Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

พันธุศาสตร์

7,219 views

Published on

พันธุศาตร์เบื้องต้นจ้า

  • Be the first to comment

พันธุศาสตร์

  1. 1. 311244 : พันธุศาสตร์พื้นฐาน ( Elementary Genetics ) สำหรับนศ . คณะสัตวแพทยศาสตร์ , วิทยาศาสตร์ , ศึกษาศาสตร์ ภาคต้น ปีการศึกษา 2548 ผศ . ไพบูลย์ มงคลถาวรชัย ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ห้องพัก Sc 3306 ตึก Sc 03 ( ชีววิทยา ) E-mail : paimon@kku.ac.th
  2. 2. หลักเกณฑ์การประเมินผล 1. ความตั้งใจ : การเข้าเรียน , ส่งแบบฝึกหัด = 10% 2. สอบกลางภาค : M. 25 ก . ค . 48 13.00-16.00 = 50% 3. สอบปลายภาค : W. 21 ก . ย . 48 13.00-16.00 = 50%
  3. 3. References <ul><li>ตามที่แจ้งไว้ในตารางเรียน </li></ul>
  4. 4. Introduction คำพังเพย : ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น : Like begets like. Gregor Johann Mendel ( 1822-1884 ) Mendel ( 1865 ) >>> ปีที่เสนอผลงาน
  5. 5. ค . ศ . 1900 - De Vries ( Holland ) <ul><li>ประกาศให้ทราบถึงความสำคัญของผลงานของ Mendel </li></ul>- Tehermak ( Austria ) - Correns ( Germany ) <ul><li>Mendel ได้รับการยกย่องเป็น บิดาแห่งวิชาพันธุศาสตร์ </li></ul><ul><li>ทำการทดลองคล้าย Mendel </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Course นี้ส่วนใหญ่จะไม่กล่าวถึงปัจจัยด้าน Environment </li></ul>Gene A&a Genotype AA, Aa,aa Phenotype สูง , เตี้ย Environment External Internal
  7. 7. ประวัติวิชาพันธุศาสตร์ (History of Genetics) * ยังไม่มีกฎเกณฑ์ที่แน่นอน - การปรับปรุงพันธุ์ข้าวของชาวจีน - การปรับปรุงพันธุ์ม้าของชาวบาบิโลน หลักฐาน ~ 6,000 ปี
  8. 8. <ul><ul><ul><li>การค้นพบ Egg </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>การค้นพบ Sperm </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>การค้นพบ Fertilization </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>การค้นพบ Sexual Reproduction ในพืช </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>etc. </li></ul></ul></ul>
  9. 9. การเจริญเติบโต และ การสร้างเซลล์สืบพันธุ์ ของสิ่งมีชีวิต
  10. 10. คุณสมบัติของสิ่งมีชีวิต * หน่วยที่ย่อยที่สุดของ สมช . = Cell เซลล์เดียว (unicellular organism) หลายเซลล์ (multicellular organism) สิ่งมีชีวิต ยังไม่เป็นเซลล์ Virus, MT, Plastid สำคัญระดับประชากร สืบพันธุ์ได้
  11. 11. Cell การเจริญเติบโตของเซลล์ Procaryotic cell Eucaryotic cell ขยายขนาด แบ่งตัว สมช เซลล์เดียว การแบ่งตัว Binary fission Asexual Reproduction
  12. 12. สมช หลายเซลล์ การแบ่งตัว Mitosis Growth Meiosis Eucaryotic cell สมช ชั้นสูงทั่วๆ ไป Sexual Reproduction Sex cell เพื่อ สร้าง
  13. 13. Development of Higher Organism Female Adult (2n) Male Adult (2n) Meiosis Meiosis Sperm (n) Embryo (2n) Egg (n) Mitosis Zygote (2n) Mitosis Mitosis Fertilization
  14. 14. การแบ่งเซลล์ Eucaryotic cell 1 Karyokinesis 1 2 Cytokinesis Nucleus Mitosis Meiosis Cytoplasm 2
  15. 15. การแบ่งนิวเคลียสแบบ Mitosis Prophase Metaphase Anaphase Telophase Interphase G 1 - phase Division phase S - phase G 2 - phase
  16. 16. การแบ่งเซลล์แบบ Mitosis การแบ่งเซลล์ที่มีการแบ่งนิวเคลียสแบบ Mitosis Somatic cell Meristematic cell จำนวนโครโมโซมของ เซลล์ใหม่ ที่ได้ เท่ากับ เซลล์เริ่มต้น 2 n 2n 2n
  17. 17. Chromosome Chromatid Metaphase chromosome DNA + Protein Chromatin / Chromatin net work รูปร่าง ไม่แน่นอน ขึ้นกับระยะการเจริญ ของเซลล์
  18. 20. การแบ่งเซลล์แบบ Mitosis Somatic cell Cell ของ Meristem Cell Cycle Permanent Tissue
  19. 21. Cell Cycle G 1 phase S phase G 2 phase T A M P Cytokinesis
  20. 22. การแบ่งเซลล์แบบ Meiosis แบ่งนิวเคลียสแบบ Meiosis เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์ (sex cell) จำนวนโครโมโซมของ เซลล์ใหม่ เป็นครึ่งหนึ่ง ของ เซลล์เริ่มต้น 2 n Meiosis I n n Meiosis II n n n n
  21. 23. Meiosis I & Meiosis II 1. Prophase 2. Metaphase 3. Anaphase 4. Telophase Mitosis I & II
  22. 24. Prophase I 1. Leptotene 2. Zygotene 3. Pachytene 4. Diplotene 5. Diakinesis Synapsis 4 strand Crossing over
  23. 25. Synapsis การจับคู่กันของ โครโมโซมคู่เหมือน (homologous chromosome) A B B A a b b a
  24. 26. Crossing ove r การแลกเปลี่ยนชิ้นส่วนระหว่าง non-sister chromatid ของ homologous chromosome เกิดในระยะ Diplotene ของ Prophase I ในการแบ่งเซลล์แบบ Meiosis ช่วงขบวนการ Meiosis I
  25. 27. Sister chromatid A B B A a b b a
  26. 28. non-sister chromatid A B B A a b b a
  27. 29. Crossing Over Meiosis A B A b a B a b CO. Non-CO. Non-CO. A B a b
  28. 30. Telophase I Anaphase I Metaphase I Prophase I
  29. 31. Anaphase II Metaphase II Prophase II Tetrads Telophase II
  30. 33. Primary oocyte (2n) secondary oocyte(n) Polar bodies(n) ootid Oogonium(2n) ovum differentiate Meiosis 2 Spermatids(n) Meiosis 1 Secondary spermatocyte(n) Primary spermatocyte(2n) Mitosis differentiate Sperm(n) Spermatogonium(2n)
  31. 34. การสร้างเซลล์สืบพันธุ์ในพืชดอก Sporophyte 2n ส่วนต่างๆ ของพืช Gametophyte n Male = Microspore Female = Megaspore
  32. 35. Microspore ( n ) Sperm nuclei (2) Tube nucleus (1) Pollen grain ( ละอองเรณู ) ( n ) 3 nucleus
  33. 36. Embryo sac ( 8 นิวเคลียส ) 4 Megaspore (n) 1 Megaspore (n) แบ่งนิวเคลียส 3 ครั้ง ( แบบ Mitosis ) 1 Egg (n) 2 Synergids (n) 3 Antipodal (n) 2 Polar nuclei (n)
  34. 37. พันธุศาสตร์ตามหลักของเมนเดล (Mendelian Genetics) Gregor Johann Mendel (1822 - 1884) 1865: เสนอผลงาน ถั่วลันเตา ( Pisum sativum ) Mendel’s Law บิดาแห่งวิชาพันธุศาสตร์
  35. 38. คำศัพท์ที่ควรทราบ Gene Alleles Diploid Haploid Monoploid Triploid A = เด่น , a = ด้อย a = ด้อย , A = เด่น 2 n ( สมช . ที่มีจำนวนโครโมโซม 2 ชุดใน somatic cell ) จำนวนโครโมโซมใน sex cell = 1/2 ของจำนวนโครโมโซมใน somatic cell n , 3n , etc.
  36. 39. คำศัพท์ที่ควรทราบ <ul><li>Genotype </li></ul><ul><li>Phenotype </li></ul><ul><li>Monohybrid Cross </li></ul><ul><li>Dihybrid Cross, Tri- , etc. </li></ul><ul><li>Direct Cross </li></ul><ul><li>Reciprocal Cross </li></ul>
  37. 40. Genotype (2n, dialleles , A & a ) 1 Chromosome = 1 Chromatid A a A a AA , Aa , aa
  38. 41. Genotype (2n, dialleles) Homozygote Heterozygote AA & aa = Pure line = Hybrid AA = Homozygous dominant aa = Homozygous recessive Aa Aa aA
  39. 42. Genotype (2n , trialleles , A 1 & A 2 & A 3 ) A 1 A 1 , A 1 A 2 , A 1 A 3 , A 2 A 2 , A 2 A 3 , A 3 A 3 A 1 A 1 A 2 A 3 A 2 A 3
  40. 43. Genotype (3n , di alleles , A & a ) A a A a A a AAA, AAa, Aaa, etc.
  41. 44. Phenotype <ul><li>ลักษณะที่แสดงออกให้เห็น </li></ul>แดง , ขาว ผลผลิตสูง , ผลผลิตต่ำ เขียว , เหลือง สูง , เตี้ย
  42. 45. ความเป็นอัจฉริยะของ Mendel - Monohybrid Cross - ทำ 2 ซ้ำ - ทำ Dihybrid Cross ด้วย - จำแนกความแตกต่างของลักษณะที่ศึกษาเป็น 2 กลุ่ม Direct Cross Reciprocal Cross
  43. 46. - การสรุปผลใน F 2 - การทำ F 1 Self - Dihybrid Cross จับคู่ 7 ลักษณะนั้น 3 : 1 - อธิบายเฉพาะส่วนที่สามารถอธิบายได้ 7 ลักษณะ 9 : 3 : 3 : 1 - ถั่วลันเตา = Self pollinated 2 n = 14
  44. 47. การข่มกันของยีนที่เป็นอัลลีลกัน (A&a) A = แดง , a = ขาว AA Aa aa = แดง = แดง = ขาว Complete Dominance A_ 2n
  45. 48. = แดง ( เข้ม ) = แดง ( จาง ), ชมพู = ขาว = แดง = แดงปนขาว = ขาว AA AA Aa aa Aa aa Incomplete Dominance Co- D ominance
  46. 49. Monohybrid Cross P : AA : Aa : aa = 1:2:1 = Genotype F 1 : F 1 Self F 2 : Aa x Aa AA x aa ( สูง ) ( เตี้ย ) Aa ( สูง ) A : aa = 3:1 ( สูง : เตี้ย ) = Phenotype
  47. 50. วิธีคิด A a x Aa สร้าง Gamete ได้ 2 แบบ คือ A a A AA Aa a Aa aa 1/4 AA 2/4 Aa 1/4 aa 1:2:1 A_ : aa = 3:1   A a และ
  48. 51. Probability (P.) P. ที่จะได้ลูกเป็น A_ ( เด่น ) = โอกาส = ความน่าจะเป็น = 3/4 = 1/4 P. ที่จะได้ลูกเป็น aa ( ด้อย ) A_ : aa = 3/4 ธ 1/4 = 3/4 x 4/1 = 3/1 = 3 : 1 Aa x A_ : aa = 3:1 P. 0 - 1
  49. 52. การรวมค่า P. = 1/4 , P.(Aa) = 2/4 = 1/4 + 2/4 = 3/4 ตัวอย่าง การรวมค่า P. โดย (+) บวก (+) Aa x P.(AA) คูณ ( x) P.(A_)
  50. 53. P.(A) = 1/2 , P.(a) = 1/2 Aa สร้าง Gamete ได้ 2 แบบคือ A และ a อัตราส่วน 1 :1 ตัวอย่าง การรวมค่า P. โดย ( x ) P. ที่จะได้ลูกเป็น AA = P.(A) x P.(A) = 1/2 x 1/2 = 1/4 P. ที่จะได้ลูกเป็น aa = P.(a) x P.(a) = 1/2 x 1/2 = 1/4 P. ที่จะได้ลูกเป็น Aa = aA = 1/2 x 1/2 = 1/4 P. ที่จะได้ลูกเป็น Aa = P(Aa) + P(aA) = 1/4 + 1/4 = 1/2
  51. 54. Aa x aa Aa x AA AA , Aa = เด่น = A_ การประยุกต์เพื่อแก้ปัญหาโจทย์พันธุศาสตร์ Aa : aa = 1 : 1 AA : Aa = 1 : 1 P. ที่จะได้ลูกเป็น A_ = 1 1/2 Aa , 1/2 aa Aa x AA P. ที่จะได้ลูกเป็น A_ = ?
  52. 55. Dihybrid Cross P: F 1 : F 1 self AABB x aabb AaBb AaBb x AaBb F 2 A_B_ : A_bb : aaB_ : aabb = 9 : 3 : 3 : 1
  53. 56. AaBb x AaBb P. ที่จะได้ลูกเป็น A_B_ = 9/16 P. ที่จะได้ลูกเป็น A_bb = 3/16 P. ที่จะได้ลูกเป็น aaB_ = 3/16 P. ที่จะได้ลูกเป็น aabb = 1/16
  54. 57. วิธีคิด AaBb Gamete 4 แบบ = AB, Ab, aB, ab ab   AB Ab aB ab AB Ab aB
  55. 58. A_B_C_ มี Genotype หลายแบบ eg. AABBCC, AaBBCC, AaBbCC, etc. AaBbCc x P.(A_B_C_) = ? Gamete 8 แบบ ตาราง 8 x 8 = 64 ตาราง
  56. 59. วิธีคิดที่ง่ายกว่า ( มาก ) คิดแบบแตกแขนง รวมค่า P. ด้วยวิธีคูณ คิดเฉพาะที่โจทย์ถาม AaBbCc x P.(A_B_C_) = ? คิดที่ละลักษณะ (Monohybrid Cross) หาค่า P. ของลูกที่ได้ในแต่ละลักษณะ
  57. 60. = 3/4 x 3/4 x 3/4 = 27/64 Aa x 3/4 A_ 1/4 aa Bb x และ Cc x ก็เช่นกัน 3/4 A_ 3/4 B _ 3/4 C _ P.(A_B_C_)
  58. 61. AaBbCc x AabbCC --> P(A_B_C_) = ? = 3/4 x 1/2 x 1 3/4 A_ 1/2 B _ 1 C _ P.(A_B_C_) = 3/8 Aa x Aa 3/4 A_ Bb x bb 1/2 Bb = 1/2 B_ Cc x CC 1 C_
  59. 62. AaBbCc x AabbCC --> P(A a B b C c ) = ? = 1/2 x 1/2 x 1/2 2/4 Aa 1/2 B b 1/2 C c P.(AaBbCc) = 1/8 Aa x Aa 2/4 Aa = 1/2 Aa Bb x bb 1/2 Bb Cc x CC 1/2 Cc
  60. 63. Mendelian Genetics Monohybrid Cross : F 2 = 3 : 1 Dihybrid Cross : F 2 = 9 : 3 : 3 : 1 ลักษณะพันธุกรรมในสิ่งมีชีวิตชั้นสูงมีความซับซ้อน มากกว่านี้มาก = Non - Mendelian Genetics Single gene, Dialleles, Complete Dom. Independent Assortment
  61. 64. Non – Mendelian Genetics etc. - Nonallelic Gene Interaction - Multiple Genes ( Polygenes ) - Multiple Alleles - Linked Genes ( Linkage ) - Incomplete and Co - dominant Gene Mapping
  62. 65. ยีนที่อยู่บนโครโมโซมแท่งเดียวกัน (Linked Gene) AaBb AaBb * กรณีไม่เกิด Crossing Over (CO) A B a b x A B a b A B a b A B a b 1/4 AABB 1/4 AaBb 1/4 AaBb 1/4 aabb A B a b 2/4
  63. 66. กรณีเกิด Crossing Over (CO) สร้าง Gamete A B a b ไม่เกิด CO. A b a B เกิด CO. A B a b x มาก น้อย ผสมระหว่าง Gamete ทั้งสองเพศ ไม่เป็น 9 :3:3:1
  64. 67. Multiple Alleles Genotype (2n) = A 1 A 1 , A 1 A 2 , A 1 A 3 , A 2 A 2 , A 2 A 3 , A 3 A 3 (6 แบบ ) ตัวอย่าง : พันธุกรรมของหมู่เลือดระบบ ABO ในคน A 1 A 2 A 3 I A I B i ตัวอย่าง 3 สภาพ ยีนที่มีมากกว่า 2 สภาพ ( alleles)
  65. 68. Genetics of ABO-Blood Group in Man Genotype Multiple Alleles 1 Gene, 3 alleles I I A I B i Co-Dom. I A I A , I A i, I B I B , I B i, I A I B , ii Complete Dom.
  66. 69. Phenotype Genotype A I A I A , I A i B AB O I B I B , I B i I A I B ii
  67. 70. ABO - Blood Group เป็นลักษณะพันธุกรรม 1 locus, 3 alleles = Multiple alleles มีแบบแผนการถ่ายทอดพันธุกรรมที่สามารถวิเคราะห์ได้
  68. 71. Multiple Genes (Polygenes) ยีนหลายตำแหน่งอยู่บนโครโมโซมต่างแท่งกัน ควบคุมลักษณะเดียวกัน แสดงผลเหมือนกัน และแสดงผลแบบสะสม ( จำนวนยีนเด่นมาก แสดงผลมาก )
  69. 72. ตัวอย่าง พันธุกรรมของลักษณะสีเมล็ดข้าวสาลี ยีน 3 ตำแหน่ง แต่ละตำแหน่งมี 2 อัลลีล ความสัมพันธ์ระหว่างอัลลีล = Incomplete Dominance A & a (A= 2 , a =1) B & b (B= 2 , b =1) C & c (C= 2 , c =1)
  70. 73. AA = BB = CC = 4 , aa = bb = cc=2 , Aa = Bb = Cc = 3 A, B, C สีแดง a, b, c สีจาง แดงเข้ม ลดลงตามลำดับ จาง แสดงผลแบบสะสม AABBCC AaBBCC AABbCC AABBCc aabbcc (12) (11) (6)
  71. 74. P: ( แดงเข้ม ) AABBCC X aabbcc ( จาง ) (12) (6) F 1 self AaBbCc X AaBbCc (9) (9) F 1 : AaBbCc ( แดง ) (9) F 2 : AABBCC a abbcc ( แดงเข้ม ) (12) ลดลงตามลำดับ ( จาง ) (6)
  72. 75. Interaction of Genes <ul><li>ลักษณะที่ศึกษาถูกควบคุมด้วยยีนมากกว่า 1 คู่ </li></ul><ul><li>ปฏิกิริยาร่วมกันระหว่างยีนที่ควบคุมลักษณะนั้น ทำให้เกิด phenotype ชนิดใหม่ที่ไม่เคยเกิดใน ชั่วรุ่นพ่อแม่ </li></ul><ul><li>จำแนกได้เป็น 7 แบบ </li></ul>
  73. 76. Interaction of Genes <ul><li>Atavism (Reversion) => F 2 = 9 : 3 : 3 : 1 </li></ul><ul><li>Complementary Factors => F 2 = 9 : 7 </li></ul><ul><li>Supplementary Factors => F 2 = 9 : 3 : 4 </li></ul><ul><li>Epistasis => F 2 = 12 : 3 : 3 : 1 </li></ul><ul><li>Inhibitary Factors => F 2 = 13 : 3 </li></ul><ul><li>Duplicated Factors => F 2 = 15 : 1 </li></ul><ul><li>Polymerism => F 2 = 9 : 6 : 1 </li></ul>
  74. 77. ข้อสังเกตเกี่ยวกับ Interaction of Genes ใน Course นี้ <ul><li>ลักษณะที่ศึกษาเป็นลักษณะเดียว </li></ul><ul><li>ถูกควบคุมด้วยยีนมากกว่า 1 คู่ ( ตย . Course นี้ = 2 คู่ ) </li></ul><ul><li>ยีนอยู่บน Autosome, Dialleles, Complete Dom. </li></ul><ul><li>Independent Assortment </li></ul><ul><li>หลักเกณฑ์การวิเคราะห์ทำนองเดียวกับ Dihybrid Cross (9:3:3:1) </li></ul>
  75. 78. P : F 1 : F 1 Self F 2 : พันธุ์แท้ 1 X พันธุ์แท้ 2 ( ยีน = A&a, B&b) AaBb AaBb A_B_ : A_bb : aaB_ : aabb = 9:3:3:1 9/16 : 3/16 : 3/16 : 1/16 AABB aabb (etc.) A A bb aaBB (etc.) AaBb x
  76. 79. 1. Atavism (Reversion) => F2 = 9 : 3 : 3 : 1 ตย . (1) พันธุกรรมของลักษณะสีขนหนู ขนสีดำ X ขนสีเหลือง ขนสีเทา ขนสีเทา : ขนสีดำ : ขนสีเหลือง : ขนสีครีม = 9:3:3:1 ยีนคุม 2 คู่ , ปฏิกิริยาร่วมกันระหว่างยีนเด่นทั้งคู่ และยีนด้อยทั้งคู่จะแสดงลักษณะใหม่ออกมา P : F 1 : F 2 : สรุป
  77. 80. วิธีคิด จำนวน Pop. ใน F 2 = 9+3+3+1 = 16 = 4 2 = 4 n จำนวนยีนที่คุมลักษณะนี้ = n = 2 คู่ (A&a , B&b) ขนสีเทา พบใน F 1 ( แบบเดียว ) และพบใน F 2 มากที่สุด (9/16) = A_B_ ขนสีครีม พบเฉพาะใน F 2 ( ไม่พบใน P และ F 1 ) และ พบน้อยที่สุด (1/16) = aabb ขนสีดำ ขนสีเหลือง - พบในชั่วรุ่น P ไม่พบใน F 1 - พบใน F 2 เท่ากัน = 3/16 = A_bb และ / หรือ aaB_
  78. 81. A = ขนสีดำ , a = ขนสีครีม B = ขนสีเหลือง , b = ขนสีครีม ปฏิกิริยาร่วมกันระหว่าง A กับ B ทำให้เกิด ขนสีเทา A_B_ = ขนสีเทา , aabb = ขนสีครีม A_bb = ขนสีดำ , aaB_ = ขนสีเหลือง กำหนดให้ยีนทั้ง 2 คู่ เป็นดังนี้
  79. 82. Genotype ของ Phenotype จากผลการทดลอง ขนสีดำ (Aabb) x ขนสีเหลือง (aaBB) ขนสีเทา (AaBb) 9/16 A_B_ : 3/16 A_bb : 3/16 aaB_ : 1/16 aabb ขนสีเทา : ขนสีดำ : ขนสีเหลือง : ขนสีครีม P : F 1 : F 2 :
  80. 83. Atavism Rose  Wyandotte Pea Bramas Single Leghorn Rose x Pea Walnut ตย . (2) พันธุกรรมของลักษณะหงอนไก่
  81. 84. ผลการทดลอง Rose x Pea Walnut Walnut : Rose : Pea : Singl e 9 : 3 : 3 : 1 P : F 1 : F 2 :
  82. 85. วิธีคิด => แนวเดียวกับสีขนหนู (A&a , B&b) F 1 => Walnut = AaBb P => Rose = Aabb , Pea = aaBB F 2 => Walnut = 9/16 = A_B_ Single = 1/16 = aabb Rose = 3/16 = A_bb Pea = 3/16 = aaB_
  83. 86. 2. Complementary Factors ( => F 2 = 9:7) ตย . พันธุกรรมของปริมาณ Cyanide ใน white clovers white clovers เป็นพืชอาหารสัตว์ ปริมาณ Cyanide สูง (high) => เจริญเติบโตดี => เป็นที่ต้องการ ปริมาณ Cyanide ต่ำ (low) => เจริญเติบโตช้า => ไม่เป็นที่ต้องการ
  84. 87. ผลการทดลอง พันธุ์ A = low x low = พันธุ์ B high high : low = 9 : 7 P  F 1 : F 2 :
  85. 88. วิธีคิด จำนวน Pop. ใน F 2 = 9+7 = 16 + 4 2 = 4 n จำนวนยีนคุม = n = 2 คู่ (L&l , H&h) F 1 =>  high = Ll Hh F 2 =>  high = 9/16L_H_ = 9/16 => low = 3/16 L_hh , 3/16 llH_ , 1/16 llhh = 7/16 สรุป ยีนเด่นทั้งคู่แสดงผลแบบหนึ่ง , ยีนด้อยทั้งคู่ และ ยีนเด่นคู่ใดคู่หนึ่ง ( คู่เดียว ) แสดงผลอีกแบบหนึ่ง
  86. 89. Genotype ของ Phenotype จากผลการทดลอง 9/16 L_H_ , 3/16 L_hh , 3/16 llH_ , 1/16 llhh 9/16 high 7/16 low พันธุ์ A = low = LLhh x llHH = low = พันธุ์ B LlHh = high P : F 1 : F 2 :
  87. 90. 3. Supplementary Factors ( => F 2 = 9:3:4) ตย . พันธุกรรมของลักษณะสีขนหนู Black x Albino A q outi P : F 1 : F 2 : Aqouti : Black : Albino = 9 : 3 : 4
  88. 91. ยีนคุม 2 คู่   C & c , A & a C = Color , c = Colorless => Albino A = Aqouti , a = Black A และ a จะแสดงออกได้เมื่ออยู่กับ C_ ถ้า A และ a อยู่กับ cc จะไม่แสดงออก = Colorless = Albino นั่นคือยีนคู่หนึ่ง (C&c) มีอิทธิพลกดทับการแสดงออกของ ยีนอีกคู่หนึ่ง (A&a)
  89. 92. Genotype ของ Phenotype จากผลการทดลอง Black (CCaa) x Albino (ccAA) Aqouti (CcAa) P : F 1 : F 2 : 9/16 C_A_ : 3/16 C_aa : 3/16 ccA : 1/16 ccaa 9/16 Aqouti : 3/16 Black : 4/16 Albino
  90. 93. 4. Epistasis ( อัตราส่วน F 2 = 12 : 3 : 1) ตย . พันธุกรรมของลักษณะสีขนสุนัข Bown x White White P : F 1 : F 2 : White : Black : Bown = 12 : 3 : 1
  91. 94. ยีนคุม 2 คู่   B&b , I&i B = Black , b = Brown I = ไม่มี pigment , i = มี pigment ยีน I ( ไม่มี pigment) ข่มการแสดงออกของยีน B และ b ยีน B และ b จะแสดงผลเมื่ออยู่กับ ii
  92. 95. Genotype ของ Phenotype จากผลการทดลอง Bown (iibb) x White (IIBB) White (IiBb) P : F 1 : F 2 : 9/16 I_B_ : 3/16 I_bb : 3/16 iiB_ : 1/16 iibb 12/16 White , 3/16 Black , 1/16 Brown
  93. 96. 5. Inhibitary Factors ( อัตราส่วน F 2 = 13:3) ตย . พันธุกรรมของลักษณะสีใบข้าว Green x Purple Green P : F 1 : F 2 : Green : Purple = 13 : 3
  94. 97. ยีนคุม 2 คู่ =>  I&i , P&p P = Purple ทำให้เกิดการสร้างสารสีม่วง (Anthocyanin) p = ไม่สร้างสารสีม่วง = แสดงผลเป็นสีเขียวจาก Chlorophyll Purple = iiP_ Green = I_P_ , I_pp , iipp I = Inhibitary factor = จะ ยับยั้งไม่ให้ P แสดงผล
  95. 98. Genotype ของ Phenotype จากผลการทดลอง Green (IIpp) x Purple (iiPP) Green (IiPp) P : F 1 : F 2 : 9/16 I_P_ : 3/16 I_pp : 3/16 iiP_ : 1/16 iipp 13/16 Green 3/16 Purple
  96. 99. 6. Duplicated Factors ( อัตราส่วน F 2 : 15 : 1) ตย . พันธุกรรมของลักษณะ awn ( หนวดข้าว ) ในเมล็ดข้าว awn x awnless awn P : F 1 : F 2 : awn : awnles = 15 : 1
  97. 100. ยีนคุม 2 คู่   A & a , B & b A = awn , a = awnless B = awn , b = awnless ปฏิกิริยาระหว่าง A และ B (A_B_) จะแสดงผล เหมือนกับ A_bb และ aaB_ คือ awn awnless = aabb เท่านั้น
  98. 101. Genotype ของ Phenotype จากผลการทดลอง awn (AABB) x awnless (aabb) awn (AaBb) P : F 1 : F 2 : 9/16 A_B_ : 3/16 A_bb : 3/16 aaB_ : 1/16 aabb 15/16 awn : 1/16 awnless
  99. 102. 7. Polymerism ( อัตราส่วน F 2 = 9:6:1) deep red x white deep red P : F 1 : F 2 : deep red : light red : white = 9:6:1 ตย . พันธุกรรมของสี Pericarp ในเมล็ดข้าวสาลี
  100. 103. ยีนคุม 2 คู่   A & a , B & b A = red , a = white B = red , b = white A_ และ B_ เมื่ออยู่ด้วยกันจะแสดงผลแบบสะสม = deep red A_bb และ aaB_ แสดงผลเป็น light red aabb แสดงผลเป็น white
  101. 104. Genotype ของ Phenotype จากผลการทดลอง deep red (AABB) x white (aabb) deep red (AaBb) P : F 1 : F 2 : 9/16 A_B_ : 3/16 A_bb : 3/16 aaB_ : 1/16 aabb 9/16 deep red , 6/16 light red , 1/16 white
  102. 105. Cytoplasmic Inheritance
  103. 106. Development of Higher Organism Female Adult (2n) Male Adult (2n) Meiosis Meiosis Sperm (n) Embryo (2n) Egg (n) Mitosis Zygote (2n) Mitosis Mitosis Fertilization
  104. 107. Fertilization <ul><li>การผสมระหว่าง Nucleus ของ Egg (n) กับ Sperm (n) </li></ul><ul><li>ได้เป็น </li></ul>Zygote (2n) ต้นตอของ ทุก somatic cell ในตัวตนของสิ่งมีชีวิตนั้น มี gene ใน Chromosome เหมือนกัน เพราะว่า Mitosis
  105. 108. Genes Chromosome Cytoplasm Organelles บางอย่าง <ul><li>Extrachromosomal genes </li></ul><ul><li>Plasma genes </li></ul>
  106. 109. Cytoplasm ของ Zygote Cytoplasm ของ Egg ถ่ายทอดผ่านทางแม่เท่านั้น
  107. 110. ตัวอย่าง Plasma Gene <ul><li>ใน Plastid </li></ul><ul><ul><li>ลักษณะสีในกิ่งและใบของต้นบานเย็น Mirabilis jalapa </li></ul></ul><ul><li>ใน Mitochondria </li></ul><ul><ul><li>ลักษณะ Colony ขนาดเล็กในยีสต์ ( Saccharomyces cerevisiae ) </li></ul></ul><ul><li>Kappa Particles in Paramecium </li></ul>
  108. 111. Maternal Effect Gene Gene Genotype ของแม่จะเป็นตัวกำหนด Phenotype ของลูก ตัวอย่าง การเวียนของเปลือกหอย Limnaea peregra เวียนขวา = Dextral = D เวียนซ้าย = Sinistral = d Complete Dominant
  109. 112. Genotype ของแม่ Phenotype ของลูก DD  เวียนขวา Dd  เวียนขวา dd  เวียนซ้าย Genotype ของพ่อ และลูก ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ Phenotype การเวียนของเปลือกหอยในลูก
  110. 113. P : แม่ พ่อ DD dd F 1 : DD = เวียนขวา F 2 : DD : Dd : dd = เวียนขวาทั้งหมด F 3 : DD, DD : Dd : dd, dd เวียนขวา เวียนซ้าย เวียนขวา
  111. 114. P : พ่อ แม่ DD dd F 1 : DD = เวียนซ้าย F 2 : DD : Dd : dd = เวียนขวาทั้งหมด F 3 : DD, DD : Dd : dd, dd เวียนขวา เวียนซ้าย เวียนขวา

×