Ang dokumento ay naglalaman ng mga alituntunin sa pakikipag-ugnayan at kalinisan sa loob ng silid-aralan, kasama na ang mga impormasyon tungkol sa kahalagahan ng wika sa kultura ng mga Pilipino. Ipinapakita nito ang proseso ng pagbuo at pagpili ng wikang pambansa, kasama ang mga historikal na kaganapan at mga kontribusyon ng mga notable na tao tulad ni Pangulong Quezon. Tinalakay din dito ang mga uri ng wika sa edukasyon at ang pagbabago ng mga ito upang mas mapabuti ang pagkatuto ng mga mag-aaral.

1. WITH TEACHER JARED

2. KOMUNIKASYON AT
PANANALIKSIK SA
WIKA AT
KULTURANG
PILIPINO

3. #1 #3
#2 #4
Igalang ang
guro at kaklase
sa lahat ng
oras.
Pumasok sa
takdang
oras
Bago ang pagpasok
sa silid-aralan ay
kailangang
maghugas muna ng
kamay gamit ang
sabon o alcohol/
hand sinitizer.
Panatilihing
nakasuot ng
facemask
sa lahat ng
oras
#5
Panatilihan
ang social
distancing
MGA ALINTUNTUNIN
#6 #7 #8 #9 #10
Huwag
ipahiram ang
personal na
gamit sa
kaklase
Kung may mga
katanungan, at kung
nais magbahagi ng
ideya o may nais na
ipaalam sa guro ay
itaas lamang ang
kamay.
Kumain
lamang sa
itinakdang
oras.
Itapon ang
basura sa
tamang
basurahan.
Panatilihing
maayos at
malinis ang
silid-aralan.

4. WIKA, WIKANG PAMBANSA, WIKANG
PANTURO, WIKANG OPISYAL
ARALIN 1

5. Ang aralin na ito ay may dalawang bahagi:
 Wika at Wikang pambansa
 Wikang Panturo at Wikang Opisyal

6. ANG WIKA

7. AN0 ANG WIKA?
• Isang napakahalagang instrumento ng komunikasyon
ang wika.
• Mula sa pinagsama-samang makabuluhang tunog,
simbolo , at tuntunin ay nabubuo ang mga salitang
nakapagpapahayag ng kahulugan o kaisipan.

8. ANG WIKA
• Ang salitang Latin na lingua ay nangangahulugan “dila” at
“wika” o lengguwahe.”
• Ito ay pinagmulan ng salitang Pranses na langue na
nangangahulugan ding dila at wika. Kalaunan ito’y naging
language na siya na ring ginamit na kumbas sa salitang
wika at dila ay may halos magkaparehong kahulugan.

9. Alam mo ba?
• Ang Pilipinas ay isang kapuluan. Binubuo
ito ng mahigit pitong lining pulong
nabibilang sa tatlong malalaking pangkat
ng mga pulo sa bansa: ang Luzon, ang
Visayas, at ang Mindanao.

10. • Ang opisyal na estadistika tungkol sa mga wika at diyalekto sa ating bansa ay hango
sa Census of Population and Housing (CPH) na isinigawang tuwing isang dekada ng
Philippine Statistics Agency (PSA).
• Tagalog ang nangungunang wikang ginagamit ng 5.4 milyong sambahayan;
pangalawa ang Cebuano/Bisaya/Binisaya/Boholano sa 3.6 milyong sambahayan;
pangatlo ang Ilocano sa 1.4 milyong sambayahan; pang-apat ang
Hiligaynon/Ilonggo sa 1.1 milyong sambahayan.
• Bicol/Bicol, Waray, Kapampangan, Pangasinan o Panggalatok, Maguindanao,
at Tausug.

11. MGA DALUBHASA NA NAGBIGAY
NG IBA'T-IBANG
PAGPAPAKAHULUGAN SA WIKA

12. AYON KINA PAZ, HERNANDEZ,
AT PENEYRA ( 2003:1)
CAMBRIDGE DICTIONARY
AYON KAY HENRY ALLAN GLEASON, JR
IBAT-IBANG
PAGPAPAKAHULU
GAN SA WIKA
isang lingguwista at propesor emeritus sa University of Toronto, ang wika
ay masistemang balangkas ng mga tunog na pinili at isinaayos sa pamaraang
arbitaryo upang magamit ng mga taong nabibilang sa isang kultura.
ang wika sa ganitong paraan: ito ay isang sistema ng komunikasyon nagtataglay ng
mga tunog, salita, at gramatikang ginagamit sa pakikipagtalastasan ng mga
mamamayan sa isang bayan o sa iba’t ibang uri ng gawain.
Ang wika ay tulay na ginagamit para maipahayag at
mangyari ang anumang minimithi o pangangailangan natin.
CHARLES DARWIN
Siya ay naniniwalang ang wika ay isang sining tulad ng paggawa ng
serbesa o pagbe-bke ng cake, o ng pagsusulat.

13. Walang Philologist ang
makapagsasabing ang wika ay sadyang
inimbento; sa halip, ito ay marahan at
hindi sinsasadyang nalinang sa
pamamagitan ng maraming hakbang o
proseso.

14. PAG-USAPAN NATIN
1. Ano -ano ang kahalagahan ng wika sa buhay ng tao? Ano kaya ang
mangyayari kung mawawala ang wikang binibigkas at nauunawaan ng mga
tao sa isang pamayanan o kultura?
2. Sumasang-ayon o sumasalungat ka ba kay Charles Darwin sa sinsbi
niyang: “hindi niya tunay na likas ang wika sapagkat kailangan muna
tayo itong pag-aralan bago matutuhan?
3. Kung ikaw ang tatanungin, anong pagpapakahulugan ang ibibigay mo sa
salitang wika?

15. ANG WIKANG PAMBASA
• Ang Pilipinas ay isang kapuluang binubuo ng iba’t
ibang pangkat ng mga Pilipinong gumagamit ng
iba’t ibang wika at diyalekto. Humugit kumulang
150 wika at diyalekto ang umiiral sa ating bansa.
• Ang kalagayan ito ang naging pangunahing dahilan
kung bakit kinkailangang magkaroon tayo ng
isang wikang mauunawaan at masasalita ng
karamihan ng mga Pilipino.

16. 1934 – Dahil nga sa pagkakahiwa-walay ng ating bansa sa iba’t ibang
pulo sa dami ng wikang umiiral dito, naging isang paksang mainitang
pinagtalunan, pinag-isipan, at tinalakay sa Kumbensiyong
Konstitusyunal noong 1934.
Iminungkahi ng grupo ni Lope K. Santos na ang wikang pambansa ay
dapat ibatay sa isa sa mga umiiral na wika sa Pilipinas. Ang mungkahing ito
aysinusugan ni Manuyel L. Quezon na noo’y Pangulo ng Pamahalaang Komonwelt
ng Pilipinas.
PAHAPYAW NA KASAYSAYAN

17. PAHAPYAW NA KASAYSAYAN
1935 – Ang pagsusog na ito ni Pangulong Quezon ay nagbigay- daan sa probisyong pangwika na
nakasaad sa Artikulo XIV, Seksiyon 3 ng Saligang Batas ng 1935.
“ Ang kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo
sa pagkakaroon ng isang wikang pambnasang
ibabatay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika.
Hangga’t hindi itinakda ng batas ang wikang Ingles
at Kastila ang siyang mananatiling opisyal na wika.

18. PAHAPYAW NA KASAYSAYAN
Base sa probisyong ito ng Saligang Batas ng 1953 ay nagkaroon ng maraming
talakayan kung anong wika ang gagamitin batayan sa pagpili ng wikang pamabansa. Ito ay nagresulta
sa pagkakaroon ng isang batas na isinulat ni Norberto Romualdez ng Leyte, ang batas Komonwelt Blg.
184 na nagtatatag ng surian ng Wikang Pambansa.
Base sa pag-aaral na isinagawa ng Surian, napili nila ang Tagalog bilang batayan ng
wikang pambansa dahil ang naturang wika ay tumutugma sa mga pamantayang kanilang binuo tulad ng
sumusunod:
“ ang wikang pipiliin ay dapat...
Wika ng sentro ng pamahalaan;
Wika ng sentro ng edukasyon;
Wika ng sentro ng kalakalan; at
Wika ng pinakamarami at pinakadakilang nasusulat na panitikan.”

19. PAHAPYAW NA KASAYSAYAN
1937– Disyembre 30, 1937 ay iprinoklama ni Pangulong L. Quezon ang wikang Tagalog upang
maging batayan ng wikang Pambansa base sa rekomendasyon ng Surian sa bisa ng Kautusang
Tagapagpaganap Blg. 134. Magkakabisa ang kautusang ito pagkaraan ng dalawang tao.
1940 – Inumpisahang ituro ang wikang pambanasa batay sa Tagalog sa lahat ng
paaralang publiko at pribado.
1946 – Ipinahayag na ang wikang opisyal sa bansa ay tagalog at ingles sa bisa ng
Batas Komonwelt Blg. 570.

20. PAHAPYAW NA KASAYSAYAN
1959 – Noong Agosto 13, 1959 , pinalitan ang tawag sa wikang pambansa. Mula tagalog ito
ay naging Pilipino sa bisa ng Kautusang Pangkagawaran Blg. 7 na ipinalabas ni Jose E.
Romero, ang Kalihim ng Edukasyon noon.
1972 – nagkaroon ng mainitang pagtatalo sa kumbensiyong Konstitusyunal noong 1972
kaugnay ng usaping pangwika. Sa huli, ito ang mga naging probisyong pangwika sa Saligang
Batas ng 1973, Artikulo XV, Seksiyon 3, blg.2:
“Ang Batasang Pambansa ay dapat magsagawa ng mga hakbang na magpapaunlad at
pormal na magpapatibay sa isang panlahat na wikang pambansang kikilalaning Filipino.”

21. PAHAPYAW NA KASAYSAYAN
1987 – Sa Saligang Batas ng 1987 ay pinagtibay ng Komisyong Konstitusyunal na binuo ni
dating Pangulong Cory Aquino ang implementasyon sa paggamit ng Wikang Filipino.
Nakasaad sa Artikulo XIV, seksiyon 6 ang probsiyon tungkol sa wika na nagsasabing:
“Ang wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino, Samatalang nililinang, ito ay dapat
payabungin at pagyamanin pa sa salig sa umiiral na mga wika sa Pilipinas at sa iba pang
mga wika,”
Nagbigay ng lubos na pagsuporta si dating pangulong Corazon Aquino sa paggamit ng Filipino sa
pamahalaan sa pamamagitan ng Atas tagapagpaganap Blg. 335, seye ng 1988. Ito ay nag-aatas sa
lahat ng mga kagawaran, kaawanihan, opisina, ahensiya, at instrumentaliti ng pamahalaan na
magsagawa ng mga hakbang transaksiyon, komunikasyon , at korespondensiya.”

22. WIKANG OPISYAL
AT WIKANG
PANTURO

23. Ayon kay Virgilio Almario (2014:12)
• Ang wikang opisyal ay ang itinadhana ng batas na maging wika sa opisyal na
talastasan ng pamahalaan.
• Ang wikang panturo naman ang opisyal na wikang ginagamit sa pormal na
edukasyon.
Ano-ano ang mga wikang ginagamit bilang panturo sa loob ng inyong silid-aralan?
Nakatutulong ba ang mga ito upang higit mong maunawaan ang iyong mga aralin
at aktibong makibahagi sa mga Gawain at talakayan?
Ayon sa itinatadhana ng ating Saligang Batas ng 1987, Artikulo XIV, Seksiyon 7,
mababasa ang sumusunod:
“Ukol sa layunin ng komunikasyon at pagtuturo, ang mga wikang opisyal ng
Pilipinas ay Filipino at, hangga’t walang ibang itinatadhana ang batas, Ingles. Ang
mga wikang panrehiyon o pantulong na mga wikang opisyal sa mga rehiyon at
magsisilbing pantulong na mga wikang panturo roon. Dapat itaguyid nang kusa at
opisyonal ang Kastila at Arabic.

24. Sa pangkalahatan nga ay Filipino at ingles ang mga opisyal na wika at wikang
panturo sa mga paaralan.
Sa pagpasok ng K to 12 curriculum, ang Mother Tongue o unang wika ng mga
mag-aaral ay naging opisyal na wikang panturo mula Kindergarten hanggang Grade 3 sa
mga paaralang pampubliko at pribado man. Tinawag itong Mother Tongue- Based Multi-
Lingual Education (MTB-MLE).
Ayon kay DepEd Secretary Brother Armin Luistro, FSC, “ang paggamit ng
wikang ginagamit din sa tahanan sa mga unang baitang ng pag-aaral ay makatutulong
mapaunlad ang wika at kaisipan ng mga mag-aaral at makapagpapatibay rin sa kanilang
kamalayang sosyo-kultural.”

25. Pinatunayang ng mga isinagawang pag-aaral na lokal at
internasyonal na ang paggamit ng wikang kinagisnan sa mga unang taon ng pag-
aaral ay nakalilinang sa mga mag-aaral na mas mabilis matuto at umangkop sa
pag-aaral ng pangalawang wika (Filipino) at maging ng ikatlong wika (Ingles).
Noong mga unang taon na pagpapatupad ng K to 12 ay itinadhana
ng DepEd ang labindalawang lokal o panrehiyong wika at diyalekto para
magamit sa MTB-MLE. Subalit sa taong 2013 ay nadagdagan pa ito ng pito
kaya’t labinsiyam na wika at diyalekto na ang ginagamit tulad ng sumusunod:
Tagalog, Kapampangan, Pangasinense, Iloko, Bikol, Cebuano, Hiligaynon, Waray,
Tausug, Maguindabaoan, Merano, Chavacano, Ybanag, Ivatan, Sambal, Aklanon,
Kinaray-a, Yakan, at Surigaonon. Ang mga wika at diyalektong ito ay ginagamit
sa dalawang paraan:
(1) Bilang hiwalay na asignatura; at bilang (2) bilang wikang pantuo.

26. SAGUTIN ANG MGA
KATANUNGAN
• Bakit kinakailangan ng ating bansa magkaroon ng isang wikang
pambansang magagamit at mauunawaan ng nakaraming Pilipino?
• Sa paanong paraan sinuportahan ni dating Pangulong manuel L. Quezon ang
pagkakaroon natin ng wikang pambansa? nararapat ba ang parangal sa
kanya bilang Ama ng wikang pambansa? Ipaliwanag.
• Bakit kinakailngan ng ating bansa magkaroon ng isang wikang pambansang
magagamit at mauunawaan ng nakararaming Pilipino?
• Ano-ano ang naging pamantayan ng mga miyembro ng SUrian sa pagpili
ng wikang pambansa?
• Paano naipakita ni dating Pangulong Corazon Aquino ang knayang mainit
na pagsuporta sa wikang pambansa?

27. SURIIN
Tukuyin ang kahulugan at kahalagahan ng konseptong
pangwika ayon sa wikang panturo at wikang opisyal.