De belangrijkste militaire gebeurtenissen tijdens de opstand

797 views

Published on

Dit college gaat over het militaire raadsel van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Toen in 1568 in de Nederlandse gewesten een opstand uitbrak tegen de Spaanse koning, was niet te voorzien dat deze zou uitmonden in de scheuring van de Nederlanden. Alleen de noordelijke gewesten wisten zich militair staande te houden. Zij vormden een onafhankelijke Republiek die steeds beter opgewassen was tegen het machtige Spanje.
Hoe was dit mogelijk? Om daarachter te komen bespreekt van Vliet in hoofdlijnen het optreden van het leger en de vloot van de opstandelingen tegen de Spaanse militaire macht. Van de overlevingsstrijd van de geuzen onder Willem van Oranje tot Maurits’ slag bij Nieuwpoort en de klinkende overwinning van Tromp bij Duins. Dit soort confrontaties op land en ter zee maakten samen de militaire geschiedenis van de Tachtigjarige Oorlog. Ook behandelt Van Vliet de (nieuwe) financieringswijze van het Staatse leger en de tactische militaire revolutie waardoor de Republiek kon uitgroeien tot een militaire grootmacht in Europa.

Adri P. van Vliet (1956) is sinds 2005 als hoofd van de afdeling Publieksinformatie en Collecties en plaatsvervangend directeur verbonden aan het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (Den Haag). Hiervoor was hij directeur van het Instituut voor Maritieme Historie van de Koninklijke Marine (Den Haag) en hoofd Externe Dienstverlening bij het toenmalige Rijksarchief in Noord-Brabant (’s-Hertogenbosch).
In 1994 promoveerde hij aan de Universiteit Leiden op de monografie Vissers en kapers. Hij publiceerde boeken over archivistische en maritiem-historische onderwerpen, waaronder Marinekapiteins uit de achttiende eeuw. Een Zeeuws elftal (2000),’Operatie Watersnood’. De hulpverlening door de Koninklijke Marine en de Watersnoodramp van 1953 (2003), Vissers in oorlogstijd. De Zeeuwse zeevisserij in de jaren 1568–1648 (2003) en ‘Een vriendelijcke groetenisse’. Brieven van het thuisfront aan de vloot van De Ruyter (1664-1665) (2007). Onlangs verscheen bij Uitgeverij Boom het standaardwerk De Tachtigjarige Oorlog. Van opstand naar geregelde oorlog (1568-1648). Deze oorlog markeert niet alleen het ontstaan van Nederland, het was ook het begin van de Nederlandse militaire geschiedenis.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
797
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
6
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

De belangrijkste militaire gebeurtenissen tijdens de opstand

  1. 1. ‘De Tachtigjarige Oorlog en het militaire raadsel van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden’ Nederlands Instituut voor Militaire Historie Dr. Adri P. van Vliet Plv. directeur
  2. 2. Aandachtspunten voor vandaag 1. De context van de Tachtigjarige Oorlog 2. Nieuwe inzichten 3. (verrassende) Conclusies 2 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  3. 3. De Opstand Kaart van de Nederlanden De Leo Belgicus (1609) 3 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  4. 4. De Opstand Portret van Fernando Alvarez de Toledo, derde hertog van Alva (1507-1582) en een allegorie op zijn komst. Schilderij van Antonio Moro, na 1549 en Anoniem. 4 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  5. 5. 5 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  6. 6. Militaire verloop van de Opstand bepaald door: 1. De wijze waarop en de mate waarin de opstandelingen hun troepen en scheepsmacht konden financieren. 2. Belang van een gezonde financiële basis voor een adequate legervorming. 3. Samenhang en gevechtsdiscipline van de Spaanse/koninklijke troepen superioriteit op het slagveld 6 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  7. 7. Oorzaken van de Opstand Aanbieding van het smeekschrift, 5 april 1566 7 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  8. 8. Oorzaken van de Opstand Schilderij van de beeldenstorm Dirck van Delen, 1630 8 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  9. 9. Watergeuzen nemen Den Briel in 9 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  10. 10. De Opstand ‘overleeft’ in Holland en Zeeland 10 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  11. 11. Nieuwe inzichten 1. Geïntegreerde benadering van het optreden van leger en vloot laat samenhang zien in het optreden en ieders aandeel in het welslagen van de opstand. 2. De Republiek groeit tijdens de Tachtigjarige Oorlog uit tot een militaire grootmacht in Europa (Tactische militaire revolutie). 3. De scheiding en de grenzen tussen de Nederlandse gewesten is in hoge mate militair bepaald. 11 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  12. 12. Geïntegreerde benadering van leger en vloot Militaire operaties in de eerste Opstandsjaren 12 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  13. 13. Het beleg van Haarlem. Frans van Hogenberg (1573-1590) 13 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  14. 14. Beleg van Haarlem Slag op de Haarlemmermeer op 26 mei 1573 door Hendrick Cornelisz. Vroom (1621) 14 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  15. 15. Beleg van Haarlem Executies van soldaten uit het Haarlemse garnizoen 15 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  16. 16. Slag op de Zuiderzee 11 oktober 1573 Jan Theunisz. Blanckerhoff (1633) 16 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  17. 17. Beleg van Leiden 17 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  18. 18. Strijd in de Scheldemondingen Slagen bij Bergen op Zoom (1572) en bij de Blokkersdijk (1605) 18 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  19. 19. Strijd in de Scheldemondingen 19 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  20. 20. Tactische militaire revolutie: Van Oldenbarnevelt, Maurits en Willem Lodewijk 20 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  21. 21. Legerfinanciering Lijst van tarieven 21 Johan van Oldenbarnevelt Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  22. 22. Tactische militaire revolutie:Willem Lodewijk en Maurits 22 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  23. 23. Tactische militaire revolutie 1. Aantal soldaten bewapend met pieken, hellebaarden en zwaarden omhoog; 2. Toepassing van de gesystematiseerde exercities en dril; 3. Handhaving van een strikte discipline; 4. Ontwikkeling van het salvovuur. Optimaal gebruik van de vuurkracht van het Staatse leger. 23 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  24. 24. Samenstelling van legereenheden 24 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  25. 25. Excercities 25 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  26. 26. Discipline Plundering van Antwerpen, november 1576 26 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  27. 27. Ontwikkeling van salvovuur 27 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  28. 28. Tactische militaire revolutie: minder veldslagen 28 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  29. 29. Geen militaire revolutie op zee 29 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  30. 30. Ontwikkeling van een sterke vloot Slag bij Gibraltar (1607) en bij Duins (1639) 30 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  31. 31. Scheiding Noord-Zuid: spil Antwerpen Alexander Farnese, hertog van Parma 31 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  32. 32. Scheiding Noord-Zuid Maurits 32 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  33. 33. Scheiding Noord-Zuid Frederik Hendrik voor ‘s-Hertogenbosch (1629) 33 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  34. 34. Conclusies 1. De Opstand zorgde voor de scheiding tussen Noord en Zuid. 2. In het Noorden ontstond een militaire grootmacht. 3. De Oranje’s speelden een hoofdrol. 4. De Watergeuzen zouden tegenwoordig als terroristen worden beschouwd. 5. Gezonde financiële basis: tactische militaire revolutie. 6. Er was nog geen sprake van een militaire revolutie op zee. 7. Terreur tegen de burgerbevolking door beide partijen. 34 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie
  35. 35. Vrede van Munster (1648) 35 Het militaire raadsel van de Republiek Nederlands Instituut voor Militaire Historie

×