ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
ΑρχείοΕλλήνων Λογοτεχνών
Σεφεριάδης Γιώργος, Ψευδώνυμο: Σεφέρης Γιώργος
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ (1900 - 1971)
Ο Γιώργος Σεφέρης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Γιώργου Σεφεριάδη) γεννήθηκε στη
Σμύρνη, γιος του δικηγόρου και διδάκτορα της Νομικής Σχολής του Παρισιού Στέλιου
Σεφεριάδη και της Δέσπως το γένος Γιωργάκη Τενεκίδη. Είχε δύο μικρότερα αδέρφια την
Ιωάννα (μετέπειτα σύζυγο του Κωνσταντίνου Τσάτσου) και τον Άγγελο. Η πανεπιστημιακή
καριέρα του πατέρα του υπήρξε λαμπρή και κατέληξε το 1933 στην αναγόρευσή του ως
Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ακαδημαϊκού.
Μετά το ξέσπασμα του πρώτου παγκοσμίου πολέμου το 1914 η οικογένεια Σεφεριάδη
εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Στην Αθήνα ο Σεφέρης τέλειωσε το Πρότυπο Κλασικό Γυμνάσιο.
Από το 1918 ως το 1924 έζησε στο Παρίσι όπου σπούδασε νομικά και ήρθε σε επαφή με τη
σύγχρονή του γαλλική λογοτεχνική παραγωγή. Στο Παρίσι συνεργάστηκε με το φοιτητικό
περιοδικό Βωμός (με το ψευδώνυμο Γιώργος Σκαλιώτης), έδωσε μια δι άλεξη για τον Jan Moreas
στο Σύλλογο Ελλήνων Σπουδαστών και άρχισε να γράφει ποιήματα στα γαλλικά και τα
ελληνικά.
Το καλοκαίρι του 1924 μετά την αποφοίτησή του από το πανεπιστήμιο έφυγε για το Λονδίνο,
όπου έμεινε ως το χειμώνα του επόμενου χρόνου. Εκεί έγραψε το ποίημα Fog.
Μετά την επιστροφή του στην Αθήνα άρχισε να γράφει το Ημερολόγιο, και το γνωστό ως Έξι
νύχτες στην Ακρόπολη πεζογράφημα και πρωτοδιάβασε τα Απομνημονεύματα του
Μακρυγιάννη.
Το 1926 πέθανε η μητέρα του και στις 29 Δεκεμβρίου του ίδιου χρόνου ο Σεφέρης διορίστηκε
ακόλουθος του Υπουργείου Εξωτερικών.
Το 1928 δημοσιεύτηκε η μετάφρασή του από το έργο του Βαλερύ Μια νύχτα με τον κ.Τεστ στη
Νέα Εστία. Τον ίδιο χρόνο έγραψε Το ύφος μιας μέρας και το Γράμμα του Μαθιού Πασκάλη.
Το 1931 κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο Στροφή, για την οποία ο
Παλαμάς δημοσίευσε επιστολή στη Νέα Εστία. Διορίστηκε υποπρόξενος και στη συνέχεια
πρόξενος στο Γενικό Προξενείο του Λονδίνου, όπου παρέμεινε ως το 1934.
Το 1932 δημοσίευσε τη Στέρνα και το 1935 το Μυθιστόρημα, και τα δύο σε περιορισμένα
αντίτυπα.
2.
Το 1936 δημοσίευσετο βιβλίο Θ.Σ.Έλιοτ και διορίστηκε Πρόξενος στην Κορυτσά, όπου έμεινε ως
το 1937, που ταξίδεψε στο Βουκουρέστι για το Συνέδριο Διαβαλκανικού Τύπου. Τότε
πραγματοποιήθηκε και η πρώτη μετάφραση ποιήματός του στα γαλλικά από την Έλλη
Λαμπρίδη.
Το 1938 διορίστηκε προϊστάμενος της Διευθύνσεως Εξωτερικού Τύπου στην Αθήνα και ένα
χρόνο αργότερα γνωρίστηκε με τον Αντρέ Ζιντ στο σπίτι του Κ.Θ.Δημαρά και ταξίδεψε στη
Ρουμανία με τον Τ.Παπατσώνη.
Το 1940 εξέδωσε τα Ημερολόγιο Καταστρώματος Α’, Ποιήματα 1 και Τετράδιο Γυμνασμάτων
(1928-1937). Τον ίδιο χρόνο υπέγραψε μανιφέστο κατά του Ιταλικού Φασισμού και το
διάγγελμα του βασιλιά μαζί με το Νικολούδη.
Το 1941 παντρεύτηκε τη Μαρώ Ζάννου, εξέδωσε το Χειρόγραφο Σεπτ. ‘41 και ταξίδεψε με την
ελληνική κυβέρνηση στη Σούδα, την Αίγυπτο και τη Νότιο Αφρική.
Το 1942 εκδόθηκε στην Αλεξάνδρεια η Λύρα του Κάλβου με πρόλογο του Σεφέρη. Ταξίδεψε στην
Ιερουσαλήμ και μετατέθηκε στο Κάιρο (Διεύθυνση Τύπου και Πληροφοριών της Ελληνικής
Κυβέρνησης).
Το 1943 έδωσε διαλέξεις για τον Παλαμά και το Μακρυγιάννη στο Κάιρ ο και την Αλεξάνδρεια
και γνωρίστηκε με το Στρατή Τσίρκα.
Το 1944 εκδόθηκαν οι Δοκιμές στο Κάιρο και το Ημερολόγιο Καταστρώματος Β’. Ταξίδεψε με
την κυβέρνηση στην Ιταλία και τον Οκτώβρη επέστρεψε στην Ελλάδα.
Το 1945 διετέλεσε διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Αντιβασιλέα Αρχιεπισκόπου
Δαμασκηνού και διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου..
Το 1947 τιμήθηκε με το έπαθλο Παλαμά και ένα χρόνο αργότερα παραιτήθηκε μαζί με πολλούς
άλλους συγγραφείς από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών, τονίζοντας τη φθορά που ε ίχε
υποστεί ο θεσμός. Διορίστηκε
σύμβουλος πρεσβείας στην Άγκυρα.
Το 1949 εκδόθηκε η μετάφρασή του από ποιήματα του Έλιοτ με τίτλο Η έρημη χώρα και άλλα
ποιήματα.
Το 1950 πέθανε ο αδερφός του Άγγελος στην Αμερική. Τον ίδιο χρόνο ο Σεφέρης ταξίδεψε στη
Μικρά Ασία και την Κωνσταντινούπολη. Τον επόμενο χρόνο πέθανε ο πατέρας του · διορίστηκε
σύμβουλος στην πρεσβεία του Λονδίνου.
Το 1956 έγινε διευθυντής στην Β’ Πολιτική Διεύθυνση του Υπουργείου Εξωτερικών και το 1957
συμμετείχε στη συζήτηση για το Κυπριακό στη Νέα Υόρκη. Τότε διορίστηκε πρεσβευτής στο
Λονδίνο, όπου παρέμεινε ως το 1962.
Το 1960 ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ των γραμμάτων από το πανεπιστήμιο του
Cambridge, το 1961 τιμήθηκε με το βραβείο Foyle και το 1963 με το βραβείο Νόμπελ
λογοτεχνίας.
Ένα χρόνο αργότερα αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και
Οξφόρδης και ταξίδεψε στην Ισπανία.
3.
Το 1969 δημοσιεύτηκεη δήλωσή του κατά της χούντας του Παπαδόπουλου και ο Σεφέρης
παύτηκε από πρέσβης επί τιμή, ενώ του απαγορεύτηκε και να κάνει χρήση του διπλωματικού
του διαβατηρίου.
Το 1971 έγραψε το τελευταίο του ποίημα με τίτλο Επί ασπαλάθων.
Πέθανε το Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου. Είχε προηγουμένως υποβληθεί σε χειρουργική
επέμβαση στο δωδεκαδάκτυλο. Την κηδεία του παρακολούθησαν χιλιάδες κόσμου.
Ο Γιώργος Σεφέρης υπήρξε ηγετική μορφή στην ποίηση και τη θεωρία της λογοτεχνίας στην
Ελλάδα του εικοστού αιώνα. Με τη σκέψη και τη δημιουργία του ανανέωσε ριζικά τον
προσανατολισμό της νεοελληνικής λογοτεχνίας, συνδυάζοντας βαθιά γνώση της παράδοσης
και των παγκόσμιων ιδεολογικών ρευμάτων και προτάσσοντας το αίτημα της ελληνικότητας
στα πλαίσια της ευρωπαϊκής πραγματικότητας.
Εργογραφία
Ι.Ποίηση
• Στροφή. Αθήνα, 1931.
• Πάνω σ’ ένα ξένο στίχο. 1934 (τετρασέλιδο, χωρίς όνομα συγγραφέα)
• Η Στέρνα. Αθήνα, τυπ.Εστίας, 1932.
• Μυθιστόρημα. Αθήνα, τυπ.Εστίας, 1935.
• Σχέδια στο περιθώριο. (ανατύπωση από τα Νέα Γράμματα, Μάιος 1935).
• Τετράδια γυμνασμάτων (1929-1937). Νέο Φάληρο, τυπ.Ταρουσόπουλου, 1940.
• Ημερολόγιο καταστρώματος α’. Νέο Φάληρο, τυπ.Ταρουσόπουλου, 1940.
• Ποιήματα 1. Νέο Φάληρο, τυπ.Ταρουσόπουλου, 1940.
• Ημερολόγιο καταστρώματος β’. Αθήνα, Ίκαρος, 1945.
• Τελευταίος σταθμός · Συμπλήρωμα στο Ημερολόγιο Καταστρώματος β’. Αθήνα, Το τετράδιο,
1947.
• Κίχλη. Αθήνα, Ίκαρος, 1947.
• Ποιήματα για την Κύπρο. Λευκωσία 1954.
• Πραματευτής από τη Σιδώνα. Αθήνα, τυπ.Μυρτίδη, 1955.
• Νεόφυτος ο έγκλειστος μιλά. Αθήνα, τυπ.Μυρτίδη, 1955.
• …Κύπρον ου μ’ εθέσπισεν… Αθήνα, Ίκαρος, 1955.
• Τρία κρυφά ποιήματα. Αθήνα, 1966.
• Οι γάτες τ’ Άη Νικόλα. Αθήνα, 1970.
• Ένα ποίημα - μια στάση ζωής · Σεφέρης Επί Ασπαλάθων. Αθήνα, Μνήμη, 1975.
• Ποιήματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά. Αθήνα, Ερμής, 1975.
• Τετράδιο γυμνασμάτων β’. Αθήνα, Ίκαρος, 1976.
• Mythistorima and gymnopaidia · George Seferis · with translation by Mary Cooper Walton.
4.
Athens, Lycabettus Press,1977.
ΙΙ.Μελέτες - Δοκίμια - Πεζογραφήματα - Διαλέξεις
• Θ.Σ.Έλιοτ. Αθήνα, τυπ.Σεργιάδη, 1936.
• Διάλογος πάνω στην ποίηση. Αθήνα, τυπ.Σεργιάδη, 1939.
• Δοκιμές. Κάιρο, τυπ. Α.Γιούλη, 1944.
• Deux aspects du Commerce spirituel de la France et de la Grece. Κάιρο, εκδ. Revue de Caire,
1944.
• Ερωτόκριτος. Αθήνα, Άλφα, 1946.
• Τρείς μέρες στα μοναστήρια της Καππαδοκίας. Αθήνα, Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών - Κέντρο
Μικρασιατικών Σπουδών - Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο, 1953.
• Δελφοί. Αθήνα, Knorr - Hith, 1963.
• Discoures de Stockholm. Αθήνα, Γαλλικό Ινστιτούτο, 1963.
• Η γλώσσα στην ποίησή μας. Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, 1965.
• Σελίδες από ένα ημερολόγιο. Αθήνα, τυπ. Των Εποχών, 1965.
• Στα εφτακόσια χρόνια του Δάντη. Αθήνα, 1966. (ανάτυπο από τις Εποχές)
• Γλώσσες στον Αρτεμίδωρο τον Δαλδιανό. Λευκωσία, 1970. (ανάτυπο από τα Κυπριακά
Χρονικά)
• Ξεστράτισμα από τους ομηρικούς ύμνους. Λευκωσία, 1970. (ανάτυπο από τα Κυπριακά
Χρονικά)
• Χειρόγραφο Σεπ. ’41. Αθήνα, Ίκαρος, 1972.
• Γράμμα στο Rex Warner πάροικο του Storrs · Connecticat U.S.A. Αθήνα, Τυπ.Φ.Κωνσταντινίδη,
1972.
• Ιγνάτης Τρελός · Οι ώρες της ‘Κυρίας Έρσης’· Ένα ψευδώνυμο δοκίμιο του Γιώργου Σεφέρη ·
και ένα ανέκδοτο γράμμα του Νίκου Καχτίτση · Φροντισμένα και σχολιασμένα από τον
Γ.Π.Ευτυχίδη [ = Γ.Π. Σαββίδη]. Αθήνα, Ερμής, 1973.
• Μέρες του 1945-1951. Αθήνα, Ίκαρος, 1973.
• Δοκιμές Α’. Αθήνα, Ίκαρος, 1974.
• Δοκιμές Β’. Αθήνα, Ίκαρος, 1974.
• Έξι νύχτες στην Ακρόπολη. Αθήνα, Ερμής, 1974.
• Μέρες Α’ · 16 Φεβρουαρίου 1925 - 17 Αυγούστου 1931. Αθήνα, Ίκαρος, 1975.
• Ένας Έλληνας · Ο Μακρυγιάννης. Αθήνα, Ίκαρος, 1975.
• Γ.Σεφέρης - Κ.Τσάτσος · Ένας διάλογος για την ποίηση · επιμέλεια Λουκάς Κούσουλας. Αθήνα,
Ερμής, 1975.
• Μέρες Β’ · 24 Αυγούστου 1931 - 12 Φεβρουαρίου 1934. Αθήνα, Ίκαρος, 1975.
• Μέρες Γ’ · 16 Απρίλη 1934 - 14 Δεκέμβρη 1940. Αθήνα, Ίκαρος, 1977.
• Μέρες Ε’ · 1 Γενάρη 1945 - 19 Απρίλη 1951. Αθήνα, Ίκαρος, 1977.
• Μέρες Δ’ · 1 Γενάρη 1944 - 31 Δεκέμβρη 1944. Αθήνα, Ίκαρος, 1977.
• Πολιτικό ΗμερολόγιοΑ΄ · 25 Νοέμβρη 1935 - 13 Οκτώβρη 1944 · Επιμέλεια - Σημειώσεις
Αλέξανδρου Ξύδη. Αθήνα, Ίκαρος, 1979.
• Μεταγραφές · Φιλολογική επιμέλεια Γιώργης Γιατρομανωλάκης. Αθήνα, Λέσχη, 1980.
• Σαντορίνη. Αθήνα, Αρχείο Θηραϊκών μελετών, 1984.
• Πολιτικό ημερολόγιο Β΄ · 1945 - 1947, 1949, 1952 · επιμέλεια - σημειώσεις Αλέξανδρου Ξύδη.
Αθήνα, Ίκαρος, 1985.
• Μέρες Στ’ · 20 Απρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956. Αθήνα, Ίκαρος, 1986.
• Χειρόγραφο Οκτ. ‘ 68. Αθήνα, Διάττων, 1986.
• Η ποίηση στον κινηματογράφο. Αθήνα, Διάττων, 1986.
• Το βυσσινί τετράδιο · Ανεμολόγιο - λέξεις - βότανα και ορθογραφικά. Αθήνα, Καστανιώτης,
1987.
• ΜέρεςΖ΄ · 1 Οκτώβρη - 27 Δεκέμβρη 1960· Φιλολογική επιμέλεια Θεανώ Ν. Μιχαηλίδου. Αθήνα,
Ίκαρος, 1990.
ΙΙΙ.Μεταφράσεις
• Θ.Σ.Έλιοτ, Η έρημη χώρα και άλλα ποιήματα. Αθήνα, Ίκαρος, 1949. (οριστική έκδοση, Αθήνα,
Ίκαρος, 1973)
• Sidney Keyes, Η ερημιά. Αθήνα, τυπ.Μυρτίδη, 1954.
• Θ.Σ.Έλιοτ, Φονικό στην εκκλησία. Αθήνα, Ίκαρος, 1963. (οριστική έκδοση, Αθήνα, Ίκαρος,
1979)
• Άσμα ασμάτων. Αθήνα, τυπ.Ασπιώτη - Έλκα, 1965. (οριστική έκδοση, Αθήνα, Ίκαρος, 1979)
• Αντιγραφές. Αθήνα, Ίκαρος, 1965. (οριστική έκδοση, Αθήνα, Ίκαρος, 1978)
• Η Αποκάλυψη του Ιωάννη. Αθήνα, Ίκαρος, 1966. (οριστική έκδοση, Αθήνα, Ίκαρος, 1975)
5.
ΙV. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
• Collection de l’ Institut Francais d’ Athenes · Robert Levesque · Seferis · Choix de poemes
traduits et accompagnes du texte grec avec une preface. Αθήνα, Ίκαρος, 1945.
• Ποιήματα (1924-1946). Αθήνα, Ίκαρος, 1950.
• Γιώργος Σεφέρης · Διάγραμμα εισαγωγής στην ποίησή του από τον Αλεξ.Αργυρίου και επιλογή
ποιημάτων του από τους Αλεξ. Αργυρίου & Γ.Π.Σαββίδη. Αθήνα, 1957 (ανάτυπο από την
Καινούργια Εποχή)
• Εκλογή από τις Δοκιμές. Αθήνα, Γαλαξίας, 1966.
• Γιώργος Θεοτοκάς & Γιώργος Σεφέρης · Αλληλογραφία (1930-1966) · Φιλολογ.επιμ.
Γ.Π.Σαββίδης. Αθήνα, Ερμής, 1975.
• Ο Καβάφης του Σεφέρη Α’ · Επιμέλεια Γ.Π.Σαββίδη. Αθήνα, Ερμής, 1984.
• Αδαμάντιος Διαμαντής & Γιώργος Σεφέρης · Αλληλογραφία · 1953-1971 · Φιλολογική
επιμέλεια Μιχάλης Πιερής. Αθήνα, Στιγμή, 1985.
• Γιώργος Σεφέρης & Αντρέας Καραντώνης · Αλληλογραφία 1931-1960 · Φιλολογική επιμέλεια
Φώτης Δημητρακόπουλος. Αθήνα, Καστανιώτης, 1988.
• Σεφέρης και Μαρώ· ΑλληλογραφίαΑ΄ · (1936-1940) · Φιλολογική επιμέλεια Μ.Ζ.Κοπιδάκης.
Ηράκλειο, Βικελαία Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, 1989.
• Τα Εντεψίζικα (με το ψευδώνυμο Μαθιός Πασχάλης) · Φιλολογική επιμέλεια Γ.Π.Ευτυχίδης
(=Γ.Π.Σαββίδης). Αθήνα, Λέσχη, 1989.
• Γράμματα Σεφέρη - Λορεντζάτου (1948-1968) · επιμέλεια Ν.Δ.Τριανταφυλλόπουλος. Αθήνα,
Δόμος, 1990.
• Γράμματα Σεφέρη - Λορεντζάτου (1948-1968) · Επιμελήθηκε Ν.Δ.Τριανταφυλλόπουλος.
Αθήνα, Δόμος, 1990.
• Κύπρος · Μνήμη και αγάπη · Με το φακό του Γιώργου Σεφέρη · Πρόλογος, σχεδιασμός, Γενική
επιμέλεια Ε.Χ.Κάσδαγλης. Λευκωσία, Πολιτιστικό Κέντρο Λαϊκής Τράπεζας, 1990.
• Γιώργος Σεφέρης & Τίμος Μαλάνος · Αλληλογραφία (1935-1963) · Φιλολογική επιμέλεια
Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Αθήνα, Ολκός, 1990.
• ‘Κυπριακές’ επιστολές του Σεφέρη (1954-1963)· Από την αλληλογραφία του με τον
Γ.Π.Σαββίδη · φιλολογική επιμέλεια Κατερίνα Κωστίου. Λευκωσία, Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης
Κύπρου, 1991.
• Γιώργος Σεφέρης – Edmund Keeley Αλληλογραφία 1951-1971· Εισαγωγή: E.Keely –
Μετάφραση: Αλόη Σιδέρη. Αθήνα, Άγρα, 1998.
(Διασκευή από http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=365)
6.
Η ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ1930
Η γενιά του 1930
Ποίηση
9ος αι
10ος
αι
11ος
αι
1453
1453
17ος
αι
18ος αι
Διαφωτισμ
ός
Οι
Δεκαετίες
πριν από
την
Επανάστασ
η
Ο Κάλβος, η
εφτανησιώτικ
η
σχολή και ο
Βαλαωρίτης
183
0
187
9
Η γενιά
του
1880
Η γενιά
του
1930
Μεταπολεμικ
ή
ποίηση και
πεζογραφία
Δημιουργείται μία νέα έκφραση, μία νέα στροφή
1931: «Στροφή», Γ. Σεφέρης. Με το έργο του αυτό γίνεται εισηγητής της νέας ποίησης στην
Ελλάδα. Εισάγει έναν καινούριο τρόπο έκφρασης: λιτή, δωρική, εκφραστικός τρόπος.
1932: «Στέρνα»
1935: «Μυθιστόρημα» με το έργο αυτό εγκαταλείπει για πάντα το μέτρο και την ομοιοκαταληξία και
δημιουργεί με τον ελεύθερο στίχο το δικό του ύφος.
1940: «Ημερολόγιο του καταστρώματος».
1941: Από το 1941 ο Σεφέρης ζει στη Μέση Ανατολή και τη Ν. Αφρική μαζί με την εξόριστη ελληνική
κυβέρνηση και εκδίδει τη ποιητική του συλλογή με τίτλο «Ημερολόγιο καταστρώματος Β΄» στο οποίο
αναφέρει τις εμπειρίες του πολέμου. Στη συλλογή αυτή το τελευταίο ποίημα είναι ο «Τελευταίος
σταθμός», που αναφέρεται στον τελευταίο σταθμό της εξορίας πριν την ε πιστροφή στην πατρίδα.
1953-1955: Επισκέπτεται την Κύπρο και επηρεασμένος από την επίσκεψή του αυτή εκδίδει το
Δεκέμβριο του 1955 συλλογή με το όνομα «Κύπρον ου μ’ εθέσπισεν…» στην οποία δίνει στη συνέχεια
τον τίτλο «Ημερολόγιο καταστρώματος Γ'». ο ποιητής στη συλλογή αυτή ήταν επηρεασμένος από
τους αγώνες του νησιού και το δράμα ενός ολόκληρου λαού. Μέσα σε ολόκληρη τη συλλογή αυτή τα
ποιήματα είναι επηρεασμένα και από την ομορφιά του νησιού και τον αισθησιασμό του. Την περίοδο
αυτή αρχίζει ένα από τα πιο σημαντικά ποιήματα της συλλογής η «Ελένη».
Βιογραφία: Γεννήθηκε 1900 στη Σμύρνη. Έφυγε από εκεί το 1914 και τελείωσε το γυμνάσιο στην
Αθήνα. Στη συνέχεια ακολούθησε νομικές σπουδές στο Παρίσι. Μπαίνει στη διπλωματική υπηρεσία
από την οποία αποχωρεί το 1962. Αποχωρεί στην Αθήνα όπου και πεθαίνει το 1971.
Διακρίσεις: Βραβείο Νόμπελ για τη λογοτεχνία (1963).
Η ποίηση του Σεφέρη είναι απαισιόδοξη και μελαγχολική αλλά από την άλλη πλευρά του
σκοταδιού υπάρχει το φως και η ελπίδα.
Οδυσσέας Ελύτης
1935: δημοσιεύει στο περιοδικό «Τα νέα γράμματα» τα πρώτα του ποιήματα και λίγα χρόνια
αργότερα αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της νέας σχολής.
1940: Συλλογή «Προσανατολισμοί». Εκεί συγκεντρώνει ο ποιητής ότι είχε δημοσιεύσει μέχρι τότε.
0κτώβριο 1940: Επιστρατεύεται και παραμένει στο Αλβανικό μέτωπο για όλη τη διάρκεια του
πολέμου.
1945: «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας». Το ποίημα αυτό είχε
μεγάλη απήχηση.
Στη συνέχεια σωπαίνει για 15 χρόνια και το 1960: εκδίδει τη συλλογή «Έξι και μία τύψεις για τον
ουρανό», και το ποίημα «Άξιον εστί».
Από το 1971-1974 ο Σεφέρης εκδίδει μικρότερες ποιητικές συλλογές και συγκεντρώνει μεταφράσεις
ξένων ποιητών και πεζά του δοκίμια.
Βιογραφία: γεννήθηκε το 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σπούδασε στην Αθήνα. Το Ελύτης είναι
ψευδώνυμο του Αλεπουδέλης.
Η ποίησή του είναι φωτεινή και αισιόδοξη εμπνευσμένη από το Αιγαίο.
Γ. Ρίτσος
Επηρεασμένος από Σεφέρη και Ελύτη που ανανέωσαν εκφραστικά μέσα και έφεραν κάτι καινούριο.
1934: «Τρακτέρ», ποιητική συλλογή
1935: «Πυραμίδες» ποιητική συλλογή
7.
Και οι δύοσυλλογές διακρίνονται για το επαναστατικό τους περιεχόμενο.
1936: «Ο επιτάφιος». Θρήνος μιας μάνας για το χαμό του παιδιού της.
1937: «Τραγούδι της αδελφής».
1961: Εκδίδει τη συλλογή «Ποιήματα» στην οποία συγκεντρώνει ότι έχει δημοσιεύσει μέχρι τότε. Η
συλλογή αυτή εμπλουτίζεται και το 1964 και το 1975.
Βιογραφία: Γεννήθηκε το 1909.
1948-1952: Είναι εξόριστος σε διάφορα νησιά και με την επιστροφή του δημοσιεύει διάφορες
συλλογές στις οποίες μιλά για τις διάφορες κακουχίες.
Εμπνέεται κυρίως από την παιδική και εφηβική ηλικία, πλούσιες εικόνες, λυρικός λόγος, κυρίως
πολύστιχα ποιήματα αν και τα τελευταία χρόνια δείχνει κάποια προτίμηση προς τα πιο σύντομα
ποιήματα.
Η γενιά του 1930. Πεζογραφία
Στους λογοτέχνες της γενιάς αυτής μεγάλη επίδραση άσκησε η Μικρασιατική καταστροφή και η
μεγάλη ανταλλαγή πληθυσμών που την ακολούθησε.
Εκπρόσωποι: Φώτης Κόντογλου, Στρατής Μυριβήλης, Ηλίας Βενέζης, Κοσμάς Πολίτης κ.ά.
Μέσα από το έργο των πεζογράφων της γενιάς του 1930 εκφράζεται ο καινούριος προσανατολισμός
της γενιάς του μεσοπολέμου και η έμφαση στο μυθιστόρημα. Από το 1922 έως το 1945 συντελείται
ένα μεγάλο άλμα στη πεζογραφία.
Ελληνική ιστορία
1928-30: Σύμφωνο ελληνοτουρκικής φιλίας
1928-1932: Κυβέρνηση Ελευθέριου Βενιζέλου
1936: Δικτατορία Ι. Μεταξά
1940-1941: Ελληνοιταλικός πόλεμος
1941-1944: Γερμανική και ιταλική κατοχή
1944: Οκτώβριος: Απελευθέρωση της Ελλάδας
(http://www.rhodes.aegean.gr/ptde/mps/logos1/Xronologio9.asp)
8.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟΧΑΪΚΟΥ
Τα χαϊκ ού είναι είδος ποίη ση ς που πρ ωτοεμφανίστη κ ε στη ν
Ι απωνία το δέκ ατο έκ το αιώνα κ αι υ ιοθ ετή θ η κ ε στη ν Ε υ ρ ώπη
στις αρ χές του εικ οστού . Απ ό ε κ ε ί π έ ρασαν τον Ατλαντι κ ό κ αι
έφτασαν να γίνου ν πολ ύ δη μοφιλ ή σε όλ ο το Δυ τικ ό κ όσμο .
Σ τη ν αυ θ εντικ ή στιχου ρ γικ ή μορ φή του ς, τα χαϊκ ού είναι μικ ρ ά
ποιή ματα από 1 7 συ λ λ αβ ές σε ένα ενιαίο στίχο. Τα χαϊκ ού
συ μπυ κ νώνου ν ευ φυ ΐα κ αι σοφία , π ου ε κφράζονται με λυρι κ ή, ή
άλλοτε , χι ουμορι στι κ ή δ ι άθε ση, ε νώ συχνά υπ άρχε ι το στοι χε ί ο της
έ κ π ληξης . Στα χαϊ κ ού σημαντι κ ή θέ ση έ χουν η φύση, οι ε π οχέ ς κ αι τα
χρώ ματα, η ομορφι ά τω ν λέ ξεω ν κ αι τω ν αντι θέ σεω ν, ε νώ το νόημα
κ άπ οι ε ς φορέ ς απ οκ τά δ ε υτε ρε ύου σ α σημασί α .
Τα χαϊκ ού στη ν Ι απωνία.
Ο γ νω στότε ρ ος Ιάπω νας π οι ητής τω ν χαϊ κ ού ήταν ο Ματσού ο Μπασό
(Matsuo Basho, 1644-1694). Τ ο π ι ο φημι σμέ νο απ ό όλα τα χαί κ ού
ε ί ναι δ ι κ ό του:
π αλι ά λί μνη
έ νας β άτρ αχο ς μέ σα π ηδ ά
ήχο ς νε ρ ο ύ
(το π οί ημα αυτό απ αγ γ έ λλε ται συχνότατα στην Ιαπω νί α, ε νώ συχνά
γ ί νε ται αντι κ ε ί με νο έ ρε υνας στην Ευρώ π η κ αι Αμε ρι κ ή, σχε τι κ ά με τη
δ υσκ ολί α τω ν Δ υτι κώ ν να συλλάβ ου ν το βαθύτε ρο νόημά του)
Τα χαϊκ ού στη ν Ε υ ρ ώπη .
Σ τη ν Ε υ ρ ωπαϊκ ή εκ δοχή του ς συ νή θ ως υ ποδιαιρ ού νται σε 3
στίχου ς από 5 , 7 κ αι 5 συ λ λ αβ ές, στου ς οποίου ς η ο μοιοκ αταλ η ξ ία
αποφεύ γεται. Στι ς π ι ο σύγ χρονε ς απ όπ ε ι ρε ς δ ημι ουργ ί ας χαϊ κ ού,
ε ί ναι συχνέ ς οι μι κ ρέ ς απ οκ λί σε ι ς απ ό τον αυστηρό αυτό στι χουργ ι κ ό
κ ανόνα. Ο Γιώρ γος Σ εφέρ η ς άρ χισε να γρ άφει τα δικ ά του χαϊκ ού
σε νεαρ ή η λ ικ ία, το 1 9 2 9 .
Τ α π οι ήματα του Γ. Σε φέ ρη π ου ακ ούγ ονται στο CD "δ ε κ αέ ξη χαϊ κ ού
κ αι άλλε ς ι στορί ε ς " δ ημοσι ε ύονται στη συλλογ ή τω ν ε κ δ όσεω ν Ί κ αρος
με τον τί τλο " ΓΙΩ ΡΓΟ Σ ΣΕΦΕΡΗΣ, Π Ο Ι ΗΜ ΑΤ Α", Δ ΕΚΑΤ Η ΕΚΤ Η ΕΚΔ Ο ΣΗ
(1989).
Τρία Χαϊκού
ΙΑ'
Πού να μαζεύεις
τα χίλια κομματάκια
του κάθε ανθρώπου.
ΙΕ'
Βουλιάζει ο κόσμος
κρατήσου, θα σ' αφήσει
μόνο στον ήλιο.
ΙΣΤ'
Γράφεις
το μελάνι λιγόστεψε
η θάλασσα πληθαίνει.
Γ. Σεφέρης, Ποιήματα, Ίκαρος