Your SlideShare is downloading. ×
8. Case Study Rotterdam The Hague Airport Als Veilige Haven
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

8. Case Study Rotterdam The Hague Airport Als Veilige Haven

218
views

Published on


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
218
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Rotterdam The Hague Airport als veilige haven CASE STUDYCASE STUDYRotterdam The Hague Airport alsveilige havenPeter Minnema* Rutger de Graaf** + ***en Chris Zevenbergen* + **** Abstract The National Water Plan presented the approach of ‘multi-level safety’ as key attitude in dea- ling with flood safety in the Netherlands. In this policy document, actions are not solely focu- sed at flood prevention, but also damage reduction and evacuation in case a flood does occur. The plan also presents shelters as an additional risk mitigating measure in achieving safety on other levels than prevention. Efforts are being made by public-private partnership to trans- form Rotterdam The Hague Aiport into a flood shelter. This casestudy is conducted in the European research project FloodProBE to create an assessment framework and research the cost effectiveness of different solutions for flood reduction in urban areas. The goal is to achieve a higher flood protection for critical infrastructure, in this case the airport, to remain operable during a devastating flood. The compartment around the airport grounds (containing runway, buildings, services etc.) of approximately 200 hectares is build up using existing embankments and secondary dikes. These are geophysically analyzed to deter- mine their flood resistance and if needed reinforced. The business case is built up by combining regular use with emergency use in case of a water calamity. In this way an airport is able to increase flood safety by providing a shelter for safe refuge for the Rotterdam Rijnmond area. Meerlaagse veiligheid in op de mogelijkheid om verschillende rampenbeheersing. Met het plan voorpraktijk maatregelen tegen elkaar af te wegen Rotterdam The Hague Airport spelenVanuit het Nationaal Waterplan wordt op ondermeer (kosten-)effectiviteit en wij met name in op een extra vierde laaghet begrip ‘meerlaagse veiligheid’ geïn- op het delen van verantwoordelijkhe- binnen het concept van meerlaagse vei-troduceerd als centrale benadering voor den met burgers. ligheid, namelijk het versterken van dehet waterveiligheidsbeleid. Binnen dit In de vaak gehanteerde benadering herstelcapaciteit. Een goede herstelcapa-concept wordt naast bescherming tegen van meerlaagse veiligheid worden drie citeit maakt het mogelijk om na de rampwater ook ingezet op schadereductie en lagen onderscheiden, die variëren van tot spoedig herstel en wederopbouw overevacuatie. Het concept sorteert voor preventie via ruimtelijke inrichting tot te gaan. Dit verlaagt de kwetsbaarheid* Dura Vermeer Business Development BV** DeltaSync BV*** Hogeschool Rotterdam**** Unesco IHE© 2011 BALTZER SCIENCE PUBLISHERS WATER GOVERNANCE 3/2011 - 48
  • 2. CASE STUDY Rotterdam The Hague Airport als veilige havenvoor overstromingen. Met het toevoegen kelen om een kosteneffectieve water- stendig bouwen. De Nederlandse locatievan de vierde laag wordt de veiligheids- veiligheid te kunnen bieden. die in dit onderzoek wordt gebruikt alsbenadering meer cyclisch en integraal In de praktijk blijkt het lastig om con- concreet studieobject is Rotterdam Thebeschouwd. Maatregelen in de vierde creet invulling te geven aan deze bena- Hague Airport.laag nemen ervaringen en kennis uit de dering. Meerlaagse veiligheid vraagteerste lagen mee en werken zodoende in ieder geval om een integrale aanpak Kader: FloodProBEweer voorbereidend op de volgende waarbij maatregelen op meerdere ruimte- FloodProBE: ‘Technologies for theramp. Het toevoegen van een vierde laag lijke schaalniveaus op elkaar afgestemd cost-effective Flood Protection of thegeeft het volgende beeld van de meer- moeten worden. Op dit moment beschik- Build Environment’ is een EU 7e kader-laagse veiligheidsbenadering: ken we niet over een beoordelingssyste- project dat in november 2009 van start matiek die de relatief complexe afweging is gegaan. Een consortium van veertien1. Preventie tegen overstromingen; mogelijk kan maken tussen maatregelen partijen onderzoekt onder leiding vanhet huidige beleid is hier voornamelijk in de verschillende lagen. Daarnaast is er Deltares de volgende thema’s:op gebaseerd; nog onvoldoende kennis over de effecti-2. Duurzame ruimtelijke inrichting viteit en de kosten van maatregelen in de 1. De kwetsbaarheid van kritischeom de gevolgen van een mogelijke tweede en derde laag. Over maatregelen infrastructuur aangezien daar de be-overstroming te beperken; in de vierde laag die bijdragen aan ver- langrijkste schade bij overstromingen3. Rampenbeheersing om goed beterde wederopbouw en herstel is in ontstaat;voorbereid te zijn als er een overstro- het geheel nog vrij weinig bekend. Deze 2. Faalmechanismen van keringen inming plaatsvindt; complexe processen spelen zich vaak op stedelijk gebied om de betrouwbaarheid4. Herstel en wederopbouw na de individuele schaal of zeer lokale schaal van de preventie in stedelijk gebied inramp in combinatie met strategieën af waardoor ze vaak lastig zijn waar te kaart te brengen;voor tijdelijk verblijf van inwoners, nemen. Ook indirecte schade zoals eenherontwikkeling en vitale infrastruc- lager vestigingsklimaat, vermindert col-tuur. lectief geheugen en internationale repu- Afbeelding 1. Illustratie concept meerlaagse tatie moet nog goed worden onderzocht. veiligheid over de eerste drie lagen (Bron:Traditioneel ligt in Nederland de na- Het bestuderen van directe en indirecte Nationaal Waterplan)druk op de eerste veiligheidslaag: schade bij rampen zoals Katrina bijpreventie in de vorm van keringen in New Orleans en de vuurwerkramp indijkringen met bepaalde hoge norm- Enschede kan inzicht in de effectenstellingen. Deze laag heeft sterk de na- geven. Dit draagt bij aan het verbeterendruk gekregen na de watersnoodramp van een beoordelingssystematiek vanin 1953, maar blijkt onvoldoende re- verschillende maatregelen.kening te houden met de toenemende In het Europese project FloodProbeconcentratie van mens en kapitaal en doen wij onderzoek naar de effectiviteit,de uitdagingen van klimaatverande- kosten en baten van maatregelen die zichring zoals zeespiegelstijging, hogere richten op het beperken van de gevolgenrivierafvoeren en extremen in neerslag van overstromingen.(ook droogte). De nieuwe benadering Een onderdeel hiervan is onderzoekvan meerlaagse veiligheid geeft aan- naar slimme vluchtplaatsen of sheltersleiding om juist in die gebieden waar tegen overstromingen. Daarnaast wordtdijkversterkingen lastig te realiseren onderzocht of kritische gebouwen of hot-zijn zoals dichtbebouwde stedelijke ge- spots, extra beschermd kunnen wordenbieden, andere maatregelen te ontwik- door toepassing van overstromingsbe-49 - WATER GOVERNANCE 3/2011
  • 3. Rotterdam The Hague Airport als veilige haven CASE STUDY Afbeelding 2. Ligging Rotterdam The Hague Airport, begrensd door de A13 en A163. Kosteneffectieve technologieën enconcepten voor de gebouwde omge-ving en waterkeringen als bijdrage aaneen overstromingsbestendiger stedelijkgebied;4. Integratie van de nieuwe kennisin een beslis- en ontwerpondersteunendmodel, uitgangspunten voor de markt,en interactie en integratie van de pilotsites. In de werkwijze wordt veel aandacht besteed aan concrete pilot locaties en belanghebbenden in deze gebieden. Rondom deze locaties worden de over- stromingsrisico’s in kaart gebracht en faalmechanismen van keringen onder- zocht. Vervolgens wordt de veiligheids- situatie met behulp van kosteneffectieve maatregelen verbeterd. Een van de nis. De omgeving van de luchthaven is anticiperen op overstromingsrisico’s.‘technologieën’ die wordt gebruikt, is wat het Planbureau voor de Leefomge- Dit blijkt uit actieve deelname van de het concept van smart shelters: gebou- ving zou typeren als ‘Tussenland’, sterk stad aan initiatieven zoals Clean Tech wen die dienst kunnen doen als opvang verrommeld gebied aan de rand van de Delta en Connecting Delta Cities, of hulppost bij calamiteiten. Een andere stad waar ongebreidelde ontwikkeling waarin watervraagstukken nadruk- is het concept van hotspot gebouwen: plaatsvond met weinig onderlinge sa- kelijk met economische ontwikkeling dit zijn gebouwen waarin kritische func- menhang. De komende jaren staat er worden verbonden. ties gehuisvest zijn zoals een ziekenhuis, echter een aantal grootschalige ruim- Het noorden van Rotterdam ligt in energiecentrale, drinkwaterzuivering of telijke ontwikkelingen op de kaart op dijkring 14. Deze dijkring omvat verder een voedseldistributiecentrum. het gebied van wonen, werken, mobi- grote delen van Zuid-Holland, Noord- Uit dit proces worden vervolgens les- liteit en water. Zo wordt het gebied ten Holland en Utrecht en geldt als econo- sen getrokken voor een beslis- en ontwer- zuiden van de luchthaven ingericht als mische motor van Nederland. Binnen pondersteunend model. Bijzonder aan het luxe woongebied 16Hoven. Ten noor- Dijkring 14 liggen 59 gemeenten met in project is de samenwerking tussen onder- den van de luchthaven wordt een tra- totaal drie miljoen inwoners en wordt 65 zoeksinstituten, private Europese bouw- céstudie gedaan naar een bypass tussen procent van het bruto nationaal product ondernemingen en het MKB. Daarnaast is de A13 en A16, een nieuwe snelweg (BNP) verdiend. Als het gebied onder er een grote rol weggelegd voor publieke langs de noordrand van de luchthaven. water loopt dan betekent dat de grootst en private stakeholders in de pilot locaties. Daarbij wordt ook gekeken naar ruimte mogelijke overstromingsschade die voor bedrijven en industrie. In deze Nederland kan treffen. Met de nieuweRotterdam The Hague Airport ontwikkelingen ligt een uitgesproken benadering van meerlaagse veiligheidgelegen op een gunstige focus op water, zowel waterkwaliteit lijkt dit de aangewezen plek om te begin-locatie en waterveiligheid. Hiernaast heeft de nen met maatregelen in de tweede, derdeDe voormalige luchthaven Zestienho- stad Rotterdam de ambitie om voorlo- en vierde laag.ven, nu Rotterdam-The Hague Airport, per te zijn als klimaatbestendige stad Uit hoogwaterstudies blijkt de loca-is een luchthaven met regionale beteke- en in haar stedelijke ontwikkeling te tie Rotterdam The Hague Airport een WATER GOVERNANCE 3/2011 - 50
  • 4. CASE STUDY Rotterdam The Hague Airport als veilige haven Figuur 3. Combinatie regulier gebruik voor internationale noodhulp met incidenteel regionaal gebruik voor calamiteitenrelatief veilige plek te zijn vanwege lage gen. Deze worden geanalyseerd in het bied van hulp en wederopbouw zullenoverstromingsdiepte en –snelheid. De kader van FloodProBE en er worden hun plek krijgen in de shelter op deZestienhovense polder ligt weliswaar voorstellen gedaan om ze geschikt te luchthaven.onder NAP maar kent plaatselijke verho- maken voor hun tweede functie: tij-gingen en is omklemd door infrastructuur delijke waterkering. De hergebruikte Combinatie met regulierwaardoor het gebied redelijk beschermd ‘dijken’ worden wel vaak doorsneden gebruikligt tegen het wassende water. Dit maakt door viaducten of zijn deels verlaagd. Het inrichten van een shelter in com-de locatie interessant voor hoogwater- Deze plekken moeten worden gedicht binatie met het hoge beschermingsni-bestendige inrichting (tweede laag) als om tot een gesloten compartimentering veau zoals we dat in Nederland kennenuitvalsbasis voor rampenbestrijding te komen. Hierbij wordt nadrukkelijk brengt uitdagingen met zich mee op het(derde laag), als veilige vluchtplaats voor gekeken of tijdelijke en flexibele ke- gebied van water governance. De shel-evacués (derde laag) en als plaats waar- ringen hier een oplossing voor vormen. ter zal immers relatief weinig wordenvan de wederopbouw werkzaamheden Naast vaste infrastructuur zal de lucht- gebruikt en hiermee neemt de operatio-en terugkeer van de bewoners naar hun haven ook plaats bieden aan tijdelijke nele kennis en ervaring van het gebruikwoning gestructureerd en gecoördineerd opvang en faciliteiten zoals tijdelijke van de shelter na de installatie snel af.kan plaatsvinden (vierde laag) in het infrastructuur, lokale drinkwatervoor- Ook zal de shelter kwetsbaar zijn voorgeval van een watercalamiteit zoals een ziening en lokale energieproductie. bezuinigingen en beleidswijzigingenoverstroming door een dijkdoorbraak. Ook hulpdiensten en maatschappelijke vanwege het lage urgentie gehalte op De inrichting van het gehele gebied organisaties die actief zijn op het ge- korte termijn. Voor het slagen van derondom de luchthaven als shelter isgezien de verwachte ruimtelijke ontwik-kelingen de komende jaren wellicht een-voudig te realiseren. Als er in deze ont-wikkelingen vroegtijdig rekening wordtgehouden met waterveiligheid en in hetbijzonder het creëren van een shelter kandeze voor geringe meerkosten wordengerealiseerd.Transformatie van vliegveldnaar veilige havenHet doel is om de luchthaven een ho-gere bescherming dan het omliggendegebied te geven door compartimen-tering van startbaan, stationsgebouwen aanverwante functies. Tijdens decalamiteit moet het vliegveld kunnenblijven functioneren om vanuit dezelocatie hulp te verlenen, hulpgoederenin te vliegen en mensen te evacueren.De compartimentering wordt zoveelmogelijk opgebouwd uit bestaandestructuren zoals boezemkades, weg- enspoortaluds en natuurlijke verhogin-51 - WATER GOVERNANCE 3/2011
  • 5. Rotterdam The Hague Airport als veilige haven CASE STUDYshelter is het daarom essentieel dat de Dit is tevens een business case voor rondom de luchthaven. In deze leertra-kennis en ervaring op het gebied van de regio waarbij het grote ontwik- jecten staan samenwerking tussen pu-rampenbestrijding en evacuatie con- kelpotentieel, de strategische ligging blieke en private partijen en innovatietinu actueel wordt gehouden door in- tussen Rotterdam en Den Haag en de centraal.ternationale inzet van hulpverlenende specifieke positionering op watervei- Rotterdam The Hague Emergencyinstanties en noodfaciliteiten. Daarom ligheidsgebied aantrekkelijk zullen Airport wordt reeds gesteund door eenzoeken we juist de combinatie met re- zijn voor veel organisaties (overheid, breed consortium van publieke en pri-gulier gebruik. Door hulpverlenende NGO’s, grote bedrijven, kennisinstel- vate partijen. Voor ons initiatief zoekeninstanties, kritische infrastructuur en lingen). Met de luchthaven en de zee- we constant naar een zo breed moge-toeleverende industrie te concentreren haven dichtbij is logistiek naar crisisge- lijk consortium van partijen die willenin een vestiging op de luchthaven zijn bieden waar ook ter wereld eenvoudig bouwen aan de benodigde kennis ener in potentie twee vliegen in één klap te organiseren. Het luchthavengebied de business case. Onze overtuiging iste slaan: is ongeveer 200 hectare groot en heeft dat dit uiteindelijk zal leiden tot een genoeg ruimte om bedrijven en organi- optimale combinatie van kennisont-1. Waterveiligheid in de regio saties te huisvestten. wikkeling en ruimtelijke ontwikkelin-Rotterdam-Rijnmond in de derde en Door combinatie van regulier gen. Door casussen zoals Rotterdamvierde laag borgen; gebruik als economisch cluster en The Hague Emergency Airport wordt2. Clusteren van overheid en calamiteitengebruik kunnen grote kos- waardevolle kennis opgedaan over hetbedrijfsleven, uit te breiden met ken- tenbesparingen worden gerealiseerd. in praktijk brengen van meerlaagse vei-nisinstituten waardoor een economisch Immers: als er toch al een rescue-and- ligheid. Dit wordt in een publiekprivaatinnovatief cluster op het gebied van relief-center wordt ingericht, kunnen arrangement uitgewerkt totdat er eennoodhulp en wederopbouw ontstaat. de bijeengebrachte hulpgoederen en winstgevend project ontstaat waarin –diensten zowel worden ingezet bij alle betrokken partijen hun doelen kun- Er ontstaat een ‘rescue, relief, reha- nationale als bij internationale waterca- nen realiseren. Door dit soort leertra-bilitation and redevelopment cluster’ lamiteiten. Hiermee wordt de kennis en jecten te doen willen wij partijen mee-met internationale potentie. Nederland, ervaring op het gebied van noodhulp nemen in gezamenlijke kennis- en pro-en in het bijzonder Rotterdam, wil en evacuatie actueel gehouden. Ook jectontwikkeling, dwars door sectoren,haar kennis op gebieden als deltatech- worden de routine en betrouwbaarheid publiek en privaat en over de grenzen!nologie en waterbouw maar ook inno- van faciliteiten hoger naarmate deze Wij nodigen u uit om samen met onsvatieve logistiek in hulpverlening en vaker gebruikt worden. verder te bouwen aan deze publiekpri-wederopbouw graag wereldwijd delen. vate business case.Hierbij kan gedacht worden aan pro- Van kennis- naar projectont-ducten zoals drinkwaterzuiveringsin- wikkeling (en terug)stallaties of modulaire bouwsystemen Met het uitwerken van de casus Rot- Contactgegevens:maar ook het in snelcursus trainen van terdam The Hague Emergency Airport Dura Vermeer Business Developmentlokale bestuurders in een crisisgebied. willen we tegelijkertijd beleid en prak- BVDe kansen voor hulpverlening wereld- tijk ondersteunen. De praktijkproble- Taurusavenue 100, 2132 LS Hoofd-wijd en de toeleverende industrie zijn men die we tegenkomen is waardevolle dorpgroot. Door het bijeen brengen van informatie voor de in FloodProBE ont- Postbus 3098, 2130 KB Hoofddorpde Nederlandse water expertise rond wikkelde beslissingsondersteuning en 023 7528400noodhulp en wederopbouw, zowel gewenste uitgangspunten en interactie www.dvbd.nlinternationaal als nationaal, ontstaan met de markt. Anderzijds zijn de in-kansen voor een versnelling in kennis, zichten vanuit FloodProBE waardevolinnovatie en samenwerking. voor het aanscherpen van de plannen WATER GOVERNANCE 3/2011 - 52