SlideShare a Scribd company logo

Chimeg

Z
zayachimeg
1 of 15
Download to read offline
Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын
      11 жилийн 2-р сургууль


     Холбоо үг,
түүний утга хэрэглээ
           /3 цаг/



          7-р анги
Зорилго

Холбоо үгийг таних
Утга үүргийг тайлбарлах
Холбоо үгийг ангиллаар нь нэрлэж сурах
Хэлц ба хэлц бус холбоо үгийн ялгааг
 таних, тайлбарлаж чадах
Зургийг ажиглаад онцлогийг
        ярилцаарай
Ялгаа
        Үг              Холбоо үг
Бие даан утга      Хоёр ба түүнээс
 илэрхийлнэ.        дээш үг нийлж нэг
                    утга санаа
                    илэрхийлнэ.
Холбоо үгийн ангилал
  Чөлөөт-хэлц бус       Чөлөөт бус- хэлц
                           Үгийнсанжсан
Дагуул үг               Утгазүйжсэн
Цөм үгээс бүтнэ.        Хэлзүйжсэн
       Онцлог           Бүхэлзүйжсэн
Дагуул үгийг чөлөөтэй   онцлог:
 өөрчилж сольж
 болно.                 Аль нэг үгийг нь
                         солиход утга нь
                         алдагдана.
ХЭЛЦ БУС ХОЛБОО ҮГ
               Цэлмэг тэнгэр-
                чөлөөт, нэрийн холбоо, хамжих арга
                Цайвар хөх-чөлөөт, нэрийн, хамжих
                  арга
Цэлмэг тэнгэр Хөх туяа-чөлөөт, нэрийн, хамжих арга
 цайвар     хөх
 туяагаар       Туяагаар гийгүүлэх-
 ертөнцийг      чөлөөт, үйлийн, найрах
 гийгүүлнэ.
                Ертөнцийг гийгүүлэх-чөлөөт, үйлийн,
                  найрах арга

                Тэнгэр гийгүүлэх-харилцан угсарсан
                  холбоо үг

Recommended

холбоо үг
холбоо үг холбоо үг
холбоо үг jiguurten
 
монгол хэлний хичээлийн лавлах
монгол хэлний хичээлийн лавлахмонгол хэлний хичээлийн лавлах
монгол хэлний хичээлийн лавлахNyamzaya Gerelzaya
 
эсрэг ба ойролцоо үг
эсрэг ба ойролцоо үгэсрэг ба ойролцоо үг
эсрэг ба ойролцоо үгpvsa_8990
 
9. хүүрнэмж эх
9. хүүрнэмж эх9. хүүрнэмж эх
9. хүүрнэмж эхoogii553
 
10 анги уран зохиолын хичээл 4 цаг шүлэг
10 анги уран зохиолын хичээл 4 цаг шүлэг10 анги уран зохиолын хичээл 4 цаг шүлэг
10 анги уран зохиолын хичээл 4 цаг шүлэгBaigalBaigalmaa
 

More Related Content

What's hot

баймж бүтээврийн утга
баймж бүтээврийн утгабаймж бүтээврийн утга
баймж бүтээврийн утгаmuuduu
 
Oguulberiin baimj
Oguulberiin baimjOguulberiin baimj
Oguulberiin baimjsaixana
 
монголын нууц товчоо
монголын нууц товчоомонголын нууц товчоо
монголын нууц товчооShine Naran school
 
Уран зохиол
Уран зохиол Уран зохиол
Уран зохиол ssuser8ad4021
 
Найруулга зүй
Найруулга зүйНайруулга зүй
Найруулга зүйNooyoJamgan
 
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilaltelmenten
 
Lecture 14 15
Lecture 14 15Lecture 14 15
Lecture 14 15telmenten
 
цөм ба цөм бус өгүүлбэр 5р анги
цөм ба цөм бус өгүүлбэр 5р ангицөм ба цөм бус өгүүлбэр 5р анги
цөм ба цөм бус өгүүлбэр 5р ангиenhstesteg
 
6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилалoogii553
 
Utga shiljuuleh ur 6
Utga shiljuuleh ur 6Utga shiljuuleh ur 6
Utga shiljuuleh ur 6oyunaadorj
 

What's hot (20)

Ugzuin zadlal
Ugzuin zadlalUgzuin zadlal
Ugzuin zadlal
 
баймж бүтээврийн утга
баймж бүтээврийн утгабаймж бүтээврийн утга
баймж бүтээврийн утга
 
найруулгын эхийг ангилах нь
найруулгын эхийг ангилах ньнайруулгын эхийг ангилах нь
найруулгын эхийг ангилах нь
 
үзүүлэн
үзүүлэнүзүүлэн
үзүүлэн
 
Oguulberiin baimj
Oguulberiin baimjOguulberiin baimj
Oguulberiin baimj
 
монголын нууц товчоо
монголын нууц товчоомонголын нууц товчоо
монголын нууц товчоо
 
Уран зохиол
Уран зохиол Уран зохиол
Уран зохиол
 
Тууль
Тууль Тууль
Тууль
 
тэмдэг нэр
тэмдэг нэртэмдэг нэр
тэмдэг нэр
 
ж.л эвэр өгүүллэг
ж.л эвэр өгүүллэг ж.л эвэр өгүүллэг
ж.л эвэр өгүүллэг
 
Найруулга зүй
Найруулга зүйНайруулга зүй
Найруулга зүй
 
лабугайн нулимс
лабугайн нулимслабугайн нулимс
лабугайн нулимс
 
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
 
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulelMongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
 
Lecture 14 15
Lecture 14 15Lecture 14 15
Lecture 14 15
 
хэлний дүрслэх хэрэглүүр
хэлний дүрслэх хэрэглүүрхэлний дүрслэх хэрэглүүр
хэлний дүрслэх хэрэглүүр
 
8. ж.нэр бүтэх арга
8. ж.нэр бүтэх арга  8. ж.нэр бүтэх арга
8. ж.нэр бүтэх арга
 
цөм ба цөм бус өгүүлбэр 5р анги
цөм ба цөм бус өгүүлбэр 5р ангицөм ба цөм бус өгүүлбэр 5р анги
цөм ба цөм бус өгүүлбэр 5р анги
 
6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал
 
Utga shiljuuleh ur 6
Utga shiljuuleh ur 6Utga shiljuuleh ur 6
Utga shiljuuleh ur 6
 

Similar to Chimeg

6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулга
6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулга6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулга
6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулгаotgonerdeneotgonerdene
 
11 р анги монгол хэл
11 р анги монгол хэл11 р анги монгол хэл
11 р анги монгол хэлbadmaaa
 
Word tsahim hereglegdehuun
Word tsahim hereglegdehuunWord tsahim hereglegdehuun
Word tsahim hereglegdehuunMyagmartsetseg
 
Word tsahim hereglegdehuun
Word tsahim hereglegdehuunWord tsahim hereglegdehuun
Word tsahim hereglegdehuunMyagmartsetseg
 
зайны сургалт
зайны сургалтзайны сургалт
зайны сургалтxuu2001
 
ъ тэмдгийн бататгал
ъ тэмдгийн бататгалъ тэмдгийн бататгал
ъ тэмдгийн бататгалBaagii Bataa
 
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухайМонгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухайNational University Of Mongolia
 
Lecture 9.
Lecture 9.Lecture 9.
Lecture 9.Ge Go
 
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilaltelmenten
 

Similar to Chimeg (20)

6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулга
6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулга6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулга
6-р ангийн монгол хэлний хичээл өгүүлбэрийн найруулга
 
монгол бичиг
монгол бичиг монгол бичиг
монгол бичиг
 
11 р анги монгол хэл
11 р анги монгол хэл11 р анги монгол хэл
11 р анги монгол хэл
 
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulelMongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
Mongol angli helnii niilmel uguulberiin zeregtsuulel
 
Altnaa222
Altnaa222Altnaa222
Altnaa222
 
Mongol angli helnii temdeg uge
Mongol angli helnii temdeg ugeMongol angli helnii temdeg uge
Mongol angli helnii temdeg uge
 
Word tsahim hereglegdehuun
Word tsahim hereglegdehuunWord tsahim hereglegdehuun
Word tsahim hereglegdehuun
 
Word tsahim hereglegdehuun
Word tsahim hereglegdehuunWord tsahim hereglegdehuun
Word tsahim hereglegdehuun
 
Үгийн утга гэж юу вэ
Үгийн утга гэж юу вэҮгийн утга гэж юу вэ
Үгийн утга гэж юу вэ
 
зайны сургалт
зайны сургалтзайны сургалт
зайны сургалт
 
ъ тэмдгийн бататгал
ъ тэмдгийн бататгалъ тэмдгийн бататгал
ъ тэмдгийн бататгал
 
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухайМонгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
 
Lecture 9.
Lecture 9.Lecture 9.
Lecture 9.
 
Mongol helnii horshih yos
Mongol helnii horshih yosMongol helnii horshih yos
Mongol helnii horshih yos
 
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
 
ь тэмдэг
ь тэмдэгь тэмдэг
ь тэмдэг
 
хичээл 3
хичээл 3хичээл 3
хичээл 3
 
сэдэв
сэдэвсэдэв
сэдэв
 
Zulnii temdeg
Zulnii temdegZulnii temdeg
Zulnii temdeg
 
Zulnii temdeg
Zulnii temdegZulnii temdeg
Zulnii temdeg
 

Chimeg

  • 1. Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын 11 жилийн 2-р сургууль Холбоо үг, түүний утга хэрэглээ /3 цаг/ 7-р анги
  • 2. Зорилго Холбоо үгийг таних Утга үүргийг тайлбарлах Холбоо үгийг ангиллаар нь нэрлэж сурах Хэлц ба хэлц бус холбоо үгийн ялгааг таних, тайлбарлаж чадах
  • 4. Ялгаа Үг Холбоо үг Бие даан утга Хоёр ба түүнээс илэрхийлнэ. дээш үг нийлж нэг утга санаа илэрхийлнэ.
  • 5. Холбоо үгийн ангилал Чөлөөт-хэлц бус Чөлөөт бус- хэлц Үгийнсанжсан Дагуул үг Утгазүйжсэн Цөм үгээс бүтнэ. Хэлзүйжсэн Онцлог Бүхэлзүйжсэн Дагуул үгийг чөлөөтэй онцлог: өөрчилж сольж болно. Аль нэг үгийг нь солиход утга нь алдагдана.
  • 6. ХЭЛЦ БУС ХОЛБОО ҮГ Цэлмэг тэнгэр- чөлөөт, нэрийн холбоо, хамжих арга Цайвар хөх-чөлөөт, нэрийн, хамжих арга Цэлмэг тэнгэр Хөх туяа-чөлөөт, нэрийн, хамжих арга цайвар хөх туяагаар Туяагаар гийгүүлэх- ертөнцийг чөлөөт, үйлийн, найрах гийгүүлнэ. Ертөнцийг гийгүүлэх-чөлөөт, үйлийн, найрах арга Тэнгэр гийгүүлэх-харилцан угсарсан холбоо үг
  • 7. Үгийнсанжсан холбоо үг Онцлог: Жишээ: Шууд утгатай Эрүүл энх Дүрслэх ур маягаар Өдөр шөнө бүтээгүй Номын сан Нэр томьёоны Төмөр зам шинжтэй Мөрдөн байцаагч Нэг ухагдахуун Засаг дарга илтгэнэ. Тас цохь
  • 8. Утгазүйжсэн холбоо үг Жишээ: Онцлог: Үхрийн нүд Шууд бус утгатай Явган хашаа Дүрслэх ур маягаар Шалзан хадаас бүтнэ Үхэр чулуу Түүхэн уламжлалын Загасан талх шинжтэй байна Чөдрийн ганц Баймж утга илтгэнэ. Хилэн хар Тогооны хүн Гар татах Хонин гүрвэл
  • 9. Хэлзүйжсэн холбоо үг Онцлог: Жишээ: Авч явах Аль нэг үг нь үгийн Сурагч болох сангийн утгаа гээж туслах үүрэгтэй Уйлаад унах болсон. Сурахын тулд Ув улаан Үндэс язгуурыг Гэрийн хойно бүрэн ба бүрэн бус давтсан Алсын алсад Маш сайн Яван явсаар
  • 10. Бүхэлзүйжсэн холбоо үг Жишээ: Онцлог: Халзан Тавхай Бүхэл хэсгийн утгыг заана Хөхөө шувуу Аль нэг нь тодорхой, нөгөө Таван жил нь ерөнхий утга илтгэнэ Энэ хүн Нэг нь нөгөөгүйгээр байж Чимгээ багш болохгүй Дөрвөн улирал Эцсийнх нь өмнөхөө Аль эрт тодотгоно Эмгэн Должин Би өөрөө
  • 11. Дасгал-1 Б ХЗ З Туул голын тухай УЗ амтай болгон ХЗ шагширч байна.
  • 12. Дасгал-2 дараах холбоо үгсийг нэртэй нь харгалзуулаарай 1. ҮС+ХЗ А. орон орноос ирсэн байна. 2. УЗ+БЗ Б. голоо тасартал гомдох боллоо. 3. ХЗ+ХЗ В. Үржил шимт газар шороо 4. УЗ+ХЗ Г. Эх орны ирээдүйн төлөө 5. ҮС+ҮС Д. хүйтэн харцтай тэр хүн
  • 13. Дасгал-3 Дараах холбоо үгийг нэртэй нь харгалзуулаарай. Хөхөө шувуу донгодож А.ҮС+ҮС байна. Б. БЗ+ХЗ Мөнгөн өвлийн нэгэн шөнө В. ХЗ+ҮС Төмөр замын өртөөн дээр Гэрийн гадаа гэдэн годон Г. УЗ+БЗ Өдөр шөнөгүй ажиллаж Д.ҮС+ХЗ хөдөлмөрлөнө.
  • 14. Дүгнэлт Холбоо үгийг утга үүргээр нь Холбоо үг Чөлөөт холбоо үг Хоёр ба түүнээс дээш үгс нийлж Чөлөөт бус холбоо үг нэг утга санаа гэж ангилна. илэрхийлэхийг Чөлөөт бус холбоо үг хэлнэ. нь нэг утга илэрхийлэх тул өгүүлбэрт нэг гишүүн болно.
  • 15. Бие даалт Чөлөөт бус холбоо үг Өгүүлбэрээс тэмдэг нэрийг төрөл тус бүрт 10 түүж, шинжээр нь ангилж жишээ бичнэ үү. бичээрэй. Энгийн өгүүлбэр 5-ыг Өгүүлбэрийн тодотгол бичиж чөлөөт холбоо гишүүдийг түүж бичээрэй. үгсийг тайлбарлана уу. Өгүүлбэрээс байц гишүүнийг түүж бичээрэй. Сонгосон өгүүлбэрийн цөм бүтцийг бичиж тодорхойлоорой.