Бодлого 1
   Хавтгайд дээрх ерөнхий
 байршилтай 17 цэгийг гурван
өнгийн хэрчмээр холбов. Ижил
 өнгийн тал бүхий гурвалжин
       ямагт олдох уу?
 (ерөнхий байршилтай гэдэг нь аль ч гурван цэг
          нэг шулуун дээр оршихгүй)
Бодлого 2
Дурын 6 хүний дотор бие биеэ
  таньдаг гурван хүн байгаа
   эсвэл бие биеэ тандаггүй
 гурван хүн байгаа гэж батал.



                                2
Дирихлейн зарчим

 • Хэрэв n ширхэг торонд
     n+1 ширхэг туулайг
   хийхэд ямар нэг торонд
   хоёроос багагүй туулай
            орно.
• Баталгаа:........
                            3
Бодлого 3

 • Уутанд хар ба цагаан
  өнгийн үрэлнүүд байв.
    Хэдэн үрэл уутнаас
харалгүйгээр гаргахад нэг
   өнгийн 2 үрэл заавал
        олдох вэ?
                            4
Бодлого 4

• Ойд сая гацуур ургадаг.
Гацуур 600000 –аас ихгүй
 шилмүүстэй байдаг. Ойд
ижил тооны шилмүүстэй 2
  гацуур олдохыг батал.

                            5
Бодлого 5

• 12 бүхэл тоо өгөгдөв.
    Тэдний дундаас
     ялгавар нь 11-д
     хуваагдах 2 тоо
     олдохыг батал.
                          6
Бодлого 6

• Анги 37 сурагчтай ба
   тэдэн дотор ижил
ордонд төрсөн 4 сурагч
   заавал олдох уу?

                         7
Дирихлейн өргөтгөсөн зарчим

• Хэрэв n ширхэг торонд
   nk+1 ширхэг туулайг
  хийхэд ямар нэг торонд
  k+1 -ээс багагүй туулай
            орно.
                              8
Бодлого 7

 • Дэлгүүрт 3 сортын 25
    хайрцаг алим ирэв.
 (Хайрцагт нэг л сортын алим байна)

Дэлгүүрт ядаж нэг сортын
   алим есөөс цөөнгүй
 хайрцаг бий гэж батал.
                                      9
Инвариант чанар

• Ямар нэгэн үйлдлийг
хэдэн ч удаа хийхэд үл
  өөрчлөгдөх чанарыг
   тухайн үйлдлээрх
инвариант чанар гэнэ.

                         10
Жишээ 1
• Самбарт 6 ш тэг, 5 ш нэгийн
 цифрүүд бичив. Аль нэг 2 тоог
    арчаад оронд нь арчсан
 тоонууд ижил бол 1, ялгаатай
бол 0 бичдэг гэе. Энэ үйлдлийг
   самбарт нэг цифр үлдтэл
 хийсэн гэвэл үлдсэн цифр хэд
          байсан бэ?         11
Санамж
• Самбар дээрх бүх тоонуудын
          нийлбэрийг бод.
   • Нэг удаагийн үйлдлээр уг
    нийлбэр хэдэн янзаар яаж
        өөрчлөгдөхийг хар.
 • Уг үйлдлээрх үл өөрчлөгдөх
         зүйлийг олж хар.
                                12
Жишээ 2
• Дугуйн 6 сектор тус бүрд нэг
 нэг хүү байв. Үйлдэл бүрт аль
   нэг хоёр хүүг хөрш секторт
     шилжүүлж болно. Энэ
 үйлдлээр бүх хүүг нэг секторт
        оруулж болох уу?

                                 13
Жишээ 3
• Самбарт 1,2,3,...,19,20 тоонууд
     бичигдсэн байв. Самбарт
   бичигдсэн a ба b тоонуудыг
    арчаад a+b-1 тоо бичихийг
   зөвшөөрсөн. Тэгвэл 19 удаа
      дээрх үйлдлийг хийхэд
  хамгийн сүүлд ямар тоо үлдэх
               вэ?              14
Жишээ 4
• Самбарт 1,2,3,...,19,20 тоонууд
     бичигдсэн байв. Самбарт
   бичигдсэн a ба b тоонуудыг
    арчаад a+b-1 тоо бичихийг
   зөвшөөрсөн. Тэгвэл 19 удаа
      дээрх үйлдлийг хийхэд
  хамгийн сүүлд ямар тоо үлдэх
               вэ?              15

Baga olimpiad

  • 1.
    Бодлого 1 Хавтгайд дээрх ерөнхий байршилтай 17 цэгийг гурван өнгийн хэрчмээр холбов. Ижил өнгийн тал бүхий гурвалжин ямагт олдох уу? (ерөнхий байршилтай гэдэг нь аль ч гурван цэг нэг шулуун дээр оршихгүй)
  • 2.
    Бодлого 2 Дурын 6хүний дотор бие биеэ таньдаг гурван хүн байгаа эсвэл бие биеэ тандаггүй гурван хүн байгаа гэж батал. 2
  • 3.
    Дирихлейн зарчим •Хэрэв n ширхэг торонд n+1 ширхэг туулайг хийхэд ямар нэг торонд хоёроос багагүй туулай орно. • Баталгаа:........ 3
  • 4.
    Бодлого 3 •Уутанд хар ба цагаан өнгийн үрэлнүүд байв. Хэдэн үрэл уутнаас харалгүйгээр гаргахад нэг өнгийн 2 үрэл заавал олдох вэ? 4
  • 5.
    Бодлого 4 • Ойдсая гацуур ургадаг. Гацуур 600000 –аас ихгүй шилмүүстэй байдаг. Ойд ижил тооны шилмүүстэй 2 гацуур олдохыг батал. 5
  • 6.
    Бодлого 5 • 12бүхэл тоо өгөгдөв. Тэдний дундаас ялгавар нь 11-д хуваагдах 2 тоо олдохыг батал. 6
  • 7.
    Бодлого 6 • Анги37 сурагчтай ба тэдэн дотор ижил ордонд төрсөн 4 сурагч заавал олдох уу? 7
  • 8.
    Дирихлейн өргөтгөсөн зарчим •Хэрэв n ширхэг торонд nk+1 ширхэг туулайг хийхэд ямар нэг торонд k+1 -ээс багагүй туулай орно. 8
  • 9.
    Бодлого 7 •Дэлгүүрт 3 сортын 25 хайрцаг алим ирэв. (Хайрцагт нэг л сортын алим байна) Дэлгүүрт ядаж нэг сортын алим есөөс цөөнгүй хайрцаг бий гэж батал. 9
  • 10.
    Инвариант чанар • Ямарнэгэн үйлдлийг хэдэн ч удаа хийхэд үл өөрчлөгдөх чанарыг тухайн үйлдлээрх инвариант чанар гэнэ. 10
  • 11.
    Жишээ 1 • Самбарт6 ш тэг, 5 ш нэгийн цифрүүд бичив. Аль нэг 2 тоог арчаад оронд нь арчсан тоонууд ижил бол 1, ялгаатай бол 0 бичдэг гэе. Энэ үйлдлийг самбарт нэг цифр үлдтэл хийсэн гэвэл үлдсэн цифр хэд байсан бэ? 11
  • 12.
    Санамж • Самбар дээрхбүх тоонуудын нийлбэрийг бод. • Нэг удаагийн үйлдлээр уг нийлбэр хэдэн янзаар яаж өөрчлөгдөхийг хар. • Уг үйлдлээрх үл өөрчлөгдөх зүйлийг олж хар. 12
  • 13.
    Жишээ 2 • Дугуйн6 сектор тус бүрд нэг нэг хүү байв. Үйлдэл бүрт аль нэг хоёр хүүг хөрш секторт шилжүүлж болно. Энэ үйлдлээр бүх хүүг нэг секторт оруулж болох уу? 13
  • 14.
    Жишээ 3 • Самбарт1,2,3,...,19,20 тоонууд бичигдсэн байв. Самбарт бичигдсэн a ба b тоонуудыг арчаад a+b-1 тоо бичихийг зөвшөөрсөн. Тэгвэл 19 удаа дээрх үйлдлийг хийхэд хамгийн сүүлд ямар тоо үлдэх вэ? 14
  • 15.
    Жишээ 4 • Самбарт1,2,3,...,19,20 тоонууд бичигдсэн байв. Самбарт бичигдсэн a ба b тоонуудыг арчаад a+b-1 тоо бичихийг зөвшөөрсөн. Тэгвэл 19 удаа дээрх үйлдлийг хийхэд хамгийн сүүлд ямар тоо үлдэх вэ? 15