ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME TÜRKÇENİN SESLERİ VE ÖZELLİKLERİ
<ul><li>“ p,ç,t,k” sesleriyle biten kelimeler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında “p, ç,t,k” ünsüzleri  “b,c,d,g”  ye dö...
<ul><li>“ a” ve “e” ünlüleri ile biten bir kelimeye şimdiki zaman eki “-yor” geldiğinde “a” ünlüsü “ı” veya “u”; “e” ünlüs...
 
 
 
<ul><li>Dilimizde “p,ç,t,k” ile biten sözcükler ünlüyle başlayan ek </li></ul><ul><li>aldığında “p,ç,t,k” sesleri “b,c,d,g...
Kelimeler  Kalınlık –incelik uyumu Düzlük- yuvarlaklık uyumu Kolayca UYAR UYAR Uçurtma UYAR UYAR Begonya UYMAZ UYMAZ Yağmu...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

9. Sınıf Dil ve Anlatım Türkçenin Sesleri ve Özellikleri Konusu Cevapları

27,616 views
26,992 views

Published on

9. Sınıf Dil ve Anlatım Türkçenin Sesleri ve Özellikleri Konusu Cevapları

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
27,616
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
8
Actions
Shares
0
Downloads
31
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

9. Sınıf Dil ve Anlatım Türkçenin Sesleri ve Özellikleri Konusu Cevapları

  1. 1. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME TÜRKÇENİN SESLERİ VE ÖZELLİKLERİ
  2. 2. <ul><li>“ p,ç,t,k” sesleriyle biten kelimeler ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında “p, ç,t,k” ünsüzleri “b,c,d,g” ye dönüşür. Bu ses olayına ÜNSÜZ YUMUŞAMASI (DEĞİŞİMİ) denir. </li></ul><ul><li>“ ç,f,h,k,p,s, ş,t” ünsüzleri ile biten kelimeler “c,d,g” ünsüzleriyle başlayan bir ek aldıklarında “c,d,g” ünsüzleri “ç,t,k” ye dönüşür. Bu ses olayına ÜNSÜZ SERTLEŞMESİ denir. </li></ul><ul><li>“ Alın” kelimesine ünlü ile başlayan bir ek getirdiğimizde ikinci hecedeki vurgusuz ünlü düşer. Bu ses olayına HECE DÜŞMESİ ya da ÜNLÜ DÜŞMESİ denir. </li></ul><ul><li>“ Biricik, azıcık” kelimelerinde ÜNLÜ TÜREMESİ ; “hissetmek, hallolmak” kelimelerinde ÜNSÜZ TÜREMESİ vardır. </li></ul><ul><li>www.videodershane.com www.edebiyatogretmeni.net </li></ul>
  3. 3. <ul><li>“ a” ve “e” ünlüleri ile biten bir kelimeye şimdiki zaman eki “-yor” geldiğinde “a” ünlüsü “ı” veya “u”; “e” ünlüsü ise “i” veya “ü” ye dönüşür. (DOĞRU) </li></ul><ul><li>Şimdiki zaman eki “-yor”, a ve e ünlüsü ile biten kelimelere geldiğinde ve “de-” “ye-” fiilllerine “ –e, -en, -ecek, -erek” ekleri geldiğinde fiil kökündeki “e” ünlüsü darlaşır. Bu olayların dışında kalan bütün darlaşmalar yazım yanlışı olarak kabul edilir. (DOĞRU) </li></ul><ul><li>“ n” kaynaştırma ünsüzü, iyelik eki ile hal eki arasında (bahçesine), işaret zamirlerine ek geldiğinde (bundan) ve ünlü ile biten bir kelimeye tamlayan (ilgi) eki geldiğinde (pencerenin camı) kullanılır. (DOĞRU) </li></ul><ul><li>Ünlü ile biten bir kelimeye üçüncü tekil kişi iyelik eki geldiğinde arada “ y” kaynaştırma ünsüzü kullanılır. (DOĞRU) ( Su-y-u) </li></ul><ul><li>Ünlü ile biten rakamlara ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde arada “s” kaynaştırma ünsüzü kullanılır. (DOĞRU) (Altı-s-ı) </li></ul><ul><li>www.videodershane.com www.edebiyatogretmeni.net </li></ul>
  4. 7. <ul><li>Dilimizde “p,ç,t,k” ile biten sözcükler ünlüyle başlayan ek </li></ul><ul><li>aldığında “p,ç,t,k” sesleri “b,c,d,g”ye dönüşür. Bu ses olayına </li></ul><ul><li>“ ünsüz yumuşaması” denir. Bu kurala göre “yaprak” ve “renk” </li></ul><ul><li>sözcüklerinde de aynı durum söz konusudur. </li></ul><ul><li>www.edebiyatogretmeni.net www.videodershane.com </li></ul>
  5. 8. Kelimeler Kalınlık –incelik uyumu Düzlük- yuvarlaklık uyumu Kolayca UYAR UYAR Uçurtma UYAR UYAR Begonya UYMAZ UYMAZ Yağmur UYAR UYMAZ Büro UYMAZ UYMAZ Limon UYMAZ UYMAZ Öğleyin UYAR UYAR İstasyon UYMAZ UYAR Okuyor UYAR UYMAZ Koşarken www.videodershane.com UYMAZ UYAR www.edebiyatogretmeni.net

×