YapıSıNa GöRe CüMle TüRleri

14,307 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
14,307
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
43
Actions
Shares
0
Downloads
30
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

YapıSıNa GöRe CüMle TüRleri

  1. 1. YAPISINA GÖRE CÜMLE ÇEŞİTLERİ
  2. 2. <ul><li>YAPISINA GÖRE CÜMLE ÇEŞİTLERİ </li></ul>BASİT CÜMLE BAĞLI CÜMLE BİRLEŞİK CÜMLE SIRALI CÜMLE
  3. 3. BASİT CÜMLE
  4. 4. <ul><li>Gömleğindeki leke çıkmamış. </li></ul><ul><li>İki tepenin arasından güneşi görüyorum. </li></ul><ul><li>Kiraz ağacı dallarını eğmiş. </li></ul><ul><li>Koşarak sınıfa girdi. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerdeki fiil kökenli sözcük sayısını belirtiniz. </li></ul><ul><li>İçerdiği yargı sayısı bakımından diğerlerinden farklı olan cümleyi belirtiniz. </li></ul>
  5. 5. <ul><li>Basit Cümle: Tek bir yargı içeren, içinde </li></ul><ul><li>yan cümlecik ya da iç cümle bulunmayan </li></ul><ul><li>cümlelere basit cümle denir. </li></ul><ul><li>Pamuk işçileri erkenden yola çıktılar. </li></ul><ul><li>yüklem </li></ul>
  6. 6. BİRLEŞİK CÜMLE
  7. 7. <ul><li>BİRLEŞİK CÜMLE </li></ul>GİRİŞİK BİRLEŞİK C. KOŞULLU BİRLEŞİK C. İÇ İÇE BİRLEŞİK C. Kİ’Lİ BİRLEŞİK C.
  8. 8. GİRİŞİK BİRLEŞİK CÜMLE
  9. 9. <ul><li>Oraya gitmek, tehlikelidir. </li></ul><ul><li>Dün seyrettiğimiz filmi, kimse beğenmemiş. </li></ul><ul><li>Evi güzelce temizleyerek, eşyaları yerleştirdik. </li></ul><ul><li>Deveyi yardan uçuran, bir tutam ottur. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerdeki fiilimsileri bulunuz. </li></ul><ul><li>Bu cümlelerde kaçar tane yargı vardır? </li></ul>
  10. 10. <ul><li>Girişik Birleşik Cümle: Bir temel cümleyle bir ya da birkaç yancümlecikten oluşan cümlelerdir. </li></ul><ul><li>Yancümlecik: İsim fiil, sıfat fiil veya zarf fiillerle kurulan ve temel cümlenin anlamına katkıda bulunan cümleciklerdir. </li></ul><ul><li>Irmağa giden yol , kasabadan kurtulunca, şeftali </li></ul><ul><li>1. Yan cümlecik(sıfat fiil, özne) 2.yan cümlecik(zarf fiil, zarf tüm.) </li></ul><ul><li>bahçeleri arasından geçerdi. </li></ul><ul><li>Temel Cümle </li></ul>
  11. 11. <ul><li>Bir tabakta 7 tane portakal var. Bu portakalları, 7 çocuğa birer tane bütün portakal vererek paylaştırın ve hâlâ tabakta bir portakal kalsın? </li></ul>
  12. 12. <ul><li>Aşağıdaki cümleleri yapısı bakımından inceleyerek türünü belirtiniz. </li></ul><ul><li>Çalışan kazanır. </li></ul><ul><li>Kitap okumak bizi cahillikten kurtarır. </li></ul><ul><li>Buraya orman yolundan geldik. </li></ul><ul><li>Ödevini yapınca, dışarı çıkabilirsin. </li></ul>
  13. 13. KOŞULLU BİRLEŞİK CÜMLE
  14. 14. <ul><li>Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yargının gerçekleşmesi şarta bağlıdır. </li></ul><ul><li>Sesimi duyunca, yanıma koştu. </li></ul><ul><li>Bu sınavı kazanırsa, geleceğini garanti altına alır. </li></ul><ul><li>Hatasını anlayıp, özür diledi. </li></ul><ul><li>Sınıfa gülerek girdi. </li></ul>
  15. 15. <ul><li>Koşullu Birleşik Cümle: Yancümleciğin yüklemi koşul kipiyle çekimlenmiş olan birleşik cümlelerdir. </li></ul><ul><li>Çok parası varsa , yoksullara yardım etsin. </li></ul><ul><li>Yancümlecik(koşul,z.t.) temel cümle </li></ul><ul><li>Ses duyarsan , bana haber ver . </li></ul><ul><li>Yancümlecik(koşul) temel cümle </li></ul>
  16. 16. İÇ İÇE BİRLEŞİK CÜMLE
  17. 17. <ul><li>“ Ben bir köy çocuğuyum.” diyordu yabancı. </li></ul><ul><li>Gelirken meyve almayı unutma, demiştim. </li></ul><ul><li>Sen üzülürsün, diye söylemediler. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümleleri daha önceki örnek cümlelerle karşılaştırınız.aradaki farkı belirtiniz. </li></ul><ul><li>Bu cümlelerdeki yancümlecikleri gösteriniz. </li></ul>
  18. 18. <ul><li>İç içe Birleşik Cümle: Başkasına ya da bize ait bir cümlenin başka bir cümlenin içinde tamamlayıcı olarak kullanılmasıyla oluşan birleşik cümlelerdir. </li></ul><ul><li>Rehber “ Beni takip edin .” diye seslendi. </li></ul><ul><li>Yancümlecik </li></ul>
  19. 19. Kİ’Lİ BİRLEŞİK CÜMLE
  20. 20. <ul><li>Duydum ki; unutmuşsun gözlerimin rengini. </li></ul><ul><li>Sizi aradım ki; düşüncelerimi açıklayayım. </li></ul><ul><li>Biliyorum ki; sizi hiç unutmayacaklar. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümleleri inceleyerek, ki’nin cümlelerdeki görevini açıklayınız. </li></ul><ul><li>Bu cümlelerdeki yancümlecikleri bulunuz. </li></ul><ul><li>Bu cümle türünün diğer cümle türlerinden farkları nelerdir? </li></ul>
  21. 21. <ul><li>Ki’li Birleşik Cümle: Yan cümleciğin ki bağlacıyla kendisinden önceki temel cümleye bağlanmasıyla oluşan birleşik cümledir. </li></ul><ul><li>Beni dinle ki, söylediklerimi anlayasın . </li></ul><ul><li>Temel cümle yancümlecik(Zarf tümleci) </li></ul><ul><li>Anladım ki , onunla anlaşmak çok zor. </li></ul><ul><li>Temel cümle yancümlecik(nesne) </li></ul>
  22. 22. 3.SIRALI CÜMLE
  23. 23. <ul><li>Siz de biliyorsunuz;o ,kardeşlerinin en küçüğüdür. </li></ul><ul><li>Yemeğini yedi,sofrayı topladı, bulaşıkları yıkadı. </li></ul><ul><li>Dağlarda karlar erimiş, nehirler kabarmıştı. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümlelerde kaçar tana yargı vardır? </li></ul><ul><li>Bu yargılar nasıl birbirine bağlanmıştır? </li></ul><ul><li>Yan yana sıralanmış cümleler arasında anlam bağıntısı var mı? </li></ul>
  24. 24. <ul><li>Sıralı Cümle: en az iki bağımsız cümleden oluşan ve aralarında anlam bağıntısı virgül ya da noktalı virgülle belirlenen cümlelere sıralı cümle denir. </li></ul><ul><li>Ben onu iyi tanırım ; çok dürüst bir çocuktur . </li></ul><ul><li>1.cümle 2.cümle </li></ul>
  25. 25. BAĞLI CÜMLE
  26. 26. <ul><li>Sabahı severim , çünkü sabah aydınlıkların başlangıcıdır. </li></ul><ul><li>Çocuk oyuncağını arıyor, fakat bir türlü bulamıyordu. </li></ul><ul><li>Bir daha aramadınız; demek ki, bizi unuttunuz. </li></ul><ul><li>Yukarıdaki cümleler arasındaki bağlantı nasıl yapılmıştır? </li></ul><ul><li>Bu cümlelerin sıralı cümlelerden farkı nedir? </li></ul>
  27. 27. <ul><li>Bağlı Cümle: En az iki bağımsız cümleden oluşan ve aralarındaki anlam bağıntısı bağlaçlarla sağlanan cümlelere bağlı cümle denir. </li></ul><ul><li>Bugün hava çok soğuk , ama biz dışarı çıkmak </li></ul><ul><li>1. cümle bağlaç 2. cümle </li></ul><ul><li>zorundayız. </li></ul>
  28. 28. <ul><li>Aşağıdaki cümleleri yapısı bakımından inceleyerek türünü belirtiniz. </li></ul><ul><li>Kitap, en iyi arkadaştır. </li></ul><ul><li>Okuldan yürüyerek geldim. </li></ul><ul><li>Taze sebze yiyip, bol su içmeliyiz. </li></ul><ul><li>Buralara geldim, ama gidemedim. </li></ul><ul><li>İlaçlarımı düzenli içtim, iyileştim. </li></ul><ul><li>Sizi merak ettim, hemen geldim. </li></ul><ul><li>Çalışmak başarının anahtarıdır. </li></ul>
  29. 29. <ul><li>Son kalan çocuğa portakal, tabakla birlikte verilir. </li></ul>

×