixón
Muller en harmonía con corazón lixeiro
Harmonía emocional positiva con corazón estable
Muller en negativo
Muller lixeira con paixón
Muller forte
A xuntanza do vermello e o verde é a de maior potencia: Muller plena estable
A xuntanza do vermello e o azul amosan: Muller en equilibrio activo
8.
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE
O proxecto, fundamentalmente, procede
dun libro produto dunha expurgación do
Museo Provincial de Lugo, que chega ás
miñas mans cando me vou entrevistar con
Encarna Lago González. Xerente da Rede
Museística da Deputación Provincial de Lugo.
Realmente non busquei a Isabel, é ela a
que me encontra. A causalidade fai que o
meu compañeiro o recolla e mo regale.
Abrín o libro pola foto de Isabel, e souben
que ela tiña algo que ver comigo. Cando o
lin dun tirón resoaron moitas cousas a pesar
da distancia e as vidas, pois había nel moitos
ecos da miña nai —que vivira a guerra— e
doutras vivencias. O libro estaba narrado
por Isabel desde un desapego que me
impresionou. Parecía como se, a pesar da dor
vivida, non pasase nada. Nin pola malleira
do seu pai, o desamor do seu marido, o
maltrato no traballo, o convencemento de
non atopar amor na súa vida ou, aínda, a
recollida das cinzas da súa única filla, e é
que a resiliencia desta muller é admirable.
“Eu non son o que me sucedeu, eu son
o que elixín ser” (Carl Gustav Jung)
“Memorias dunha nena da guerra”, de
Isabel Argentina Álvarez Morán, narra sen
apaixonamento unha durísima vida que, se
obviamos a guerra, podería ser como as que
podemos ver a día de hoxe. Moitas mulleres
na actualidade seguen inmersas en guerras
cotiás e sórdidas, gozan de invisibilidade e
son aldraxadas nos seus postos de traballo,
ao igual que moitas nenas sofren malos tratos
e abusos, que socialmente ventilamos cunha
manifestación máis ou menos multitudinaria
ou un minuto de silencio que dura ata a
próxima vítima. Aínda na actualidade, a
violencia dentro do seo da familia segue
soterrada e convive en aparente harmonía.
“Ata que o inconsciente non se faga
consciente, o subconsciente dirixirá a túa vida
e ti chamaraslle destino” (Carl Gustav Jung)
Arrastramos un lastre de arquetipos das
deusas gregas, que asumimos con total
naturalidade e que levamos —como
constelacións– na memoria colectiva, pero
nós somos moito máis intelixentes e libres
que todo isto que asumimos e arrastramos.
Dar luz en cada época á riqueza e grandeza
do noso xénero é arduo labor, e supón
poñer límites cada día, en cada actuación.
Isto carréxanos moitos problemas, críticas
e mesmo a morte, e só traballando cóbado
con cóbado crearemos unha rede que nos
apartará dun comportamento machista
que habita no arquetipo da Sombra, e
que consegue devorarnos se deixamos
que se manifeste e nos invada a vida.
A maioría das obras son específicas para
este proxecto, pero, lamentablemente, este
tema ten tal actualidade e vixencia que
outras pezas do meu traballo cumpren con
todas as vivencias de Isabel e con todos os
arquetipos que na súa vida manifesta, polo
que incluín algunha. Magóame pensar que
Isabel segue a ser unha figura que se repite
con demasiada frecuencia no século XXI.
As instalacións que se mostran en San Paio
de Narla fan referencia á caída do teito
de cristal, que tanto nos custa derrubar, e
as teas que penduran das almeas bailan
ao vento, voan co soño da liberdade e a
visibilidade, a pesar das treboadas. Resisten
firmes á intemperie e os golpes contra
as almeas, como homenaxe á forza que
acompañou a Isabel na súa traxectoria vital.
No palacio de San Marcos presentamos o
proxecto en tres fases que forman un todo.
Obras co concepto de resiliencia: “Como polo
sen cabeza”, “Resiliencia” ou “Coa mesma
vara” - obra residual de San Paio de Narla: “Non
son Penélope” “I=I”, a vídeo proxección “People
Said”. Pezas que inciden sobre o maltrato e a
violencia: “En bandexa”, “O devorador de almas”,
“Catro esquiniñas”, “Pero a min gústanme
verdes”. Obras que inciden na dor: “Como caldo
verde”, “Ata que a morte nos separe”, “Mariña”.
A simboloxía, tanto na cor como os materiais,
é algo que teño sempre moi presente
no meu traballo: cinza, esparto, arame,
cristal, sangue artificial, tule e algodón, en
oposición ao plástico, etc. Neste proxecto,
traballo con materiais como algodón e
fibras naturais que tinxo de negro, corto e
coso simbolizando a Sombra do arquetipo.
En contraposición, os brancos sérvenme
para evidenciar o oposto; a alma, a pureza.
Adentrarme na complexa psicoloxía
chea de ángulos das persoas e os feitos
que chegan a miña vida, evidenciar os
arquetipos que nos compoñen me permiten
traballar e aflorar emocións e recoñecer
o legado transmitido polo inconsciente
colectivo, a mitoloxía e a tradición.
Carmen Chacón
zonachacon@hotmail.com / fb/espaciochacon
ISABEL. LENINGRADO 1940
MUSEO SAN MARCOS / FORTALEZA SAN PAIO DE NARLA
LUGO / FRIOL
CARMEN CHACÓN
PROXECTO 02 / 2018
“Na miña vida vexo máis aspectos positivos que negativos,
negativos vexo moi poucos, os aspectos negativos débense
ás circunstancias […] a única cousa negativa que éu tiven na
miña vida foi vivir tres anos en Xeorxia.”
(Isabel Argentina Álvarez Morán, Memorias de una niña de la guerra).
As Santas Migrantas
MUSEOPROVINCIAL DE LUGO
As Santas Migrantas naceron para
homenaxear ao Museo do Pobo Galego no
seu claustro, no ano do seu 40 aniversario
(Teño unha peza). Porén, levaron moito
tempo na miña cabeza e nas miñas mans
antes da súa creación, recompilando o
material que logo utilizaría, pensando
que forma había de darlles. Chamei
a este proxecto As Santas Migrantas
—utilizando mesmo un palabro— para
que o seu nome adquirise o ritmo que
quería transmitirlle á obra. Unha obra
que tenta ser unha homenaxe, dende o
respecto a calquera crenza, ás mulleres
que por innúmeras razóns tiveron que
emigrar dos seus hábitats para conservar
a vida ou aspirar a outra máis digna.
Esas mulleres que padeceron —e padecen—
nas súas propias carnes as consecuencias
de seren transplantadas da súa cultura,
das súas formas de vida, das súas familias,
da súa terra, por razóns económicas (que
sempre son políticas) ou decididamente
políticas, e exerceron os peores traballos:
aqueles que ninguén quere, para
sobreviviren e axudar a súa xente nos
países de orixe. Pensei, xa que logo, que
merecían unha homenaxe comparábel,
aínda que simbólico, ao dunha santidade.
Un recoñecemento pagán que recolle delas
unha aura de espiritualidade sentida.
As Santas Migrantas proveñen dunha
xuntanza abonda de fotografías e historias
de mulleres, entre as que estaba a miña
avoa paterna, a miña nai, eu, e logo as
miñas fillas. Unha vida atravesada polo
feito da migración que me levou a coñecer
e recoñecer historias propias e alleas, coa
certeza de que teñen réplica en outros
milleiros de mulleres que non están nesta
escolma, mais existen. E seguen migrando,
e migrarán sempre por máis valos que
lles poñan, porque a Terra é de todas as
persoas e migrar é un dereito humano.
Con 400 fotografías fixen a man, un por un,
400 escapularios cos que interviñen parte
do claustro do Museo do Pobo Galego. De
entre todas as historias que compilara elixín
40 e as mesturei entre os escapularios.
Por escapulario pódese entender unha peza
de devoción; están normalmente dedicados
a persoas que foron santificadas polo que a
Igrexa católica considera méritos para esa
cualificación. Xente que na súa vida realizou
actos extraordinarios ou considerados
milagrosos polos responsables de ditaminalo,
ou ben mártires que sufriron castigos e
morreron polas súas crenzas relixiosas.
Ese aceno de santidade foi o que decidín
darlle ás miñas “migrantas”; mulleres
que levaron xeralmente unha existencia
dura e sen recoñecementos de ningún
tipo. Por iso quixen poñelas en valor,
a elas e as súas historias de vida.
Galiza sabe ben de migracións: es terra
de exilios e de acollida. Porén, as historias
pequenas, as intrahistorias (xa que temos
de moda a don Miguel de Unamuno)
tecidas ao calor das grandes perdas,
das enormes concesións, dos múltiples
esforzos, aínda están por contarse.
E desas historias as máis esquecidas,
agochadas, silenciadas son as das mulleres.
As que recordo da miña nenez riopratense,
as que tiñan dificultade para entender outra
lingua, para adaptarse a costumes ben
distintas, a comidas que lles eran alleas.
As que tendían pontes e impulsaban os
seus fillos e fillas a estudar, a prepararse
para adquirir ferramentas coas que elas
non contaron para enfrontar a vida. As
que transmitiron a súa cultura dun xeito
natural e se esforzaron para que as súas
crianzas medraran integradas na nova terra.
As que riron e choraron tan lonxe da súa
terra, que permaneceu incrustada nas súas
emocións coma se o tempo non pasara.
Todas elas son as miñas Santas Migrantas.
Algunhas das historias das Santas Migrantas:
«Cando eu tiña catro anos burlábame
dunha miña veciña, unha anciá napolitana
á que non lle entendía ren. Díxenlle un día
á miña nai: É unha burra, tan vella e non
sabe falar. Miña nai dixo moi seria: A burra
es ti, que non sabes que hai milleiros
de formas de falar e esa é a súa”.
«Miña avoa cruzou o mar cando os barcos
tardaban máis dun mes en atopar a
outra beira. Era moi nova cando chegou
a Montevideo. Din que moi guapa.
Coñeceu alí ao meu avó que xa emigrara
antes, que xa fixera algo das Américas,
e coma xa cumprira os corenta víñalle
faltando unha muller para estar completo.
A avoa non quería casar tan nova, mais
o avó insistiu tanto que ela non se puido
prensaluzdarriba@gmail.com
Luz Darriba (Montevideo, 1954)
Artista multidisciplinaria.
Premio das Artes da Cultura Galega 2018, ten moitos recoñecementos polo seu
traballo e realizou centos de exposicións individuais e colectivas.
LUZ DARRIBA
PROXECTO 03 / 2018
12.
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE LUZ DARRIBA
resistir. Eu non coñecín a miña avoa, mais
contan que aprendeu a falar seseando
para que non a sentisen estranxeira, e
cando volveu á casa, atravesando outra
vez o mar, nesa aldea de Nigrán toda
a xente a chamaba A Americana”.
«Manuela era a miña veciña. Era linda,
boa, nova, agarimosa. Falaba raro, con
ese socate galego que só causaba burlas.
Manuel, o seu home, era unha besta negra
á que eu odiaba con todas as miñas forzas.
Eu era só unha nena, non entendía moito
de nada, ou nada de nada, para mellor
dicir. Souben que me asistía a razón cando
veu a policía e despois os da funeraria e
despois todo o conventillo chorou pola
Manuela e pola covardía colectiva”.
Non mirei cara a atrás. Montei naquel
barco, enorme coma unha balea. Pensei
nos meus zapatos prestados: Quen sabe
cando podería devolvelos? Apertei os
puños e respirei o cheiro tan forte dese mar
que encerraba promesas e nostalxias.
Ninguén me dixera que era o mar. Só vira
montañas, abas caendo en picado, neve
e verde. Levaba a miña boneca apertada
como quen non espera máis do mundo.
Subín naquel tren, tan longa a viaxe…
Logo o barco. Tiña doce anos e xa era
unha exiliada de todo o coñecido.
Sube ao barco, veña, non me sexas
caguetas. E eu subín. E o medo
confundíuseme coa euforia e a tristeza
coa alegría, e a alegría co medo outra vez.
E nunca souben quen era máis forte.
Vin aquí a traballar. Do que fose, un traballo
digno. Disposta a aturar canto puidese,
tentando saír do buraco. Atopei un presente
que a miña imaxinación non previra. Vinme
sen ser eu, sen ser ninguén. Sen sentir
nin o meu corpo neste bordel maldito.
Viña dende Santo Domingo a coñecer
a miña neta. Xuntei cartos durante
anos. Uliría Europa, comería Europa,
gardaría no meu corazón esa Europa,
e vería a miña filla despois de tanto
tempo. O tren de Madrid nunca
chegou a Santiago. Tampouco eu.
Nas vías só se cheiraba a morte.
Daniela quería estudar. Era tan intelixente
que aprendeu a falar un galego máis ca
digno nun santiamén. Nese dicir amén tivo
cinco fillos. O sexto matouna ao nacer, nun
hospital ben amábel deste primeiro mundo.
Anxos chegou á Arxentina casada por
poderes. Soñou entre os vaivéns do barco
cun futuro. Con axudar aos papás. Con
volver feita unha señora. El só quería a
alguén que cociñase, limpase, se deixase
facer fillos: todo de balde. Ela só alimentaba
o desexo de morrer sen facer ruído.
Nai, os nenos na escola búrlanse de
min. E logo que fan? Dinme que diga
zapato e eu non podo. Digo sapato ou
cúspolles ao dicir zapato. Pois dilles
zapato e cúspelles ben cuspidos.
Elisa coidaba tan ben de Nanda, que Nanda
viviu cento e un anos. Os derradeiros
quince baixo o coidado de Elisa. Elisa
viñera do Perú e comezara a traballar na
casa de Fernanda cando ela aínda podía
valerse por si mesma. Eran entrañábeis
xuntas as dúas. A última vez que vin
a Elisa díxome chorando que Nanda
morrera. Que vas facer logo? Volvo
para casa. Non quero coidar vellos,
non quero perder máis un amigo.
Vostede de onde é? De Lugo, de toda a
vida. Non pode ser, ten un sotaque ben
distinto. Vostede non é de aquí. Xa levo aquí
trinta anos. Vostede é de fóra. De fóra de
onde, berro eu que xa nacín estranxeira.
13.
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE LUZ DARRIBA
As santas migrantas
Catrocentas fotos intervidas e plastificadas
de mulleres migrantes convertidas en
escapularios feitos a man con la marrón
(punto escapulario). As fotografías proceden
de fondos públicos e privados. Corenta
textos con historias recollidas de mulleres
do mundo. Instalación, traballo en proceso.
As Santas Migrantas estiveron no Museo
do Pobo Galego, no Museo Provincial de
Lugo, na Universidade de Tras os Montes
en Portugal. Seguirán a súa viaxe.
14.
mariajosedominguez.blogspot.com / mariaxosedominguez@gmail.com
Estaobra é un achegamento ao ámbito
femininio e á “Outra” a través dun
acontecemento íntimo como é “a voda”,
episodio que marca de diferente maneira
ás mulleres de todo o mundo. Trátase
da representación dun feito, que supón
o final dunha etaña para dar comezo
a outra, tendo como pano de fondo
o sistema patriarcal. As mulleres que
aparecen nas fotografías corresponden
as noivas do arquivo fotográfico familiar
da artista. Cada unha delas posúe
unha realidade diferente reflexo da súa
identidade individual. O día da voda, en
moitos casos representa a entrega, a
memoria dos soños cumpridos ou non,
os desexos almacenados que configuran
a nosa personalidade, un día no que a
muller experimenta contradicións, que
a vela e a mostra. Na obra subxace
unha crítica social por medio dos textos
proxectados, que cuestionan o que
realmente implica o casamenteo abordado
desde unha perspectiva feminista.
PEGADAS DUN COMPROMISO
PAZO DE TOR
MARÍA XOSÉ DOMÍNGUEZ
PROXECTO 04 / 2018
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE MARÍA XOSÉ DOMÍNGUEZ
A instalación foi traslada ao Pazo de Tor
e exposta no salón de recepcións.
Os grandes lenzos que configuran a obra
situáronse creando un gran círculo, nun espazo
transitable, xerando de novo un diálogo tanto
entre as propias imaxes como co espectador.
17.
bfiestras@gmail.com
Todo o quenos rodea forma a nosa
paisaxe corporal. Claramente a “nosa”
por sociedade e non a “miña” por persoa.
Cando elaboro as diversas pezas aquí
presentes, trato de “trenzar pontes”
entre esas dúas “ideas-forza” que
rexen a nosa experiencia vital.
Todo o proceso creativo aúna o
experiencial-visual co emotivo-introspectivo,
de tal xeito que hai momentos nos cales
as visións externas impregnan toda a
creación, e pola contra noutros intres,
é a reflexión interna ou o simple azar
o que determina a materialización.
Así, o conxunto de observacións unidas ás
miñas reinterpretacións van deslindando
unha senda que bebe a partes iguais do
social e do individual, pero iso si, asumindo
a potencia creativa da propia natureza
en tanto transformadora das nosas
percepcións e reimpresións corporais.
A IDEA DA PAISAXE DENDE A CORPOREIDADE
MUSEO PROVINCIAL DE LUGO / MUSEO PROVINCIAL DO MAR
BASILISA FIESTRAS
PROXECTO 05 / 2018
www.merypais.com / hola@merypais.com
Aartista presenta unha video
creación/reportaxe da súa relación coa
Rede Museística de Lugo dentro dos
proxectos Nos+outras en Rede, Culturas
en diálogo e presentación do novo
proxecto de colaboración “transcender,
transmitir, transformar” unha serie de
talleres feministas trans-nacionais co
Instituto Cervantes de Tetuán en Marrocos
a Fundación Premio Convivencia de
Ceuta e a Rede de Museos de Lugo.
Mery Pais e unha artista multidisciplinar
que investiga a relación entre España
e Marrocos dun modo artístico por
medio das súas experiencias vitais.
Os seus traballos reflexan as súas
preocupacións, analiza a imaxe do “outro”,
do que ten unha cultura diferente, trata
temas como a migración, a identidade
cultural, ou os prexuizos existentes entre
ambos países por medio de técnicas como
o video-art, a fotografía ou a instalación.
Trascender, transmitir, transformar
MERY PAIS
PROXECTO 06 / 2018
rubenperezpombo@hotmail.com / @ruperpob
Propostaartística: Rubén Pérez Pombo
Vídeo: Javier Padilla
Produción: Jessica Amado, Elena Centelles, Manuel Rivera.
Frío: somos inuit? é unha instalación con
vídeo arte, baseada na marxinación de
milleiros de mulleres que tiveron que cruzar
mares e océanos na procura dunha vida
mellor. Arredor deste fenómeno a sociedade
non responde, quedamos fríos coma os
inuit que, por outra parte, tamén sofren
a marxinación nunha especie de círculo
concéntrico que nos leva a recoñecer o
funcionamento escuro desta sociedade
(Nós marxinamos e marxínannos). A balsa é
o fogar do emigrante, a nosa cama, o noso
soño que ás veces remata en pesadelo.
Eu mesmo confésome un verdadeiro inuit,
recoñézome un verdadeiro inuit tanto se vai
frío ou calor. A definición que o dicionario
ofrece da palabra emigrante ten que ver
co movemento das persoas dun lugar a
outro. Aquí nada se fala da conseguinte
marxinación que achega esa palabra.
Esta sociedade ten moito frío.
Europa é unha grande extensión
dunha chea de inuit que non atende
o seu corazón enfermo. Cómpre
unha revolución para salvar unha
humanidade que pouco a pouco
apodrece dende os despachos até os
máis pequenos recunchos coma o noso.
Cómpre lembrar que vivimos no cú
de Europa. Si. Dende ahí berramos
sen que ninguén escoite que milleiros
de persoas están a morrer.
Estamos conxelados. Afogados. Non hai
respostas e as bombas seguen a caer e
a humanidade pérdese no Mediterráneo,
un novo campo de concentración.
E ninguén fai nada.
Non pasa nada.
Somos inuit.
Frío: somos inuit?
MUSEO-FORTALEZA SAN PAIO DE NARLA
RUBÉN PÉREZ
PROXECTO 07 / 2018
Vivimos nun mundohiperconectado,
pero somos un universo de individuos
aillados. Esta serie de imaxes xorde
nunha viaxe, nun reencontro, ao
recuperar unha conversa interrompida,
ao descubrir unha nova forma de ver.
Nace en 2018 e evoluciona en 2019
ata o que é agora, un grupo de 20
imaxes no que as liñas, as formas, as
marañas do cableado entrelázanse
unhas con otras a través da simetría
hola@carmenporteiro.com / www.carmenporteiro.com
1. conexións [en serie]
9 pezas en formato horizontal, dun tamaño de
100x31 cm. Son imaxes nas que se busca a simetría a través
do efecto espello; unha simetría que ten a intención de
reflexar a incomunicación e o aillamento da realidade.
creando tensión. É unha contradicción,
como as que teñen lugar nos procesos de
comunicación, nos que as interferencias
provocan unha disrupción na recepción
da mensaxe. E ahí é onde xorden
os problemas, a incomunicación, a
desconexión e a falta de entendemento
entre as dúas partes do proceso.
Conexións é un proxecto que parte
dunha transformación gradual,
evolucionando en 3 fases:
Conexións
MUSEO PROVINCIAL DE LUGO / MUSEO-FORTALEZA SAN PAIO DE NARLA
CARMEN PORTEIRO
PROXECTO 08 / 2018
27.
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE CARMEN PORTEIRO
2. conexións [en paralelo]
Composta por 4 imaxes, cada unha delas duplicada e
invertida horizontal ou verticalmente, que xorde a partir
da primeira (conexións [en serie]), facendo un total
de 8 fotografías de 100x43 cm. Cada imaxe completa
(o par de fotografías) ten un tamaño de 100x86 cm.
Esta primeira fase do proxecto, conexións [en serie]
formou parte da exposición colectiva:
Eu... Ti... Elas... Nosoutras, Nosoutrxs en rede da Rede
Museística da Deputación de Lugo en 2018.
28.
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE CARMEN PORTEIRO
3. conexións [circuitos]
7 imaxes, cada unha delas duplicada e
invertida horizontal ou verticalmente,
que conforman o final do proceso de
transformación das dúas primeiras.
Cun tamaño de 100x100 cm.
As tres series forman parte deste proceso,
o proxecto conexións; poden funcionar
de forma independente, aínda que como
conxunto tratan de amosar a paradoxa dos
procesos comunicativos dos individuos
na sociedade actual, que radica nunha
multiplicidade de posibilidades de
comunicación existentes, que provocan
en realidade un aillamento total do
individuo. Baixo o punto de vista estético
búscase desde o efecto espello, que se vai
desdobrando para acadar maior énfase, así
como do uso dunha cor artificiosa, que dota
ás imaxes dunha sensación de irrealidade
e dunha visión distópica da realidade.
29.
Neste proxecto exploroa noción dun
retrato expandido, indago mais alá do
suxeito retratado chegando por momentos
a unha desaparición do corpo, un corpo
sen carne, un prego no espazo.
Estes, á súa vez, espazos comprendidos
como testemuñas íntimas da relación
entre o suxeito e a súa contorna, a
natureza e o cotián. Unha paisaxe
con carácter simbólico, forzando os
límites entre a realidade, a percepción
e a representación, que nos permite
reflexionar sobre o concepto
contemporáneo de paisaxe intimista.
Gran parte das teas, atopadas nun
armario dunha casa abandonada, coas
súas etiquetas novas e gardadas quizais
para un proxecto especial que nunca
foi, suxeríronme darlles unha vida e
un protagonismo especial, que xogan
ao mesmo tempo coa multiplicidade
de formas de habitar un espazo
baleiro, levando á posibilidade de
traballar o seu correlato desde a idea
de corpo-ausencia-muller-espazo.
Nesta serie, poño en tensión a relación
entre retratos, xeralmente femininos
con panos, turbantes, veos e teas.
Os obxectos repítense de diferentes
maneiras, dialogando co corpo ou
ben desposuídos, baleiros e solitarios.
Onde, a partir do bodegón ou da
natureza morta o pano funciona como
corpo e o corpo como contedor.
Muller, pano, flores, son propios do
imaxinario feminino que aquí formúlanse
desde un exercicio de reflexión, onde
as miradas cobran forza, son seguras e
non sumisas, onde as teas cómense á
muller, a invisibilizan, procurando, dalgún
modo, unha revisión da historia.
A intención de “producir” retratos que
teñan un cruzamento de miradas, entre
o espectador e o retratado, miradas
intensas ou mesmo a negación da
mirada cara ao espectador, imaxinando
escenas que superen a noción de “o real”
en sentido estrito. Interésame o poder
evocativo do xesto, xa sexa nun detalle
ou un prego, a provocación da mirada
e a exaltación da expresión no sutil.
En numerosas sesións indaguei a
posibilidade de deixar rastros, de suxerir
corpos debaixo de panos, cubrir para
descubrir, xerando esculturas e definindo
pregos; levando así a intuición do
espectador a completar o sentido dun
traballo que se abre a múltiples lecturas.
Fraxilidade suspendida
MUSEO PROVINCIAL DO MAR
TAMARA WASSAF
PROXECTO 09 / 2018
hola@tamarawassaf.com / www.tamarawassaf.com
2019
Sabela
Arias Castro
Ofelia
Cardo
Silvia
García
Mujeres
Mirando
Mujeres
Viki
Rivadulla
PROXECTO 01
PROXECTO04 PROXECTO 05
PROXECTO 02 PROXECTO 03
EU... TI... ELAS... NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE
“AS MULLERES PODEMOS E DEBEMOS CAMBIAR OS MUSEOS”
O catálogo que ahora temos entre mans representa a confirmación dun compromiso. Desde a súa
constitución, a Rede Museística Provincial apostou polas persoas, pola diversidade e a inclusión,
visibilizando a fenda social e as desigualdades, entre elas a de xénero. Aquí estamos mulleres
falando de mulleres, visibilizando a súa/nosa obra e a súa/nosa calidade artística, despoxando ao
sistema, polo camiño, dos estereotipos patriarcais. Este proceso, non foi nin está sendo doado.
Estivo pragado de ilusións, obstáculos, algúns superados e outros aínda por superar, tropezos,
emocións, mais por riba de todo, está o valor do acadado, a construción desde a sororidade
dunha rede de apoios, forxada na confianza e na seguridade de saber a onde nos diriximos.
Este traballo é o resultado dunha xestión de vintedous anos que desde a Rede Museística Provincial
de Lugo aposta por un paradigma de xustiza social e cultural representado no feminismo para o 99 %
definido por Nancy Fraser, que implica as tres R: redistribución, representación e recoñecemento.
Este traballo sería imposible sen o soporte dunha ampla rede comunitaria integrada por mulleres
artistas feministas, e os apoios desde o ámbito académico e o tecido asociativo, porque o
sistema rexeita e frea todo aquilo que o poida desestabilizar. En Lugo, ó longo destes anos,
pasou algo importante que non se documentou porque, do mesmo xeito que ocorre coas mulleres,
os museos que traballamos pola igualdade estamos invisibilizados e vémonos obrigados a
plantexarnos estratexias de difusión alternativas, unha especie de comunicación de guerrillas.
A nosa responsabilidade social obríganos agora a dar un paso máis para adecuarnos ós
tempos que nos está tocando vivir. Dentro do actual plan de traballo “Ronsel de Futuro:
Rumbo 2030” queremos articular un protocolo de igualdade entre artistas, homes e
mulleres, que sirva de referencia para desterrar accións claramente asimétricas.
Por todas as que fomos e por todas as que somos, é para min un pracer presentar esta publicación
coincidindo co 15º aniversario da Rede Museística Provincial de Lugo. Son tres catálogos nun
mesmo volume, froito da rectificación dun erro e dun longo proceso de reflexión, pero sempre desde
a mesma filosofía de unidade. Un EU que podes ser TI, ELAS, NOSOUTRAS, NÓS+OUTRXS
pero todxs xuntas cooperando por unha igualdade real, fóra do oportunismo e das efemérides.
Encarna
Lago González
CONVERSAS
REDE MUSEÍSTICA PROVINCIAL/ MUSEO PROVINCIAL DO MAR /
MUSEO FORTALEZA SAN PAIO DE NARLA /
MUSEO PAZO DE TOR / A SALA MULTIUSOS DO MPLUGO
Sabela Arias Castro
A levedade (9/3/2019) (detalle)
Acuarela sobre papel. 20,5 Ø sobre papel de 30 x 40 cm
Cando falamos de vagar miles de imaxes
aparecen na nosa mente, como se fosen novas,
mais como se sempre estiveran aí. E marchan,
vanse, foxen.... como ondas de historias que xa
non son, pero que van e veñen dentro de nós.
Falar comigo, falar contigo, conversamos nun
mundo que pasa axiña por todo, e facelo sen
présa, sen medo, só polo pracer de falar.
E que as conversas son iso, unhas cores que
traen eses detalles da vida e dos soños, que
falan de fronte e que chegan a ti esperando
que poñas esa palabra, para que a fagas túa.
Podemos falar de todo, ese é o plan.
Sen pretendelo as xentes que temos ben preto
sempre aparecen, por veces tamén as lonxanas.
Quen sabe se ese Atlántico que divide estas
dúas terras se torne en regato que une as miñas
murallas coas rúas de cidades infinitas.
No fin, conversas que fan que a levedade
sexa parte de nós, como as bolboretas, as
migracións, unha avaría, un golpe de estado,
ou mesmo que bonito está hoxe o ceo.
De lonxe verás só cor, pero se te atreves a
conversar, aparece un mundo no que ti e eu
estamos, estamos como sempre falando.
Sabela Arias Castro
CONVERSANDO
PROXECTO 01 / 2019
sabelaariascastro.blogspot.com / www.sabelaarias.com / historiasdeiciaeavoa.blogspot.com
Detalles das obras: Migracións, Lugo (superiores)
Polo pracer de pintar, 50 anos non é nada (inferiores)
36.
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE Sabela Arias Castro
O gran azul (23/3/2019)
Acuarela sobre papel Ø 21,5 cm sobre papel 30 x 40 cm
Díptico, xaneiro 2017. Buscando un lugar no mundo
Acuarela sobre papel 30 x 40 cm (2) Abaixo detalle.
37.
Conversas éo títuloxenérico dunha
serie de obras que falan sobre
o día a día. Partindo de figuras
centrais, xurden temas, lembranzas,
imaxes. Iso son estes cadros, unha
conversa, un pensamento... que
xiran sobre un día, un momento.
A miña obra ao longo destes anos
ronda sobre a importancia dos
pequenos acontecementos que
describen a vida, sons, olores, e que
Lugo (2/3/2019)
Acuarela sobre papel 30 x 40 cm
Taller (2/3/2019)
Acuarela sobre papel Fabriano black black 20 x 20 cm
din máis de nós, da nosa sociedade
que os grandes fitos da historia.
Iso é esta serie, o cotiá, o miúdo,
a importancia da interacción,
da soidade, da sociedade...
A cor, parte esencial destes traballos,
non evoca ledicia, define cada
elemento por separado e a súa
interrelación. Sendo certo que o
conxunto é un todo, cada peza non
perde o seu significado. Como na vida.
CONVERSAS, COMEZANDO A FALAR
EU... TI... ELAS... NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE Sabela Arias Castro
38.
S/T, 2016. Xerseie formigón
Desasosego, 2019. Xersei e formigón
Confrontación (detalle), 2016_19
Apresar as mans, 2018. Feltro e formigón
www.ofeliacardo.com / ofeliacardo10@gmail.com
É a continuación de “Faltarme el suelo”,
un proxecto que pretende poñer en
contacto, a través das obras expostas,
os traumas familiares non elaborados e
xerados pola Guerra Civil Española.
O motivo do mesmo foi o encontro
coas camisas do avó, morto na guerra,
que sacou á luz a historia familiar.
Un tema do que nunca se falaba. É por
iso que agora, ao atopar estas pezas
do pasado, asalta a dúbida de como
chegamos a estar tan illados desa parte
tan importante de nós mesmos.
Esta desconexión entre o pasado e o presente,
unida ao non nomeado pero latente na nosa
historia persoal, é o que motiva este traballo.
O título alude ao esquecemento e o
esvaecemento dos recordos, no sentido da
perda da trasmisión de acontecementos. Con
eles se perde a posibilidade da restitución
desa parte de nos mesmos, do coñecemento
de saber como estamos constituidos. Tamén
se refire a morte da xeración que o viviu e
do/as fillo/as que están a piques de desaparecer.
Mortos dúas veces, na guerra e na represión
coa imposición do silencio e a desmemoria.
ESQUECER ATA ESVAECER
MUSEO PROVINCIAL DE LUGO/ MUSEO PROVINCIAL DO MAR /
MUSEO FORTALEZA DE SAN PAIO DE NARLA / MUSEO PAZO DE TOR
Ofelia Cardo
PROXECTO 02 / 2019
39.
Ofelia Cardo
Pendente, 2016_18
Fotografíaen lona. 53 x 100 cm
Esquecer ata vanecerse, 2016_18
Fotografía en lona. 53 x 100 cm
O meu pesar, 2018
Camisa e formigón. 50 x 120 x 15 cm
Abatida, 2016_18
Fotografía en lona. 53 x 100 cm
A construción simbólica do exposto elabórase
mediante o enfrontamento que supón a caída
do mundo no que se vivía. Un mesmo corpo
que golpea as súas mans, a dereita contra a
esquerda. O corpo construido, unhas veces con
tecidos como feltro ou xerseis xa elaborados,
e outras veces coas propias camisas do
avó. Un corpo tensado e esgotado, que se
arrastra polo chan e que ten as extremidades
insertadas no formigón. As mans apresadas,
o meu pesar, abatida, de esguello, á espera,
son algúns dos títulos das pezas que
conforman “esquecer ata desvaecer”. Unha
reconstrución subxectiva que agarda escondida
nos caixons, á espera de frear o triunfo da
desactivación que logrou o esquecemento.
EU... TI... ELAS... NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE
Que papeis gardamos?notas, listas, papeliños,
todo ese material efémero fala de nós.
Os ephémera no ámbito dos arquivos alude
a aqueles documentos que non foron creados
para perdurar (e niso distínguense dos
libros e os documentos administrativos).
Na casa dos meus pais, había unha carpetiña
de cartón que gardaba todo o rastro material
do meu avó paterno. A súa vida legal
estaba recollida nesa carpeta. Os papeis que
gardamos, son sobre todo, os papeis que a
sociedade nos obriga a gardar, papeis que
teñen que ver co rexistro da nosa identidade,
coas propiedades herdadas, cos estudos, con
trámites administrativos. Nesa carpeta, no
medio dos papeis importantes, aparecían como
intrusos pequenos rastros do cotián, modestas
listas da compra nas que se apuntaban os
víveres que precisaba un pequeno barco de
baixura que faenaba na costa de Portugal.
Esta cuestión acerca dos papeis e o rastro
material despertou o meu interese cando
me decatei que na nosa sociedade tiramos
moitos rastros do pasado, porque non teñen
“valor” porque non son xoias nin vaixelas
fermosas. O prezo do metro cadrado da
vivenda fai que haxa unha verdadeira praga
de bibliotecas desfeitas (algunhas acaban
en contedores). Non é so pola falta de
espazo, parece que todo está na “nube” que
todo está dixitalizado, e o feito de tocar e
manipular os libros e os papeis como obxetos
físicos convertiuse en algo secundario.
O arquivo persoal, o meu particuar
“ephemera” foi convertíndose en libros
de artista, en pequenos obxetos que son
construidos a partir de “cachos”, fotocopias
de xornais, recortes de prensa, listas
e apuntes de clase. Esa reconstrución
intenta ofrecer unha relectura do rastro
material que deixamos tras de nós.
RASTRO MATERIAL. APRENDER DO ARQUIVO.
NOTAS PARA A CONSTRUCIÓN DUN
ARQUIVO DE EPHEMERA
PAZO DE TOR
Silvia García
PROXECTO 03 / 2019
silviacasi@gmail.com
Ana Kala
Emma FernándezGranada
Luz Darriba
Marina Núñez
Mónica Alonso
Natalia Pastor
Nuria Lago
Paula Noya
Reme Remedios
Ruth Lodeiro
Ruth Montiel Arias
Xisela Franco
Yolanda Dorda
Yolanda Santamaría Galerón
Organizada por Arte a un Click e comisariada
por Mujeres Mirando Mujeres, a segunda
edición do poder da presenza “ELIMINANDO
OS LÍMITES AUTO- IMPOSTOS” foi
convidada pola Deputación Provincial de Lugo
como parte da súa programación cultural,
sumándose así ao proxecto da Rede Museística.
Provincial de Lugo “EU... TI... ELAS...
NOSOUTRAS, NOSOUTRXS EN REDE”
A mostra puido visitarse do 31 de outubro
ao 18 de decembro de 2019 en la Sala de
exposicions Pazo de San Marcos de la
Deputación Provincial de Lugo. E estendeuse
aos catro museos da Rede Museística
Provincial de Lugo, Museo Provincial de Lugo,
Museo Fortaleza San Paio de Narla, Museo
Provincial do Mar e Museo Pazo de Tor.
A galería de arte Luisa Pita quixo sumarse ao
evento patrocinando o premio que leva o seu
nome. A seleccionada para expoñer de forma
individual na galería Luisa Pita de Santiago de
Compostela en 2020 con apoio e difusión de
Mujeres Mirando Mujeres foi Paula Noya.
www.arteaunclick.es / www.mujeresmirandomujeres.com
Paula Noya. El velo pintado. 2019
Marina Núñez. Ingenio (Carmen). 2010 Emma Fernández Granada. De las hulleras del norte. 2019
Mujeres Mirando Mujeres é un
proxecto de arte e xénero que celebrou
xa a súa V edición. Un espazo que
nace cun obxectivo claro: poñer en
valor e dar visibilidade ao traballo
de mulleres artistas e xestoras
culturais. Na plataforma participaron
ata o de agora 260 profesionais,
publicáronse 171 traballos e se
acollido 26 proxectos invitados.
A exposición conta co traballo de 14
artistas procedentes de Asturias, Cantabria,
Castela-León e Galicia. As creadoras foron
presentadas ao longo das cinco edicións de
Mujeres Mirando Mujeres polas xestoras
culturais: Adriana Pazos Ottón, Audrey García,
Doll Ida, Elena Bangueses, Luisa Pita, Mariña
Fertré, Montaña Furtado, Patricia Acal, Paula
Cabaleiro, Pilar Bonet, Pilar Sánchez Monxe,
Sara Pérez Belo e Susana Carro Fernández.
ELIMINANDO OS LÍMITES AUTOIMPOSTOS
Mujeres Mirando Mujeres
PROXECTO 04 / 2019
45.
EU... TI... ELAS...NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE M u j e r e s M i r a n d o M u j e r e s
Ana Kala. El baile del alma. 2013
Ruth Montiel Arias. Máxima. 2017 (esquerda) / Ruth Lodeiro. Penélope Islas. 2019 (dereita)
Nuria Lago. A miña ínsua. 2019 Natalia Pastor. Déshabillant la maison (Homenaje a Louise Bourgeois). 2017
Yolanda Santamaría Galerón. Receita social. 2019
Reme Remedios. O instinto temido. 2006 e 2018
Luz Darriba. Delitos carnais. 2019. Documento do Arquivo do Museo Provincial de Lugo / Rede Museística
Esta nova edición de “O poder da presenza”
de Mujeres Mirando Mujeres, comprometidas
coa incidencia da perspectiva de xénero na
arte, quere insistir nestes territorios cotiáns, nos
micro-mundos individuais, os que vivenciamos
connosco mesmas e que diariamente nos
enfrontan coa validación do noso dereito.
Os traballos das artistas que aquí
se expoñen tratan de cuestionar,
utilizando a arte como unha ferramenta
de cambio e reflexión, os lugares aos
que a muller foi relegada, mesmo
dunha forma autoimposta, como
consecuencia do sistema patriarcal.
Estas obras falan dos cambios que se
están producindo na actualidade, da
eliminación deses límites autoimpostos,
de novas formas de interacción, das
batallas que se libran no ámbito do
feminino de forma externa pero tamén
interna e do cuestionamiento do discurso
de dominación heteropatriarcal.
46.
Yolanda Dorda. S.T.2018
Xisela Franco. Vía Láctea. 2013
Mónica Alonso. Bágoas de Cranco. 2019
[...] O feminismo é tamén unha batalla
que se gaña desde dentro, e temos
que interiorizala de tal forma que sexa
parte do noso ser, convertida nunha
forza que nos una, que nos contaxie de
convencemento para poder reivindicar a
presenza e o lugar que nos merecemos.
Hoxe seguimos necesitando gañar
espazos de visibilidade e compromiso
que nos permitan implementar ademais
de necesarios cambios no mundo
da política, a empresa, o mundo
económico, o do saber ou o mundo da
arte, outros cambios que van máis aló
e que, en definitiva, son os que farán
que a igualdade real chegue.[…]
[...] As decisións que tomamos a diario, moitas
veces nimias, mesmo sen darnos conta,
axustándonos ás expectativas que como xénero se
ten de nós, perpetuando así un canon que, a forza
de repetirse, temos interiorizado de tal forma que
nin o percibimos. Freos autoimpostos, teitos,
gaiolas de cristal que nos limitan o poder,
o poder ser, o poder estar, o poder crecer.
Recoñecer eses límites faranos comprender
o como. Como repercuten esas decisións
diarias en poñernos trabas, como decidimos
facer unha cousa e non outra porque
temos asimilado profundamente, a base de
repetición e repetición, o xesto, a resposta
o comedimento, a imaxinación disposta
na etiqueta do servizo, a melena atada, o
sexo adormecido, a mirada esquiva.[…]
A sala de exposicións da Deputación Provincial
de Lugo, acolleu a estas 14 creadoras que
mostraron a súa mirada ao redor desas
barreiras. A mostra estendeuse aos carro
museos da Rede Museística Provincial de
Lugo nos que se realizou unha relectura das
obras para xerar un diálogo reivindicativo
e natural coas pezas dos propios museos.
No Museo Provincial de Lugo expúxose catro
pezas de sériea “Inercias” de Natalia Pastor. No
Museo Fortaleza do Paio de Narla expúxose a
peza “As dúas colchas [avoa nai filla neta]” de
Reme Remedios. No Museo Pazo de Tor expúxose
a obra da videoartista Xisela Franco “Cruz Piñón”.
E, No Museo do Mar expúxose a peza “Penélope
Tecedoras de Soños III” de Ruth Lodeiro.
EU... TI... ELAS... NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE M u j e r e s M i r a n d o M u j e r e s
47.
“Bruxa!” É unproxecto artístico sobre
a violencia contra as mulleres e que
reivindica a liberdade das mesmas.
Fala sobre e a represión patriarcal agachada
tras a queima de bruxas (partindo das teses
de Silvia Federici) e que segue vixente baixo
formas como estratexias de silenciamento, de
linchamento mediático ou de banalización e
normalización da violencia contra as mulleres.
A máxima expresión da violencia que
o sistema exerce sobre as mulleres son
os feminicidios. E lonxe de rematar,
teñen un gran número de vítimas.
“Bruxa!” reivindica a figura da bruxa coma
muller empoderada que é anomalía nun
sistema opresor que precisou metelas na casa
a parir man de obra. Que lles expropiou os
saberes e os corpos. Sistema que segue en pé
edificado sobre os corpos femininos e é fonte
de todas as outras formas de opresión.
A figura da bruxa serve para presentar non
só a opresión sobre as mulleres, senón
tamén a resposta como resistencia e a figura
da muller dona de si, vista como ameaza
e coma un ser insubmiso e incontrolable
para un sistema misóxino e que é unha
peza fundamental para os cambios sociais
e políticos necesarios, que han vir da man
das mulleres. Por isto a mostra fala da auto
conciencia, auto formación, deconstrución
e sororidade como ferramentas de loita.
“Bruxa!” é, ao fin, un canto á liberdade.
O ronsel
Acrílico sobre lenzo 100 x 100 cm. 2019
O cazador
Acrìlico sobre lenzo. 120x80 cm. 2018
“Reclamo o meu lugar no mundo; o teu,
o noso, o de todas. O anaco de territorio
que pisan os meus pés de muller.
E conxuro o silencio, o veo deitado sobre
as mulleres sabias, sobre as que nos deron
o leite e peitearon as nosas trenzas; as que
abriron os camiños e gardaron as sementes.
As que nos contaron os contos todos.
Conxuro o medo á ira dos que
noutrora amamos e agora son
verdugos das nosas liberdades.
Conxuramos o substantivo masculino
excluínte onde nos pechan e nos
silencian, enmudecen e anulan.
Conxuramos a todos os
depredadores,chuchadores do noso
tempo e o noso ser, que pospoñen as
nosas vidas, para vivilas…cando?
Conxuramos a pobreza que se aferra
ás unllas das mulleres e fai niño nas
carnes secas e nas nenas mortas
para darse en velenosa herdanza
Conxuramos a dor das coitelas da
mutilación e o terror ante a besta
que aniquila a inocencia.
E collo as mans quentiñas das
mulleres que me axudan a saír das
tebras, que alumean o camiño.
E collo tamén a man das que veñen detrás,
das que aínda non son. Xuntas saímos todas
das catacumbas. Milleiros de mulleres
paríndonos unhas ás outras, dándonos á luz…
Somos as sen nome. Pero temos nome.
Digo o meu nome e o teu. Feminino
singular, feito plural indomábel.
O noso nome, furacán que fura a noite escura.
Porque temos en nós a semente para
construír un mundo novo. O ronsel da
liberdade. Os coidados da Terra. E non
imos renunciar a plantar esa semente.
Atoparemos a terra fértil!”
Viki Rivadulla
CONXURO
www.vikirivadulla.com / vikirivadulla@gmail.com
BRUXA!. LIBRES, REBELDES, INSUBMISAS
REDE MUSEÍSTICA PROVINCIAL DE LUGO
Viki Rivadulla
PROXECTO 05 / 2019
A exposición consta de 22 acrílicos,
6 láminas da serie “Bailadoras
Libertarias”, un mural formado por
25 debuxos e unha escultura de arxila
sobre creba. Vai acompañada por textos
inspiradores do proxecto: Federici,
Clarissa Pinkola, Rita Segato, Marcela
Lagarde, Mª Xosé Queizán, June Jordan
e o texto “Conxuro” da propia autora.
48.
MULLERES QUE MONTANAS ONDAS ATLÁNTICAS
A sabia na néboa
Acrílico sobre lenzo 120 x 80 cm. 2019
Escribín varias veces sobre a obra de Viki
Rivadulla. Unha delas foi cando a adoptei
coma personaxe, ela e a súa obra, personaxes
dunha miña novela pronta a saír á luz. Todas
as veces que falei da obra de Viki Rivadulla
fíxeno dende a admiración que provoca
aquilo que se fai coa forza da verdade.
Aquilo que é porque ten autenticidade para
ser. Aquilo que foi creado dende as vísceras
e que apunta directo ás vísceras. Alí onde a
humanidade ten repartidos os sentimentos.
Viki Rivadulla é coma as súas creacións: unha
muller do mar. Alguén que en unha época moi
lonxincua fixo a mestura da súa propia liñaxe
de muller coas criaturas das profundidades
mariñas. Din que de alí vimos todas, mais
Viki ten unha corda umbilical cinguida ao
fondo do grande océano. Doutro xeito non
sería posíbel que ela creara esas mulleres
mestura de sereas e mariscadoras, anfibias e
terrestres, donas que gardan nos seus pulmóns
o ar co que respirar no cerne da vida.
Difíciles de catalogar dende o punto de vista
pictórico, escapúlense estas mozas dentro
das procelosas augas do expresionismo para
desembocar algunhas veces no naif, e outras
nunha linguaxe popularizada pola banda
deseñada: nova e chea de frescura. Non teñen
amarre, e así ha ser. Son libres e libertarias.
Encarnan en labradoras ou marisqueiras;
bruxas fuxidas do máis grande xenocidio da
humanidade: a queima das mulleres sabias e
irreverentes que desafiaron os poderes da Igrexa.
As mulleres de Viki nacen do fondo da
sororidade, do encontro cara a cara nas loitas
diarias das femias do planeta por conquistaren
os seus dereitos. Nacen da conciencia e do
amor que aniña nelas. Porque só o que nace
do amor pode perdurar e desafiar o tempo.
Pequenas e robustas, mulleres reais
desposuídas de calquera envoltorio, as donas
de Viki Rivadulla avanzan cara a un futuro
máis prometedor, máis amábel. Recollen a
memoria do sangue, da dor, do sufrimento de
milleiros e milleiros de mulleres que pasaron
pola terra, para convertelos en esperanza.
Esa cousiña pequena, ínfima e preciosa que
habita no chan da caixa de Pandora. Coñecen
o que pasou, o que tristemente pasa, mais
teñen a vista pousada no mañá. No día no
que as bandeiras moradas deixen de ondear
ao vento porque xa non faceren falla.
As mulleres que poboan a obra de Viki
Rivadulla están conectadas coa máis
fonda das orixes, aquela que veu do mar
para respirar na terra; mais tamén teñen
unha parte delas enterrada nos cumes
de Fisterra, nas Cíes, no Courel, no mar
do Orzán e nos bosques autóctonos,
cada vez máis ameazados. Ancestrais
e contemporáneas, estas mulleres son
indiscutibelmente galegas; teñen a matria
deliñada a pinceladas grosas de vermellos
de cadmio, azuis cerúleos e ultramarinos,
ocres amarelados e violetas de cobalto.
Nas obras de Viki Rivadulla as mulleres,
paso a paso dos seus pés descalzos, grandes e
firmes, ocupan por dereito propio un espazo
que a sociedade lles nega ou lles agocha.
Aquí non precisan permiso, nin salvoconduto.
Emprenden a camiñada xuntas para brotar
en calquera tea, en calquera escultura como
as donas delas mesmas que son, na procura
dun universo onde a igualdade de dereitos
sexa a pauta de vida, o sinal de identidade.
Luz Darriba
Lugo, 7 de maio de 2019
EU... TI... ELAS... NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE Viki Rivadulla
49.
Úteromeu
Acrílico sobre lenzo,100 x 100 cm. 2018
Superstición
Acrìlico sobre lenzo 100x100 cm. 2018
Ceibar á balea
Acrílico sobre lenzo, 100 x 100 cm. 2018
Baleas libertarias
Acrílico sobre lenzo, 100 x 100 cm. 2019
EU... TI... ELAS... NOSOUTRAS NOSOUTRXS EN REDE Viki Rivadulla
12/05/2020
MÓNICA ALONSO
Bauhaus, “BelaLugosi's
Dead” (Original)
Mischa Maisky,
“Suite nº 1 in G Major”
Amos Lee, “Colors”
(feat. Norah Jones)
Michael Nyman, “The
promise” (BSO “The piano”)
“The Rainbow Colors Song”
Manuel Carrasco,
“Mujer De Las Mil Batallas”
Israel “IZ” Kamakawiwo´ole,
“Somewhere over the Rainbow”
John Meyer, “Gravity”
Kraftwerk, “Pocket calculator”
J.J. Grey Mofro,
“The Sun Is Shining Down”
Florence + The Machine,
“Breath of life”
Clare Maguire, “Bullet”
Imagine Dragons, “Demons”
Anoice, “All is white”
Yann Tiersen “Comptine d`un
autre ete – l`apres-midi”
CocoRosie, “Rainbowarriors”
Cyndi Lauper, “True Colors”
18/06/2020
DORA ROMÁN
Electric Light Orchestra:
“Confusión”
Foo Fighters, “Times Like
These” (Acoustic Version)
Queen - “Bohemian Rhapsody”
Ana Moura - “Desfado” (en vivo)
Cycle - “Confusion!!!”
Rosana - “Si tú no estás aquí”
Jeff Buckley - “You I”
13/05/2020
CARMEN CHACÓN
Los Salvajes, “Todo Negro”
Gregorio Allegri, “Miserere
mei Deus tenebrae”
Xogos Olímpicos de Nagano
no 1998, os patinadores
Pasha Grishuk e Evgeni Platov
adicáronlle un “Memorial
Requiem”, de M. Nyman,
ás víctimas de Sarajevo
Depeche Mode,
“Shake the disease”
“Enemy at the gates”
BSO, “Tania”
Patti Smith - Changing
of the Guards
Luis Eduardo Aute, “Al Alba”
“Doctor Zhivago”
(1965): “Main Title”
BARRICADA
(Hasta siempre Tensi)
Janis Joplin, “Little Girl Blue”
Rosendo, “No dudaría”
Héroes del Silencio, “Con
nombre de guerra”
Sia, “Unstoppable”
(Traducida a Español)
Ismaël Lô, “Tajabone”
(BSO “Todo sobre mi madre”)
Rancid, “The Wars End”
(Full Album Stream)
SOPOR AETERNUS,
“In der Palästra”
David Bowie “Under
Pressure” (Live)
Mozart, “Lacrimosa”
Guadi Galego,”Matriarcas”
Amy Winehouse, “Back To Black”
SON DA ARTE
EU... TI... ELAS...
SON DELAS
SILVIA FIALLEGA LORENZO
A arte é unha linguaxe poderosa
capaz de facer vibrar os nosos
sentidos. É unha forma de
expresión que vai máis alá
do visible e posúe o poder
evocador da memoria. Alguén
dixo algunha vez que estamos
feitos de historias, e os museos
tamén. As coleccións son unha
manifestación da condición
humana, múltiple e diversa.
O DIM 2020 aposta por facer dos
museos o punto de converxencia
da loita pola igualdade. A Rede
Museística Provincial leva
máis de vinte anos implicada
activamente na loita polos
dereitos da comunidade, a prol
da igualdade e a inclusión,
apoiando e visibilizando as
demandas de colectivos
habitualmente non escoitados.
“Son da Arte” é algo que todxs
podemos dicir (eu son) e tamén
sentir (eu escoito, eu percibo).
As obras de arte agochan sons e
tamén silencios, poden espertar
na nosa consciencia melodías
esquecidas ou recordarnos
cancións que ilustran
experiencias vividas.
A música será a nosa ferramenta
de inclusión e servirá para
poñerlle banda sonora ás obras
de 50 mulleres artistas que
pasaron polos nosos museos
entre os anos 2018 e 2020.
Iremos colgando no facebook
da Rede Museística unha obra
ou proxecto diariamente e
pedirase ós nosos seguidores
que lle asocien unha canción
ou son que lle evoque a peza.
Durante ese tempo irase creando
unha playlist do confinamento,
que será o reflexo de múltiples
olladas e de realidades diversas.
Velaquí o resultado de cincuenta
días de arte e música!
14/05/2020
LUZ DARRIBA
Victor Manuel,
“El tren de madera”
Ses, “Tempestades de Sal”
Wim Mertens,
“Struggle for pleasure”
Dulce Pontes,
“As sete Mulheres do Minho”
CANCIONERO DE SILVIO
RODRIGUEZ, “Eva”
Philip Glass, “Prophecies”
Grace, “You Don't Own
Me” ft. G-Eazy”
Celia Cruz, “Por si
acaso no regreso”
Triángulo De Amor Bizarro,
“De la monarquía a
la criptocracia”
Mano Negra, “Mala Vida”
The Adicts, “You'll
never walk alone”
Gloria Estefan, “Mi Tierra”
Salem, “Frost”
Placebo, “Then The Clouds
Will Open For Me”
Pasión Vega, “Maria Se Bebe Las
Calles” (Directo Maestranza)
Richard Clayderman,
“Balada para Adelina”
Joss Stone, “Karma”
24/05/2020
MARINA NÚÑEZ
Laurie Anderson - “Language Is
A Virus (From Outer Space)”
Moloko - “Fun For Me”
Amos Lee - “Arms Of A Woman”
Beck - “Hell Yes”
Joy Division - “She’s Lost Control
(Live At Something Else Show)”
Goldfrapp - “Strict Machine”
Hole - “Celebrity Skin”
16/05/2020
M XOSÉ DOMÍNGUEZ
Janis Joplin - “Piece Of My Heart”
Amy Winehouse -
“Love Is A Losing Game”
Etta James, “At Last”
Duffy - “Syrup Honey”
Franco Battiato - “La cura”
Joan Baez - “Diamonds and Rust”
Scorpions - “When You
Came Into My Life”
Tracy Chapman - “Baby
Can I Hold You” (Live)
Bryan Ferry - “Slave To Love”
Cecilia - “Me quedaré soltera”
Gloria Lasso - “Luna de miel”
Ella Fitzgerald - Ella Fitzgerald
meets Cole Porter Rodgers
and Hart Songbook
LP - “Lost On You” [Live Session]
Billy Idol - “White Wedding Pt 1”
Nina Simone -
“Ain't Got No, I Got Life”
The Beatles - “The Honeymoon
Song” (Live At The BBC
For “Pop Go The Beatles”
/ 6th August, 1963)
Céline Dion - “Why Oh Why”
Leonard Cohen -
“Dance Me to the End of Love”
Bobby Darin - “Dream Lover”
17/05/2020
BASILISA FIESTRAS
Korn - “Coming undone”
Izal – “Hambre”
Johnny Cash - “Rusty Cage”
Juan Perro - “Esta Tierra no
Tiene Corazón” (Directo)
Nicole Henry - “Waiting In Vain”
Macaco - “Madre Tierra”
Eddie Vedder - “Hard Sun”
The Beatles - “Free As A Bird”
Depeche Mode -
“The Landscape Is Changing”
Yann Tiersen - “La Valse d'
Amelie” (BSO Amélie)
Bon Iver - “The Wolves (Act I II)”
Iván Ferreiro - “Pájaro azul”
Flauta indígena e Sons da
Natureza Acalmar e Relaxar a
Mente Clube da Meditação
18/05/2020
MARY PAIS
Paloma Suances - “Mandad’
ei comigo” (Martín Codax)
Helly Luv – “Revolution”
Zeca Afonso -
“Canção de Embalar”
Muslim – “LaLLa”
Manu Chao – “Clandestino”
Cyndi Lauper - “Time After Time”
Miss Raisa - “No lo soy pero”
The Alan Parson Project
- “Voyager Extended”
SAODAJ’ - “5/8 (Sink Wit)”
The Alan Parson Project –
“Sirius”, “Eye in the sky”
Buika - “No Habrá Nadie
En El Mundo”
Chambao - “Papeles Mojados”
Preme sobre cada canción para reproducila
en YouTube ou Spotify
Preme sobre cada canción para reproducila
en YouTube ou Spotify
52.
19/05/2020
CARMEN PORTEIRO
Muse, “Uprising”
Timbaland- “Bounce”
(Step up 2 Final Battle)
Prince - “Purple Rain”
(Live At Paisley Park, 1999)
Los Enemigos -
“La Torre de Babel”
Stereo MC's - “Connected”
David Bellas - “Gavotte
from Terpsichore”. Michael
Praetorius (1571-1621), en
Ensemble de Gaitas de fol
Jamiroquai - “Virtual Insanity”
Mark Knopfler - “Cal”
Electric Light Orchestra
- “Telephone Line”
August Burns Red - “Majoring
In The Minors” (Live Video)
OneRepublic - “Connection”
U2 - “Electrical Storm”
Pink Floyd / David Gilmour
- “High Hopes”
David Bowie – “Space Oddity”
Sopa de Cabra - “Camins”
16/06/2020
CONCHA MAYORDOMO
James Taylor
“You´ve got a Friend”
A Matraca Perversa-
“A nossa história”
Kansas -” Dust in the Wind”
Queen - “Innuendo”
Charles Aznavour Elton John -
“Yesterday When I Was Young”
Skid Row - “I Remember You”
Eros Ramazzotti - “Dimelo A Mi”
Blur - “Parklife”
20/05/2020
TAMARA WASSAF
Nina Simone -
“Ain't Got No, I Got Life”
Pearl Jam - “Daughter”
Judas Priest - “Diamonds
and Rust”
Brisa Fenoy - “Free”
Ofra HAZA - “Im Nin' Alu”
Pearl Jam - “Just Breathe”
J.J. Cale - “Call me the breeze”
Juan Luis Guerra -
“Te regalo una rosa”
Stevie Wonder - “The
Secret Life Of Plants”
Carlos Gardel - “Por una Cabeza”
Depeche Mode,
“When the Body Speaks”
Miles Davis - “So What”
Manuel García Mon Laferte
- “La Danza de las Libélulas”
Collective Soul - “Shine”
P!nk - “Family Portrait”
22/05/2020
ANA KALA
Tahúres Zurdos - “Que
entre la luz”
Amaral - “Hacia Lo Salvaje”
Los Bengala - “Salvaje”
(Cover de los Saicos)
PJ Harvey - “This Is Love”
Love of Lesbian -
“El poeta Halley”
Katy Perry - “Roar”
The Doors - “Riders on the Storm”
María Jiménez – “Alma salvaje”
Eddie Vedder – “Rise”
Amaral – “Halconera”
Indiara Sfair Arthur Sowinski
- “Improvisation in Cm”
21/05/2020
VIKI RIVADULLA
Adhara Ritman - “Libre son”
Sara Hebe - “Tuve Que Quemar”
4 Non Blondes - What's Up
Tahures Zurdos con
Rosendo - “Lo Peligroso”
John Lennon - “Woman”
Joan Jett - “Bad Reputation”
Love of Lesbian -
“El poeta Halley”
David Guetta - “Titanium” ft. Sia
Ghost - “Dance Macabre”
Fangoria - “¿De qué me culpas?”
feat. Ms Nina y King Jedet
Mark Korven - “Caleb's
Seduction” (The Witch
Original Soundtrack)
Vivir Quintana - “Canción
sin miedo” ft. El Palomar
Devendra Banhart -
“Santa Maria Da Feira”
La Familia Ayara - Midras
Queen - Diana Avella -
Feback - Spektra de la Rima
– Paloma - “Soy Mujer”
Billie Holiday -
“I'm A Fool to Want You”
01/07/2020
MERCEDES VÁZQUEZ
SAAVEDRA
Lido Pimienta - “Nada”
(feat. Li Saumet)
Xabier Díaz Adufeiras
de Salitre - “A Mázcara”
(Unha fala e un cantar)
Lido Pimienta -
“Eso Que Tu Haces”
Mercedes Peón - “Ajárrate”
Música celta portuguesa
Baiuca - “Muíño”
Baiuca Carlangas - “Fisterra”
23/05/2020
EMMA FERNÁNDEZ
GRANADA
Within Temptation -
“Stand My Ground”
Gossip - “Heavy Cross”
Pink Floyd - “In The Flesh?”
María Teresa Prieto/Nuria
Parés - TALENTOS PERDIDOS
DE LA REPÚBLICA
Tape Five . “Madame Coquette”
Tino Casal - “Eloise”
Amy Winehouse - “Back To Black”
Liam O'Flynn, arty McGlynn,
Christy Moore and Rod McVey
@ The Point, Dublin 1997
Philip Glass - “Metamorphosis”
Luz Casal - “Sentir”
Joy Division - “Atmosphere”
Sonata Modal for Cello and
Orchestra, Live on 02/11/2018
María Teresa Prieto (1896-1982)
Gabriela Anders - “Fantasia”
25/05/2020
NATALIA PASTOR
Patti Smith Group - “Till Victory”
Morgan - “Home”
David Lynch Lykke Li
- “I’m Waiting Here”
Guadi Galego - “Matriarcas”
Caja musical melodía
Queen - “I Want To Break Free”
Guadi Galego - “Vida”
Crosby, Stills, Nash
Young - “Our House”
Nino Bravo - “Libre”
P!nk - “Raise Your Glass”
26/05/2020
NURIA LAGO
Burial - “Night Bus”
Shivaree - “Goodnight Moon”
Björk - “Human behaviour”
Texas - “I Don't Want A Lover”
Mano Negra - “Sueño
De Solentiname”
Andrzej Bukowski (clarinet)
Jarosław Śpiewankiewicz
(guitar) - “Petite Fleur”
Múm - “The ballad of the
broken birdie records”
The Blues Brothers
Aretha Franklin - “Think”
Coldplay - “Yellow”
Midge Ure – “Breathe”
Asa - “Dreamer Girl”
Ricardo Andrade - “Introspectiva”
01/06/2020
YOLANDA DORDA
Jessie J - “Who’s Laughing Now”
Charlie Mole - “Dorian’s
Theme” (“Dorian Gray” BSO)
Franco Battiato - “Centro de
gravedad permanente”
Siniestro Total - “¿Quienes
somos de donde venimos,
a donde vamos?”
The Baboon Show -
“Radio Rebelde”
Dani Martin - “La Mentira”
Rolling Stones - “Angie”
Yung Beef - “Ready pa morir”
Aterciopelados - “El Estuche”
27/05/2020
PAULA NOYA
Within Temptation - “All I Need”
Evanescence - “Haunted”
Rosalía - “Bagdad
(Cap.7: Liturgia)”
Tracy Chapman - “Fast
Car” (12/4/1988 - Oakland
Coliseum Arena)
Natalie Cole - “Mona Lisa”
The Black Crowes -
“She Talks To Angels”
Omar Faruk Tekbilek -
“Be Mine Tonight”
Europe - “Open Your Heart”
Eric Clapton - “Tears In Heaven”
Diana Krall -
“Just The Way You Are”
Shigeru Umebayashi - “Yumeji's
Theme”, Extended Version (“In
The Mood For Love” BSO)
Asa - “Dreamer Girl”
Amazing jam session - Three
random guys sing together
29/05/2020
RUTH LODEIRO
A banda da loba -
”Morra o conto” (con
colaboracións - 8M 2020)
Massive Attack - “Teardrop”
+ “Angel” (Live)
Maldita Nerea - “Hecho
Con Tus Sueños”
Pablo Alborán - “Recuérdame”
Gabriela Anders - “Fantasía”
Rachelle Ferrell -
“I can explain” (live)
Mercedes Peón e Diplomáticos
de Montealto- “Nordés”
Dead Can Dance – “Nierika”
Tim Buckley - “Song to the Siren”
“Zorba” (BSO)
Preme sobre cada canción para reproducila
en YouTube ou Spotify
Preme sobre cada canción para reproducila
en YouTube ou Spotify
53.
28/05/2020
REME REMEDIOS
Sés -“Semente de vencer”
Chavela Vargas - “Las simples
cosas” y “El ultimo trago”
Rising Appalachia - “Medicine”
Loreena McKennitt -
“Caravanserai”
Gojira - “The Gift Of Guilt” (Live
at Brixton Academy, London)
Pink Floyd - “Mother“
(The Wall, 1980)
Maria Arnal i Marcel Bagés
- “Ball del vetlatori”
Milladoiro - “Tecendo liño”
Earth, Wind Fire - “Reason”
Mónica Moss - “Hasta el final”
Pixies - “Cecilia Ann”
Rachelle Ferrell -
“I can explain” (live)
Xutos Pontapés -
“Homem do Leme”
(ao Vivo no Campo Pequeno)
03/06/2020
SILVIA GARCÍA
Caetano Veloso: “Lingua”,
“O Leaozinho”, “Cajuína” e
“Reconvexo”; Mercedes Sosa,
“Todo cambia” e “Gracias a
la vida”; Fuxan os Ventos,
“Muller”; Leonard Cohen,
“Suzanne” e”Take this waltz”.
Iván Ferreiro - “Turnedo” (feat.
Xoel Lopez / Confesiones-directo)
León Gieco - “La memoria”
Tom Jones Janis Joplin
Luz Casal - “Entre Mis Recuerdos”
Leonard Cohen -
“In My Secret Life”
BSO “La vida es bella”
Vainica Doble - “La funcionaria”
Amaral - “Olvido”
30/05/2020
RUTH MONTIEL ARIAS
Ima Sumac - “El cóndor pasa”
(Daniel Alomías Robles)
Mano Negra - “El Senor Matanza”
Calle 13 – “Latinoamérica”
Neil Young - “Heart Of Gold”
Carlos Carty - Flauta de Pan
(Música Relajante Andina)
Leo Rojas - “El Condor Pasa”
Antonio Molina - “Soy minero”
Nina Simone - “Cuatro Mujeres”
Caetano Veloso - “Soy
Loco Por Ti, América”
31/05/2020
XISELA FRANCO
Nils Frahm - “Ambre”
Sés - “A paz esquiva”
Isadora Canto -
“Reconhecimento”
Raphael - “Desde el
Fondo de Mi Alma”
Antònia Font- “Bamboo”
“Woven Songs Of The
Amazon. Healing Icaros Of
The Shipibo Shamans”
09/06/2020
MARTA ALBARRÁN
Edye Gorme y Los Panchos:
“Me importas tú”
Pearl Jam - “Come
Back (Like Crazy)”
R.E.M. - “Everybody Hurts”
Bambikina - “¿Recuerdas?”
(Live in Shasta)
Marcela Morelo - “Luna bonita”
Jarabe de Palo -
“Eso que tú me das”
Jarabe De Palo -
“Toca mi canción”
R.E.M. - “Nightswimming”
04/06/2020
OFELIA CARDO
Suso Vaamonde -
“Compañeiro Daniel”
Víctor Manuel - “El cobarde”
Suso Vaamonde -
“Vestida de aldraxe”
Joan Baez - Greatest Hits
Christy Moore -
“Viva la Quinta Brigada”
(Live at Barrowland Glasgow)
Rozalén pone voz a las
víctimas del franquismo
y de la Guerra Civil
Lavinia Meijer - “Nuvole Bianche”
Enrique Morente y Lagartija
Nick - “Ciudad sin sueño”
Labordeta - “Canto a la libertad”
05/05/2020
SABELA ARIAS CASTRO
Guadi Galego - “Camariñas”
The Rolling Stones -
“She’s A Rainbow”
Israel “IZ” Kamakawiwo -
“Somewhere over the Rainbow”
Coldplay - “Yellow”
Niuver y Maxi Pardo - Victor
Patrón (piano) - “Una Palabra”
1000 nenxs cantan “Chea de
vida” con Guadi Galego
Sés - “Muller”
Pulp - “Common People”
Everly Brothers -
“All I Have To Do Is Dream”
Kell Smith - “Nossa Conversa”
Queen - “Friends Will Be Friends”
02/06/2020
YOLANDA SANTAMARÍA
GALERÓN
Rebeca Lane, Jen Soto ft Pía
Arévalo “Tu cintura sin censura”
Mala Rodríguez – “Aguante”
Christina Rosenvinge -
“Señorita” (2011, Hotmail)
El Kanka - “Por Tu Olor”
ft. Jorge Drexler
Martirio - “Estoy Mala”
Disturbed - “Indestructible”
Grupo De Expertos Solynieve -
“Déjame Vivir Con Alegría”
Alicia Keys - “Brand New Me”
Sés - “Milonga de aquí”
11/06/2020
MIREN MANTEROLA
Luz Casal - “Piensa En Mi”
Santana - “Put Your
Lights” On ft. Everlast
Tom Waits - “Downtown Train”
Linkin Park,
“Somewhere I Belong”
The Doors - “The End”
Aerosmith - “Dream On”
Jordi Castilla Carta Magna -
“Imagen Rota”
La Oreja de Van Gogh feat.
Ana Torroja, Andrés Suárez,
David Otero, Funambulista,
India Martínez, Iván Ferreiro,
Maldita Nerea, Melendi, Rozalén,
Vanesa Martín - “Estoy Contigo”
El Drogas -
“Cordones de mimbre”
06/06/2020
ALEXANDRA R. REY
Vetusta Morla : “Los ríos de Alice”
Billie Holiday - “Gloomy Sunday”
Pablo Alborán - “Tu Refugio”
Música para “Despertar” -
“Los Besos del Olvido”
Los Planetas - “Desaparecer”
Carla Bruni - “Quelqu´un m´a dit”
Sol Pereyra ft. Julieta Venegas -
“Metamorfosis”
Vega + Iván Ferreiro -
“Dónde Estabas Tú”
28/06/2020
MARGA COLÁS
Vetusta Morla - “Marea Baja”
The Pixies - “Wave of Mutilation
UK Surf and Original”
Wintergatan - “Marble Machine”
Black Math - “Lapse”
Hans Zimmer Alan
Walker – “Time”
Beastie Boys - “Intergalactic”
Imagine Dragons - “Believer”
08/06/2020
ALMUDENA ARMENTA
The Beatles - “Yesterday”
(Remastered 2009)
Nina Simone -
“Ain’t Got No - I Got Life”
“Te quiero en mi vida”
(“Diario De Noa” BSO)
Skid Row - “I Remember You”
Smog - “I Was A Stranger”
Mercedes Sosa -
“Gracias a la vida”
Rosana - “Si tú no estás aqui”
Julia Michaels - “Anxiety”
ft. Selena Gomez
Nacho Vegas - “Crímenes
cantados”
07/06/2020
M. JESÚS MANZANARES
SERRANO
“Poemas Bordados”
Funky - “Cicatriz” ft. Musiko
John Barry – BSO “Out of
Africa” (Memorias de África)
Budiño Mercedes
Peón - “Se Souberas”
Maroon 5 - “Memories”
Luz Casal - “Volver a comenzar”
Joan Manuel Serrat - “Nanas de
la cebolla” (Miguel Hernández)
29/06/2020
PALOMA NAVARES
SoapSkin - “Me And The Devil”
Arctic Monkeys -
“Do I Wanna Know?”
Mica Paris, David Gilmour, Jools
Holand - “I Put A Spell On You”
Green Day - “Boulevard
Of Broken Dreams”
The Black Crowes -
“Hotel Illness” (Live From
The Artists Den)
A Beautiful Soundtrack for the
Apocalypse - The Expanse
Creedence Clearwater Revival -
“Have You Ever Seen The Rain”
10/06/2020
BLANCA PRENDES
Queen - “Who Wants To Live
Forever” (Live At Wembley
Stadium, Friday 11 July 1986)
Disturbed -
“The Sound Of Silence”
ZAZ - “Eblouie par la nuit”
Emilio Cao - “Fonte do
araño” (A Coruña, 1978)
TMZ - “Illness in the Dark”
Kyuss - “Thumb”
Preme sobre cada canción para reproducila
en YouTube ou Spotify
Preme sobre cada canción para reproducila
en YouTube ou Spotify
54.
15/06/2020
NARGES BAZARJANI
Mina Momeni- “Nada”
Staind - “It's Been Awhile”
Janis Joplin - “Cry Baby”
Calexico - “The Vanishing Mind”
Carly Simon - “You're So Vain”
(Live On The Queen Mary 2)
Mohsen Namjoo King Raam -
“Beshkan Mara”
The Danish National Symphony
Orchestra - “The end of all things”
(The Lord of the Rings BSO)
The Baboon Show -
“Radio Rebelde”
Mazzy Star - “Fade Into You”
02/07/2020
VIOLETA BERNARDO
Tanxugueiras - “Que
non mo neguen”
Sensible Soccers -
“Villa Soledade”
Manu Chao - “Minha Galera”
Joan Manuel Serrat - “Penelope”
Sade - “Why can’t we live
Together?” (Montreux
Jazz Festival, 1984)
Robe - “Si Te Vas...” (Directo en
el WiZink Center de Madrid)
Manuel Carrasco y
Miguel Poveda - “Mujer
de las mil batallas”
Conchita Velasco - “Chica ye ye”
Mercedes Peón e Diplomáticos
de Montealto - “Nordés”
Chavela Vargas - “La Llorona”
19/06/2020
TERESA BLANCO
Oasis: “Wonderwall”
Norah Jones - “I'm Alive”
Muse - “Dead Inside”
Hole - “Celebrity Skin”
Miriam Rodríguez - “No
sé quién soy”
José González - “Heartbeats”
21/06/2020
VIRGINIA RIVAS
Soul Asylum - “Runaway Train”
Imagine Dragons - “It’s Time”
Luz Casal - “Entre Mis Recuerdos”
Mecano -
“Eungenio’ Salvador Dalí”
Barbra Streisand - “Memory”
22/06/2020
EVA RODRÍGUEZ CASTILLO
Luz Casal - “Piensa En Mi”
Enya - “Only Time”
Pedro Guerra -
“Cúidame” (Directo)
Birdy - “People Help The People”
Evanescence - “My Immortal”
25/06/2020
YOLANDA LALONSO
Abril Sosa: “Canción
para la Soledad”
Pastora Soler -
“Mi luz” ft. Blas Cantó
Amaral - “Hoy Es El
Principio Del Final”
Mónica de Nut Luís
Martíns, “Raíces Aéreas”
(Celtic Connections 2019)
Los Planetas - “La Casa”
Metallica - “Nothing Else Matters”
23/06/2020
VIRGINIA D'ANGELO
El Kanka - “Volar” (con Rozalén)
Alt-J (Δ) - “Taro”
Sergei Polunin, “Take Me to
Church” by Hozier, Directed
by David LaChapelle
Leann Rimes -
“Please Remember”
Public Enemy -
“Harder Than You Think”
Audioslave -
“Doesn't Remind Me”
24/06/2020
LETICIA REYERO
Assier Aguirre - “Back to light”
The War on Drugs - “Red Eyes”
Luis Pastor, Lourdes Guerra
Pedro Pastor - “Mi Libertad”
(acústicos SdMA)
Metallica: ...And Justice for All
(Live) [Live Shit: Binge Purge]
Gladiator - “Now We Are Free”
(Super Theme Song)
Twenty one pilots - “Heathens”
(from Suicide Squad: The Album)
IZAL - “Los Seres Que Me Llenan”
Metallica - “... And Justice For All”
26/06/2020
LO SÚPER
Teho Teardo Blixa
Bargeld - “A Quiet Life”
The Beatles -
“The Ballad Of John And Yoko”
Maria Callas - “Madame Butterfly”
Loreen -
“My Heart Is Refusing Me”
Laura Pausini - “El valor de seguir
adelante” feat Biagio Antonacci
Kat Von D - “Enough”
Eurythmics - “Sweet Dreams
(Are Made Of This)”
12/06/2020
CARMEN IMBACH
Fréro Delavega - “Ton visage”
Birdy - “Wings”
Hoobastank - “The Reason”
Keane - “Everybody's Changing”
Javier Estrada -
“Abrázame Mamá”
Cesaria Evora - Live
at Lisbon Coliseu
La Oreja de Van Gogh -
“Estoy Contigo”
Jay Allen - “Blank stares”
Amaral - “Mares igual que tú”
14/06/2020
CHARO CORRALES
Deibes - “¿Por quién
doblan las campanas?”
Stevie Wonder - “La vida
secreta de las plantas”
The Rolling Stones -
“Dead Flowers” (Live)
Gary Jules - “Mad World”
Stevie Wonder - “The
Secret Life Of Plants”
Victor Manuelle - “Algo Le Pasa
a Mi Héroe” (Canción a Mi Papá)
Glen Campbell -
“I’m Not Gonna Miss You”
Isobel Campbell Mark
Lanegan - “Come Undone”
The Cranberries - “Dreams”
Soha - “Tourbillon”
(Serre-Moi Fort Si Tu M’aimes)
30/06/2020
SESÉ SANTISO
Madredeus - “O Paraíso”
Joaquín Rodrigo - “Concerto
De Aranjuez Adagio”
SÉS - “Unha Mañá de Setembro”
13/06/2020
MIRIAM GARLO
Nina Simone - “Ain't
Got No, I Got Life”
U2 - “I Still Haven't Found
What I'm Looking For”
Snow Patrol - “Chasing Cars”
Rodrigo Leao - “Ave Mundi”
Creedence Clearwater Revival -
“Have You Ever Seen The Rain?”,
Norah Jones - “I´ve Got
to See You Again”
Megadeth - “A Tout Le Monde”
Javier Estrada -
“Abrazame Mama”
Luis Fonsi - “Respira”
Radiohead - “How To
Disappear Completely”
Scorpions - “When The
Smoke Is Going Down”
17/06/2020
SONIYA AMRIT PATEL
Pearl Jam - “Come Back”
IMPAS - “El viejo Al”
Frankie goes to Hollywood -
“The Power of Love”
M.I.A. - “Sunshowers”
Wet Wet Wet -
“If Only I Could Be With You”
20/06/2020
EMI AZOR
Wim Mertens -
“Maximing the audience”
Tracy Chapman, “Baby
Can I Hold You”
R.E.M. - “Everybody Hurts”
NL orchestra -
“Schindler’s list” (John Williams)
Tema principal de
“La lista de Schindler”
Passengers - “Miss Sarajevo”
Preme sobre cada canción para reproducila
en YouTube ou Spotify
Preme sobre cada canción para reproducila
en YouTube ou Spotify