สุภาษิตไทย

9,781 views

Published on

เรื่องราวของการใช้คำในภาษาไทยมาเป็นข้อคิดและคติเตือนใจที่สามารถนำไปปรับใช้กับชีวิตประจำวันได้อย่างคมห้ศจรรย์

1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
9,781
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
93
Actions
Shares
0
Downloads
35
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

สุภาษิตไทย

  1. 1. เรียนรู้สำนวนไทย<br />วิชา ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑<br />กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย<br />เยาวรัตน์ เลิศพิพัฒน์กุล<br />โรงเรียนบ้านขอวิทยา<br />สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำปางเขต 3<br />
  2. 2. สาระสำคัญ<br />สำนวนและสุภาษิตไทย มีปรากฏใช้สืบต่อกันมาตั้งแต่โบราณ ซึ่งคำเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งที่สะท้อนให้ทราบถึงอุปนิสัยความเป็นคนช่างสังเกตเจ้าบทเจ้ากลอนของคนไทย สำนวนและสุภาษิตไทย จึงมีจุดประสงค์มุ่งให้เกิด<br /> ข้อคิดเตือนใจด้วยการใช้ถ้อยคำที่คล้องจองกัน ทำให้จดจำได้ง่าย และเมื่อจะกล่าวเปรียบเปรยหรือตักเตือนผู้ใดมักจะยกสำนวนเหล่านี้มาใช้พูดกันเสมอ<br />
  3. 3. จุดประสงค์การเรียนรู้<br />บอกความหมายของสำนวนได้ถูกต้อง<br />1<br />บอกความหมายของสุภาษิตไทยได้ถูกต้อง<br />2<br />อธิบายลักษณะของสำนวนไทยได้ถูกต้อง<br />3<br />บอกที่มาของสำนวนไทยได้ถูกต้อง<br />4<br />
  4. 4. แบบทดสอบก่อนเรียน<br /> 1. สำนวนไทยหมายถึง ?<br />ก. คำกล่าวสั้นๆที่สื่อความหมายโดยนัย <br /> แต่เข้าใจกันทั่วไปในสังคมนั้นๆ<br /> ข. คำกล่าวที่มีความหมายตรงตัว<br /> ค. ถ้อยคำของคนโบราณที่มีความหมาย<br /> ง. ถ้อยคำที่มีหรือไม่มีความหมายก็ได้<br />2.สำนวนไทยในข้อใดผิดทั้งหมด ? <br />ก. น้ำลดตอผุด กรวดน้ำคว่ำกะลา<br /> ข. จุดไต้ตำตอ หัวล้านได้แว่น <br /> ค. หัวมังกรท้ายมงกุฎ ขนมผสมน้ำยา<br /> ง. หน้าเนื้อใจเสือ ปากว่าตาขยิบ<br />
  5. 5. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />3. สุภาษิตหมายถึง ?<br />ก. คำพูดที่ไม่มีความหมาย<br />ข. คำพูดที่มีความหมายตรงตัว<br />ค. คำพูดของคนโบราณ<br />ง. คำพูดที่เป็นคติ ถ้อยคำที่กล่าว ดีแล้ว<br />4. สุภาษิตในข้อใดผิด ? <br />ก. ข่มเขาควายขืนให้กลืนหญ้า<br /> ข. น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ<br /> ค. ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ<br /> ง. ฆ่าควายเสียดายพริก<br />
  6. 6. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />5. ต่างฝ่ายต่างก็ไม่ยอมอ่อนข้อให้กัน ตรงกับสำนวนว่าอย่างไร ?<br />ก. ขนมพอสมน้ำยา<br /> ข. น้ำกับน้ำมัน<br /> ค. ขมิ้นกับปูน<br /> ง. ขิงก็ราข่าก็แรง<br />6. ผู้ร้ายที่ปล้นบ้านตำรวจตรงกับ<br /> สำนวนว่าอย่างไร ?<br /> ก. ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br /> ข. ล้วงคองูเห่า<br /> ค. ขิงก็ราข่าก็แรง<br /> ง. จุดไต้ตำตอ<br />
  7. 7. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />10. สำนวนในข้อใดมีที่มาจาก<br /> พฤติกรรมของสัตว์ต่างๆ ?<br />ก. นกมีหูหนูมีปีก<br />ข. ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่<br />ค. กระต่ายตื่นตูม<br />ง. ชาวนากับงูเห่า<br />9. สำนวนในข้อใดมีที่มาจากลักษณะทางกายภาพของมนุษย์ ?<br />ก. ทำนาบนหลังคน<br />ข. ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br />ค. ปากว่าตาขยิบ<br />ง. กินขันหมาก<br />
  8. 8. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />7. สำนวนในข้อใดมีลักษณะเป็นความเปรียบหรืออุปมาอุปไมยถึงสิ่งต่างๆ <br />ก. ผ้าเหลืองร้อน<br /> ข. ขาวเหมือนสำลี<br /> ค. หาเช้ากินค่ำ<br /> ง. เชื้อไม่ทิ้งแถว<br />8. สำนวนในข้อใดมีลักษณะ<br />เป็นบุคลาธิษฐาน <br />ก. กิ้งก่าได้ทอง<br /> ข. ฝนสั่งฟ้าปลาสั่งน้ำ<br /> ค. ทำนาบนหลังคน<br /> ง. ปิดทองหลังพระ<br />
  9. 9. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ความหมายของสำนวนไทย<br />สำนวนไทย หมายถึง คำกล่าวหรือถ้อยคำคมคายสั้นๆ ที่ผูกเข้าเป็นประโยคหรือวลี สื่อความหมายความเข้าใจกันโดยใช้ความหมายโดยนัยแต่สามารถเข้าใจกันทั่วไปในสังคมนั้นๆ<br />
  10. 10. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ตัวอย่างสำนวนไทย<br />เกลือเป็นหนอน หมายถึง พวกเดียวกันทรยศ<br /> คอเป็นเอ็น หมายถึง เถียงอย่างไม่ยอมลดละ<br /> ปากว่าตาขยิบ หมายถึง ปากกับใจไม่ตรงกัน<br /> อย่าข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า หมายถึงอย่าบังคับจิตใจกัน<br />
  11. 11. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ความหมายของสุภาษิต<br />หมายถึงถ้อยคำที่กล่าวดีแล้วหรือคำพูดที่เป็นคติ หรือได้แก่คำพูดที่พูดออกมา  ไม่ว่าจะเป็นทำนองสำนวนโวหาร หรือคำพังเพย แต่มีเนื้อความหรือความหมายที่ดี  เป็นคำตักเตือนสั่งสอน และสะกิดใจให้ระลึกถึงอยู่เสมอ <br />
  12. 12. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ตัวอย่างสุภาษิตไทย<br />ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่ หมายถึง ให้พิจารณาให้รอบคอบเสียก่อนจึงกระทำ<br /> อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน หมายถึง ไม่ให้เชื่อใจใครง่าย ๆ <br /> ผู้รู้ดีเป็นผู้เจริญ หมายถึง ผู้ที่มีความรู้ดี จะกระทำสิ่งที่สุจริต<br />
  13. 13. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ความเปรียบ<br />ลักษณะที่มาของสำนวนไทย<br />ลักษณะที่มาของสำนวนไทย<br />สำนวนไทย<br />คำคม<br />โวหาร<br />บุคลาธิษฐาน<br />
  14. 14. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ลักษณะของสำนวนไทย<br />มีลักษณะเป็นโวหารและมีเสียงสัมผัสกัน หมายถึง สำนวนที่มีลักษณะ<br />ไพเราะด้วยการซ้ำคำ หรือมีสัมผัสคล้องจองกันทั้งสัมผัสพยัญชนะและ<br />สัมผัสสระอยู่ในสำนวนนั้นๆ เช่น ก่อร่างสร้างตัว ขับไล่ไสส่ง<br />
  15. 15. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ลักษณะของสำนวนไทย<br />มีลักษณะเป็นความเปรียบหรืออุปมาอุปไมยถึงสิ่งต่างๆ เช่น แก้มแดงเป็นลูกตำลึงสุก ขาวเหมือนสำลี เป็นต้น<br />
  16. 16. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ลักษณะของสำนวนไทย<br /> มีลักษณะเป็นคำคมหรือคำกล่าวที่ให้แง่คิดต่างๆ เช่น <br />ขี่ช้างจับตั๊กแตน ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ เข็นครกขึ้นภูเขา<br />
  17. 17. สำนวนสุภาษิตไทย<br />ลักษณะของสำนวนไทย<br />มีลักษณะเป็นบุคลาธิษฐาน คือ เป็นสำนวนที่นำคำกริยาที่ใช้สำหรับมนุษย์ไปใช้กับสัตว์หรือสิ่งไม่มีชีวิตต่างๆให้มีลักษณะการกระทำและความรู้สึกนึกคิดเหมือนมนุษย์ เช่น ฝนสั่งฟ้าปลาสั่งน้ำ น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ เป็นต้น<br />
  18. 18. ที่มาของสำนวนไทย<br />ลักษณะทางกายภาพของมนุษย์<br />ลักษณะทางกายภาพของมนุษย์ คือ อวัยวะต่างๆที่เป็นส่วนประกอบในร่างกายคนเช่น ปากว่าตาขยิบ เคียงบ่าเคียงไหล่ หัวล้านได้หวี<br />
  19. 19. ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />สภาพชีวิตความเป็นอยู่ การกระทำ และความประพฤติของคนเช่นทำนาบนหลังคน หาเช้ากินค่ำ<br />
  20. 20. ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />ศาสนาหรือพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องทางศาสนา เช่นชีปล่อยปลาแห้ง ผ้าเหลืองร้อน ปิดทองหลังพระ <br />
  21. 21. ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br /> เหตุการณ์ในนิทาน ตำนาน วรรณคดี หรือประวัติศาสตร์เช่น กิ้งก่าได้ทอง แพะรับบาป เป็นต้น<br />
  22. 22. ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />ประเพณีต่างๆ ในสังคม เช่น กินขันหมาก กรวดน้ำคว่ำขัน<br />ชีปล่อยปลาแห้ง<br />
  23. 23. ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />วัตถุสิ่งของต่างๆ ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น ดีดลูกคิดรางแก้ว ฆ้องปากแตก<br />
  24. 24. ที่มาของสำนวนไทย<br />สภาพแวดล้อมทางสังคมและวัฒนธรรม<br />การละเล่นพื้นบ้านต่างๆ เช่น งูกินหาง รุกฆาต<br />
  25. 25. ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />ให้นักเรียนช่วยคิดว่าสุภาษิตนี้คือคำว่าอะไร โดยดูภาพ และอ่านความหมายของคำสุภาษิตประกอบ นะจ๊ะ<br />อย่าบังคับจิตใจกัน<br />
  26. 26. ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />พูดเชิงเตือนสติว่าอย่าขัดขวางคนที่กำลังโกรธ<br />ชี้ทางชั่วให้คนไม่ดี<br />
  27. 27. ว่างนิดช่วยคิดหน่อย<br />พบหญิงสาวต้องใจเมื่อยามแก่<br />กระทำการเพื่อให้อีกฝ่ายหนึ่งเสียขวัญ<br />
  28. 28. สำนวนชวนคิดหนูๆลองหาความหมายของสำนวนดูนะจ๊ะ<br />ขวานฝ่าซาก<br />เกลือเป็นหนอน<br />
  29. 29. สำนวนชวนคิดหนูๆลองหาความหมายของสำนวนดูนะจ๊ะ<br />เดินตามผู้ใหญ่หมาไม่กัด<br />ตำข้าวสารกรอกหม้อ<br />
  30. 30. สำนวนชวนคิดหนูๆลองหาความหมายของสำนวนดูนะจ๊ะ<br />น้ำท่วมทุ่งผักบุ้งโหรงเหรง<br />หวังน้ำบ่อหน้า<br />
  31. 31. สำนวนชวนคิดหนูๆลองหาความหมายของสำนวนดูนะจ๊ะ<br />ปลาตายตัวเดียวเหม็นไปทั้งข้อง<br />ผัวหาบเมียคอน<br />
  32. 32. สำนวนชวนคิดหนูๆลองหาความหมายของสำนวนดูนะจ๊ะ<br />มีสลึงเพียงบรรจบให้ครบบาท<br />พูดหูซ้ายทะลุหูขวา<br />
  33. 33. สำนวนชวนคิดหนูๆลองหาความหมายของสำนวนดูนะจ๊ะ<br />รำไม่ดีโทปี่โทษกลอง<br />ไม่อ่อนดัดง่ายไม้แก่ดัดยาก<br />
  34. 34. สำนวนชวนคิดหนูๆลองหาความหมายของสำนวนดูนะจ๊ะ<br />เสน่ห์ปลายจวัก<br />สีซอให้ควายฟัง<br />
  35. 35. สำนวนชวนคิดหนูๆลองหาความหมายของสำนวนดูนะจ๊ะ<br />หักด้ามพร้าด้วยเข่า<br />เอากุ้งฝอยไปตกปลากะพง<br />
  36. 36. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />1. สุภาษิตหมายถึง ?<br />ก. คำพูดที่ไม่มีความหมาย<br />ข. คำพูดที่มีความหมายตรงตัว<br />ค. คำพูดของคนโบราณ<br />ง. คำพูดที่เป็นคติ ถ้อยคำที่กล่าว ดีแล้ว<br />2.สุภาษิตในข้อใดผิด ? <br />ก. ข่มเขาควายขืนให้กลืนหญ้า<br /> ข. น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ<br /> ค. ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ<br /> ง. ฆ่าควายเสียดายพริก<br />
  37. 37. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />3. สำนวนไทยหมายถึง ?<br />ก. คำกล่าวสั้นๆที่สื่อความหมายโดยนัย <br /> แต่เข้าใจกันทั่วไปในสังคมนั้นๆ<br /> ข. คำกล่าวที่มีความหมายตรงตัว<br /> ค. ถ้อยคำของคนโบราณที่มีความหมาย<br /> ง. ถ้อยคำที่มีหรือไม่มีความหมายก็ได้<br />4.สำนวนไทยในข้อใดผิดทั้งหมด ? <br />ก. น้ำลดตอผุด กรวดน้ำคว่ำกะลา<br /> ข. จุดไต้ตำตอ หัวล้านได้แว่น <br /> ค. หัวมังกรท้ายมงกุฎ ขนมผสมน้ำยา<br /> ง. หน้าเนื้อใจเสือ ปากว่าตาขยิบ<br />
  38. 38. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />6. สำนวนในข้อใดมีที่มาจาก<br /> พฤติกรรมของสัตว์ต่างๆ ?<br />ก. นกมีหูหนูมีปีก<br />ข. ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่<br />ค. กระต่ายตื่นตูม<br />ง. ชาวนากับงูเห่า<br />5.สำนวนในข้อใดมีที่มาจากลักษณะทางกายภาพของมนุษย์ ?<br />ก. ทำนาบนหลังคน<br />ข. ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br />ค. ปากว่าตาขยิบ<br />ง. กินขันหมาก<br />
  39. 39. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />7. สำนวนในข้อใดมีลักษณะเป็นความเปรียบหรืออุปมาอุปไมยถึงสิ่งต่างๆ <br />ก. ผ้าเหลืองร้อน<br /> ข. ขาวเหมือนสำลี<br /> ค. หาเช้ากินค่ำ<br /> ง. เชื้อไม่ทิ้งแถว<br />8. สำนวนในข้อใดมีลักษณะ<br />เป็นบุคลาธิษฐาน <br />ก. กิ้งก่าได้ทอง<br /> ข. ฝนสั่งฟ้าปลาสั่งน้ำ<br /> ค. ทำนาบนหลังคน<br /> ง. ปิดทองหลังพระ<br />
  40. 40. แบบทดสอบก่อนเรียน<br />9. ต่างฝ่ายต่างก็ไม่ยอมอ่อนข้อให้กัน ตรงกับสำนวนว่าอย่างไร ?<br />ก. ขนมพอสมน้ำยา<br /> ข. น้ำกับน้ำมัน<br /> ค. ขมิ้นกับปูน<br /> ง. ขิงก็ราข่าก็แรง<br />10. ผู้ร้ายที่ปล้นบ้านตำรวจ ตรงกับสำนวนว่าอย่างไร ?<br /> ก. ขี่ช้างจับตั๊กแตน<br />ข. ล้วงคอ เห่า<br />ค. ขิงก็ราข่าก็แรง<br /> ง. จุดไต้ตำตอ<br />
  41. 41. ผู้จัดทำ<br />ชื่อ – สกุล : นางเยาวรัตน์ เลิศพิพัฒน์กุล<br />ตำแหน่ง : ครูชำนาญการพิเศษ<br />โรงเรียน : บ้านขอวิทยา อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง<br />สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำปาง เขต 3<br />โทรศัพท์ : 054 - 364197<br />e-mail : yaowarat12@gmail.com,yaowarat142@hotmail.com<br />Website : www.Bankhor.ac.th<br />

×