Dendritisch celvaccin bij leukemie VVRO 2012
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share

Dendritisch celvaccin bij leukemie VVRO 2012

  • 711 views
Uploaded on

17 november 2012

17 november 2012

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
711
On Slideshare
711
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide
  • Clinical responses were monitored by trephine biopsy pre- and post-vaccination and by sequential analysis of WT1 RNA expression levels to monitor molecular remission.

Transcript

  • 1. Dendritisch celvaccin bij leukemieOnderdeel van nationale studie:Rol van het Wilms tumorgenproduct WT1 als biomerker voor het voorspellenvan recidief en voor de beoordeling van de werkzaamheid van dendritischecelvaccinatie bij patiënten met hematologische maligniteiten Dr. Ann Van de Velde Universitair Ziekenhuis Antwerpen 1
  • 2. Leukemie typesMeest voorkomende vormen van leukemie1.acute myeloid leukemia (AML)2.acute lymphoblastic leukemia (ALL)3.chronic myeloid leukemia (CML)4.chronic lymphocytic leukemia (CLL)•Naam = volgens celtype (myeloide cel of lymphoide cel) en of de ziekteontstaat in mature of immature cellen.Andere vormen van leukemie1. hairy cell leukemia2. chronic myelomonocytic leukemia (CMML)3. juvenile myelomonocytic leukemia (JMML) 2
  • 3. Myeloid vs lymphoidMatuur vs immatuur 3
  • 4. Acute myeloide leukemie (AML) • Hoge hervalratio 5-yr OS: 23.6 % ? 75% in CR1 herval <2 j Waarschijnlijkheid CR2 slechts 25% Hervalpreventie is een majeure therapeutische doelstelling  Ontwikkeling van een dendritisch celvaccin tegenBron: NCI SEER, 2001-2007 cohort AML 4
  • 5. 5
  • 6. Dendritische cellen• Ontdekt in 1973 door Dr. Ralph Steinman (NY) – Nobel Prize 2011• => Youtube• Complex netwerk van professionele antigen-presenterende cellen in vivo – Epidermale Langerhans cellen (huid) – Interstitiële DC (weefsel DC) – Interdigiterende DC (LN) – Circulerende bloed DC: myeloide en plasmacytoide DC – Overbrugging innate (NK cellen) en adaptieve immuniteit (T en B cellen)• DC kunnen naïeve T cellen activeren
  • 7. Wilms’ tumor eiwit (WT1)• Tumor suppressorgen gemuteerd in Wilms’ tumor (pediatrisch niercarcinoma). Noodzakelijk in embryonale ontwikkeling van nieren en genito-urinair systeem.• Overexpressie in leukemie (CML, AML, ALL) en solide tumoren (borst, long, thyroid and ovariële kankers). Gelinkt aan een maligne fenotype (Haruo Sugiyama and his group, Osaka, Japan).• WT1 mRNA in bloed and beenmerg: tumormarker in AML (Inoue et al, Blood 1996; Cilloni et al, Leukemia 2002, Haematologica 2008, JCO 2009; Trka et al, Leukemia 2002; Garg et al, Br J Haematol 2003; Lapillone et al, JCO 2006). Als waarde verhoogd boven achtergrond na therapie: indicatief voor (minimaal) residuele ziekte en voor toekomstig herval.8 8
  • 8. WT1 als doelwit voor immunotherapie • Verhoogde circulerende antilichaam waarden tegen WT1 in kankerpatiënten (Wu et al, Leukemia 2005). Detectie van CD8+ T-cel antwoorden tegen WT1 in AML patiënten (Scheibenbogen et al, Blood 2002) and in CML patients (Rezvani et al, Blood 2003). • Selectieve eliminatie van leukemische cellen maar niet normale progenitoren en stamcellen door WT1-specifieke cytotoxische T lymphocyten (Gao et al, Blood 2000; Gao et al, Transplantation 2003; Xue et al, Blood 2005). • WT1 peptide vaccinatie induceert tumorregressies in long- en borstkanker en AML patiënten (Oka et al, PNAS 2004; Rezvani et al, Blood 2008; Keilholz et al, Blood 2009).9
  • 9. mRNA electroporatie om DC op te laden met antigen MHC I TcR CD8+ T cel antigen proteasoom DC nucleus ELECTRISCH VELD (= elektroporatie) Ag mRNA mRNA codering voor antigen in vitro transcriptie van RNA + capping +polyA tail 10
  • 10. mRNA electroporatie om DC op te laden met antigen antigen MHC I CD8+ T cel proteasoom TcR DC nucleus Ag mRNA Activatie van Ag-specifieke killer T cel Van Tendeloo et al, Blood 2001; Van Driessche et al, Leukemia 2005 & Cytotherapy 2009 11
  • 11. Studie Opzet WBC aferese CD14 CliniMACS WT1-encoding mRNA MONOCYTEN electroporatie 4 x ID injectie 8 dagen GM-CSF + IL-4 AML patiënt Maturatie TNFα/PGE2/KLH in remissie DENDRITISCH12 CELLEN
  • 12. Patiënten & Methoden • Open label, fase I/II klinische studie (NCT00834002, n=17) AML patiënten in remissie (CR/PR) ANTIGEN LADING  WT1 mRNA (13) WT1 mRNA + LAMP (4) Na minstens één cyclus chemo Met hoog risico voor volledig herval MATURATIE Ž  • Partiële remissie TNF-α, PGE2 intradermaal +/- KLH (14/3) (axillaire LN) • ≥ 61 j; als ≤ 61: geen sib allo- donor • Vroeger herval • Hyperleukocytose bij diagnose • Hoog-risico cytogenetische of moleculaire markers bij diagnose • WT1 mRNA waarden in PB of BM GM-CSF CD14 selectie verhoogd boven achtergrond bijDIFFERENTIATIE  + IL-4 CliniMacs bereiken CR ŒAFERESE 13
  • 13. Patiënten & Methoden • Studie Schema vaccine vaccine vaccine vaccine vaccine vaccine 1 2 3 4 5 6 pre w0 w2 w4 w6 post m0 m2Clinical assays MRD MRD MRD MRD MRD MRD MRD MRD BM biopsy BM biopsyImmune assays Immune monitoring Immune monitoring DTH test time point of DC immunization MRD minimal residual disease (MRD) monitoring through measurement of WT1 RNA expression levels in peripheral blood bone marrow biopsy (myelogram, FCM and molecular analysis, +/- pathological analysis) Immune cytokine secretion, FCM for lymphocyte subsets including NK cells, WT1 tetramer+ CD8+ T cells (HLA-A2+ patients) and WT1-specific monitoring T cells following in vitro restimulation (all patients) DTH test delayed-type hypersensitivity (DTH) skin test 14
  • 14. Objectieven & eindpunten van de studie • Doenbaarheid/toxiciteit van WT1 RNA-gemodifieerde DC vaccinaties in AML patiënten in remissie (fase I eindpunt) • Monitoring moleculaire remissie via WT1 qRT-PCR als een tumormerker in PB (fase II eindpunt – 17 patiënten) • Analyse van immuniteit (eerste 10 patiënten)15
  • 15. Resultaten Klinische resultaten • Conversie van partiële remissie naar complete remissie na vaccinatie met WT1 mRNA-geëlektroporeerde dendritische cellen (2/3) 16Van Tendeloo et al, PNAS 2010
  • 16. Resultaten Klinische resultaten • Conversie van partiële remissie naar complete remissie na vaccinatie met WT1 mRNA-geëlektroporeerde dendritische cellen (2/3)Van Tendeloo et al, PNAS 2010 17
  • 17. Resulten Klinische resultaten • Inductie van moleculaire remissie na DC vaccinatie (8/17) • ↓ WT1 RNA expressiewaarden in PB/BM tijdens DC vaccinatie ↓ WT1 mRNA • WT1 / KLH 6/11 • WT1 1/2 • WT1sigLAMP / KLH 1/3 • WT1sigLAMP 0/1Van Tendeloo et al, PNAS 2010 18
  • 18. Resulten Klinische resultaten• Falen van induceren van een moleculaire remissie na DC vaccinatie • WT1 RNA expressieprofielen in non-responders (9/17)PRESENTED BY: Zwi N. Berneman 19
  • 19. Resultaten Klinische resultaten • Superieure algemene overleving in klinische respondersPRESENTED BY: Zwi N. Berneman 20
  • 20. Resultaten Klinische resultaten • Superieure ziektevrije overleving in klinische respondersPRESENTED BY: Zwi N. Berneman 21
  • 21. Besluit Klinische resultaten• Doenbaarheid/toxiciteit van WT1-targeted DC vaccinatie in AML • Vaccinbereiding succesvol in alle geïncludeerde patiënten • Transiënte trombocytopenie in 1 patiënt; CTC <2 in alle patiënten.• Klinische antileukemische effecten van DC vaccinatie in 8/17 patiënten • Conversie van partiële naar volledige hematologische remissie in 2/3 patiënten; 1 van deze 2 herviel en overleed. • Inductie van moleculaire remissie in 8/17 patiënten (i.e. daling van WT1 mRNA tumormerker onder limiet); van deze patiënten hervielen er 2 en deze overleden. • 9/17 patiënten beantwoorden niet aan de DC therapie (geen normalizatie van WT1 mRNA expressie): 1 overleed aan en andere ziekte, 8 hervielen en 7 hiervan overleden. 22
  • 22. Resultaten Immunologische resultaten• 5 HLA-A2+ patiënten evalueerbaar voor tetrameer analyse (Rezvani et al, CCR 2005; Melenhorst et al, 2009) – volledige lengte antigen, presentatie van meerdere WT1 epitopen % WT137-45 % WT1126-134 % WT1187-195 % WT1235-243 Pre- Post- Pre- Post- Pre- Post- Pre- Post- UPN01* 0.016 0.002 0.006 0.006 0.006 0.011 0.004 0.009 UPN05 ND ND 0.215 0.157 0.174 0.064 ND ND UPN08* 0.015 0.097 0.017 0.187 0.010 0.086 0.026 0.065 UPN09 0.078 0.003 0.102 0.002 0.036 0.004 0.036 0.005 UPN16 0.212 0.040 0.204 0.007 0.253 0.009 0.029 0.034 ND, not determined. *, long-term responders. Van Tendeloo et al, PNAS 2010• Significante correlatie tussen ↑ (> 1.5-voudig in poly-epitope WT1 tetramer+ CD8+ T-cellen post-vaccinatie en langetermijns (>3 j in CR) klinische respons (P=0.025) 23
  • 23. Resultaten Immunologische resultaten• Significant ↑ geactiveerde NK cellen in klinische responder UPN16 24
  • 24. Resultaten Immunologische resultaten• Superieure waarden van geactiveerde NK cellen in klinische responders 25
  • 25. Besluit Immunologische resultaten• Immunologische effecten in alle patiënten • Positieve DTH reactie tov vaccinonderdelen, maar noodzakelijkheid van KLH • Tekens van algemene immuunstimulatie (IL-2, geactiveerde CD4+ cellen) • ↑ in WT1-specifieke IFN-γ-producerende CD8+ T cellen post-vaccinatie• Immunologische effecten gecorreleerd aan klinische outcome • Klinische responders: verhoogde waarden van geactiveerde NK cellen na vaccinatie (aangeboren immuunrespons) • Lange termijn klinische responders (CR> 3): verhoogde WT1 tetrameer+ CD8+ T cells post- vaccinatie (verworven immuunrespons) 26
  • 26. Algemeen besluit• WT1 komt tot overexpressie in de meerderheid van humane kankers, waaronder AML, waar het een oncogene rol speelt.• Indien verhoogd boven achtergrondwaarden, WT1 mRNA copy aantallen in beenmerg en/of bloed geven (minimale) residuele ziekte en toekomstig herval weer.• Dendritische celvaccinatie gaat niet gepaard met majeure toxiciteit en is onder studie als een behandeling om herval te voorkomen of uit te stellen en om overleving te verbeteren bij kankerpatiënten.• In AML, vaccinatie met dendritische cellen geëlectroporeerd met WT1 mRNA heeft geleid tot klinische effecten in 8/17 patiënten; deze klinische effecten gingen samen met immunologische respons, zowel op verworven als op aangeboren immuniteit. 27
  • 27. Perspectieven• Vaccinatie met dendritische cellen, bereid in het labo om geleidelijk WT1 tot expressie te brengen, wordt een beloftevolle strategie om herval van AML te vermijden.• Phase I/II study in patiënten met solide tumoren: mesothelioma, glioblastoma, hoog-risico borstkanker.• Start gerandomiseerde phase II studie in AML patiënten ouder dan 65 in hematologische CR na chemotherapie en in goede conditie. Eindpunten: ziektevrije overleving, hervalratio, algemene overleving, moleculaire respons (WT1 mRNA merker). 28
  • 28. 29
  • 29. Sponsoring- Dienst Hematologie- Centrum voor Celtherapie enRegeneratieve GeneeskundeUniversitair Ziekenhuis Antwerpen • Evelien Smits • Ann Van de Velde • Sébastien Anguille • Nathalie Cools • Viggo Van Tendeloo • Ann Van Driessche • Griet Nijs • Barbara Stein Samenwerking • Charlotte Quisquater • Katrien Vermeulen • Yusuke Oji, Yoshihiro Oka, Haruo Sugiyama • Inge Vrelust Osaka University, Osaka, Japan • Alain Gadisseur • Jolanda De Vries • Wilfried Schroyens Radboud University, Nijmegen, The Netherlands • Diensthoofd: Zwi N. Berneman • David Price, Kristin Ladell, Emma Gostick University of Cardiff, Cardiff, Wales, UK 30
  • 30. Take home image 31
  • 31. EINDE 32