Eftir að Graham dó, árið 1976 , fór að bera á öðrum áhrifavöldum í fjárfestingum WB, Munger og Fisher. Samstarf Buffett og Graham hélt þó áfram . Buffett bauð Graham oft á fundi með sér og helstu ráðgjöfum sínum sem Buffett hélt árlega til að ræða um fjárfestingar. Auk þess tók Buffett þátt í að uppfæra fjárfestingarverkið The Intelligent Investor sem var endurútgefið 1972 . Buffett var reyndar tvístígandi um hvort hann ætti að fá viðurkenningu fyrir hlut sinn í uppfærslunni og var um tíma að spá í að takmarka opinbera þátttöku sína við formálann. Ástæðan var sú að Buffett var ekki sammála öllu því sem fram kom í verkinu. Aðallega var Buffett ósáttur við þá hugmynd Graham að takmarka eigi hlutabréfaeign sem hluta fjárfestingarsafns við 75 % þegar mestu tækifærin væru til staðar. Að mati Buffett eiga fjárfestar að setja allt að 100 % af fjárfestingum sínum í hlutabréf þegar að góð tækifæri myndast, enda hefur verið haft eftir honum að þegar að aðrir eru hræddir eigi skynsamir fjárfestar að vera gráðugir. Graham til varnar hefur hann sjálfsagt haft bitra reynslu sína frá mögru árunum til hliðsjónar við að takmarka hlutabréfaeign fjárfesta að ákveðnu marki og verður að segjast að fyrir langflesta er slík stefna skynsamleg . Philip A. Fisher var helst þekktur fyrir grunngreiningu í verðmati á fyrirtækjum og vaxtarmöguleikum þeirra. Bókin Common Stocks and Uncommon Profits , sem fyrst var gefin út árið 1958, inniheldur helstu þætti sem Fisher taldi skipta máli varðandi val á hlutabréfum fyrirtækja. Hann skipti þeim þáttum í fimmtán atriði sem hann taldi nauðsynlegt að væru í lagi hjá fyrirtækjum til að fjárfestingar í þeim gætu skilað viðunandi arðsemi. Fisher einblíndi aðallega á þætti sem beindust að auknum vexti og yfirburðum á sínu sviði hjá fyrirtækjum. Hagstætt rekstrarumhverfi fyrirtækja, starfsmenn þeirra og stjórnendur er í hnotskurn það sem þarf að vera fyrir hendi til að fyrirtæki standist kröfur áðurnefndra fimmtán atriða. Samhliða grunngreiningu á fyrirtækjum lagði Fisher áherslu á tímasetningu á kaupum hlutabréfa. Reynslan hafði kennt honum að góð og stöndug fyrirtæki gætu reynst vera slæmir fjárfestingarkostir þrátt fyrir að þau væru ekki hátt metin. Því skipti máli að fylgja ákveðnum reglum varðandi kaup og sölu. Meðal þeirra reglna var að fylgja ekki straumnum , enda segir hann að "einn af bestu fjárfestum sem ég hef á ævinni kynnst sagði mér fyrir mörgum árum, að á verðbréfamörkuðum skipti gott taugakerfi jafnvel enn meira máli en góður heili". Þar vísar hann í að grunngreining má síns lítils ef maður getur ekki staðist straum markaðarins. Frekar eigi að einbeita sér að því hvort markaðir van- eða ofmeti ýmsar atvinnugreinar því þar gætu kauptækifæri hafa skapast. Hinn áhrifavaldur Buffett er einnig helsti samstarfsfélagi hans í meira en 30 ár. Sonur WB telur föður sinn vera næst klárasta mann í heimi en Charlie Munger er hjá honum í fyrsta sætinu . Hlutverk hans hefur í gegnum tíðina verið að stórum hluta til að veita WB möguleika á að fjalla um hugmyndir sínar og framkvæma þær. Munger hefur það hugsanlega umfram flestum öðrum að hann segir hvað honum finnist umbúðalaust , eitthvað sem WB metur og telur sig kannski allt af því þurfa til að vega og meta gæði ákvarðanna sinna.
Buffett Hr 2008 09 25 No Notes - Presentation Transcript
Sjálfstæði í hugsun, athöfnum og stjórnun – Maðurinn á bakvið fjárfestinn og leiðtogann Buffett
Inngangur
Einblínt á einstaklinginn Warren Buffett – hornsteininn að því sem varð að WB sem þekktasta fjárfesti sögunnar
Í seinni tíð farið að veita meiri gaum að stjórnandanum Warren Buffett
Már Wolfgang Mixa
Morgan Stanley
BÍ
SPH/Verðbréfaþjónusta Sparisjóðsins (VSP)
NordVest
Icebank
Bækur
Buffett hefur aldrei skrifað ævisögu eða einhverskonar heilræði varðandi fjárfestingar í bókaformi
Sjá ársskýrslur á www.berkshirehathaway.com og The Essays of Warren Buffett, þar sem ársskýrslur eru samandregnar af Lawrence A. Cunningham
Þekktustu bækurnar eru…
Buffettology
Einblínir á fjárfestingaraðferðir Buffett
Afar einföld uppbygging, lesandinn leiddur í litlum skrefum hvernig hugmyndafræðin mótast
Samstíga Buffett sjálfan í því að einfaldleikinn ræður ríkjum
The Intelligent Investor
Höfundur er lærifaðir Buffett , Benjamin Graham
Að mati Buffett er þetta bókin þar sem að sannleikur fjárfestinga var að finna
Buffett ósammála Graham við uppfærslu bókarinnar árið 1971 – fjalla síðar um það
Buffett: The Making of an American Capitalist
Fjallar um manninn Buffett
Afar greinargóð ævisaga sem veitir innsýn í hvernig fjárfestingarstefna hans, eða öllu heldur þolinmæðin og þrautseigan við hana, myndast
Fjárfestingaraðferðir veittar minni gaum en innihald þeirra koma nánast að sjálfu sér við lestur bókar
The Snowball
Gefin út síðasta mánudag, 29.9.2008
Amazon.com Sales Rank: #1 in Books
Warren Buffett Aðferðin
Eina bókin um Buffett fáanleg á íslensku
Yfirgripsmikil frásögn um manninn og fjárfestinn; uppfærð útgáfa, sú fyrsta var yfirborðskennd og ógagnrýnin
Fjallar meðal annars um Buffett sem stjórnanda
Bernska Buffett
Fæddur í Omaha, Nebraska, í miðhluta Bandaríkjanna, 30.ágúst árið 1930
Faðir var verðbréfasali, bankinn sem hann vann hjá fór á hausinn
Fjölskyldan fór afar illa út úr kreppunni, miðríki Bandaríkjanna voru sérstaklega illa leikin
Bernska Buffett
Buffett strax varkár í eðli sínu
Kænska og vilji að verða ríkur í viðskiptum kom snemma fram
Sala á lemonaði og Coke flöskum
Tölfræði skipti miklu máli
Var í alls kyns tölfræðileikjum
Taldi fjölda gostappa til að sjá hvað seldist best
NYC – fór í verðbréfahöllina aðeins 10 ára
Bernska Buffett
Faðirinn - íhaldssamur í skoðunum
Mikill hægrimaður, á móti þátttöku Bandaríkjamanna í stríðinu og vildi ekki aðstoða við uppbyggingu Evrópu ( isolationism )
Afar trúaður
Taldi að menn ættu umfram öllu að vera sjálfsstæðir í skoðunum - hafði mest áhrif á Buffett
Mikill er sá maður
sem í miðri þvögunni heldur
fullkomnu sjálfstæði í hugsun
Unglingsár Buffett
Faðir vinnur sæti á þingi – fjölskylda flyst til Washington, Buffett til mikillar armæðu
Móðir Buffett með geðræn vandamál – hugsanleg skýring á áráttu Buffett að halda hlutum í samt horf
Viðskiptavit Buffett kom enn frekar í ljós við blaðaútburð
Unglingsár Buffett
Útskrifaðist úr menntaskóla með enga sérstaka einkunn en sagt var í háskólabókinni að hann væri framtíðar verðbréfasali...
Sótti um í Harvard en fékk neitun, sótti um í Columbia og komst þar að
Hafði mestan áhuga á Columbia vegna Benjamin Graham
Benjamin Graham - lærimeistarinn
Móðir hafði tapað öllu í hruninu 1907
Einblíndi á tölfræði og kerfisbundna leit að ódýrum, afar ódýrum, fyrirtækjum – með áherslu á að takmarka áhættu.
Hafði selt stóran hluta fjárfestinga sinna þegar að hrunið skall yfir 1929. Fór aftur á móti aftur “inn” árið 1930 – “verstu” kringumstæður héldu áfram að versna
Graham var launalaus í 5 ár
Benjamin Graham - lærimeistarinn
Security Analysis gefin út 1934, ákveðið andsvar við hina vinsælu bók Gerald M. Loeb, The Battle for Investment Survival .
Loeb sagði að markaðir væru ekki skilvirkir varðandi mat á fyrirtækjum, tilfinningar spila stóran þátt
Benjamin Graham - lærimeistarinn
Hlutabréf augljóslega ekki í tísku árið 1934 (þrátt fyrir mikla hækkun á gengi þeirra 1933, reyndar mestu hækkun aldarinnar en fyrir flesta lítil huggun)
Vandamálið - hlutabréf vanmetin samkvæmt fræðunum í afar langan tíma
The Intelligent Investor , upphaflega útgefin 1949, kom með “svarið”, öryggisvikmörk ( Margin of Safety ) – kaupa aðeins hlutabréf á markaðsvirði sem nemur aðeins 40-50% af raunvirði
Benjamin Graham - lærimeistarinn
Buffett eini nemandinn sem fékk A+ hjá Graham í 22 ár í Columbia
Fór í framhaldi af því að fjárfesta sjálfur og veita fyrirlestra um fjárfestingar sem tengdust bók Graham, The Intelligent Investor
“ Be greedy when others are fearful and you try to be very fearful when others are greedy”
Benjamin Graham - lærimeistarinn
Graham hætti kennslu 1956, fór til California með eigin- og ástkonu. “Hver sá sem félli frá með meira en $1M í vasanum er kjáni”
Buffett vann mest allan tíman frá útskrift hjá Graham og gengu fjárfestingar vel.
Fyrstu skrefin
Buffett gekk þó enn betur með sínar eigin fjárfestingar – á sex árum ávaxtaði hann $10Þ í $140Þ
Vinir og vandamenn
Fjárfestingarklúbbar stofnaðir
Alltaf sömu skilyrði
4% grunnávöxtun – eftir það fékk fjárfestirinn 75% af ávöxtuninni, Buffett 25% (ef Buffett stóð sig ekki fékk hann ekkert að launum)
Fjárfestar fengu aðeins einu sinni á ári að bæta við eða taka pening út
Fjárfestar fengu ekki að vita í hverju hann fjárfesti
Aðeins hlutabréf sem hann skildi, til dæmis engin bréf tengd tæknigeiranum
Fyrstu skrefin
Fyrstu árin var fjárfestingaraðferðin að mestu bundin við Graham hugsunina – “ cigar butt” hlutabréf
Ávöxtun fyrstu 5 árin:
Buffett 251%
DJIA 74%
Fyrsta hliðarsporið
American Express
Uppfyllti ekki Graham skilyrðin en með sterka markaðsstöðu og lenti í tímabundinni krísu
Buffett gerði sína eigin rannsókn, fór á veitingastaði og sá að fólk notaði AMEX kort
Fyrstu árin
AMEX var stærsta fjárfesting hans fram að þeim tíma
Ávöxtun fyrstu 10 árin:
Buffett 1,156% (fjárfestar fengu 704%)
DJIA 123%
Fjárfestingarsjóður orðin á þeim tíma, 1966, að stóru fyrirtæki og Buffett orðin tæplega $7M virði
Go-Go árin
Hlutabréf tóku að hækka mikið í virði upp úr 1965 – færri kauptækifæri að mati Buffett (var nánast einn á þeirri skoðun)
Lokaði aðgangi að nýju fjármagni – sagðist ekki lengur skilja markaðinn
Bréf af svipuðum toga og þau sem netbólan ól af sér komust í tísku (rafeindatækni, space -eitthvað) og á endanum hrundu í virði
Nifty Fifty árin
Í framhaldi af Go-Go árum komst í tísku að mæla með bréfum í traustum fyrirtækjum, án tillits til verðmats þeirra (V/H hlutföll þeirra oft á bilinu 40-60), “ Price is what you pay, Value is what you get ”
Slík fyrirtæki voru almennt nefnd Nifty Fifty fyrirtæki
Buffett “gafst upp” á því að keppa við slíkar hækkanir og lokaði öllum fjárfestingarfélögum honum tengd
Berkshire Hathaway
Berkshire framleiddi vefnaðarvörur
Fólk gat valið á milli þess að fá bréf í Berkshire eða peninga
$10Þ fyrstu 13 árin fyrir fjárfesti (1956 til 1969):
Buffett $150Þ
DJIA $15Þ
Hið ótrúlega er að margir kusu að fá peninginn, jafnvel þó að nú fengu fjárfestar bréf í fyrirtæki sem Buffett stýrði án 25% þóknanna umfram 4% ávöxtun.
Berkshire Hathaway
Buffett fór að fjárfesta fyrir hönd BRK, aðallega óþekkt fyrirtæki
Á meðan einbeittu flestir sér að Nifty Fifty fyrirtækjum
Árin 1973-1974 voru eitt af verstu árum í hlutabréfasögu Bandaríkjanna, Nifty Fifty bólan, með V/H hlutfall þegar að æðið var sem mest um 80, sprakk og DJIA vísitalan kolféll – Buffett var hins vegar í góðum málum
1974 gaf Buffett í fyrst sinn álit sitt á hlutabréfamarkaðinn á opinberum vettvangi – “þetta er tíminn til að hefja fjárfestingar”
Fjárfestingar
Fóru að snúast um stærri fjárfestingar
Washington Post – virði 20 faldaðist á 10 árum, aðallega í gegnum betri nýtingu á fjármagni í stað þess að einbeitta sér að aukningu tekna
GEICO – Tryggingarfélag sem hafði lent í hremmingum, gengið var 42 árið 1974, Buffett keypti stóran hluta árið 1976 mest á verðbilinu 2-8
Buffalo Evening News – lenti þar í miklum hremmingum en endaði á því að stórgræða, í raun heppinn í því tilviki og almennt talið vera mistök að hans hálfu
Coca Cola
Ekki ódýrt frá Graham sjónarmiði
Buffett keypti stóran hluta í fyrirtækinu árin 1988 og 1989
Eigindlegir þættir skiptu máli
Útrás
Einblínt á sölu vörumerkis
Fjárfesting margfaldaðist í virði næstu árin samhliða auknum hagnaði
Stjórnandinn Warren Buffett
Hefur verið stöðug meira í sviðsljósinu undanfarin ár
Miklu betri ávöxtun fyrirtækja í eigu fjárfestingarsafns hans samanborið við önnur sambærileg fyrirtæki
Þó eru fyrirtækin:
Í afar mismunandi geirum
Samstarf á milli þeirra vart fyrir hendi
Ekki til staðlar um skilvirkni í anda Jack Welch hjá General Electric
Helsta hlutverk stjórnandans Buffett; að hans mati
Viðhalda áhuga ríks fólks á vinnu sinni
Útdeila fjármagni til fjárfestinga
Framkvæmdastjórar hjá Berkshire fá einföld fyrirmæli sem eru að stýra fyrirtækin eins og:
Þeir væru einu eigendur þeirra
Fyrirtækin væru eina eign þeirra
Að þeir gætu aldrei selt eða sameinað þeim öðrum fyrirtækjum (einbeitting að rekstri)
Útkoman
Langtímasjónarmið arðsemi eigin fjár er leiðarljósið
Góðir framkvæmdastjórar sækast eftir því að vera hluti af Berkshire samstæðunni í stað þess að lenda í “klóm” fjárfesta með skammtímahagnað í huga
Tryggingarfélög
Oftast tilbúin í útrás þegar að vel gengur – krafa hluthafa
Það eru tímabilin þegar að kjör eru verst
Halda að sér höndum þegar að ófarir eru allsráðandi – krafa hluthafa!
Það eru tímabilin þegar að hægt er að krefjast hárra gjalda
Aðrir áhrifavaldar
Charlie Munger
Lögfræðingur að mennt
Hefur lengst af þó sérhæft sig í fjárfestingum
Hefur verið hægri hönd Buffett í mörg ár
Ólíkt eiginlega öllum öðrum, þá lítur Munger ekkert sérstaklega upp til Buffett
Philip Fisher
Höfundur bókarinnar Common Stocks and Uncommon Profits
Lagði ríka áherslu á að kaupa vel rekin fyrirtæki
Heimilisaðstæður
Giftur með 3 börn þangað til...
Kona hans “skilur” við hann 1977
Byrjar ári síðar með listakona, ca. 15 árum yngri, en...
Kona hans hitti hann ávallt á öllum samkomum, stundum sátu þær hlið við hlið og urðu góðir vinir
Heimilisaðstæður
Býr í sama húsinu og hann keypti 1958
Fer oftast á sama grill húsið í Omaha
Vill oftast hamborgara og Cherry Coca Cola
Börn allt að því arflaus (hefur slakað á í þeim málum undanfarið)
Daglegt líf
Sama skrifstofan öll árin
Kann vart á tölvur
Á ekkert sérstaklega flotta bíla
Flýgur þó hátt
Nokkur fjárfestingar grunnatriði
Líta skal framhjá spár um efnahag
Halda sig við það sem maður þekkir
Ráða yfirmenn sem fara með fé fyrirtækis eins og það væri þeirra eigið
“ Lesa alla bókina” varðandi fyrirtæki og samkeppnisaðila þeirra, ekki aðeins einhvern samandrátt
Þegar að maður er sannfærður um einhver hlutabréf, sýna dug og kaupa mikið af þeim
Gengi BRK
BRK $18 þegar að Buffett tók yfir árið 1965, Dow Jones hlutabréfavísitalan (DJIA) var 930
BRK $43 árið 1970, DJIA var 800
BRK $1.310 árslok 1983, DJIA var þá “aðeins” 1.259
Í dag er BRK um $130.000 og DJIA (sem hefur veitt afar góða ávöxtun síðan 1983) er í kringum 10.500
Meðaltalsávöxtun BRK umfram S&P 500 hlutabréfavísitölunni (arðgreiðslur innifaldar) árin 1965 til 2008 – 11,0% (sjá umfjöllun í lesendabréfi í nýjasta Bloomberg tímaritinu)
Bókfært virði BRK til samanburðar við S&P 500 hlutabréfavísitöluna (arðgreiðslum meðtöldum)
$1.000
Orðnir rúmlega $65 þúsund í dag ef fjárfest væri hlutlaust í S&P 500 hlutabréfavísitölunni, ekki slæm ávöxtun
Ef fjárfest í BRK þá væri þetta orðið um $4 milljón í dag miðað við bókfært virði félagsins.
Eftirmaður óskast
1 Þekkja og forðast miklar áhættur
2 Yfirveguð hugsun sem í felst sjálfstæði í ákvörðunum, tilfinningaleg staðfesta og næmur skilningur á hegðun fólks og stofnanna
3 Tryggð, vilji til að vera áfram hjá Berkshire jafnvel þó að önnur staða byðist sem gæfi í aðra hönd miklu meiri laun
0 comments
Post a comment