Thai

3,572 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Thai

  1. 1. เรียนรู้สำนวนไทย<br />วิชา ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑<br />กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย<br />เยาวรัตน์ เลิศพิพัฒน์กุล<br />โรงเรียนบ้านขอวิทยา<br />สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำปางเขต 3<br />
  2. 2. ก<br />สาระสำคัญ<br />สำนวนและสุภาษิตไทย มีปรากฏใช้สืบต่อกันมาตั้งแต่โบราณ ซึ่งคำเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งที่สะท้อนให้ทราบถึงอุปนิสัยความเป็นคนช่างสังเกตเจ้าบทเจ้ากลอนของคนไทย สำนวนจึงมีจุดประสงค์มุ่งให้เกิดข้อคิดเตือนใจด้วยการใช้ถ้อยคำที่คล้องจองกัน ทำให้จดจำได้ง่าย และเมื่อจะกล่าวเปรียบเปรยหรือตักเตือนผู้ใดมักจะยกสำนวนเหล่านี้มาใช้พูดกันเสมอ<br />
  3. 3. ข<br />จุดประสงค์การเรียนรู้<br /> บอกความหมายของสำนวนได้ถูกต้อง<br />1<br /> บอกความหมายของสุภาษิตไทยได้ถูกต้อง<br />2<br /> อธิบายลักษณะของสำนวนไทยได้ถูกต้อง<br />4<br /> บอกที่มาของสำนวนไทยได้ถูกต้อง<br />4<br />
  4. 4. ง<br />แบบทดสอบก่อนเรียน<br />1. สำนวนไทยหมายถึง ?<br />ก. คำกล่าวสั้นๆที่สื่อความหมายโดยนัย <br /> แต่เข้าใจกันทั่วไปในสังคมนั้นๆ<br /> ข. คำกล่าวที่มีความหมายตรงตัว<br /> ค. ถ้อยคำของคนโบราณที่มีความหมาย<br /> ง. ถ้อยคำที่มีหรือไม่มีความหมายก็ได้<br />2.สำนวนไทยในข้อใดผิดทั้งหมด ? <br />ก. น้ำลดตอผุด กรวดน้ำคว่ำกะลา<br /> ข. จุดไต้ตำตอ หัวล้านได้แว่น <br /> ค. หัวมังกรท้ายมงกุฎ ขนมผสมน้ำยา<br /> ง. หน้าเนื้อใจเสือ ปากว่าตาขยิบ<br />
  5. 5. จ<br />แบบทดสอบก่อนเรียน<br />4. สุภาษิตในข้อใดผิด ? <br />ก. ข่มเขาควายขืนให้กลืนหญ้า<br /> ข. น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ<br /> ค. ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ<br /> ง. ฆ่าควายเสียดายพริก<br />3. สุภาษิตหมายถึง ?<br />ก. คำพูดที่ไม่มีความหมาย<br />ข. คำพูดที่มีความหมายตรงตัว<br />ค. คำพูดของคนโบราณ<br />ง. คำพูดที่เป็นคติ ถ้อยคำที่กล่าว ดีแล้ว<br />
  6. 6. ฉ<br />แบบทดสอบก่อนเรียน<br />5. ต่างฝ่ายต่างก็ไม่ยอมอ่อนข้อให้กัน ตรงกับสำนวนว่า<br />ก. ขนมพอสมน้ำยา<br /> ข. น้ำกับน้ำมัน<br /> ค. ขมิ้นกับปูน<br /> ง. ขิงก็ราข่าก็แรง<br />6. ผู้ร้ายที่ปล้นบ้านตำรวจ <br /> กล่าวเป็นสำนวนว่าอย่างไร<br /> ก. ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br /> ข. ล้วงคองูเห่า<br /> ค. ขิงก็ราข่าก็แรง<br /> ง. จุดไต้ตำตอ<br />
  7. 7. ช<br />แบบทดสอบก่อนเรียน<br />8. สำนวนในข้อใดมีลักษณะเป็น<br /> บุคลาธิษฐาน <br />ก. กิ้งก่าได้ทอง<br /> ข. ฝนสั่งฟ้าปลาสั่งน้ำ<br /> ค. ทำนาบนหลังคน<br /> ง. ปิดทองหลังพระ<br />7. สำนวนในข้อใดมีลักษณะเป็นความเปรียบหรืออุปมาอุปไมยถึงสิ่งต่างๆ <br />ก. ผ้าเหลืองร้อน<br /> ข. ขาวเหมือนสำลี<br /> ค. หาเช้ากินค่ำ<br /> ง. เชื้อไม่ทิ้งแถว<br />
  8. 8. ซ<br />แบบทดสอบก่อนเรียน<br />10. สำนวนในข้อใดมีที่มาจาก<br /> พฤติกรรมของสัตว์ต่างๆ? <br />ก. นกมีหูหนูมีปีก<br />ข. ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่<br />ค. กระต่ายตื่นตูม<br />ง. ชาวนากับงูเห่า<br />9. สำนวนในข้อใดมีที่มาจากลักษณะ<br /> ทางกายภาพของมนุษย์? <br />ก. ทำนาบนหลังคน<br />ข. ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br />ค. ปากว่าตาขยิบ<br />ง. กินขันหมาก<br />
  9. 9. 1<br />สำนวนสุภาษิตไทย<br />ความหมายของสำนวนไทย<br /> สำนวนไทย หมายถึง คำกล่าวหรือถ้อยคำคมคายสั้นๆ ที่ผูกเข้า<br />เป็นประโยคหรือวลี สื่อความหมายความเข้าใจกันโดยใช้ความหมายโดย<br />นัยแต่สามารถเข้าใจกันทั่วไปในสังคมนั้นๆ<br />
  10. 10. 2<br />สำนวนสุภาษิตไทย<br />ตัวอย่างสำนวนไทย<br />เกลือเป็นหนอน หมายถึง พวกเดียวกันทรยศ<br />คอเป็นเอ็น หมายถึง เถียงอย่างไม่ยอมลดละ<br />ปากว่าตาขยิบ หมายถึง ปากกับใจไม่ตรงกัน<br /> อย่าข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า หมายถึงอย่าบังคับจิตใจกัน<br />
  11. 11. 3<br />สำนวนสุภาษิตไทย<br />ความหมายของสุภาษิต<br />สุภาษิต หมายถึง คำพูดที่เป็นคติ ถ้อยคำที่กล่าวดีแล้ว<br />
  12. 12. 4<br />สำนวนสุภาษิตไทย<br />ตัวอย่างสุภาษิต<br />ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่ หมายถึง ให้พิจารณาให้รอบคอบ<br /> เสียก่อนจึงกระทำ<br /> อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน หมายถึง ไม่ให้เชื่อใจใครง่าย ๆ <br /> ผู้รู้ดีเป็นผู้เจริญ หมายถึง ผู้ที่มีความรู้ดี จะกระทำสิ่งที่สุจริต<br />
  13. 13. 5<br />สำนวนสุภาษิตไทย<br />ลักษณะของสำนวนไทย<br />มีลักษณะเป็นโวหารและมีเสียงสัมผัสกัน หมายถึง สำนวนที่มีลักษณะ<br />ไพเราะด้วยการซ้ำคำ หรือมีสัมผัสคล้องจองกันทั้งสัมผัสพยัญชนะและ<br />สัมผัสสระอยู่ในสำนวนนั้นๆ เช่น ก่อร่างสร้างตัว ขับไล่ไสส่ง<br />
  14. 14. 6<br />สำนวนสุภาษิตไทย<br />ลักษณะของสำนวนไทย<br /> มีลักษณะเป็นความเปรียบหรืออุปมาอุปไมยถึงสิ่งต่างๆ เช่น แก้มแดง<br />เป็นลูกตำลึงสุก ขาวเหมือนสำลี เป็นต้น<br />
  15. 15. 7<br />สำนวนสุภาษิตไทย<br />ลักษณะของสำนวนไทย<br />มีลักษณะเป็นคำคมหรือคำกล่าวที่ให้แง่คิดต่างๆ เช่น ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br />ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ เข็นครกขึ้นภูเขา<br />
  16. 16. 8<br />สำนวนสุภาษิตไทย<br />ลักษณะของสำนวนไทย<br />มีลักษณะเป็นบุคลาธิษฐาน คือ เป็นสำนวนที่นำคำกริยาที่ใช้สำหรับ<br />มนุษย์ไปใช้กับสัตว์หรือสิ่งไม่มีชีวิตต่างๆ ให้มีลักษณะการกระทำและ<br />ความรู้สึกนึกคิดเหมือนมนุษย์ เช่น ฝนสั่งฟ้าปลาสั่งน้ำ น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ เป็นต้น<br />
  17. 17. 9<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางกายภาพและสภาพภูมิศาสตร์<br />สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติในท้องถิ่น เช่น ข้าวนอกนา น้ำสั่งฟ้า ปลาสั่งหนอง<br />จับปูใส่กระด้ง <br />
  18. 18. 10<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />พฤติกรรมของสัตว์ต่างๆ เป็นการเปรียบเปรยพฤติกรรมของสัตว์กับ<br />การกระทำและความรู้สึกของมนุษย์เช่น กระต่ายตื่นตูม ปลาหมอตายเพราะปาก<br />กระต่ายหมายจันทร์<br />
  19. 19. 11<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางกายภาพและสภาพภูมิศาสตร์<br />ลักษณะทางกายภาพของมนุษย์ คือ อวัยวะต่างๆที่เป็นส่วนประกอบ<br />ในร่างกายคนเช่น ปากว่าตาขยิบ เคียงบ่าเคียงไหล่ หัวล้านได้หวี<br />
  20. 20. 12<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br /> สภาพชีวิตความเป็นอยู่ การกระทำ และความประพฤติของคนเช่น<br />ทำนาบนหลังคน หาเช้ากินค่ำ<br />
  21. 21. 13<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br /> ศาสนาหรือพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องทางศาสนา เช่นชีปล่อยปลาแห้ง <br />ผ้าเหลืองร้อน ปิดทองหลังพระ <br />
  22. 22. 14<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br /> เหตุการณ์ในนิทาน ตำนาน วรรณคดี หรือประวัติศาสตร์เช่น กิ้งก่าได้ทอง<br /> แพะรับบาป เป็นต้น<br />
  23. 23. 15<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />ประเพณีต่างๆ ในสังคม เช่น กินขันหมาก กรวดน้ำคว่ำขัน ชีปล่อยปลาแห้ง<br />
  24. 24. 16<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />วัตถุสิ่งของต่างๆ ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น ดีดลูกคิดรางแก้ว ฆ้องปากแตก<br />
  25. 25. 17<br />ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />การละเล่นพื้นบ้านต่างๆ เช่น งูกินหาง รุกฆาต<br />
  26. 26. 18<br />ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />ให้นักเรียนช่วยคิดว่าสุภาษิตนี้คือคำว่าอะไร โดยดูภาพ และอ่านความหมายของคำสุภาษิตประกอบ นะจ๊ะ<br />อย่าบังคับจิตใจกัน<br />
  27. 27. 19<br />ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />พูดเชิงเตือนสติว่าอย่าขัดขวางคนที่กำลังโกรธ<br />ชี้ทางชั่วให้คนไม่ดี<br />
  28. 28. 20<br />ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />แลกกันโดยต่างฝ่ายต่างให้และรับในเวลาเดียวกัน<br />แสวงหาผลประโยชน์โดยไม่ต้องลงทุน<br />
  29. 29. 21<br />ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />ทำงานที่ยากเกินความสามารถของตน<br />เสียของโดยไม่ได้ประโยชน์กลับคืนมา<br />
  30. 30. 22<br />ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />พบหญิงสาวต้องใจเมื่อยามแก่<br />กระทำการเพื่อให้อีกฝ่ายหนึ่งเสียขวัญ<br />
  31. 31. 23<br />ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />ชอบวิวาทกันอยู่เสมอเมื่ออยู่ใกล้กัน<br />เป็นพวกทั้งสองฝ่ายอย่างมีเล่ห์เหลี่ยม<br />
  32. 32. 24<br />ช่วยตอบด้วยว่าคำที่กำหนดให้เป็นคำประเภทใด<br />สำนวน สุภาษิต<br />1. ตำข้าวสารกรอกหม้อ 2. ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่<br />3. ตาบอดได้แว่น 4. รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี<br />4. อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน 6. เกลือเป็นหนอน<br />7. ใจดำเหมือนอีกา 8. กระต่ายตื่นตูม<br />9. ขนมพอสมน้ำยา 10. งมเข็มในมหาสมุทร <br />
  33. 33. 25<br />แบบทดสอบหลังเรียน<br />2. สุภาษิตในข้อใดผิด ? <br />ก. ข่มเขาควายขืนให้กลืนหญ้า<br /> ข. น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ<br /> ค. ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ<br /> ง. ฆ่าควายเสียดายพริก<br />1. สุภาษิตหมายถึง ?<br /> ก. คำพูดที่ไม่มีความหมาย<br />ข. คำพูดที่มีความหมายตรงตัว<br />ค. คำพูดของคนโบราณ<br />ง. คำพูดที่เป็นคติ ถ้อยคำที่กล่าว ดีแล้ว<br />
  34. 34. 26<br />แบบทดสอบหลังเรียน<br />3. สำนวนไทยหมายถึง ?<br />ก. คำกล่าวสั้นๆที่สื่อความหมายโดยนัย <br /> แต่เข้าใจกันทั่วไปในสังคมนั้นๆ<br /> ข. คำกล่าวที่มีความหมายตรงตัว<br /> ค. ถ้อยคำของคนโบราณที่มีความหมาย<br /> ง. ถ้อยคำที่มีหรือไม่มีความหมายก็ได้<br />4.สำนวนไทยในข้อใดผิดทั้งหมด ? <br />ก. น้ำลดตอผุด กรวดน้ำคว่ำกะลา<br /> ข. จุดไต้ตำตอ หัวล้านได้แว่น <br /> ค. หัวมังกรท้ายมงกุฎ ขนมผสมน้ำยา<br /> ง. หน้าเนื้อใจเสือ ปากว่าตาขยิบ<br />
  35. 35. 27<br />แบบทดสอบหลังเรียน<br />6. สำนวนในข้อใดมีลักษณะเป็น<br /> บุคลาธิษฐาน <br /> ก. กิ้งก่าได้ทอง<br /> ข. ฝนสั่งฟ้าปลาสั่งน้ำ<br /> ค. ทำนาบนหลังคน<br /> ง. ปิดทองหลังพระ<br />5. สำนวนในข้อใดมีลักษณะเป็นความเปรียบหรืออุปมาอุปไมยถึงสิ่งต่างๆ <br />ก. ผ้าเหลืองร้อน<br /> ข. ขาวเหมือนสำลี<br /> ค. หาเช้ากินค่ำ<br /> ง. เชื้อไม่ทิ้งแถว<br />
  36. 36. 28<br />แบบทดสอบหลังเรียน<br />7. ต่างฝ่ายต่างก็ไม่ยอมอ่อนข้อให้กัน ตรงกับสำนวนว่า<br />ก. ขนมพอสมน้ำยา<br /> ข. น้ำกับน้ำมัน<br /> ค. ขมิ้นกับปูน<br /> ง. ขิงก็ราข่าก็แรง<br />8. ผู้ร้ายที่ปล้นบ้านตำรวจ <br /> กล่าวเป็นสำนวนว่าอย่างไร<br />ก. ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br /> ข. ล้วงคองูเห่า<br /> ค. ขิงก็ราข่าก็แรง<br /> ง. จุดไต้ตำตอ<br />
  37. 37. 29<br />แบบทดสอบหลังเรียน<br />10. สำนวนในข้อใดมีที่มาจาก<br /> พฤติกรรมของสัตว์ต่างๆ? <br />ก. นกมีหูหนูมีปีก<br />ข. ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่<br />ค. กระต่ายตื่นตูม<br />ง. ชาวนากับงูเห่า<br />9. สำนวนในข้อใดมีที่มาจากลักษณะ<br /> ทางกายภาพของมนุษย์? <br />ก. ทำนาบนหลังคน<br />ข. ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br />ค. ปากว่าตาขยิบ<br />ง. กินขันหมาก<br />
  38. 38. รายงานผลการทำแบบทดสอบ<br />คะแนนเต็ม 10 คะแนน<br />คะแนนที่ทำได้ คะแนน<br />
  39. 39. 30<br />เอกสารอ้างอิง<br />กระทรวงศึกษาธิการ. (2548).หนังสือเรียนวิชาภาษาไทยชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. <br /> กรุงเทพฯ.องค์การค้าคุรุสภา.<br />สำนวนสุภาษิต.เข้าถึงได้จาก http://www.siamtower.com/supasit [17/2/53].http:// www.thaigoodview.com/library/studentshow/(17/5/3)<br />
  40. 40. 31<br />ผู้จัดทำ<br />ชื่อ – สกุล : นางเยาวรัตน์ เลิศพิพัฒน์กุล<br />ตำแหน่ง : ครูชำนาญการพิเศษ<br />โรงเรียน : บ้านขอวิทยา อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง<br />สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำปาง เขต 3<br />โทรศัพท์ : 054 - 364197<br />e-Mail yaowarat12@gmail.com,yaowarat142@hotmail.com<br />Website : www.Bankhor.ac.th<br />

×