Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Azerbaycan Respublikasının Bmek Mecellesi

(1 fevral 1999-cu il tarılxlı', 618-IQ nömralı' Azerbaycan Respublikasının Qanu...
l. Azerbaycan Respublikasının @mek Mecellesi işçilerle işeğötürenler arasında yaranan
emek münasibetlerini, habele onlarla...
8. İş yeri -işçinin haqqı ödenilmekle vezifesi (peşesi) üzre emek müqavilesi ile
müeyyen edilmiş işleri (xidmetleri) yerin...
Respublikasının bayrağı altında üzen ğemilerde, şelf qurğularında ve diğer iş yerlerinde
tetbiq edilir.

2. Bu Mecelle işe...
mehdudlaşdıran şertlerin daxil edilmesi yolverilmezdir. Bele şertlerin tetbiqi neticesinde
işçilere deyen maddi ve diger z...
e) iş vaxtından artıq vaxtda işe celb olunduqda elave emek haqqını almaq ve ya
onun verilmesini teleb etmek;

e) emek müqa...
a) emek müqavilesi ile müeyyen edilmiş emek funksiyasını vicdanla yerine
yetirmek;

b) emek intizamına ve müessisedaxili i...
2. İşegötürenin bu maddede nezerde tutulan hüquqlarının heyata keçirilmesine, bu
Mecellenin 12-ci maddesi ile ve diger nor...
1. Qanunla ve ya Azerbaycan Respublikasının terefdar çıxdığı beynelxalq müqavileler ile
başqa hal nezerde tutulmayıbsa, ec...
Madde 15. Gmek qanunvericiliyine emel olunmasına dövlet nezaretini heyata keçiren
orqan

1. Bu Mecellenin ve emek qanunver...
seriştesi, emeyinin neticeleri ile bağlı olmayan diger amillere göre işçiler arasinda her
hansı ayrı-seçkiliye yol verilme...
2. Hemkarlar ittifaqlarının hüquqları, vezifeleri ve selahiyyetleri «Hemkarlar ittifaqları
haqqında» Azerbaycan Respublika...
a) terefleiin hüquq beraberliyi;

b) kollektiv müqavile ve sazişin mezmununa dair meselelerin müzakiresinde
tereflerin müs...
4. Respublika  ve ya erazi üzre, habele müessise daxilinde bir neçe
hemkarlar ittifaqları teşkilatı (birliyi) mövcud olars...
Beşinci fesiI. Kollektiv müqavile

Madde 28. Kollektiv müqavilenin hazırlanması ve bağlanması zeruriliyi haqqında qerarın
...
6. Kollektiv müqavilenin layihesi iclasda (konfransda) iştirak edenlerin ses çoxluğu ile
tesdiq edilir.

7. Terefler, koll...
j) hemkarlar ittifaqlarımn üzvlerinin emek haqqından üzvlük haqqmm tutulması,
habele hemkarlar ittifaqları teşkilatma niza...
5. Müessisenin mülkiyyetçisi deyişdikde kollektiv müqavile üç ay müddetinde qüwede
qalır. Bu müddet erzinde terefler yeni ...
a) Baş kollektiv saziş _ müvafıq icra hakimiyyeti orqanı
ve hemkarlar ittifaqlarının ümumölke (ölke)
birliyi arasında;

b)...
c) emek norınalarının ve emeyin qiymetlendirilmesi norınalarının müeyyen
edilmesi;

ç) kompensasiya ve emek haqqına elavel...
Madde 41. Kollektiv sazişin yerine yetirilmesine nezaret
1. Kollektiv sazişin yerine yetirilmesine nezareti terefler ve mü...
e) işçinin emek şeraitinin şertleri -iş ve istirahet vaxti, emek haqqı ve ona
elaveler, emek mezurıiyyetinin müddeti, emey...
1. @mek müqavilesi bu Mecellenin 54-cü maddesinde nezerde tutulmuş emek şeraitinin
şertleri, habele tereflerin razılaşdıql...
ve bu qebilden olan diger işlerin
görüldüyü hallarda;

ç) müvafıq vezife (peşe) üzre emek funksiyasının mürekkebliyi, mesu...
Şexsler insanın immunçatişmazliği virusu ile yaşayan şexslerin işlemesine yol verilmeyen
peşelere ve vezifelere qebul edil...
müeyyen etdikde onun neticelerini leğv edir. Bu halda qetııamede gösterilen hallar aradan
qaldırılmaq şerti ile müsabiqe y...
1. İşçiler terefinden emek funksiyasının yerine yetirilmesi üçün işegötüren aşağıdaki
emek şeraitini temin etmelidir:

- p...
3. Bu Mecellenin 55-ci maddesinde nezerde tutulmuş qaydada işegötüren terefinden
müeyyen edilen emek şeraitinin elave şert...
qoyulmadan emek qanunvericiliyi ile müeyyen edilmiş bütün norınalar, qaydalar ve
müddealar şamil edilir.

5. @ger işçi esa...
hamçinin bela boş vazifaya tayin edila bilar. Bu zaman işçiya boş vazife üzra nazarda

tutulmuş amak haqqının (vazife maaş...
struktur bölmeleri rehberlerinin emek müqavilelerine mülkiyyetçinin deyişmesi ile
elaqedar bu Mecellenin 68-ci maddesinin ...
2. Yalnız müvafiq iş yerinde azı bir il çalışan işçiler attestasiyadan keçirile biler. Her bir
işçi üç ilde bir defeden ço...
- eyni vezifede (peşede) azı üç defe attestasiya olunaraq tutduğu vezifeye uyğun
olduğu müeyyen edilmiş işçiler;

- kollek...
5. Sertifikasiyadan «@halinin sağlamlığının qorunması haqqında» Azarbaycan
Respublikasının Qanununa uyğun olaraq takraran ...
5. İşçi erizesinde emek münasibetlerini dayandırrnaq istediyi günü gösterrneyibse,
xeberdarliq müddeti bitenedek bu madde ...
olsun ve ya mülkiyyetçinin, işegötürenin, habele emek kollektivinin (onun ayri-ayri
üzvlerinin) hüquqlarına ve qanunla qor...
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Emek mecellesi
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Emek mecellesi

33,100 views

Published on

mecelle

Published in: Economy & Finance
  • Be the first to comment

Emek mecellesi

  1. 1. Azerbaycan Respublikasının Bmek Mecellesi (1 fevral 1999-cu il tarılxlı', 618-IQ nömralı' Azerbaycan Respublikasının Qanunu ila tasdiq edilmişdir) Azerbaycan Respublikası Konstitusiyasının 35-ci maddesine esasen emek ferdi ve ictimai rifahın esasıdır. Her kesin emeye olan qabiliyyeti esasında serbest suretde özüne fealiyyet növü, peşe, meşğuliyyet ve iş yeri seçmek hüququ vardır. Azerbaycan Respublikasının @mek Mecellesinde: müvafıq hüquq norınaları ile emek münasibetlerinde işçilerin ve işeğötürenlerin emek, sosial, iqtisadi hüquqları ve bu hüquqlarla bağlı müvafıq teminatların minimum seviyyesi; Azerbaycan Respublikası Konstitusiyasının ikinci bölmesinde nezerde tutulan emek, istirahet, tehlükesiz ve sağlam şeraitde işlemek hüququnun, habele diger esas insan hüquqlarının ve azadlıqlarının temin edilmesi prinsipleri ve qaydaları; Azerbaycan Respublikasının bağladığı ve ya terefdar çıxdığı beynelxalq müqavilelere, Beynelxalq @mek Teşkilatının konvensiyalarına ve diğer beynelxalq hüquq normalarına uyğun olaraq emek münasibetlerinin yaranması, deyişdirilmesi, onlara xitam verilmesi Ve bu münasibetlerin iştirakçılarının hüquqlarının mühafızesi sahesinde işçilerin, işeğötürenlerin, habele müvafıq dövlet hakimiyyeti orqanlarının hüquqlarını, vezifelerini tenzim eden norınalar tesbit edilir. I bölme. Ümumi normalar Birinci fesil. esas müddealar Madde 1. Azerbaycan Respublikasının emek qanunvericiliyi sistemine daxil olan normativ hüquqi aktlar Azerbaycan Respublikasının emek qanunvericiliyi sistemi: bu Mecelleden; Azerbaycan Respublikasının müvaûq qanunlarından; müvafıq icra hakimiyyeti orqanlarının selahiyyeti çerçivesinde qebul etdiyi norınativ hüquqi aktlardan; emek, sosial-iqtisadi meselelerle elaqedar Azerbaycan Respublikasının bağladığı ve ya terefdar çıxdığı beynelxalq müqavilelerden ibaretdir. Madde 2. Azerbaycan Respublikası Gmek Mecellesinin vazifeleri Ve prinsipleri
  2. 2. l. Azerbaycan Respublikasının @mek Mecellesi işçilerle işeğötürenler arasında yaranan emek münasibetlerini, habele onlarla müvaûq dövlet hakimiyyeti orqanları, hüquqi şexsler arasında hemin münasibetlerden töreyen diğer hüquq münasibetlerini tenzim edir. 2. Azerbaycan Respublikasının @mek Mecellesi ûziki şexslerin emek hüquqlarının ve bu hüquqların heyata keçirilmesini temin eden qaydaların minimum norınalarını müeyyen edir. 3. Azerbaycan Respublikasının @mek Mecellesi (bundan sonra ismin müvafıq hallarında «bu Mecelle») emek münasibetlerinde tereflerin: - hüquq beraberliyinin temin edilmesi; - menafelerinin haqq-edaletle ve qanunun aliliyinin temin olunması ile qorunması; - maddi, menevi, sosial, iqtisadi ve diğer heyati telebatlarını ödemek meqsedi ile eqli, ûziki ve maliyye imkanlarından serbest istifade etmesinin temin edilmesi; - esasen emek müqavilesi (kontraktı) üzre öhdeliklerinin icrasına hüquqi teminat yaradılması prinsiplerine esaslanır. Madde 3. Azerbaycan Respublikasının emek qanunvericiliyinde işledilen esas mefhumların anlayışları l. Müessise - mülkiyyetçinin teşkilati-hüquqi forınasından, adından ve fealiyyet növünden asılı olmayaraq Azerbaycan Respublikasının qanunvericiliyine müvaûq olaraq yaratdığı hüquqi şexs, onun ve xarici hüquqi şaxsin ûlialı, nümayendeliyi. (3_7) 2. İşçi_ işeğötürenle ferdi qaydada yazılı emek müqavilesi (kontraktı) bağlayaraq müvafıq iş yerinde haqqı ödenilmekle çalışan fıziki şexs. 3. İşeğötüren -tam fealiyyet qabiliyyetli olub işçilerle emek müqavilesi (kontraktı) bağlamaq, ona xitam vermek, yaxud onun şertlerini deyişdirmek hüququna malik mülkiyyetçi ve ya onun teyin (müvekkil) etdiyi müessisenin rehberi, selahiyyetli orqanı, habele hüquqi şexs yaratmadan sahibkarlıq fealiyyeti ile meşğul olan fiziki şexs. 4. @mek kollektivi _ işeğötürenle emek münasibetlerinde olan, bu Mecelle ile ve diğer norınativ hüquqi aktlarla müeyyen edilmiş emek, sosial, iqtisadi hüquqlarını birğe heyata keçirınek ve qanuni menafelerini kollektiv halında müdaûe etmek selahiyyetine malik müvafıq iş yerlerinde çalışan işçilerin birliyi. 5. @mek müqavilesi (kontraktı) (bundan sonra ismin müvaûq halında «emek müqavilesi») - işeğötürenle işçi arasında ferdi qaydada bağlanan emek münasibetlerinin esas şertlerini, tereflerin hüquq ve vezifelerini eks etdiren yazılı müqavile. 6. Kollektiv müqavile _ işeğötürenle, emek kollektivi ve ya hemkarlar ittifaqı teşkilatı arasında yazılı forınada bağlanan emek, sosial-iqtisadi, meişet ve diğer münasibetleri tenzimleyen müqavile. 7. Kollektiv saziş _ müvaûq icra hakimiyyeti orqanı, hemkarlar ittifaqlarının ve işeğötürenlerin birlikleri arasında bağlanan, işçilerin emek şeraitinin yaxşılaşdırılması, emeyin mühafızesi, meşğulluğun temin edilmesi ve diğer sosial müdafıe tedbirlerinin heyata keçirilmesi sahesinde birğe fealiyyete dair tereflerin öhdeliklerini müeyyen eden razılaşma. (3_7)
  3. 3. 8. İş yeri -işçinin haqqı ödenilmekle vezifesi (peşesi) üzre emek müqavilesi ile müeyyen edilmiş işleri (xidmetleri) yerine yetirdiyi yer. 9. @mek funksiyası - emek müqavilesinde nezerde tutulan bir ve ya bir neçe vezife (peşe) üzre işçinin yerine yetirmeli olduğu işlerin (xidmetlerin) mecmusu. 10. Gmeyin mühafızesi - işçilerin tehlükesiz ve sağlam şeraitde işlemek hüququnu temin etmek meqsedi ile bu Mecellede ve diğer norınativ hüquqi aktlarda, habele kollektiv müqavilelerde, sazişlerde, emek müqavilelerinde nezerde tutulan texniki tehlükesizlik, sanitariya, ğiğiyena, müalice-profılaktika tedbirleri, norınaları ve standartları sistemi. 11. @mek şeraiti - işçinin öz emek funksiyasını semereli ve faydalı yerine yetirınek üçün minimum norınaları bu Mecellede nezerde tutulan, habele emek müqavilesinde (kollektiv müqavilede, sazişde) tereflerin özlerinin müeyyen etdiyi emek, sosial ve iqtisadi norınaların mecmusu. 12. İşçilerin nümayendeli orqanı _ emek, sosial, iqtisadi hüquqlarını ve qanuni menafelerini müdaûe etmek meqsedi ile işçilerin könüllü birleşib yaratdıqları nizamname ve müvafıq qanunvericilik esasında fealiyyet ğösteren hemkarlar ittifaqları teşkilatları (birlikleri). 13. İşeğötürenlerin nümayendeli orqanı _ sahibkarlıq fealiyyetleri ile elaqedar sosial- iqtisadi hüquqlarını, mülkiyyet, istehsal ve emek münasibetleri ile bağlı menafelerini müdafıe etmek meqsedi ile işeğötürenlerin könüllü birleşib yaratdıqları nizamname ve müvafıq qanunvericilik esasında fealiyyet ğösteren birlikler. 14. Kollektiv telebler - kollektiv müqavilelerin, sazişlerin bağlanması, onlara deyişikliklerin edilmesi ve icrası, habele diğer emek, sosial ve iqtisadi meselelerle bağlı işçilerin, ya da hemkarlar ittifaqları orqanının işeğötüren, onların birlikleri ve ya müvafıq icra hakimiyyeti orqanları qarşısında ireli sürdüyü telebler. 15. Kollektiv emek mübahisesi - kollektiv teleblerden töreyen fikir ayrılığı. 16. Ferdi emek mübahisesi _ emek müqavilesinin, kollektiv müqavilenin, sazişin şertlerinin, tereflerin öhdeliklerinin yerine yetirilmesi, habele bu Mecellenin ve diğer norınativ hüquqi aktların tetbiqi zamanı ferdi qaydada işeğötürenle işçi arasında yaranan fikir ayrılığı. 17. Tetil - kollektiv ve ferdi emek mübahisesini hell etmek meqsedi ile işçilerin (işçinin) müveqqeti olaraq öz emek funksiyasının icrasından tam ve ya qismen könüllü imtina etmesi. Madde 4. Bu Mecellenin tetbiq edildiyi iş yerleri 1. Bu Mecelle qanunvericilikle müeyyen edilmiş qaydada Azerbaycan Respublikasının müvafıq hakimiyyet orqanlarının, ûziki ve hüquqi şexslerin tesis etdikleri mülkiyyet ve teşkilati-hüquqi forınasından asılı olmayaraq respublikanın erazisinde yerleşen bütün müessiselerde, idarelerde, teşkilatlarda (bundan sonra ismin müvafıq halında «müessiseler»), elece de müessise yaradılmadan işçilerle emek müqavilesi bağlanmış iş yerlerinde, hemçinin onun hüdudlarından kenarda fealiyyet ğösteren Azerbaycan Respublikasının sefırliklerinde, konsulluqlarında, beynelxalq sularda Azerbaycan
  4. 4. Respublikasının bayrağı altında üzen ğemilerde, şelf qurğularında ve diğer iş yerlerinde tetbiq edilir. 2. Bu Mecelle işeğötürenin xammalından (materialından), istehsal vasitelerinden istifade etmekle emek funksiyasını öz evinde yerine yetiren işçilere de şamil edilir. Madde 5. Bu Mecellenin tetbiq edildiyi diger iş yerleri ve qulluqçular 1. Azerbaycan Respublikasının xarici dövletlerle, beynelxalq teşkilatlarla bağladığı müqavilelerde başqa hal nezerde tutulmayıbsa, bu Mecelle müvafıq xarici dövletlerin, onların ûziki ve hüquqi şexslerinin, beynelxalq teşkilatların, elece de vetendaşlığı olmayan şexslerin Azerbaycan Respublikasında tesis etdikleri ve qanunvericilikde nezerde tutulmuş qaydada dövlet qeydiyyatına alınıb, fealiyyet ğösteren iş yerlerinde heç bir şert qoyulmadan tetbiq edilir. 2. Bu Mecelle dövlet qulluqçularına, habele prokurorluq, polis ve diğer hüquq mühafıze orqanlarının qulluqçularına onların hüquqi statusunu tenzimleyen norınativ hüquqi aktlarla müeyyen olunmuş xüsusiyyetler nezere alınmaqla şamil edilir. Bu norınativ hüquqi aktlarda hemin qulluqçuların emek, sosial ve iqtisadi hüquqları bütünlükle ehate olunmayıbsa, bu Mecellede nezerde tutulmuş müvaûq normalar onlara tetbiq edilir. Madde 6. Bu Mecellenin şamil edilmediyi şexsler Aşağıdaki şexslere bu Mecelle şamil edilmir: a) herbi qulluqçulara; b) mehkeme hakimlerine; c) Azerbaycan Respublikasının Milli Meclisinin deputatlarına ve belediyyelere seçilmiş şexslere; ç) xarici ölkenin hüquqi şexsi ile hemin ölkede emek müqavilesi bağlayıb emek funksiyasını Azerbaycan Respublikasında fealiyyet ğösteren müessisede (ûlialda, nümayendelikde) yerine yetiren ecnebilere; d) podrat, tapşırıq, komisyon, müelliflik ve başqa mülki-hüquqi müqavileler üzre işleri yerine yetiren şexslere. Madde 7. Gmek münasibetlerinin qanunvericilikle ve müqavile bağlamaqla tenzimlenmesi 1. İşçilerin emek hüquqları ve bu hüquqlarla bağlı müvafıq teminatlarının minimum seviyyesi bu Mecellenin 1-ci maddesinde ğösterilen norınativ hüquqi aktlarla müeyyen edilmiş hüquq norınaları ile temin edilir. 2. @mek münasibetleri yazılı forınada emek müqavilesi bağlandıqda yaranır. 3. Kollektiv müqavilelerde, sazişlerde, habele emek müqavilelerinde emek qanunvericiliyine nisbeten daha ğeniş elave emek, sosial, iqtisadi, maddi-meişet ve diğer münasibetleri ehate eden emek şeraiti nezerde tutula biler. @mek müqavilelerine işçilerin hüquqlarını qüvvede olan qanunvericiliye, kollektiv müqavileye ve sazişe nisbeten
  5. 5. mehdudlaşdıran şertlerin daxil edilmesi yolverilmezdir. Bele şertlerin tetbiqi neticesinde işçilere deyen maddi ve diger ziyan işegötüren tereûnden tam ödenilir. 4. Bilavasite emek müqavilesi bağlanarken, habele emek münasibetleri prosesinde işegötürenle işçinin qarşılıqlı razılığı ile yeni peşeöyretme, ixtisasa yiyelenme müqavilesi bağlanıla biler. 5. İşçiye yeni peşeöyretmenin ve ya ixtisasa yiyelenmenin şertleri, qaydaları, müddeti ve tereflerin öhdelikleri elde edilen razılıq esasında bağlanan müvafıq müqavile ile ve yaxud emek müqavilesi ile tenzimlenir. Madde 8. Bu Mecelle ile müeyyen olunmuş müddetlerin hesablanması qaydaları 1. Bu Mecelle ile emek hüquqlarının ve vezifelerinin yaranması, deyişdirilmesi ve xitam edilmesi müvafıq hallarda teqvim vaxtı ile hesablanan müddetlerle _ illerle, aylarla, heftelerle, günlerle müeyyen edilir. 2. Müddet axımının başlanması teqvim üzre müeyyen edilmiş vaxtın ertesi gününden hesablanır. 3. İllerle, aylarla, heftelerle hesablanan müddetler müvaûq olaraq ilin, ayın, heftenin sonuncu gününde başa çatır. Teqvim hefteleri ve günleri ile hesablanan müddete qeyri-iş günleri de daxildir. 4. eger müddetin son günü qeyri-iş gününe düşerse, onun ardınca gelen en yaxın iş günü müddetin bitdiyi gün hesab edilir. İkinci fesil. emek müqavilesinin tereflerinin esas hüquqları, vezifeleri ve emek münasibetlerinin tenzimlenmesi sahesinde ümumi hüquqi teminatları Madde 9. emek müqavilesi üzre işçinin esas hüquqları @mek müqavilesi üzre işçinin aşağıdaki esas hüquqları vardır: a) serbest suretde ixtisasına, senetine, peşesine uyğun emek fealiyyeti növü ve iş yeri seçerek emek müqavilesi bağlamaq; b) emek müqavilesinin şertlerini deyişdirmek ve ya onu leğv etmek üçün işegötürene müraciet etmek; c) iş vaxtında ve ya iş vaxtından sonra qazanc elde etmek meqsedi ile qanunvericilikle qadağan edilmeyen, habele emek müqavilesi üzre tereflerin öhdeliklerine xelel getirmeyen fealiyyetle meşğul olmaq; ç) heyatının, sağlamlığının ve emeyinin mühafızesini temin eden emek şeraitinde çalışmaq, habele bele şeraitin yaradılmasını teleb etmek; d) qanunvericilikle müeyyen edilmiş minimum mebleğden aşağı olmayan emek haqqı almaq;
  6. 6. e) iş vaxtından artıq vaxtda işe celb olunduqda elave emek haqqını almaq ve ya onun verilmesini teleb etmek; e) emek müqavilesi ile müeyyen edilmiş emek funksiyasına daxil olmayan işleri, xidmetleri yerine yetirınekden imtina etmek, bele işleri, xidmetleri icra etdikde ise müvafıq elave emek haqqının verilmesini teleb etmek; f) menzil şeraitinin, aile üzvlerinin sosial-meişet şeraitinin yaxşılaşdırılması üçün işegötürenden müvafıq sosial yardımlar almaq; g) qanunvericilikle müeyyen olunmuş iş vaxtında çalışmaq; ğ) müvaûq peşeler (vezifeler), istehsalatlar üzre iş yerlerinde qanunvericilikle müeyyen olunmuş qısaldılmış iş vaxtında çalışmaq; h) qanunvericilikle müeyyen olunmuş heftelerarası istirahet günlerinden istifade etmek; x) her il bu Mecellede nezerde tutulmuş minimum müddetden az olmayan ödenişli esas mezuniyyetden ve müvaûq hallarda elave, sosial, ödenişsiz, tehsil mezuniyyetlerinden istifade etmek; ı) peşe hazırlığını artırınaq, yeni ixtisasa yiyelenmek ve ixtisasını artırınaq; i) emek funksiyasının yerine yetirilmesi zamanı emlakına ve sehhetine deyen ziyanın ödenilmesini teleb etmek; j) işegötüren tereûnden qanunvericilikle müeyyen olunmuş qaydada mecburi sosial sığorta ve istehsalatda bedbext hadiseler ve peşe xestelikleri neticesinde peşe emek qabiliyyetinin itirilmesi hallarından icbari sığorta olunmaq, habele her hansı başqa növ sığorta qaydalarından istifade etmek; k) qanunvericilikle müeyyen edilmiş qaydada hemkarlar ittifaqlarının, ictimai birliklerin üzvü olmaq, habele bu teşkilatların ve ya emek kollektivinin keçirdiyi tetillerde, mitinqlerde, toplantılarda ve qanunvericilikle qadağan olunmayan diger kütlevi tedbirlerde iştirak etmek; q) emek hüquqlarının müdaûesi üçün mehkemeye müraciet etmek ve hüquqi müdafıe olunmaq; l) . . . . . . . . . . . _ . . . . sosial müdafıe üzre müavinetlerden ve güzeştlerden, sosial sığorta hüququndan istifade etmek; m) işsizliye göre qanunvericilikle müeyyen olunmuş dövlet teminatını almaq; n) iş yeri, vezifesi (peşesi), aylıq emek haqqı ve emek münasibetleri ile bağlı diger melumatlar barede işegötürenden müvafıq arayışlar almaq. (36, 56) Madde 10. Gmek müqavilesi üzre işçinin esas vezifeleri @mek müqavilesi üzre işçinin esas vezifeleri aşağıdakilardır:
  7. 7. a) emek müqavilesi ile müeyyen edilmiş emek funksiyasını vicdanla yerine yetirmek; b) emek intizamına ve müessisedaxili intizam qaydalarına emel etmek; c) emeyin tehlükesizliyi normalarına emel etmek; ç) işegötürene vurduğu maddi ziyana göre mesuliyyet daşımaq; d) dövlet sirrini, habele işegötürenin kommersiya sirrini müeyyen olunmuş qaydada ve şertlerle gizli saxlamaq; e) iş yoldaşlarının emek hüquqlarını ve qanuni menafelerini pozmamaq; e) ferdi, kollektiv emek mübahiseleri üzre mehkeme qerarlarını (qetnamelerini) yerine yetirmek; f) emek qanunvericiliyinin teleblerine emel etmek. Madde 11. İşegötürenin esas hüquqları 1. @mek münasibetleri sahesinde işegötürenin aşağıdaki esas hüquqları vardır: a) bu Mecelle ile müeyyen edilmiş qaydada işçilerle emek müqavileleri bağlamaq, onların şertlerini deyişdirmek; b) bu Mecelle ile müeyyen edilmiş qaydada ve esaslarla emek müqavilelerini leğv etmek; c) işçilerden emek müqavilesi ile müeyyen edilmiş şertlerin, öhdeliklerin vaxtında ve keyûyyetle yerine yetirilmesini teleb etmek; ç) işgüzar keyfıyyetine, emeyinin neticelerine, peşekarlıq seviyyesine uyğun olaraq işçini müvafıq vezifelere (peşelere) ireli çekmek; d) işçiler emek müqavilesinin şertlerini, müessisedaxili intizam qaydalarını pozduqda qanunvericilikle müeyyen olunmuş qaydada onları intizam mesuliyyetine celb etmek; e) işçilerin ona ve ya mülkiyyetçiye vurduğu maddi ziyanın ödenilmesi üçün qanunvericiliye müvafıq tedbirler görmek; e) bu Mecellenin ve diger normativ hüquqi aktların teleblerine emel etmekle emek şeraitinin şertlerini deyişdirmek ve ya işçilerin sayını ixtisar etmek, ştatları, struktur bölmeleri leğv etmek; f) emek kollektivi ile ve ya hemkarlar ittifaqı teşkilatı ile kollektiv müqavile bağlamaq ve bu müqavile üzre öhdeliklerin yerine yetirilmesine nezaret etmek; g) emek müqavilesi bağlayarken bu Mecelle ile müeyyen edilmiş qaydada ve müddete sinaq müddetini müeyyen etmek.
  8. 8. 2. İşegötürenin bu maddede nezerde tutulan hüquqlarının heyata keçirilmesine, bu Mecellenin 12-ci maddesi ile ve diger normativ hüquqi aktlarla müeyyen edilmiş vezifelerinin icra edilmesine her cür müdaxile ve maneeler edilmesi yolverilmezdir. İşegötürenin bu sahede fealiyyetine müdaxile ederek onun qanuni hüquqlarını pozan şexs qanunvericilikde nezerde tutulan qaydada müvafıq mesuliyyet daşıyır. Madde 12. İşegötürenin esas vezifeleri ve mesuliyyeti 1. @mek münasibetleri sahesinde işegötürenin esas vezifeleri aşağıdakilardır: a) emek müqavilesinin şertlerine ve onlarda nezerde tutulan öhdeliklere emel etmek; b) bu Mecellenin ve emek qanunvericiliyine aid diger normativ hüquqi aktların teleblerini yerine yetirmek; c) emek müqavilelerini bu Mecellede nezerde tutulmuş esaslarla ve qaydada pozmaq; ç) kollektiv müqavilelerin, sazişlerin şertlerine, onlarda nezerde tutulmuş öhdeliklere emel etmek; d) ferdi, kollektiv emek mübahiseleri üzre mehkeme qerarlarını (qetnamelerini) yerine yetirmek; e) işçilerin erize ve şikayetlerine qanunvericilikde nezerde tutulmuş müddetde ve qaydada baxmaq; e) işçilerin emek, maddi, sosial-meişet şeraitinin, onların ailesinin rifah halının yaxşılaşdırılması üçün müessisenin esasnamesine (nizamnamesine), kollektiv müqavileye müvaûq olaraq zeruri tedbirler görmek; f) işe qebul, işde ireli çekilmek, peşe hazırlığını artırmaq, yeni ixtisasa yiyelenmek ve ixtisasını artırmaq zamanı, işin keyfiyyetini qiymetlendirerken, işden azad ederken cinsinden asılı olmayaraq işçilere eyni yanaşmaq ve beraber imkanlar yaratmaq; g) cinsinden asılı olmayaraq, eyni işle meşğul olan işçilere eyni iş şeraitini yaratmaq, eyni pozuntuya göre işçilere ferqli intizam tenbehi tedbirini tetbiq etmemek, cinsi mensubiyyete göre ayrı-seçkiliyin ve seksual qısnamanın qarşısını almaq üçün lazımi tedbirler görmek; ğ) uşaqları onların hayatına, sağlamlığına ve ya meneviyyatına tehlüke törede bilen fealiyyete celb etmemek. 2. İşçilerin hüquqlarını pozan, emek müqavilesi üzre öz öhdeliklerini yerine yetirmeyen, 15 yaşına çatmamış şexsleri işe götüren, uşaqları onların heyatına, sağlamlığına ve ya meneviyyatına tehlüke törede bilen fealiyyete celb eden, habele bu Mecellenin teleblerine emel etmeyen işegötüren qanunvericilikle müeyyen olunmuş qaydada müvafıq mesuliyyete celb edilir. (4_0, Q) Madde 13. Scnebilerin ve vetendaşlığı olmayan şexslerin emek hüququnun tenzinılenmesi
  9. 9. 1. Qanunla ve ya Azerbaycan Respublikasının terefdar çıxdığı beynelxalq müqavileler ile başqa hal nezerde tutulmayıbsa, ecnebiler ve vetendaşlığı olmayan şexsler Azerbaycan Respublikasında olarken Azerbaycan Respublikasının vetendaşları ile beraber bütün emek hüquqlarından istifade ede biler ve bu hüquqlara müvafıq olan vezifeler daşıyırlar. 2. Qanunda nezerde tutulmuş hallar istisna olunmaqla ecnebilerin ve vetendaşlığı olmayan şexslerin bu Mecellede ve diger normativ hüquqi aktlarda nezerde tutulmuş emek hüquqlarının mehdudlaşdırılması qadağandır. 3. @mek münasibetleri sahesinde Azerbaycan Respublikasının vetendaşlarına nisbeten ecnebilere ve vetendaşlığı olmayan şexslere daha üstün hüquqların müeyyen edilmesi yolverilmezdir. 4. İşegötürenler ecnebileri ve vetendaşlığı olmayan şexsleri, onlara qanunvericilikle müeyyen olunmuş qaydada Azerbaycan Respublikasının erazisinde haqqı ödenilen emek fealiyyetini heyata keçirmeleri üçün ferdi icaze verildikden sonra işe celb ede bilerler. (E) Madde 14. Gmek münasibetleri sahesinde dövlet hakimiyyeti orqanlarının vezifeleri 1. @mek münasibetlerinin tenzimlenmesi sahesinde qanunvericilik, icra ve mehkeme hakimiyyeti orqanları öz selahiyyetleri çerçivesinde: - qanunvericiliyin teleblerine emek münasibetlerinin subyektleri tereûnden her yerde eyni qaydada ve dürüst emel olunmasını; - sağlam ve tehlükesiz emek şeraitinin temin olunmasını; - işçilerin ve işe götürenlerin hüquqlarının pozulmasının qarşısının alınmasını; - işçilerin ve işe götürenlerin pozulmuş hüquqlarının berpa olunmasını; - selahiyyetleri çerçivesinde emek qanunvericiliyinin tekmilleşdirilmesini; - emek münasibetleri sahesinde Azerbaycan Respublikasının Konstitusiyası ile müeyyen edilmiş insan hüquqları ve azadlıqları prinsipleri esasında dövlet siyasetinin heyata keçirilmesini temin etmelidirler. 2. Dövlet, işçi qüWesinden semereli istifade olunmasını temin etmek, Azerbaycan Respublikası Konstitusiyasının 35-ci maddesinin VIII hissesine müvafıq olaraq işsizliyin aradan qaldırılması meqsedi ile vetendaşların peşekarlıq seviyyesini, emek verdişlerini, çoxillik tecrübesini nezere almaqla müvaûq ixtisaslar, senetler, peşeler üzre ölkede mövcud olan işçi qüvvesinden istifade olunmadan xarici ölkelerden esassız olaraq mütexessislerin işe celb olunmasının qarşısının alınmasını, işsizlik, ehalinin meşğulluğu ve miqrasiyası meselelerini tenzimleyir. 3. @mek münasibetleri sahesinde dövlet siyasetinin heyata keçirilmesi müvafıq icra hakimiyyeti orqanı tereûnden temin edilir. Hemin icra hakimiyyeti orqanı: - selahiyyetleri çerçivesinde müeyyen edilmiş hallarda emek münasibetlerinin tenzim edilmesinin temin olunması üçün müvafıq normativ hüquqi aktlar qebul edir; - emeyin ödenilmesi, ve emek münasibetleri, emeyin mühafızesi, emek ehtiyatlarından istifade, emek miqrasiyası, ehalinin sosial müdafıesi, elillerin ve 18 yaşınadek sağlamlıq imkanları mehdud olan işçilerin reabilitasiyası problemleri sahesinde dövlet siyasetini heyata keçirir. (4_4)
  10. 10. Madde 15. Gmek qanunvericiliyine emel olunmasına dövlet nezaretini heyata keçiren orqan 1. Bu Mecellenin ve emek qanunvericiliyine dair diger normativ hüquqi aktların teleblerine emel olunmasına dövlet nezaretini müvaûq icra hakimiyyeti orqanı heyata keçirir. 2. @mek qanunvericiliyine emel olunmasına dövlet nezaretini heyata keçiren orqan selahiyyeti çerçivesinde emek qanunvericiliyinin pozulmasında teqsirkar şexslerden yol verdikleri hüquq pozuntularının aradan qaldırılmasını teleb etmek, onları Azerbaycan Respublikasının [inzibati Xetalar Mecellesi ile müeyyen olunmuş hallarda ve qaydada inzibati mesuliyyete celb etmek ve diger mesuliyyete celb olunması üçün müvafıq orqanlar qarşısında mesele qaldırmaq hüququna malikdir. 3. @mek qanunvericiliyine emel olunmasına dövlet nezaretini heyata keçiren orqanın hüquqları, vezifeleri ve fealiyyet qaydaları müvafıq icra hakimiyyeti orqanı tereûnden tesdiq edilmiş Gsasname ile tenzim edilir. 4. @mek qanunvericiliyine emel olunmasına dövlet nezaretini heyata keçiren orqan bu Mecelle ile ve diger normativ hüquqi aktlarla mehkemenin selahiyyetine aid olan meselelerin helli üzre fealiyyet göstere bilmez. 5. @mek qanunvericiliyine emel olunmasına dövlet nezaretini heyata keçiren orqanın vezifeli şexslerinin bu Mecellenin ve emek qanunvericiliyine dair diger normativ hüquqi aktların teleblerine emel olunmasına dair öz selahiyyetleri çerçivesinde qebul etdikleri qerarların, gösterişlerin işegötürenler ve işçiler, habele emek münasibetlerinin diger iştirakçıları terefınden icrası mecburidir. 6. @mek qanunvericiliyine emel olunmasına dövlet nezaretini heyata keçiren orqanın vezifeli şexslerinin qerarlarından ve gösterişlerinden inzibati qaydada ve (ve ya) mehkemeye şikayet verile biler. Qeyd: Bu Mecellede «emek münasibetlerinin iştirakçıları» dedikde, işegötürenler, işçiler, mülkiyyetçi, işegötürenin tabeliyinde olan vezifeli şexsler, emeyin mühafızesi xidmetlerinin nümayendeleri, işçinin öz hüquqlarını müdafie etmek üçün müvekkil etdiyi nümayendesi, hemkarlar ittifaqlarının nümayendeleri ve işegötürenlerin nümayendeli orqanlarının selahiyyetli vezifeli şexsleri başa düşülmelidir. (1_7, g) Madde 16. Gmek münasibetlerinde ayrı-seçkiliyin yolverilmezliyi 1. @mek münasibetlerinde vetendaşlığına, cinsine, irqine, dinine, milliyyetine, diline, yaşayış yerine, emlak veziyyetine, ictimai-sosial menşeyine, yaşına, aile veziyyetine, eqidesine, siyasi baxışlarına, hemkarlar ittifaqlarına ve ya başqa ictimai birliklere mensubiyyetine, qulluq mövqeyine, hemçinin işçinin işgüzar keyûyyetleri, peşekarlıq
  11. 11. seriştesi, emeyinin neticeleri ile bağlı olmayan diger amillere göre işçiler arasinda her hansı ayrı-seçkiliye yol verilmesi, hemin arrıiller zemininde bilavasite ve ya dolayısı ile imtiyazların ve güzeştlerin müeyyen edilmesi, habele hüquqların mehdudlaşdırılması qeti qadağandır. İnsanın immunçatışmazlığı virusu ile yaşayan şexslerin işlemesine yol verilmeyen peşe növleri ve vezifeler istisna almaqla, onları insanın immunçatışmazlığı virusuna yolwcması sebebine göre işe qebul etmekden, işde ireli çekmekden imtina etmek ve ya işden azad etmek qadağandır. İşegötüren işçinin insanın immunçatışmazlığı virusuna yolwcması barede melumata malik olduqda bu melumatı açıqlamamalıdır. 2. Qadınlara, elillere, yaşı 18-den az olan ve sosial müdaûeye ehtiyacı olan diger şexslere emek münasibetlerinde güzeştlerin, imtiyazların ve elave terrıinatlarm müeyyen edilmesi ayrı-seçkilik hesab edilmir. 3. @mek münasibetleri prosesinde işçiler arasinda bu maddenin birinci hissesinde gösterilen ayrı-seçkiliye yol veren işegötüren ve ya diger fiziki şexs qanunvericilikde nezerde tutulmuş qaydada müvafıq mesuliyyet daşıyır. 4. Ayrı-seçkiliye meruz qalan işçi pozulmuş hüququnun berpa edilmesi telebi ile mehkemeye müraciet ede biler. (g) Madde 17. Mecburi emeyin qadağan edilmesi 1. Her hansı qayda ve üsulla zor işletınekle, hemçinin emek müqavilesine xitam verileceyi hede-qorxusu ile işçini emek funksiyasına daxil olmayan işi (xidmeti) yerine yetirıneye mecbur etmek qadağandır. İşçini mecburi emeye celb eden teqsirkar şexsler qanunvericilikle müeyyen edilmiş qaydada mesuliyyete celb edilirler. 2. Herbi ve ya fövqelade veziyyetle elaqedar müvafıq qanunvericilik esasmda, habele qanuni qüvveye minmiş mehkeme hökmlerinin icrası zamanı müvafıq dövlet orqanlarmın nezareti altında yerine yetirilen işlerde mecburi emeye yol verilir. Madde 18. Ferdi ve kollektiv emek mübahisesi hüququ, onun qanunvericilikle tenzimlenmesi 1. Özlerinin hüquqlarmi, qanuni menafelerini müdafie etmek meqsedi ile işçinin, işegötürenin, emek kollektivinin, hemkarlar ittifaqları teşkilatmın ferdi ve ya kollektiv emek mübahisesi aparmaq hüququ vardir. Bu hüququn heyata keçirilmesi yalniz qanunvericilikde nezerde tutulan hallarda ve qaydada mehdudlaşdırıla biler. 2. İşegötürenle işçi, habele emek kollektivi arasinda emek qanunvericiliyinin tetbiqi zamani meydana çıxan ferdi ve kollektiv emek mübahiselerinin helli bu Mecellenin XI bölmesinde nezerde tutulan qaydada tenzimlenir. Madde 19. Hemkarlar ittifaqları 1. İşçiler arasinda heç bir ferq qoyulmadan, işegötürenden qabaqcadan icaze almmadan, sirf könüllülük prinsipleri esasmda müessisede hemkarlar ittifaqları teşkilatı yaradıla biler. İşçiler emek, sosial, iqtisadi hüquqlarmi, qanuni menafelerini müdafie etmek üçün müvafıq hemkarlar ittifaqlarına daxil olub hemkarlar ittifaqlarmm fealiyyeti ile meşğul ola bilerler.
  12. 12. 2. Hemkarlar ittifaqlarının hüquqları, vezifeleri ve selahiyyetleri «Hemkarlar ittifaqları haqqında» Azerbaycan Respublikasının Qanunu ve onların nizamnameleri ile müeyyen edilir. Madde 20. İşeğötürenlerin nümayendeli orqanları 1. İşegötürenler iqtisadi, maliyye maraqlarını, sahibkarlıq fealiyyeti ile bağlı menafelerini müdafie etmek, habele hemkarlar ittifaqları ile münasibetlerde sosial terefdaşlıq etmek üçün könüllü şekilde müvafıq teşkilat yaradaraq birleşe bilerler. 2. İşegötürenlerin nümayendeli orqanının hüquqları, vezifeleri, fealiyyet istiqametleri ve qaydaları müvaûq norınativ hüquqi aktlarla ve onun nizamnamesi (esasnamesi) ile tenzim edilir. 3. İşegötürenlerin nümayendeli orqanının fealiyyeti işçilerin ve işegötürenlerin hüquq beraberliyi ve bu Mecelle ile müeyyen edilmiş qaydada emek münasibetlerinin müvaûq müqavileler, sazişler bağlamaqla tenzimlenmesi prinsipinde qurulmalıdır. 4. İşegötürenlerin nümayendeli orqanı üçün işçilerin nümayendeli orqanlarına nisbeten her hansı üstün hüquqların, güzeştlerin, imtiyazların müeyyen edilmesi yolverilmezdir. Madde 21. Müessiselerde ictimai özünüidare orqanlarının fealiyyeti 1. Müessiselerde hemkarlar ittifaqları teşkilatları ile yanaşı, qanunvericilikle müeyyen edilmiş qaydada yaradılan işçilerin diger nümayendeli ictimai özünüidare orqanları, habele işegötürenlerin nümayendeli orqanı nizamnamelerine (esasnamelerine) uyğun fealiyyet göstere biler. 2. Müessisenin mülkiyyetçisi, işegötüreni hemkarlar ittifaqları teşkilatlarının ve işçilerin diger nümayendeli ictimai özünüidare orqanlarının fealiyyeti üçün kollektiv müqavilelerde nezerde tutulan ve ya bu teşkilat ve ictimai özünüidare orqanlarının işegötürenle qarşılıqlı razılığı, yaxud onların arasında bağlanmış müqavile esasında müeyyen edilen müvafıq şeraitin yaradılmasını temin edir. 3. Müessiselerde siyasi partiyaların, dini qurumların fealiyyetine yol verilmir. Qeyd: Bu maddede «ictimai özünüidare orqanları» dedikde, emek kollektivi şurası, sedrler (direktorlar) şurası, ixtiraçılar, semereleşdiriciler, yaradıcılıq, qadınlar, veteranlar cemiyyetleri ve müvaûq norınativ hüquqi aktlar esasında emek münasibetleri iştirakçılarının tesis etdikleri diger ictimai birlikler başa düşülmelidir. II bölme. Kollektiv müqavile ve saziş Üçüncü fesiI. Kollektiv müqavile ve sazişin bağlanmasının ümumi qaydaları Madde 22. Kollektiv müqavile ve sazişin hazırlanması, bağlanması ve yerine yetirilmesinin esas prinsipleri Kollektiv müqavile ve sazişin hazırlanması, bağlanması ve yerine yetirilmesinin esas prinsipleri aşağıdakilardır:
  13. 13. a) terefleiin hüquq beraberliyi; b) kollektiv müqavile ve sazişin mezmununa dair meselelerin müzakiresinde tereflerin müsteqilliyi ve könüllülüyü; c) obyektiv sebebden temin edile bilmeyen şertlerin kollektiv müqavilenin ve sazişin mezmununa daxil edilmesinin yolverilmezliyi; ç) öhdeliklerin icrasına teminat; d) qanunvericiliyin teleblerine emel edilmesi; e) öhdeliklerin icrasına nezaret ve icra edilmemesine göre mesuliyyet. Madde 23. Kollektiv müqavilenin ve sazişin bağlanmasına, onlarda deyişiklikler edilmesine ve icrasına müdaxilenin yolverilmezliyi Kollektiv müqavilenin ve sazişin bağlanılması, onlarda deyişiklikler edilmesi ve yerine yetirilmesi zamanı icra hakirrıiyyeti orqanlarmm, başqa işegötürenlerin, siyasi partiyaların, ictimai birliklerin ve dini qururrıların tereflerin hüquqlarım, habele qanunvericilikle qoruiıan menafelerini mehdudlaşdıran ve ya onlarm heyata keçirilmesine maneçilik töreden her hansı müdaxilesi qadağandır. Madde 24. Kollektiv müqavilenin ve sazişin şertlerinin mecburiliyi 1. Bu Mecellede nezerde tutulan qaydada bağlanmış kollektiv müqavilenin ve sazişin şertleri terefler ve bu şertlerin aid edildiyi iş yerleri üçün mecburidir. 2. Bu Mecellede ve diger norınativ hüquqi aktlarda nezerde tutulan emek, sosial ve iqtisadi norınalara nisbeten işçilerin veziyyetini pisleşdiren kollektiv müqavilenin ve sazişin şertleri etibarsızdır. Dördüncü fesiI. Kollektiv danışıqlar Madde 25. Kollektiv danışıqlar aparmaq hüququ 1. Kollektiv müqavilenin ve sazişin hazırlanması, bağlanması ve onlarda deyişiklikler edilmesi üçün kollektiv danışıqlar aparmaq teşebbüsüne selahiyyetleri daxilinde hemkarlar ittifaqları teşkilatları (birlikleri), emek kollektivleri, işegötürenler, müvafıq icra hakirrıiyyeti ve işegötürenlerin nümayendeli orqanları malikdirler. 2. Danışıqlara başlamaq üçün yazılı teklif alan teref10 teqvim erzinde danışığa başlamalı ve kollektiv danışıqların aparılması teşebbüsü ile çıxış eden terefe danışıqlarda onun terefînden iştirak edecek nümayendeler barede melumat teqdim etmekle cavab göndermelidir. Kollektiv danışıqların aparılması teşebbüsü ile çıxış eden terefîn qeyd edilen cavab mektubunu aldığı günden sonraki gün kollektiv danışıqların başlanması günü sayılır. 3. @ger müessisede hemkarlar ittifaqları teşkilatı (birliyi) yoxdursa, emek kollektivi danışıqlar aparmaq üçün xüsusi selahiyyetli korrıissiya yaradır.
  14. 14. 4. Respublika ve ya erazi üzre, habele müessise daxilinde bir neçe hemkarlar ittifaqları teşkilatı (birliyi) mövcud olarsa, kollektiv danışıqların aparılması üçün işçilerin müvafiq hemkarlar ittifaqlarına üzvlük nisbetine uyğun nümayendelerden ibaret komissiya yaradılır. 5. Kollektiv müqavilenin ve sazişin şertlerinin hazırlanması meqsedi ile kollektiv danışıqların aparılmasından boyun qaçırınağa yol verilmir. 6. [işegötürenlerin, 0 cümleden icra hakimiyyeti orqanlarını, yerli özünüidareetme orqanlarını, elece de onların yaratdığı ve ya maliyyeleşdirdiyi teşkilatları temsil eden şexslerin işçilerin adından kollektiv danışıqlar aparmasına ve kollektiv müqavileler, sazişler bağlamasına yol verilmir. (3_7, g) Madde 26. Kollektiv danışıqların aparılması qaydası 1. Kollektiv müqavilenin ve sazişin ve ya onlara deyişikliklerin layihesinin hazırlanması meqsedi ile danışıqlar aparınaq üçün terefler, müvafıq selahiyyetler verilmiş berabersaylı nümayendelerden ibaret komissiya yaradırlar. 2. Komissiyanın terkibi, danışıqların gündeliyi, keçirilme yeri ve müddeti tereflerin birge qerarı ile müeyyen edilir. 3. Terefler kollektiv müqavilenin ve sazişin mezmununa aid meselelerin seçilmesi ve müzakire edilmesinde serbestdirler. 4. Komissiyanın telebi ile terefler kollektiv danışıqların aparılması üçün zeruri olan melumatları beş gün müddetinde teqdim etmelidirler. Danışıqların iştirakçıları alınmış melumatlarda olan dövlet ve ya kommersiya sirrini yaymağa göre qanunvericilikle müeyyen edilmiş mesuliyyete celb olunurlar. 5. Danışıqlar zamanı terefler razılığa gele bilmedikde fikir ayrılığı haqqında protokol tertib edilir. Protokolda fikir ayrılığının aradan qaldırılması haqqında tereflerin yekun teklifleri, habele danışıqların yeniden başlanması müddeti gösterilir. Madde 27. Kollektiv danışıqların iştirakçılarına verilen teminatlar 1. Kollektiv danışıqların iştirakçıları (tereflerin nümayendeleri, meslehetçi, ekspert, barışdırıcı, vasiteçi, mütexessis, arbitr ve tereflerin müeyyen etdiyi diger şexsler) kollektiv danışıqların aparıldığı dövrde orta aylıq emek haqqı saxlanılmaqla il erzinde üç ay müddetinedek emek funksiyasının icrasından azad olunurlar. Hemin müddet onların emek stajına daxil edilir. 2. Kollektiv danışıqlarla elaqedar xercler işegötüren terefinden ödenilmelidir. 3. Danışıqların aparılmasında iştirak etmek üçün devet olunmuş ve emek müqavilesi üzre işlemeyen şexslere haqq onları devet etmiş terefle bağladıqları müqavile esasında ödenilir. 4. Kollektiv danışıqların iştirakçılarının danışıqlar dövründe intizam mesuliyyetine celb olunmasına, başqa işe keçirilmesine ve ya işegötürenin teşebbüsü ile işden azad edilmesine yol verilmir.
  15. 15. Beşinci fesiI. Kollektiv müqavile Madde 28. Kollektiv müqavilenin hazırlanması ve bağlanması zeruriliyi haqqında qerarın qebul edilmesi 1. Bu Mecellenin 25-ci maddesinde nezerde tutulmuş qaydada ireli sürülmüş teşebbüse esasen kollektiv müqavilenin hazırlanması ve bağlanması zeruriliyi haqqında qerarı hemkarlar ittifaqları teşkilatı qebul edir. 2. Müessisede hemkarlar ittifaqları teşkilatı olmadıqda danışıqların aparılması, kollektiv müqavilenin hazırlanması ve bağlanması haqqında qerarı emek kollektivinin ümumi yığıncağı (konfransı) qebul edir. 3. Kollektiv müqavile müessisenin özünde, onun filiallarında, nümayendeliklerinde ve diger müsteqil struktur bölmelerinde bağlanıla biler. Müessiseninfilialında, nümayendeliyinde ve ya diger müsteqil struktur bölmelerinde kollektiv danışıqların aparılması, kollektiv müqavilenin hazırlanması, bağlanması ve ya onlarda deyişikliklerin edilmesi meqsedi ile hemin bölmenin rehberine işegötüren terefinden zeruri selahiyyetler verilir. Madde 29. Kollektiv müqavilenin terefleri Kollektiv müqavilenin bir terefi işegötüren, diger terefi hemkarlar ittifaqları teşkilatıdır. Müessisede hemkarlar ittifaqları teşkilatı olmadıqda ise kollektiv müqavilenin ikinci terefı emek kollektividir. Madde 30. Kollektiv müqavilenin hazırlanması ve bağlanmasının qaydaları 1. Kollektiv müqavilenin layihesinin hazırlanması, bağlanması qaydaları ve müddeti tereflerin qarşılıqlı razılığı ile müeyyen edilir ve resmileşdirilir. Bu meqsedle terefler beraber saylı nümayendelerinden ibaret müvafiq komissiya (işçi qrupu) yarada bilerler. 2. Komissiya (işçi qrupu) kollektiv müqavilenin layihesini tereflerin müzakiresine verir. Daxil olmuş teklifler araşdırıldıqdan sonra yeniden işlenmiş layihe tesdiq olunmaq üçün hemkarlar ittifaqları teşkilatının (emek kollektivinin) ümumi yığıncağının (konfransının) müzakiresine verilir. 3. Hemkarlar ittifaqları teşkilatının iclasının, konfransının ve diger yığıncaqlarının selahiyyetli olması onun nizamnamesi ile tenzimlenir. İşçilerin (nümayendelerin) 50 faizinden çoxunun iştirak etdiyi ümumi yığıncaq (konfrans) selahiyyetli hesab olunur. 4. İşegötüren kollektiv müqavilenin layihesini tereflerin müzakiresine verilmesi üçün mövcud olan bütün imkanlardan (daxili rabite ve melumat, suretçıxaran, texniki ve diger vasiteler) istifade etmek üçün hemkarlar ittifaqları teşkilatına ve ya müvafıq komissiyaya (işçi qrupuna) şerait yaratmalıdır. 5. Kollektiv müqavilenin layihesi beyenilmezse, tereflerin nümayendeleri on beş gün erzinde (eger terefler başqa razılığa gelmeyiblerse) layiheni yeniden işleyib tesdiq olunmaq üçün tekraren hemkarlar ittifaqları teşkilatının (emek kollektivinin) müzakiresine verirler.
  16. 16. 6. Kollektiv müqavilenin layihesi iclasda (konfransda) iştirak edenlerin ses çoxluğu ile tesdiq edilir. 7. Terefler, kollektiv müqavile tesdiq edildikden sonra onu üç gün erzinde imzalamalıdırlar. İmzalanmış kollektiv müqavile ve ona elaveler yeddi teqvim günü erzinde melumat üçün işegötürenler terefinden müvafiq icra hakimiyyeti orqanına teqdim edilir. Madde 31. Kollektiv müqavilenin mezmunu 1. Kollektiv müqavilenin mezmununu terefler müeyyen edirler. 2. Kollektiv müqavileye, bir qayda olaraq, aşağıdaki meseleler üzre tereflerin qarşılıqlı öhdelikleri daxil edilir: a) müessisenin istehsal ve iqtisadi fealiyyetinin semereliliyinin yükseldilmesi; b) emeyin ödenilmesi qaydaları ve miqdarının, pul mükafatlarının, müavinetlerin, elavelerin ve diger ödemelerin müeyyen edilmesi; c) qiymetlerin artımı, inflyasiyanın seviyyesi nezere alınmaqla emek haqqı miqdarının tenzimlenme mexanizmi; ç) meşğulluq, elave tehsil, işçilerin serbestleşdirilmesi şertleri; d) iş ve istirahet vaxti, mezuniyyetlerin müddeti haqqında şertler; e) işçilere ve onların aile üzvlerine medeni ve meişet xidmetlerinin, sosial teminatlar ve güzeştlerin müeyyen edilmesi; e) emeyin qiymetlendirilmesi, emek norınalarının müeyyen edilmesi ve yeniden işlenmesi qaydaları; f) qadınların, 18 yaşına çatmamış işçilerin emek şeraitinin yaxşılaşdırılması; g) emeyin mühafızesinin yaxşılaşdırılması üçün elave teminatların müeyyen edilmesi; ğ) emek vezifelerini yerine yetirınekle elaqedar işçilere deyen ziyanın ödenilmesi; h) emek mübahiselerine mehkemeye qeder baxan orqanın yaradılması ve onun fealiyyet qaydası; x) işçilerin tibbi ve sosial sığortasının üstün elave şertlerinin müeyyen edilmesi; i) işegötürenin teşebbüsü ile emek müqavilesi leğv edilerken hemkarlar ittifaqları teşkilatı ile razılaşmalar aparılması; i) işçilerin ekoloji tehlükesizliyinin ve sağlamlığının gözlenilmesi;
  17. 17. j) hemkarlar ittifaqlarımn üzvlerinin emek haqqından üzvlük haqqmm tutulması, habele hemkarlar ittifaqları teşkilatma nizamname fealiyyetini semereli teşkil etmek üçün diger zeruri şeraitin yaradılması; k) kollektiv emek mübahisesinin tenzirrılenmesinin elave üsulları haqqında razılaşmalar; q) kollektiv müqavilenin şertlerinin yerine yetirilmesine nezaret; l) kollektiv müqavilenin şertlerinin pozulmasma göre tereflerin mesuliyyeti; m) emek ve icra intizarrıinm möhkemlendirilmesi üçün tedbirler; n) iş yerinde ve ya işle elaqedar olaraq, ayrı-ayrı işçilere qarşı elesalma, aşkar düşmençilik hereketleri ve tehqiramiz hereketler baresinde izahat işi aparılmasına ve informasıya verilmesine yardım gösterilmesi ve bele hereketlerin qarşısının alınması, işçileri bu cür davranışdan qorumaq üçün bütün lazımi tedbirlerin görülmesi," o) iş yerinde ve ya işle elaqedar olaraq, seksual tehrik meselelerine dair izahat işi aparılmasına ve informasıya verilmesine yardım gösterilmesi ve bele tehriklerin qarşısının alınması, işçileri bu cür davranışdan qorumaq üçün bütün lazımi tedbirlerin görülmesi; ö) işçilere beden terbiyesi ve idmanla, 0 cümleden iş rejimi şeraitinde ve işden sonrakı reabilitasiya ve peşekar-tetbiqi meşqlerle, idman-sağlamlıq turizmi ile meşğul ola bilmeleri üçün şeraitin yaradılması. 3. Kollektiv müqavilede müessisenin iqtisadi imkanlari nezere almmaqla diger, o cümleden bu Mecellede nezerde tutulduğundan daha güzeştli emek ve sosial-iqtisadi şertler de (elave mezuniyyetler, pensiyalara elaveler, neqliyyat ve ezarrıiyye xerclerinin ödenilmesi, pulsuz ve ya güzeştli qiymetlerle yemek verilmesi ve diger güzeşt ve evezler) nezerde tutula biler. 4. Bu Mecellede ve diger normativ hüquqi aktlarda kollektiv müqavileye daxil edilmesi nezerde tutulmuş müddealarm kollektiv müqavilede eks etdirilmesi mecburidir. (2_1, g, i) Madde 32. Kollektiv müqavilenin qüvvesi 1. Kollektiv müqavile bir ilden üç iledek müddete bağlanıla biler. 2. Kollektiv müqavile imzalandığı ve ya müqavilede gösterilen günden qüvveye rrıinir. 3. Müeyyen olunmuş müddet qurtardıqdan sonra kollektiv müqavile yenisi bağlananadek, lakin en çoxu üç il müddetedek qüvvede olur. 4. Müessisenin mülkiyyetçisinin deyişdiyi ve ya müessise leğv edildiyi hallardan başqa müessisede teşkilati-strııktıır deyişikliklerin edilmesi, işegötürenle emek müqavilesine xitam verilmesi, elece de hemkarlar ittifaqları teşkilatınm fealiyyetine xitam verilmesi kollektiv müqavilenin hüquqi qüvvesinin itirilmesine sebeb olmur.
  18. 18. 5. Müessisenin mülkiyyetçisi deyişdikde kollektiv müqavile üç ay müddetinde qüwede qalır. Bu müddet erzinde terefler yeni kollektiv müqavile bağlamaq ve ya evvelkini qüvvede saxlamaq, ona elaveler ve deyişiklikler edilmesi meqsedi ile danışıqlara başlamalıdırlar. 6. Müessise qanunvericilikle müeyyen olunmuş qaydada ve şertlerle leğv olunduğu ve ya birleşme, bölünme ve yaxud ayrılma formasında yeniden teşkil olunduğu halda, kollektiv müqavile bütün leğvetme ve ya yeniden teşkiletme müddeti erzinde qüvvede olur. 7. Kollektiv müqavile müessisenin bütün işçilerine, o cümleden kollektiv müqavile qüweye mindikden sonra işe qebul olunan şexslere şamil edilir. (ß) Madde 33. Kollektiv müqavileye elaveler ve deyişiklikler edilmesi Kollektiv müqavilenin qüvvede olduğu müddetde ona elaveler ve deyişiklikler edilmesi yalnız tereflerin qarşılıqlı razılığı esasında, kollektiv müqavilede müeyyen edilmiş qaydada aparılır. @ger bele qayda müeyyen olunmayıbsa, elaveler ve deyişiklikler kollektiv müqavilenin bağlanması üçün bu Mecellede nezerde tutulmuş qaydada edilir. Madde 34. Kollektiv müqavilenin yerine yetirilmesine nezaret 1. Kollektiv müqavilenin yerine yetirilmesine nezareti terefler ve müvafıq icra hakimiyyeti orqanı heyata keçirir. Nezareti heyata keçiren selahiyyetli şexslere bütün zeruri melumatlar teqdim edilmelidir. 2. Terefler kollektiv müqavilenin yerine yetirilmesi haqqında müqavilede nezerde tutulmuş müddetde, lakin ilde bir defeden az olmayaraq emek kollektivine hesabat verınelidirler. Altıncı fesiI. Kollektiv saziş Madde 35. Kollektiv sazişin növleri Münasibetlerin tenzimlenmesi sahesinden asılı olaraq aşağıdaki kollektiv sazişler bağlanıla biler: a) Baş kollektiv saziş _ respublikada sosial-iqtisadi siyasetin aparılmasının razılaşdırılmış ümumi prinsiplerini müeyyen edir; b) Sahe (tarif) kollektiv sazişi _ müvafiq sahenin sosial-iqtisadi inkişafı istiqametlerini, peşe qrupları, sahenin işçileri üçün emek şeraiti ve emek haqqı, sosial teminatlari müeyyen edir; c) @razi (rayon) kollektiv sazişi - erazi xüsusiyyetleri ile bağlı müeyyen sosial- iqtisadi problemlerin helli şertlerini müeyyen edir. Madde 36. Kollektiv sazişin terefleri 1. Kollektiv saziş aşağıdaki terefler arasında bağlanıla biler:
  19. 19. a) Baş kollektiv saziş _ müvafıq icra hakimiyyeti orqanı ve hemkarlar ittifaqlarının ümumölke (ölke) birliyi arasında; b) Sahe (tarif) kollektiv sazişi - müvafiq icra hakimiyyeti orqanı , hemkarlar ittifaqlarının peşeler, saheler üzre birlikleri arasında; c) @razi (rayon) kollektiv sazişi - müvafıq icra hakimiyyeti orqanları , hemkarlar ittifaqlarının erazi birlikleri arasında. 2. Baş, Sahe ve @razi kollektiv sazişleri üçterefli _ müvafıq icra hakimiyyeti orqanı, hemkarlar ittifaqları birlikleri ve işe götürenlerin nümayendeli orqanları (birlikleri) arasında bağlanıla biler. (3_7) Madde 37. Kollektiv sazişin hazırlanması ve bağlanması qaydaları 1. Kollektiv sazişlerin hazırlanması ve bağlanması meqsedi ile danışıqlar aparınaq üçün müvafıq tereflerin beraber saylı nümayendelerinden ibaret komissiya yaradılır. 2. Kollektiv sazişlerin hazırlanması ve bağlanması, danışıqların başlama ve qurtarına müddeti, o cümleden hemin sazişlere deyişiklikler edilmesi tereflerin qarşılıqlı razılığı esasında heyata keçirilir. 3. @vvelki kollektiv sazişin müddetinin qurtarınasına üç ay qalmış tereflerden her birinin yeni kollektiv sazişin bağlanması meqsedi ile danışıqlara başlanması üçün diger teref`ı yazılı suretde xeberdar etmek hüququ vardır. Xeberdarlığı alan teref on günden gec olmayaraq kollektiv sazişin bağlanması haqqında danışıqlara başlamalıdır. 4. Danışıqların qeyri-qenaetbexş getdiyi ve başlanma müddeti pozulduğu hallarda müvafıq hemkarlar ittifaqları birliyinin qanunvericilikle müeyyen edilmiş tedbirler görmek hüququ vardir. 5. Yeni danışıqlar qüvvede olan kollektiv sazişin müddeti başa çatanadek qurtarınayıbsa, hemin sazişin qüvvesi tereflerin razılığı ile üç ayadek uzadıla biler. 6. Bağlanmış kollektiv saziş ve ya ona edilmiş elaveler ve deyişiklikler yeddi gün müddetinde müvafıq icra hakimiyyeti orqanına melumat üçün gönderilmelidir. Madde 38. Kollektiv sazişin mezmunu 1. Kollektiv sazişin mezmunu tereflerin qarşılıqlı razılığı ile müeyyen edilir. 2. Terefler kollektiv sazişe aşağıdaki öhdelikleri daxil ede biler: a) müvafıq sahelerin ve müessiselerin iqtisadi ve teserrüfat fealiyyetinin yaxşılaşdırılması tedbirlerinin müeyyen edilmesi ve heyata keçirilmesi; b) orta emek haqqının artım seviyyesinin inflyasiyaya uyğun temin edilmesi;
  20. 20. c) emek norınalarının ve emeyin qiymetlendirilmesi norınalarının müeyyen edilmesi; ç) kompensasiya ve emek haqqına elavelerin (dövlet teref`ınden müeyyen olunmuş miqdardan az olmamaq şertile) mebleğinin müeyyen edilmesi; d) emeyin mühafizesi üzre zeruri tedbirlerin heyata keçirilmesi; e) daha elverişli emek şeraitinin müeyyen edilmesi; e) meşğulluğa kömek gösterilmesi; f) teserrüfatçılığın mütereqqi forına ve üsullarının inkişaf etdirilmesi; g) müessiselerde qabaqcıl texnika ve texnologiyanın, elmi-texniki tereqqinin diger nailiyyetlerinin tetbiqi; ğ) telebata uyğun ve reqabet qabiliyyetli mehsulların istehsalı; h) ekoloji tehlükesizliyin temin edilmesi; x) müessisenin bağlanması ve işçilerin kütlevi suretde işden azad edilmesi hallarından imtina edilmesi, işden çıxarılma hallarının qarşısını ala bilecek tedbirlerin görülmesi; ı) işçilerin ve onların aile üzvlerinin sosial müdafiesi üzre xüsusi tedbirlerin görülmesi; i) elillerin ve 18 yaşınadek sağlamlıq imkanları mehdud olan işçilerin, genclerin (yeniyetmelerin) emeyinden istifade etmekle elave iş yerleri yaradan müessiselere güzeştlerin müeyyen olunması; j) emek intizamının temin edilmesi. (ß) Madde 39. Kollektiv sazişin qüvvesi 1. Kollektiv saziş bir ilden üç iledek müddete bağlanıla biler. 2. Kollektiv saziş imzalandığı ve ya sazişde gösterilen günden qüvveye minir. Madde 40. Kollektiv sazişe elaveler ve deyişiklikler edilmesi qaydası 1. Kollektiv sazişe elaveler ve deyişiklikler edilmesi tereflerin qarşılıqlı razılığı esasında kollektiv sazişde müeyyen edilmiş qaydada aparılır. @ger bele qayda müeyyen olunmayıbsa, elaveler ve deyişiklikler kollektiv sazişin bağlanması üçün bu Mecellede nezerde tutulmuş qaydada edilir. 2. Ayn-ayrı peşe qruplarıni ehate eden müessiselerin işegötürenlerinin ve ya onların birliklerinin ve müvafıq hemkarlar ittifaqları birliyinin sahe (tarif) sazişine qoşulması barede müracietleri esasında hemin sazişin terefleri ona müvafıq deyişiklikler ede bilerler.
  21. 21. Madde 41. Kollektiv sazişin yerine yetirilmesine nezaret 1. Kollektiv sazişin yerine yetirilmesine nezareti terefler ve müvafıq icra hakimiyyeti orqam heyata keçirir. 2. Nezareti heyata keçiren selahiyyetli şexslere bütün zeruri melumatlar teqdim edilmelidir. III bölme. emek müqavilesi Yeddinci fesiI. emek müqavilesinin bağlanması esasları ve qaydası Madde 42. @mek müqavilesinin terefleri 1. @mek müqavileleri serbest bağlanır. @mek münasibetleri yaratmayan ve ya yaratmaq istemeyen heç kes emek müqavilesi bağlamağa mecbur edile bilmez. 2. @mek müqavilesinin tereflerinden biri işegötüren, digeri ise işçidir. 3. On beş yaşma çatrniş her bir şexs işçi kimi emek müqavilesinin terefi ola biler. Qanunvericilikle müeyyen edilmiş qaydada fealiyyet qabiliyyeti olmayan şexs hesab edilmiş şexsle emek müqavilesi bağlaiıila bilmez. 4. Tam fealiyyet qabiliyyeti olmayan şexs işegötüren ola bilmez. (ß) Madde 43. @mek müqavilesinin mezmunu 1. @mek müqavilesinin mezmunu ve quruluşu qanunvericiliyin teleblerine emel edilmekle tereflerin razılığı ile müeyyen edilir. 2. @mek müqavilesinde mütleq aşağıdaki esas şertler ve melumatlar gösterilmelidir: a) işçinin soyadı, adı, atasmm adı ve ünvanı, şexsıyyet vesiqesinin seriya ve nömresi, verildiyi tarix, şexsıyj/et vesiqesini veren orqanın adı; b) işegötüren hüquqi şexs olduqda onun adı ve hüquqi ünvanı, hüquqi şexs yaratmadan sahibkarlıqfealiyj/eti ile meşğul olan fiziki şexs olduqda ise onun adı, soyadı, atasının adı, ünvanı, vergi ödeyicisinin eynileşdirme nömresi (VOEN), şexsiyj/et vesiqesinin seriya ve nömresi, verildiyi tarix, şexsiyj/et vesiqesini veren orqanın adı; c) işçinin iş yeri, vezifesi (peşesi); ç) emek müqavilesinin bağlandığı ve işçinin işe başlamalı olduğu gürı; d) emek müqavilesinin müddeti; e) işçinin emek funksiyası;
  22. 22. e) işçinin emek şeraitinin şertleri -iş ve istirahet vaxti, emek haqqı ve ona elaveler, emek mezurıiyyetinin müddeti, emeyin mühafizesi, sosial ve diger sı ğorta olunması; f) tereflerin emek müqavilesi üzre qarşılıqlı öhdelikleri; g) işçiye beden terbiyesi ve idmanla, o cümleden iş rejimi şeraitinde ve işden sonrakı reabilitasiya ve peşekar-tetbiqi meşqlerle, idman-sağlamlıq turizmi ile meşğul ola bilmesi üçün şeraitin yaradılması; ğ) tereflerin müeyyen etdiyi elave şertler barede melumatlar. 3. @mek müqavilesi bağlanarken, hemçinin emek münasibetlerine xitam verilenedek bu Mecelle ile işçiler üçün müeyyen edilmiş hüquq ve terrıinatlann seviyyesi azaldıla bilmez. 4. Bu Mecellede başqa hal nezerde tutulmayıbsa, emek müqavilesinin şertleri birterefli qaydada deyişdirile bilmez. (ß, 5_4) Madde 44. @mek müqavilesinin forması 1. @mek müqavilesi yazili formada bağlanır. 2. Tereflerin razılığı ile emek müqavilesi bu Mecelleye elave edilmiş nüınunevi formaya uyğun tertib edilir. 3. @mek müqavilesi iki nüsxeden az olmayaraq tertib olunub tereflerin imzası (möhürü) ile tesdiq edilir ve onun bir nüsxesi işçide, diger nüsxesi ise işegötürende saxlanilir. Madde 45. @mek müqavilesinin müddeti 1. @mek müqavilesi qabaqcadan müddeti müeyyen edilmeden (müddetsiz) ve ya 5 iledek müddete (müddetli) bağlaiıila biler. 2. @mek müqavilesinde onun hansı müddete bağlanması gösterilmerrıişdirse, herrıin müqavile müddetsiz bağlanmış hesab edilir. 3. Müddeti müeyyen edilmeden bağlanmış emek müqavilesi her iki terefm razılığı olmadan birterefli qaydada müddetli emek müqavilesi ile evez edile bilmez. 4. @mek funksiyasmın yerine yetirilmesi şertlerine göre işin ve ya gösterilen xidmetlerin daimi xaraktere malik olduğu qabaqcadan belli olduğu hallarda, bu Mecellenin 4 7-ci maddesi ile müeyyen edilen hallar istisna olmaqla, emek müqavilesi müddeti müeyyen edilmeden bağlanmalıdır. 5. Müddetli emek müqavilesifasilesiz olaraq 5 ilden artıq müddete davam ederse, müddetsiz emek müqavilesi hesab edilir. (ß) Madde 46. @mek müqavilesinin bağlanması ve ona deyişikliklerin edilmesi qaydası
  23. 23. 1. @mek müqavilesi bu Mecellenin 54-cü maddesinde nezerde tutulmuş emek şeraitinin şertleri, habele tereflerin razılaşdıqları elave şertleri, işçinin emek funksiyası ve tereflerin öhdelikleri gösterilmekle ferdi qaydada bağlanılır. 2. @mek müqavilesi kollektiv qaydada da bağlanıla biler. Müvafiq işlerin görülmesi, xidmetlerin gösterilmesi (tikinti-temir, yükleme-boşaltma, meişet, ticaret, ekin-biçin, heyvandarlıq işleri) iki ve daha çox işçi qrupu terefınden kollektiv halında heyata keçirilmekle emek müqavilesinin bağlanması kollektivin (briqadanın, işçi qrupunun) her bir üzvünün yazılı razılığı ile yol verilir. Bu halda işçiler işegötürenle kollektiv emek müqavilesi bağlamaq üçün bir nümayendesini müvekkil edir. 3. Kollektiv emek müqavilesi bağlanılan hallarda işe götüren kollektivin her bir üzvü qarşısında bu Mecelle ve emek müqavilesi ile müeyyen edilmiş öhdeliklerini yerine yetirınelidir. Kollektiv emek müqavilesine yalnız bu Mecellede nezerde tutulmuş esaslarla ve müeyyen edilmiş qaydada xitam verilir. 4. @mek müqavilesi on beş yaşına çatmış fiziki şexslerle bağlanıla biler. 15 yaşına çatmamış şexslerle bağlanılan emek müqavilesi etibarsız sayılır ve bele müqavileni bağlayan işegötüren bu Mecellenin 312-ci maddesine uyğun olaraq inzibati mesuliyyete celb edilir. On beş yaşından on sekkiz yaşınadek olan şexslerle emek müqavilesi, bağlanarken onların valideynlerinden ve ya övladlığa götürenlerden qeyyumlarından birinin ve yaxud qanunla onları evez eden şexslerin yazılı razılığı alınmalıdır. 5. Bu Mecellenin 43-cü maddesinin ikinci hissesinde nezerde tutulmuş şertlerden her hansı biri gösterilmeden bağlanmış emek müqavilesi tereflerden birinin teşebbüsü ile etibarsız hesab edile ve ya yeniden tertib edilmesi telebi qoyula biler. Hemin şertin (şertlerin) emek müqavilesinde gösterilmediyi aşkar olunduğu andan onlar işegötüren terefınden emek müqavilesine daxil edilmelidir. Bu halda tereflerin arasında başqa razılıq olmamışdırsa, emek müqavilesi hemin şertin (şertlerin) daxil edildiyi tarixden asılı olmayaraq bağlandığı ve ya yazılı forınada tertib edildiyi günden etibarlı hesab olunur. 6. @mek müqavilesine deyişiklikler yalnız tereflerin razılığı ile edilir. Razılaşdırılmış deyişiklikler emek müqavilesine daxil edilir. Hecmce çox olduğuna göre deyişiklikleri emek müqavilesine daxil etmek mümkün olmadıqda ilkin emek müqavilesi yeniden tertib edilir, yaxud hemin deyişiklikler ayrılıqda tertib edilib tesdiqlenir. (ß, g) Madde 47. Müddetli emek müqavilesi bağlanan hallar Aşağıdaki hallarda emek müqavilesi müeyyen müddete bağlanıla biler.' a) işçinin emek qabiliyyetini müveqqeti itirınesi, ezamiyyetde, mezuniyyetde olması, habele iş yeri ve vezifesi saxlanılmaqla qanunvericilikde nezerde tutulmuş diger hallarda müeyyen sebebden müveqqeti olaraq işe çıxmaması ile elaqedar onun emek funksiyasının başqa işçi terefınden icrasının zeruriyyeti olduqda; b) tebii ve iqlim şeraitine ve ya işin xüsusiyyetine göre il boyu görüle bilmeyen mövsüm işlerin yerine yetirilmesi zamanı; c) işin hecminin ve davamiyyetinin qısamüddetli olduğu temir-tikinti, quraşdırına, yeni texnologiyanın tetbiqi ve menimsenilmesi, tecrübe-sinaq işlerinin aparılması; . .lbac- I H,,
  24. 24. ve bu qebilden olan diger işlerin görüldüyü hallarda; ç) müvafıq vezife (peşe) üzre emek funksiyasının mürekkebliyi, mesuliyyetliliyi baxımından işçinin emek ve peşe verdişlerinin menimsenilmesi, yüksek peşekarlıq seviyyesinin elde edilmesi teleb olunan (stajkeçme, rezidentura dövrleri) hallarda; d) işçinin şexsi, aile-meişet veziyyeti ile bağlı olan, o cümleden işlemekle yanaşı tehsil aldığı, müeyyen sebebden müvafıq yaşayış menteqesinde müveqqeti yaşadığı, pensiya yaşına çatdiqda işlemek isteyi olduğu hallarda; e) müvafıq icra hakimiyyeti orqanının gönderişi ile haqqı ödenilen ictimai işler görülerken; e) bu Mecellenin 6-cı maddesinin «c» bendinde gösterilen orqanlar istisna olmaqla seçkili orqanlarda (teşkilatlarda, birliklerde) seçkili vezifelere seçilerken; f) tereflerin hüquq beraberliyi prinsipine emel edilmekle onların qarşılıqlı razılığı ile; g) bu Mecellenin 46-cı maddesinin ikinci hissesinde nezerde tutulmuş qaydada işçilerle briqada, işçi qrupu halında kollektiv emek müqavilesi bağlandıqda; ğ) qanunvericilikde nezerde tutulmuş diger hallarda. (ß, ß, ß) Madde 48. @mek müqavilesi bağlanarken işçinin teqdim etdiyi senedler 1. @mek müqavilesi bağlanarken işçi emek kitabçası, habele şexsiyyetini tesdiq eden senedi ve dövlet sosial sığorta şehadetnamesini (ilk defe emek fealiyyetine başlayanlar istisna olmaqla) teqdim edir. 2. @mek müqavilesinin bağlanması işçinin müvafıq yaşayış menteqesinde qeydiyyatının olub-olmaması ile şertlendirile bilmez. 3. Mecburi köçkün, onlara beraber tutulan şexs ve ya qaçqın statusu olan, habele Azerbaycan Respublikasında ilk defe emek fealiyyetine başlayan işçilerle, ecnebilerle ve vetendaşlığı olmayan şexslerle emek kitabçası teqdim edilmeden emek müqavilesi bağlanıla biler. 4. @mek müqavilesi bağlanılarken işçinin emek funksiyasının xüsusiyyetlerine uyğun olan peşe hazırlığının ve ya tehsilinin olması zeruri sayılan hallarda işegötürene tehsili barede müvafıq sened teqdim edilir. 5. İşçinin sehhetine, sağlamlığına menfi tesir gösteren amiller olan ağır, zererli ve tehlükeli emek şeraitli iş yerlerinde, habele ehalinin sağlamlığının mühafizesi meqsedi ile yeyinti senayesi, ictimai iaşe, sehiyye, ticaret ve bu qebilden olan diger iş yerlerinde emek müqavilesi bağlanılarken işçiler sağlamlığı haqqında tibbi arayış teqdim etmelidirler. Bele emek şeraitli peşelerin (vezifelerin), iş yerlerinin siyahısı müvafıq icra hakimiyyeti orqanı tere finden tesdiq edilir.
  25. 25. Şexsler insanın immunçatişmazliği virusu ile yaşayan şexslerin işlemesine yol verilmeyen peşelere ve vezifelere qebul edilerken insanın immunçatişmazliği virusuna mütleq tibbi müayineden, işlediyi müddetde ise vaxtaşırı hemin müayineden keçmelidirler. 6. @mek münasibetlerine giren işçiden bu Mecellede nezerde tutulmamış, habele işin (vezifenin) xüsusiyyetlerine uyğun gelmeyen elave senedlerin teleb edilmesi qadağandır. (â, E, 5_7) Madde 49. @mek müqavilesinin qüvveye minmesi 1. @mek müqavilesinde başqa hal nezerde tutulmayıbsa, o, tereflerin imzaladığı günden qüvveye rrıinir. 2. İşçi bu Mecellenin telebleri pozularaq, yazili emek müqavilesi olmadan, lakin evvelceden işegötürenin razılığı (tapşırığı) ile faktik olaraq işe başlarrıışsa, hemin andan emek müqavilesi bağlanmış hesab olunur ve bu halda en geci üç gün müddetinde yazili emek müqavilesi tertib edilmelidir. 3. @mek müqavilesinin her hansı dövlet orqainnda ve ya diger qurumlarda qeydiyyata alinmasi, tesdiq edilmesi yolverilmezdir. Madde 50. Müsabiqe yolu ile vezifelerin tutulması zamanı emek münasibetlerinin tenzimlenmesi 1. Yerine yetirilesi işin, emek furıksiyasimn xarakteri ile elaqedar olaraq bezi vezifeleri tutmaq üçün işegötüren müeyyen olunmuş qaydada müsabiqe elan ede biler. 2. Müeyyen vezifelerin müsabiqe yolu ile tutulması bir qayda olaraq elm, tehsil müessiselerinde elmi, elrrıi-pedaqoji fealiyyetle bağlı vezifeler üzre elan edilir. İşçilerin elan olunmuş müsabiqede beraberhüquqlu iştiraki temin edilmelidir. Qanunvericilikde nezerde tutulmuş hallar istisna olmaqla, yalnız bir cinsin nümayendesi üçün müsabiqenin elan edilmesine yol verilmir. (ß) 3. Müsabiqe işçinin (müvafiq vezifeni tutmaq iddiasmda olan şexsin) senedleri, elrrıi işleri, kadr-uçot melumatları üzre ve ya müsahibe, test üsulu ile ve yaxud bu üsullarm her ikisinden istifade olunmaqla qarışıq üsulla keçirile biler. 4. Müsabiqenin keçirilmesi şertlerini ve vezifelerin müsabiqe yolu ile tutulması qaydasım tenzirrıleyen norınativ hüquqi aktı müvafıq icra hakirrıiyyeti orqanı qebul edir. 5. Müvafiq vezifeni tutmaq üçün elan olunmuş müsabiqenin qalibi ile işegötüren müeyyen edilmiş qaydada müddetli ve ya müddetsiz emek müqavilesi bağlayır. 6. Müsabiqe yolu ile vezifeni tutmuş işçinin emek müqavilesine xitam verilmesi, habele onların diger emek münasibetleri heç bir istisnaya yol verilmeden yalnız bu Mecelle ile müeyyen edilmiş esaslarla ve qaydada tenzim edilir. 7. Keçirilrrıiş müsabiqenin neticeleri ile razılaşmayan iddiaçı müsabiqe komissiyasınm qerarı qebul edildiyi günden bir ay müddetinde mehkemeye müraciet ede biler. Mehkeme müsabiqenin qanunvericiliyin teleblerini pozmaqla ve ya qeyri-obyektiv keçirildiyini
  26. 26. müeyyen etdikde onun neticelerini leğv edir. Bu halda qetııamede gösterilen hallar aradan qaldırılmaq şerti ile müsabiqe yeniden keçirilir. (ß) Madde 51. Sınaq müddeti 1. @mek müqavilesi işçinin peşekarlıq seviyyesini, müvafiq emek funksiyasını icra etmek bacarığını yoxlamaq meqsedi ile sinaq müddeti müeyyen edilmekle bağlanıla biler. Sınaq müddeti 3 aydan artıq olmamaq şerti ile müeyyen edilir. 2. Sınaq müddeti işçinin faktik olaraq emek funksiyasını icra etdiyi iş vaxtından ibaretdir. İşçinin emek qabiliyyetini müveqqeti itirdiyi, habele iş yeri ve orta emek haqqı saxlanılmaqla işde olmadığı dövrler sinaq müddetine daxil edilmir. 3. Sınaq müddeti gösterilmeyen emek müqavilesi sinaq müeyyen edilmeden bağlanmış hesab olunur. Madde 52. Sınaq müddeti müeyyen edilmeyen hallar @mek müqavilesi bağlanılarken sinaq müddeti: - yaşı 18-den az olan şexslerle; - müsabiqe yolu ile müvafiq vezifeni tutanlarla; - hamile va üç yaşına çatmamış uşaği olan qadinlara, habela üç yaşinadak uşağini takbaşina böyüdan kişilere; - tahsil müassisalarini bitirdiyi ilde ixtisasi (peşesi) üzre ilk dafa işe götürülen şaxslara; - ödanişli seçkili vazifeye seçilmiş şaxslara; - iki ay müddatinadak amak müqavilesi bağlanılan şaxslara; - tereflerin razılığı ile müeyyen edilen diger hallarda müeyyen edilmir. (ß) Madde 53. İşe qebul zamanı sınağın neticesi ve onun tenzinılenmesi qaydası 1. Sınaq müddeti qurtaranadek tereflerden biri digerine üç gün eWel yazılı xeberdarlıq etmekle emek müqavilesini poza biler. 2. Sınaq müddeti qurtaranadek tereflerden biri emek müqavilesinin xitamını teleb etmeyibse, işçi sınaqdan çıxmış hesab edilir. İşçi sınaqdan çıxmış hesab edildiyi andan etibaren emek müqavilesine yalnız bu Mecelle ile müeyyen edilmiş qaydada ve esaslarla xitam verile biler. 3. @mek müqavilesinde sinaq müddeti müeyyen edilerken hemin müddet erzinde işçinin sinaq zamanı özünü doğrultmadığına göre işegötüren terefinden emek müqavilesine xitam verilmesi şerti gösterilmelidir. 4. Sınaq müddetinde özünü doğrultmamış işçinin emek müqavilesine işegötürenin esaslandırılmış emri (serencamı) ile xitam verile biler. Sekkizinci fesiI. emek şeraiti, emek funksiyası ve bunların tetbiqini tenzimleyen hüquq normaları Madde 54. @mek şeraitinin temin edilmesi
  27. 27. 1. İşçiler terefinden emek funksiyasının yerine yetirilmesi üçün işegötüren aşağıdaki emek şeraitini temin etmelidir: - peşe (vezife) adlarının, ixtisasların, emeyin ödenilmesi derecelerinin müeyyen edilmesi; - emeye göre haqqın miqdarının müeyyen edilmesi ve onun ödenilmesi; - emek norınaları ve emeyin qiymetlendirilmesi norınalarının müeyyen edilmesi; - sanitariya ve gigiyena norınalarına cavab veren iş yerinin ve iş şeraitinin yaradılması; - emeyin mühafizesi, texniki tehlükesizlik norınalarının gözlenilmesi; - emek funksiyasının bu Mecelle ile müeyyen edilmiş iş vaxti müddetinden artıq olmayan iş vaxtında yerine yetirilmesi; - bu Mecelle ile müeyyen edilmiş istirahet vaxtından, mezuniyyetlerden istifade olunması; - işçilerin qanunvericilikle müeyyen olunmuş mecburi dövlet sosial sığorta edilmesi; - işçilara amakfunksiyasinin icrası üçün zaruri olan avadanliqlarin, materiallarin, alatlarin, texniki va digar sanadlarin vaxtinda verilmasi va onlarin lazımi keyfiyyatda olmasi; - insanin immunçatişmazliği virusu ila yaşayan işçi ila maslahatlaşma aparmaqla onun üçün münasib iş şaraitinin (xüsusi avadanliqlarla taminat, istirahat fasilalari üçün imkanlar va tibbi müayinalar üçün icazalarin verilmesi va s.) yaradılması; - emek müqavilelerinde, kollektiv müqavilelerde nezerde tutulan şertler. 2. Bu Mecelle ile müeyyen olunmuş hallar istisna edilmekle, emek şeraitinin şertleri birterefli qaydada deyişdirile bilmez. (ß, g) Madde 55. @mek şeraitinin elave şertleri @mek müqavilesi bağlanarken, habele emek münasibetleri prosesinde işegötüren imkanı hesabına bu Mecellede, yaxud kollektiv müqavilede nezerde tutulmuş emek şeraitinin şertlerinden daha yüksek elave emek haqqı, elave mezuniyyet müddeti, qısaldılmış ve ya natamam iş vaxti, elave ferdi sığorta mebleği, sosial teminat ve yardımlar, habele heç bir norma ile mehdudlaşdırılmayan diger elave şertler müeyyen ede biler. Bu elave şertlerin dairesi, qüvvede olma müddeti ve istifade qaydaları, habele onların deyişdirilmesi tereflerin razılığı ile müeyyen edilir. Madde 56. @mek şeraitinin şertlerinin deyişdirilmesi 1. İstehsalın ve emeyin teşkilinde deyişiklikler edilmesi zeruriyyeti olduqda işçinin peşesi, ixtisası ve vezifesi üzre işi davam etdirınekle emek şeraitinin şertlerinin deyişdirilmesine yol verilir. 2. İşegötüren emek şeraitinin şertlerini (bu Mecellenin 55-ci maddesinde nezerde tutulan şertlerden başqa) deyişdirınezden azı bir ay evvel işçini yazılı melumatı ve ya emri (serencamı) ile xeberdar etmelidir. @ger işçi yeni emek şeraiti ile işi davam etdirıneye razılıq verınirse, onda o, başqa vezifeye keçirilmeli, bu mümkün olmadıqda ise emek müqavilesine bu Mecellenin 68-ci maddesinin ikinci hissesinin «c» bendinde nezerde tutulan esasla xitam verile biler.
  28. 28. 3. Bu Mecellenin 55-ci maddesinde nezerde tutulmuş qaydada işegötüren terefinden müeyyen edilen emek şeraitinin elave şertlerinin deyişdirilmesi emek müqavilesine xitam verilmesi üçün esas ola bilmez. 4. Azı 50 nefer işçi çalışan müessisede işçilerin ümumi sayının on faizinden çoxunun emek şeraitinin şertlerinin pisleşmesine sebeb olan deyişiklikler aparılarken bunun hansı meqsedle edilmesi esaslandırılmaqla işegötüren müvafiq icra hakimiyyeti orqanına resmi melumat verınelidir. Müvafiq icra hakimiyyeti orqanı hemin tedbirlerin esaslı ve qanunauyğun heyata keçirilmesini araşdırıb selahiyyetleri çerçivesinde müvafiq tedbirler göre biler. Madde 57. İşçinin emek funksiyası 1. İşegötüren işçinin emek funksiyasını emek müqavilesinde nezerde tutulan, bir ve ya bir neçe vezife, ixtisas, yaxud peşe üzre yerine yetirıneli olduğu müvafiq işin ve ya gösterıneli olduğu xidmetin dairesini deqiq ve birınenalı müeyyen etmelidir. 2. @mek funksiyasının hecmi müvafiq icra hakimiyyeti orqanı terefinden tesdiq edilmiş Vahid Tarif-İxtisas Sorğu Kitabçasına esasen ve ya işegötüren terefinden müeyyen edilerek emek müqavilelerinde tefsilatı ile gösterilir. 3. @mek funksiyasının deyişdirilmesine yalnız tereflerin qarşılıqlı razılığı ile yol verilir. Birterefli qaydada emek funksiyasının deyişdirilmesine, onun dairesinin azaldılmasına ve ya artırılmasına yol verilmir. 4. @ger müeyyen sebeblerden işegötüren gösterilen işlerle işçini temin ede bilmediyine göre ona peşe-ixtisas derecesine uyğun olan başqa iş verecekse, işçi hemin işleri yerine yetirınekden yalnız orta emek haqqı saxlanılmadıqda imtina ede biler. Madde 58. @vezçilik üzre emek müqavilesinin bağlanması ve tenzimlenmesi 1. @mek müqavilesinin şertleri imkan verdiyi hallarda işçi esas iş yeri üzre müeyyen olunmuş iş vaxtından sonra hem esas iş yerinde, hem de evezçilik qaydasında emek müqavilesi bağlayaraq başqa iş yerlarinda de emek fealiyyeti ile meşğul ola biler. Bu zaman evezçilik üzre emek müqavilesi bağlanan iş yeri işçinin elave iş yeri, amak kitabçası saxlanilan yer ise esas iş yeri sayılır. @vezçilik üzra amak müqavilesi amak kitabçası teqdim edilmadan bağlanılır. 2. @vezçilik üzre iş vaxtinin müddeti bu Mecellenin 89-cu maddesi ile müeyyen edilmiş norınanın yarısından çox olmamaqla tereflerin razılığı ile müeyyen edilir. 3. İş vaxtından sonra evezçilik üzre elave iş yerlarinda işlemeye esas iş yeri üzre işegötürenin razılığı teleb edilmir. İş vaxti erzinde ise evezçilik üzre işlemeye işegötürenin razılığı ile yol verilir. @vezçilik üzre emek şeraitinin şertlerini, emek funksiyasının hecmini elave iş yerinin işegötüreni ile emek müqavilesi bağlanarken tereflerin özleri müeyyen edirler. 4. @lave iş yerinde evezçilik üzre emek fealiyyeti gösteren işçilere, bu maddenin beşinci ve altıncı hisselerinde gösterilen hallar istisna olunmaqla, heç bir mehdudiyyet
  29. 29. qoyulmadan emek qanunvericiliyi ile müeyyen edilmiş bütün norınalar, qaydalar ve müddealar şamil edilir. 5. @ger işçi esas iş yerinde zererli, tehlükeli ve insanın sağlamlığına menfi tesir gösteren amiller olan emek şeraitinde işleyirse, onda onun eyni emek şeraitli elave iş yerinde evezçilik üzre çalışması yolverilmezdir. 6. Yaşı 18-den az olan işçilerin evezçilik qaydasında elave iş yerinde çalışmalarına yalnız onların hem esas, hem de elave iş yerinde gündelik iş vaxtının cemi bu Mecellenin 91-ci maddesinde onlar üçün nezerde tutulmuş qısaldılmış iş vaxtından çox olmadıqda, yol verile biler. 7. Bilavasite qanunvericilikde nezerde tutulmuş hallarda dövlet hakimiyyeti orqanlarının müvafiq vezifeli şexslerine bu maddede nezerde tutulan evezçilik üzre emek müqavilesi bağlayaraq elave iş yerinde işlemek hüququ şamil olunmur. (ß) Madde 59. Başqa işe keçirme İşçiye emek müqavilesinde nezerde tutulmayan başqa peşe, ixtisas ve vezife üzre emek funksiyasının yerine yetirilmesini hevale etmek başqa işe keçirilme sayılır ve buna yalnız işçinin razılığı ile, hemçinin amak müqavilesine alava va dayişikliklar edilmakla va ya yeni emek müqavilesi bağlanılmaqla yol verilir. (ß) Madde 60. İşegötürenin teşebbüsü ile başqa işe müveqqeti keçirme İşçi onun razılığı olmadan istehsalat zeruriyyeti ve boşdayanma hallarının qarşısını almaq meqsedi ile bir ay müddetine müveqqeti olaraq başqa işe keçirile biler. Bu halda işçi onun sehhetine menfi tesir eden, habele aşağı ixtisaslı işe keçirile bilmez. Başqa işe keçirilme müddetinde işçinin emeyi görülen işin müqabilinde, lakin evvelki orta emek haqqından aşağı olmamaqla ödenilir. Madde 61. Başqa işçinin emek funksiyasının icrası 1. Müeyyen sebebden iş yerinde olmayan işçinin emek funksiyasının icrasına tereflerin razılığı ile yol verilir. Bu zaman emek haqqı bu Mecellenin 162-ci maddesinde nezerde tutulan qaydada ödenilir. 2. Boş vezife üzre emek funksiyasının icrasının hevale edilmesine işçinin razılığı ile yol verilir. @ger işçi eyni zamanda hem özünün, hem de evez etdiyi boş vezife üzre emek funksiyasını yerine yetirirse, onda ona boş vezife üçün nezerde tutulmuş emek haqqının (vezife maaşının) yarısından az olmamaq şerti ile elave emek haqqı ödenilmelidir. 3. Boş vezife üzre işçiye üç aydan çox olmayan müddete emek funksiyasının yerine yetirilmesi hevale edile biler. Bu müddet bitdikden sonra ya evezedici işçi onun razılığı ile hemin vezifeye keçirilir, ya her iki vezife birleşdirilerek evezedici işçinin emek funksiyasının genişlendirilmesi ile elaqedar yeni emek müqavilesi bağlanılır, ya da boş vezifeye yeni işçi götürülür. 4. @ger boş vazife üzra amakfunksiyasi boş olmayan vazife üzra amakfunksiyasi ila eyni xarakterlidirsa, hamin boş olmayan vazifani tutan işçi onun raziliği ila öz vazifasinda qalmaqla,
  30. 30. hamçinin bela boş vazifaya tayin edila bilar. Bu zaman işçiya boş vazife üzra nazarda tutulmuş amak haqqının (vazife maaşının) yarısından az olmamaq şarti ila alava amak haqqı ödanilir. (2_5, ß) Madde 62. İşçinin işden kenar edilmesi 1. İşegötüren aşağıdaki hallarda mülkiyyetçinin ve işçilerin menafeyini qorumaq, baş vere bilecek emeyin mühafizesi qaydalarının pozulmasının qarşısını almaq ve emek intizamını temin etmek meqsedi ile işçini müvafiq iş vaxti erzinde işden kenar ede biler: a) işçi alkoqollu içkiler, narkotik vasitalar va psixotrop, toksik ve diger zeherli maddeler qebul ederek serxoş veziyyetde işe geldikde, habele işe geldikden sonra iş yerinde hemin içkileri ve ya maddeleri qebul ederek serxoş veziyyetde olduqda; b) bu Mecellenin 226-cı maddesi ile müeyyen edilmiş hallarda işçi icbari tibbi müayine olunmaqdan boyun qaçırdıqda ve ya keçirilmiş müayinelerin neticelerine esasen hekim komissiyalarının verdikleri tövsiyeleri yerine yetirınedikde; c) iş vaxti erzinde işçi bilavasite iş yerinde müvafiq selahiyyetli orqanın qerarı ile tesdiqlenen inzibati xatalari ve ya cinayet terkibi olan ictimai-tehlükeli emeller töretdikde; ç) insanin immunçatişmazliği virusu ila yaşayan şaxslarin işlamasina yol verilmayan peşa va vazifalarda işlayan işçi vaxtaşiri insanin immunçatişmazliği virusuna mütlaq tibbi müayinadan imtina etdikda. 2. İşçinin işden kenar edilmesi her bir konkret halda müvafiq sübutlar (hekim reyi, işçilerin izahatları, arayışlar ve diger resmi senedler) toplanılaraq senedleşdirilmelidir. 3. İşden kenar edilen vaxt erzinde işçiye emek haqqı verilmir. Üzrlü sababdan icbari ilkin va ya vaxtaşiri tibbi müayinadan keçmayan işçilar işdan kanarlaşdirildiqda, onlara işdan kanar edildiyi vaxt arzinda boşdayanma qaydasında amakhaqqi ödanilir. 4. İşden kenar edilmiş işçiye inzibati ve ya cinayet mesuliyyetine celb edilib- edilmemesinden asılı olmayaraq işegötüren bu Mecellenin 186-cı maddesinde nezerde tutulmuş intizam tenbehlerinden birini tetbiq ede biler. 5. İşden kenar edilmesini işegötürenin ve ya başqa vezifeli şexslerin ona qarşı qerezli münasibetine, saxta senedler esasında heyata keçirildiyine ve diger faktlara göre qanunsuz ve esassız hesab eden işçi pozulmuş hüquqlarının berpa edilmesi, şeref ve leyaqetinin müdafie olunması üçün mehkemeye müraciet ede biler. (1_7, ß, ß, g) Madde 63. Mülkiyyetçi deyişdikde emek münasibetlerinin tenzimlenmesi 1. Müessisenin mülkiyyetçisi deyişdikde bu maddenin ikinci hissesinde gösterilen işçilerden başqa qalan bütün işçilerle evvelki mülkiyyetçi arasında bağlanmış emek müqavileleri ve onların şertleri yeni mülkiyyetçi terefinden qüvvede saxlanilir. Bu işçilerin emek müqavileleri müeyyen edilmiş qaydalara emel edilmekle bu Mecellenin 70, 73 ve 75-ci maddelerinde nezerde tutulan müvafiq esaslarla leğv edile biler. 2. Yeni mülkiyyetçi terefinden müessisenin işegötüreninin (rehberinin), onun müavinlerinin, baş mühasibin ve bilavasite idareetme funksiyasını yerine yetiren diger
  31. 31. struktur bölmeleri rehberlerinin emek müqavilelerine mülkiyyetçinin deyişmesi ile elaqedar bu Mecellenin 68-ci maddesinin «ç» bendi ile xitam verile ve ya bu Mecellenin 56-cı maddesinde nezerde tutulan qaydada onların emek müqavilelerinin şertleri deyişdirile biler. 3. Mülkiyyetçinin deyişmesi ile elaqedar yeni mülkiyyetçi ve ya işegötüren terefinden sahibkarlıq fealiyyeti ve hüququndan sui-istifade ederek işçilerin peşekarlıq seviyyesini, emek funksiyasını icra etmek bacarıqlarını, mülkiyyetçinin sahibkarlıq fealiyyetine xelel getire bilen seriştesizliklerini aşkara çıxarmadan onların emek müqavilelerinin kütlevi şekilde leğv edilmesi yolverilmezdir. Yeni mülkiyyetçi ve ya işegötüren işçilerin peşekarlıq seviyyesini, müessisede mövcud olan iş yerlerinin sahibkarlıq fealiyyetini serbest suretde heyata keçirınek üçün zeruriliyini iş yerlerinin ve işçilerin attestasiyasını keçirınekle müeyyen etmelidir. Qeyd: Bu maddenin üçüncü hissesinde «emek müqavilelerinin kütlevi şekilde leğv edilmesi» dedikde, müvafiq müessiseye mülkiyyet hüququ yaranan günden üç ay erzinde eyni zamanda ve ya ayrı-ayrı vaxtlarda işçilerin ümumi sayı: - 100 neferden 500 neferedek olduqda onların 50 faizinden çoxunun; - 500 neferden 1000 neferedek olduqda onların 40 faizinden çoxunun; - 1000 neferden artıq olduqda onların 30 faizinden çoxunun yeni mülkiyyetçi ve ya onun teyin etdiyi işegötüren terefinden bu Mecellenin 70, 73 ve 75-ci maddelerinde müeyyen edilmiş esaslarla emek müqavilelerinin leğv edilmesi başa düşülmelidir. Doqquzuncu fesiI. İşçilerin ve iş yerlerinin attestasiyasının keçirilmesini tenzimleyen hüquq normaları Madde 64. İş yerlerinin attestasiyası, onun meqsedi ve keçirilmesinin tenzimlenmesi 1. Bu maddenin ikinci hissesinde nezerde tutulan meqsedle emek şeraitinden asılı olmayaraq işegötüren müvafiq norınativ hüquqi aktla müeyyen edilmiş qaydada iş yerlerinin attestasiyasının keçirilmesini temin etmelidir. 2. İşegötüren müvafiq iş yerlerinde emeyin mühafizesi tedbirlerinin temin olunmasını ve ya istehsal sanitariyasının, gigiyenasının veziyyetini müeyyen etmek ve yaxşılaşdırmaq meqsedi ile, habele emek mehsuldarlığının ve işin semereliliyinin artırılması, emeyin teşkilinde en mütereqqi üsulların, o cümleden yeni texnikanın ve ya texnologiyanın tetbiqi zamanı iş yerlerinin attestasiyasını keçirınelidir. Bu meqsedle hemkarlar ittifaqları teşkilatının nümayendelerinden, emeyin mühafizesi xidmetlerinin ve emeyin teşkili üzre peşekar mütexessislerden ibaret iş yerlerinin attestasiyası komissiyası yaradılır. 3. İş yerlerinin attestasiyasının keçirilmesi qaydaları müvafiq icra hakimiyyeti orqanı terefinden qebul edilen normativ hüquqi aktla tenzimlenir. Madde 65. İşçilerin attestasiyası, onun keçirilmesi qaydaları ve şertleri 1. İşçilerin peşekarlıq seviyyesinin yoxlanılması, ixtisasına, senetine müvafiq olaraq onların tutduğu vezifeye (peşeye) uyğun olduğunu aşkara çıxarmaq meqsedi ile bu Mecellenin 66-cı maddesinde gösterilen işçiler istisna olunmaqla, qalan bütün işçilerin attestasiyası keçirile biler.
  32. 32. 2. Yalnız müvafiq iş yerinde azı bir il çalışan işçiler attestasiyadan keçirile biler. Her bir işçi üç ilde bir defeden çox olmayaraq attestasiyadan keçirile biler. 3. İşegötürenin emri (serencamı) ile işçilerin attestasiyasının keçirilmesi üçün tecrübeli, yüksek peşekarlıq qabiliyyetine malik, obyektivliyi ve qerezsizliyi ile seçilen nüfuzlu şexslerden, habele hemkarlar ittifaqları teşkilatının nümayendesinden ibaret attestasiya komissiyası yaradılır. İşegötüren, işçinin müvafiq iş yeri üzre rehberi attestasiya komissiyasının üzvü ola bilmez. 4. Attestasiya komissiyası azı beş neferden ibaret olmaqla bütün hallarda onun say terkibi tekreqemli olmalıdır. Attestasiya komissiyasının selahiyyet müddeti onun yaradılması haqqında müvafiq emrle (serencamla) müeyyen edilir. 5. Attestasiya komissiyasının üzvleri terefinden işçiye yalnız tutduğu vezifeye (peşeye), emek funksiyasına, ixtisasına (peşesine) dair, yerine yetirdiyi işler ve onların neticeleri barede, habele tutduğu vezifeye (peşeye) uyğunluğunu müeyyen etmek üçün zeruri olan emek müqavilesi ile müeyyen edilmiş hüquqları, vezifeleri dairesine aid olan meselelerle elaqedar suallar verile biler. Attestasiya olunan işçinin siyasi baxışlarına, menevi, exlaqi kamilliyine, şexsiyyetine, etiqadina ve diger sirf şexsi deyerlerine göre, o cümleden onun intizamlılıq derecesine göre peşekarlıq seviyyesinin qiymetlendirilmesi yolverilmezdir. 6. Attestasiya komissiyasının işi aşkarlıq şeraitinde, obyektiv, qerezsiz ve qanunvericiliyin teleblerine emel edilmekle aparılmalıdır. Attestasiya komissiyası qerarini gizli ve ya açıq sesverıne yolu ile ses çoxluğu ile qebul edir. Müvafiq iş yeri üzre emek kollektivi nümayendelerinin attestasiya komissiyasının iclasında müşahideçi kimi iştirak etmek isteyi temin olunmalıdır. 7. Attestasiya komissiyası işçinin tutduğu vezifeye (peşeye) uyğun olduğu ve ya uyğun olmadığı haqqında iki qerardan yalnız birini qebul edir. Bununla yanaşı attestasiya komissiyası bu qerarlarında işçinin başqa vezifede (peşede) istifade edilmesinin meqsede müvafiqliyi barede işegötürene tövsiye ede biler. 8. Bu madde ile müeyyen edilmiş işçilerin attestasiyasının keçirilmesinin diger qaydaları müvafiq icra hakimiyyeti orqanı terefinden tesdiq edilen norınativ hüquqi aktla tenzimlenir. Madde 66. Attestasiya olunmayan işçiler Aşağıdaki işçilerin attestasiyası keçirilmir: - vetenin müdafiesi, azadlığı ve erazi bütövlüyü uğrunda herbi emeliyyatlarda xasarat (yaralanma, travma, kontuziya) almış ve elil olmuş işçiler; - Azerbaycanın müsteqilliyinin ve erazi bütövlüyünün müdafiesi zamanı gösterdiyi şücaetlere göre dövlet teltiflerine ve fexri adlara layiq görülmüş işçiler; - bir vezifede (peşede) beş ilden az müddetde çalışan mecburi köçkün ve qaçqın statusu olan işçiler; - hamile qadınlar; - uşağının üç yaşınadek sosial mezuniyyetde olan ve hemin mezuniyyet bitdikden sonra bir ilden az müddetde müvafiq vezifede (peşede) çalışan qadınlar (uşağini takbaşina böyüdan kişilar); - yaşı 18-den az olan işçiler; - bir vezifede (peşede) faktik olaraq bir ilden az müddetde çalışan işçiler;
  33. 33. - eyni vezifede (peşede) azı üç defe attestasiya olunaraq tutduğu vezifeye uyğun olduğu müeyyen edilmiş işçiler; - kollektiv müqavilelerde (sazişlerde) nezerde tutulan hallarda attestasiya olunmayan işçiler; - Azerbaycan Respublikasında praktik tibb va ya aczaçiliqfaaliyyati ila maşğul olan işçilar. (4`0, 4_7, E) Madde 67. İşçilerin ve iş yerlerinin attestasiyasının neticelerinin tenzimlenmesi 1. Attestasiya komissiyası terefinden baresinde tutduğu vezifeye uyğun olmadığı haqqında qerar çıxarılmış işçinin emek müqavilesi bu Mecellenin 70-ci maddesinin «c» bendine müvafiq olaraq, 71-ci maddesinde nezerde tutulan qaydalara emel edilmekle işegötüren terefinden leğv edile biler. 2. İşegötüren attestasiya komissiyasının tövsiyesini nezere alaraq işçinin razılığı ile onu başqa müvafiq vezifeye (peşeye) keçire biler. 3. İş yerlerinin attestasiyasının keçirilmesi neticesinde onların kütlevi şekilde ixtisar edilmesi yolverilmezdir. 4. İş yerinin attestasiyasının keçirilmesinin neticelerine esaslanaraq işegötüren terefinden işçilerin emek müqavileleri leğv edile bilmez. 5. İşçilerin ve iş yerlerinin attestasiyası komissiyalarının qerarlarını qanunsuz, esassız, qerezli ve qeyri-obyektiv hesab eden şexsler mehkemeye müraciet ede bilerler. 6. Attestasiya komissiyasının qerarı ile tutduğu vezifeye (peşeye) uyğun olmadığına göre işegötüren terefinden emek müqavilesi leğv edilen ve ya başqa vezifeye (peşeye) keçirilen işçinin iddiası esasında ferdi emek mübahisesine bu Mecelle ile müeyyen edilmiş qaydada yalnız mehkemelerde baxılır. Madde 6 7-1. Azerbaycan Respublikasında praktik tibb ve ya eczaçılıqfealiyyeti ile meşğul olan işçilerin sertißkasiyası 1. Azerbaycan Respublikasında praktik tibb va ya aczaçiliqfaaliyyati ila maşğul olan işçilarin peşekarlıq saviyyasinin va peşa yararliliğinin yoxlanilmasi maqsadi ila hamin işçilar «@halinin sağlamlığının qorunmasi haqqında» Azerbaycan Respublikasının Qanununda nazarda tutulmuş qaydada sertifikasiyaya calb edilirlar. 2. Hamila qadınların, uşağının üç yaşinadak sosial mazuniyyatda olan va hamin mazuniyyat bitdikdan sonra bir ildan az müddatda müvafiq vazifada (peşada) çalışan qadinlarin (uşağini takbaşina böyüdan kişilerin) sertifikasiyasi keçirilmir. 3. Ali va orta ixtisas tibb tahsil müassisalarini, o cümladan rezidenturani bitirmiş şaxslar qanunvericiliye uyğun olaraq tahsilini tesdiq edan sanadin verildiyi, ixtisasini qanunvericiliye uyğun olaraq dayişdirmiş sahiyya mütaxassislari yeni ixtisasini tasdiq edan sanadin verildiyi gündan beş il müddatinda sertifikasiyadan keçirilmirlar. 4. Sertifikasiyadan qanunvericiliye uyğun olaraq keçmayan işçilarin praktik tibb va ya aczaçiliqfaaliyyatina buraxilmasina yol verilmir.
  34. 34. 5. Sertifikasiyadan «@halinin sağlamlığının qorunması haqqında» Azarbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq takraran keçmayan işçinin praktik tibb va ya aczaçılıqfaaliyyatina buraxılmaması onunla bağlanmış amak müqavilasinin bu Macallanin 70-ci maddasinin «c» bandina müvafiq olaraq işagötüran tarafindan lağv edilmasi üçün asas ola bilar. (E) Onuncu fesiI. emek müqavilesine xitam verilmesinin esasları ve qaydaları Madde 68. @mek müqavilesine xitam verilmesinin esasları l. @mek müqavilesine yalnız bu Mecelle ile müeyyen edilmiş esaslarla ve qaydada xitam verile biler. 2. @mek müqavilesine xitam verilmesinin esasları aşağıdakilardır: a) teretlerden birinin teşebbüsü; b) emek müqavilesinin müddetinin qurtarınası; C) emek şeraitinin şertlerinin deyişdirilmesi; ç) müessisenin mülkiyyetçisinin deyişmesi ile elaqedar (bu Mecellenin 63-cü maddesinin ikinci hissesinde gösterilen işçiler); d) tereflerin iradesinden asılı olmayan hallar; e) tereflerin emek müqavilesinde müeyyen etdiyi hallar. Madde 69. @mek müqavilesinin işçi terefınden leğv edilmesi qaydası l. İşçi bir teqvim ayı qabaqcadan işegötüreni yazılı erizesi ile xeberdar etmekle emek müqavilesini leğv ede biler. 2. @rize verildiyi günden bir teqvim ayı bitdikden sonra işçi işe çıxmamaq ve son haqq- hesabının aparılmasını teleb etmek hüququna malikdir. Bu halda işegötüren işçinin teleblerini yerine yetirmeye borcludur. 3. İşçi yaşa, elilliye göre teqaüde çıxdıqda, tahsilini davam etdirınek üçün müvafiq tehsil müessisesine daxil olduqda, yeni yaşayış yerine köçdükde, başqa işegötürenle emek müqavilesi bağladıqda, seksual qısnamaya maruz qaldıqda ve qanunvericilikde nezerde tutulmuş diger hallarda erizesinde gösterdiyi gün emek müqavilesi leğv edile biler. (Q) 4. @mek müqavilesini leğv etmek barede erize vermiş işçi xeberdarliq müddeti bitenedek istediyi vaxt erizesini geri götüre ve ya onu etibarsız hesab etmek barede işegötürene yeni erize vere biler. Bu halda emek müqavilesi leğv edile bilmez. Bu şertle ki, işegötüren hemin vezifeye (peşeye) yeni işçinin götürülmesi barede işçiye resmi qaydada yazılı xeberdarliq etmemiş olsun. @mek müqavilesi bu madde ile müeyyen edilmiş qaydalara emel olunmaqla leğv edildikden sonra işçinin ewelki erizesini geri götürmek ve ya onu etibarsız hesab etmek barede edilen müracietin hüquqi qüvvesi yoxdur.
  35. 35. 5. İşçi erizesinde emek münasibetlerini dayandırrnaq istediyi günü gösterrneyibse, xeberdarliq müddeti bitenedek bu madde ile müeyyen edilmiş esasla emek müqavilesinin leğv edilmesine yol verilmir. 6. İşçi mezuniyyet hüququndan istifade etmekle ona müvafiq iş iline göre mezuniyyetin verilmesi ve mezuniyyet müddetinin qurtardıgı günden emek müqavilesinin leğv edilmesi xahişi ile işegötürene erize vere biler. İşçi mezuniyyet müddeti bitenedek bu maddenin dördüncü hissesi ile müeyyen edilmiş qaydada emek müqavilesinin leğv edilmesi barede erizesini geri götüre ve ya onu etibarsız hesab etmek barede işegötürene yazılı müraciet ede biler. Bu halda işçinin xahişi temin edilmelidir. 7. İşegötüren tereünden zor işledilerek, hede-qorxu gelerek, yaxud her hansı başqa üsulla işçinin iradesinin aleyhine emek müqavilesini leğv etmeye onu mecbur etmek qadağandır. Madde 70. İşegötüren terefınden emek müqavilesinin leğv edilmesinin esasları @mek müqavilesi işegötüren terefınden aşagıdaki esaslarla leğv edile biler: a) müessise leğv edildikde; b) işçilerin sayı ve ya ştatları ixtisar edildikde; c) peşekarlıq seviyyesinin, ixtisasının (peşesinin) kifayet derecede olmadığına göre işçinin tutduğu vezifeye uygun gelmediyi barede selahiyyetli orqan tereûnden müvafiq qerar qebul edildikde; ç) işçi özünün emek funksiyasını ve ya emek müqavilesi üzre öhdeliklerini yerine yetirınedikde, yaxud bu Mecellenin 72-ci maddesinde sadalanan hallarda emek vezifelerini kobud şekilde pozduqda; d) sinaq müddeti arzinda işçi özünü doğrultmadıqda. Qeyd: Bu maddenin «c» bendinde «selahiyyetli orqan» dedikde, işçilerin ixtisasma, peşe derecesine, tecrübesine, peşekarlıq seviyyesine göre tutduğu vezifeye uygun olduğunu müeyyen etmek meqsedi ile yaradılan ve müvafiq selahiyyetlere malik olan attestasiya komissiyası, .. . . . 5 . .. . . . . praktik tibb va ya aczaçılıqfaaliyyeti ile maşğul olan işçilarin sertifikasiyasını hayata keçiren müvafiq icra hakimiyyeti orqanı başa düşülmelidir. İşçilerin attestasiyası bu Mecellenin 65-ci maddesi ile müeyyen edilmiş qaydada keçirilir. (ß, il) Madde 71. @mek müqavilesi işegötüren tereßnden leğv edilerken görülen tedbirler 1. İşçilarin sayı azaldılarkan ve ya ştatların ixtisarı hayata keçirilarkan, 0 cümladan işçinin tutduğu vazifaya uyğun gelmediyi barede selahiyyetli orqan tarafindan müvafiq qerar qebul edilerken işagötüran bu Macalla ile müayyan edilmiş tedbirler görür. 2. Bu Mecellenin 70-ci maddesinin «ç» bendinde nezerde tutulan esasla emek müqavilesinin leğv edilmesine bu şertle yol verilir ki, işçi qesden ve ya sehlenkarlıqla, etinasızlıqla emek funksiyasını, vezife borcunu (öhdeliklerini) yerine yetirrnediyine göre müvafiq iş yerinde işin, istehsalın, emek ve icra intizamının normal ahengi pozulmuş
  36. 36. olsun ve ya mülkiyyetçinin, işegötürenin, habele emek kollektivinin (onun ayri-ayri üzvlerinin) hüquqlarına ve qanunla qorunan menafelerine her hansı formada ziyan deymiş olsun. 3. İşegötüren bu Mecellenin 70-ci maddesi ile müeyyen edilmiş esasların her hansı biri ile emek müqavilesinin leğv edilmesinin zeruriliyini esaslandirrnalidir. (g) Madde 72. @mek vezifelerinin kobud şekilde pozulması hesab edilen hallar Aşağıdaki hallar işçi terefinden emek vezifelerinin kobud şekilde pozulmasi hesab edilir: a) özünün xesteliyi, yaxin qohumunun xestelenmesi ve ya vefat etmesi istisna olunmaqla heç bir üzrlü sebeb olmadan bütün iş günü işe gelmemesi; b) alkoqollu içkiler, narkotik vasitalar ve psixotrop, toksik ve diger zeherli maddeler qebul ederek serxoş veziyyetde işe gelmesi, habele işe geldikden sonra iş yerinde hemin içkileri ve ya maddeleri qebul ederek serxoş veziyyetde olmasi; (E) c) teqsirli hereketleri (hereketsizliyi) neticesinde mülkiyyetçiye maddi ziyan vunnasi; ç) teqsirli hereketleri (hereketsizliyi) neticesinde emeyin mühafizesi qaydalarını pozaraq iş yoldaşlarının sehhetine xesaret yetirrnesi ve ya onlarin bu sebebden helak olmasi; d) qesden istehsal, kommersiya ve ya dövlet sirrinin yayılması ve ya bu sirrin gizli saxlanilmasi üzre öhdeliklerini yerine yetirinemesi; e) emek fealiyyeti zamani yol verdiyi kobud sehvleri, hüquq pozuntuları neticesinde işegötürenin, müessisenin ve ya mülkiyyetçinin qanuni menafeyine ciddi xelel getirmesi; e) emek funksiyasını pozduğuna göre evveller işegötüren terefinden verilmiş intizam tenbehinden netice çixarmayaraq alti ay erzinde tekraren emek funksiyasını pozmasi; f) iş vaxti erzinde bilavasite iş yerinde inzibati xatalara ve ya cinayet terkibi olan ictimai-tehlükeli emellere yol vermesi. (l_7) Madde 73. Müddetli emek müqavilesine xitam verilmesi qaydası l. Müddetli emek müqavilesinin müddeti qurtardiqda ona xitam verilir. Müddetli emek müqavilesinde gösterilen müddet qurtardiqda emek münasibetleri davam etdirilerse ve müddet bitdikden sonraki bir hefte erzinde tereflerden heç biri müqavileye xitam verilmesini teleb etmirse, hemin emek müqavilesi evvel müeyyen olunmuş müddete uzadilmiş hesab olunur. 2. İşçinin müeyyen üzrlü sebebden (xestelenmesi, ezamiyyetde, mezuniyyetde olmasi, habele bu Mecellenin l79-cu maddesinde nezerde tutulan iş yeri ve orta emek haqqı saxlandiği hallarda) iş yerinde olmadığı dövrde müddetli emek müqavilesinin müddeti qurtardiği hallarda hemin müqavileye işçi işe çixdiqdan sonra işegötürenin müeyyen

×