Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Presentatie g jvd_putten_2015

670 views

Published on

Presentatie seminar mondhygiënisten

  • My personal experience with research paper writing services was highly positive. I sent a request to ⇒ www.HelpWriting.net ⇐ and found a writer within a few minutes. Because I had to move house and I literally didn’t have any time to sit on a computer for many hours every evening. Thankfully, the writer I chose followed my instructions to the letter. I know we can all write essays ourselves. For those in the same situation I was in, I recommend ⇒ www.HelpWriting.net ⇐.
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

Presentatie g jvd_putten_2015

  1. 1. Sterke samenwerking in de Ouderenzorg Dr. Gert-Jan van der Putten, specialist ouderengeneeskunde
  2. 2. BELGISCH NEDERLANDS CONSORTIUM ONDERZOEK MONDGEZONDHEID OUDEREN
  3. 3. INHOUD • Veroudering inclusief gevolgen voor de mondgezondheid • 3 Groepen ouderen, hoe herken je die? • Mondgezondheid bij ouderen • Ouderen in de mondzorgpraktijk
  4. 4. 5
  5. 5. MENS: 65 BILJOEN CELLEN
  6. 6. VERGRIJZING VAN NEDERLAND 7 Bron: CBSSTAT, 2014
  7. 7. WANNEER BEN JE OUD?
  8. 8. SNEL GROEIENDE LEVENSVERWACHTING 9 Figuur: Resterende levensverwachting bij 65 jaar Trendmatig stijgt de levensverwachting met bijna een jaar per tien jaar. De ingeschatte resterende levensverwachting voor mannen is zelfs met twee jaar gestegen sinds 2004 Figuur 3: resterende levensverwachting bij 65 jaar 12 14 16 18 20 22 24 1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 2015 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 vrouw en mannen prognose 2004 prognose 2008 jaren Bron: CBSSTAT, 2013
  9. 9. LET OP: VANAF 75 JAAR NEMEN DE BEPERKINGEN SNEL TOE! Beperkingen van ouderen naar geslacht en leeftijd 2007
  10. 10. DOOR TOEGENOMEN LEVENSVERWACHTING WEL GEWONNEN JAREN, MAAR NIET ALLEMAAL GEZONDE JAREN!
  11. 11. ZORGTECHNOLOGIE 12
  12. 12. NANOTECHNOLOGIE 13
  13. 13. GENETICA, SPINOZA 2015: PROF. DR. CISCA WIJMENGA 14
  14. 14. ALZHEIMER CHRONISCHE ZIEKTE ?! 15 Medisch contact, 18 juni 2015
  15. 15. Strategies for Engineered Negligible Senescence www.mfoundation.org Aubrey de Grey, PhD Chairman and Chief Science Officer of the Methusalem foundation 16
  16. 16. 17
  17. 17. 18
  18. 18. 19 CBS, 2010 (gegevens 2009)
  19. 19. 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0 7,0 8,0 9,0 % 20-29 y 30-39 y 40-49 y 50-59 y 60-69 y 70-y Age group men w omen CBS 2012, CBSSTAT Percentage orale implantaten per leeftijdsgroep CBS:2010 (n=1.000.000)
  20. 20. Study Country Age Population (mean) Patient/ implants Maen function time (years) Peri- implant disease (BOP +) Peri- implant muco sitis Peri- implantitis Fransson et al 2005, 2008) Sweden 20-92 y (64.7) 662/3413 5-20 100% patients 92% implants - 27.8% patients 12.4% implants Roos- Jansaker et al (2006) Sweden ? (65.8) 216/987 9-14 75.4% implants 79.2% patients 50.6% implants 55.6- 77.4% patients 43.3% implants Koldsland et al (2009,2010) Norway 18-80 y (43.8) 109/374 8.4 23.1- 60.4% implants 39,% patients 27.3% implants 11.3- 47.1% patients 36.6% implants Fransson. Clin Oral Implants Res 2005;Roos-Jansaker. Clin Periodontol 2006; Koldsland, J Periodontol 2009, 2010
  21. 21. Osterberg, et al.,Number of teeth – a predictor of mortality in 70-year-old subjects. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 2007 Ansai et al. Relationship between tooth loss and mortality in 80-year-old Japanese community-dwelling subjectsk BMC Public Health, 2010 Association between number of teeth at age 70 and 7-year mortality
  22. 22. VERLIES VAN GEBITSELEMENTEN • Voedingsdeficiënties • Verlaging BMI en ondervoeding • Slikproblemen • Verminderde cognitie • Vervroegd overlijden
  23. 23. LEVENSBESTENDIGE MONDZORG! 26
  24. 24. EEN BLOEDENDE TUMOR 27
  25. 25. BRAINSTORM SESSIE • Wat zijn volgens u bij ouderen redenen (risicofactoren) om tanden en kiezen te verliezen?
  26. 26. RISK FACTORS FOR TOOTH LOSS • Slechte mondhygiëne • Extractie i.v.m.1: • (wortel)caries • Parodontitis • Prothetische en orthodontische redenen • Verzoek van de patiënt • Demografische en culturele factoren2 1 Spali et al 2004, Richards et al, 2005 2 Hangerden et al, 2003
  27. 27. ORAL DISEASES AS A RESULT OF INADEQUATE ORAL HEALTH CARE
  28. 28. BRAINSTORM SESSIE • Wat zijn risicofactoren voor het verkrijgen van een slechte mondgezondheid?
  29. 29. RISK FACTORS FOR ORAL DISEASES • Unhealthy diet • Malnutrition • Tobacco use • Harmful alcohol use • Poor oral hygiene • Some diseases • Systemic • Neurological • Dementia • Cardiovascular • COPD • Cancer • Medication use Van der Putten, Poor oral health, a potential new geriatric giant, Thesis 2011
  30. 30. ? The impact of oral health on general health
  31. 31. INHOUD • Veroudering inclusief gevolgen voor de mondgezondheid • 3 Groepen ouderen, hoe herken je die? • Mondgezondheid bij ouderen • Ouderen in de mondzorgpraktijk
  32. 32. GEVOLGEN POLITIEKE KEUZES 35 • Verzorgingshuizen verdwijnen • Verpleeghuizen als ‘intensive care’ • Kwetsbare ouderen blijven langer in eigen woonomgeving • Meer kwetsbare ouderen in mondzorgpraktijk en huisartspraktijk
  33. 33. 36
  34. 34. 3 GROEPEN OUDEREN 37 •Vitale ouderen •Kwetsbare ouderen •Geriatrische ouderen
  35. 35. KWETSBARE OUDEREN?
  36. 36. FRAILTY-CRITERIA VOLGENS FRIED Gewichtsverlies Ongewild > 4,5 kg of 5% afgevallen in het jaar ervoor Afname loopsnelheid Langzamer lopen dan 0,76 m/s, of wel meer dan 6 seconden over 4 meter bij een looptest Vermoeidheid Bevestigend antwoord kunnen geven op de vragen: -Kost alles wat u doet moeite -Kost het u moeite op gang te komen Energieverbruik tijdens beweging in de vrije tijd - Minder dan 393 of 280 kcal/week bij resp. mannen of vrouwen - Ofwel de laatste 3 maanden dagelijks meer dan vier uur zitten, minder dan 1 wandeling per maand en geen activiteiten zoals fietsen of joggen Geringe handknijpkracht - Mannen met een score ≤ 30 kg. - Vrouwen met een score ≤ 19 kg.
  37. 37. FRAILTY-CRITERIA VOLGENS FRIED Gewichtsverlies Ongewild > 4,5 kg of 5% afgevallen in het jaar ervoor Afname loopsnelheid Langzamer lopen dan 0,76 m/s, of wel meer dan 6 seconden over 4 meter bij een looptest Vermoeidheid Bevestigend antwoord kunnen geven op de vragen: -Kost alles wat u doet moeite -Kost het u moeite op gang te komen Energieverbruik tijdens beweging in de vrije tijd - Minder dan 393 of 280 kcal/week bij resp. mannen of vrouwen - Ofwel de laatste 3 maanden dagelijks meer dan vier uur zitten, minder dan 1 wandeling per maand en geen activiteiten zoals fietsen of joggen Geringe handknijpkracht - Mannen met een score ≤ 30 kg. - Vrouwen met een score ≤ 19 kg.
  38. 38. KWETSBAARHEID CONCEPT: DOMEINEN Lichamelijk domein Psychisch domein Sociaal- maatschappelijk domein Gobbens et. al. 2010
  39. 39. FRAILTY OF KWETSBAARHEID Kwetsbaarheid is niet als een ziekte maar als een toestand wat deels beïnvloedbaar is. Er is een wisselwerking tussen: • aandoeningen en/of stoornissen die een oudere persoon kan hebben op uiteenlopende gebieden; • beperkingen in het dagelijks functioneren zoals in de communicatie, zelfregie, taken vervullen, persoonlijke zorg, mobiliteit, huishoudelijk leven; • moeilijkheden bij participatie, waar onder het opbouwen en onderhouden van sociale relaties en deelname aan het maatschappelijk leven
  40. 40. KWETSBAARHEID VOOR MONDGEZONDHEID Lichamelijk domein Psychisch domein Sociaal- maatschappelijk domein Gobbens et. al. 2010
  41. 41. CATASTROFE SHIFT
  42. 42. DISEASE MANAGEMENT VS WELNESS MANAGEMENT
  43. 43. VITAAL – KWETSBAAR – GERIATRISCH
  44. 44. GERIATRISCHE PATIËNT Hoge leeftijd (circa 80 jaar en ouder) Multi en co-morbiditeit Polyfarmacie Aanwezigheid op zgn geriatrische reuzen
  45. 45. GERIATRISCHE REUZEN Geriatrische reuzen  vallen  verwardheid  duizeligheid  Incontinentie  Ondervoeding  Slechte mondgezondheid?
  46. 46. INHOUD • Veroudering inclusief gevolgen voor de mondgezondheid • 3 Groepen ouderen, hoe herken je die? • Mondgezondheid bij ouderen • Ouderen in de mondzorgpraktijk
  47. 47. 50
  48. 48. SLECHTE MONDGEZONDHEID IN ZORGINSTELLINGEN 51 Van der Putten, Gerodontology, 2011
  49. 49. 52 Slechte mondgezondheid in zorginstellingen
  50. 50. 53 Slechte mondgezondheid in zorginstellingen
  51. 51. WAT ZIJN MOGELIJKE REDENEN? 1) Verminderde zelfzorg 2) Verminderde oral clearance 3) Verminderde speekselsecretie als gevolg van polyfarmacie, slechte nierfunctie 4) In adequate voeding (bv suiker, thee) 5) Niet meer naar de tandarts kunnen gaan (ivm verminderde mobiliteit)
  52. 52. CAUSALE FACTOREN CARIËS
  53. 53. BELEMMERENDE FACTOREN TANDARTSBEZOEK1. Vergeten van de afspraak 2. Geen klachten 3. Het niet meer nodig vinden (gebitsprothese) 4. Geen tandarts 5. Kosten tandartsbezoek 6. Geen mantelzorger om mee te gaan of niet durven vragen 7. Zelf niet meer naar de tandarts kunnen (mobiliteit) 8. Mondzorgpraktijk is niet goed bereikbaar/toegankelijk voor kwetsbare ouderen 9. Angst voor tandheelkundige behandeling 10. …
  54. 54. 65
  55. 55. OORZAAK EN GEVOLG 66 MondgezondheidAlgemene gezondheid
  56. 56. RELATIE MONDGEZONDHEID – ALGEMENE GEZONDHEID Diabetes (slecht in te stellen) Reuma (verloop kan progressiever zijn en agressiever) CVA Myocard infarct Pneumonie (mond bacteriën in de longen) Klepdefect, infectie orthopedische implantaten (bacteriën via tandvleesbloeding in de bloedbaan) Isolement of depressie door schaamte gebit En nog veel meer ….
  57. 57. DEMENTIE • Prevalentie dysfagie:13-57% • Mondhygiëne is slecht • Meer tandsteen, gingivitis, parodontitis • Meer cariës en verlies van tanden • Meer medicamenten met negatieve invloed op mondgezondheid • Gebitsprothese vaker niet gedragen bij dementerenden Philip et al., Gerodontology, 2012 Fujihara et al., Gerodontology, 2012 Arrivé et al., Comm Dent Oral Epidem, 2011 Philip et al., Int J Dent Hyg, 2011 Blass et al., Int J Geriatric Psychiatry, 2008
  58. 58. BRAINSTORM SESSIE • Wat zijn volgens u voor een oudere belemmerende factoren om naar uw praktijk te komen?
  59. 59. 72
  60. 60. 73
  61. 61. 75
  62. 62. 76
  63. 63. 77
  64. 64. 78
  65. 65. 79
  66. 66. Willcox DC. Age (Dordr). 2006
  67. 67. 81 Tanno K, Sakata K, Ohsawa M, Onoda T, Itai K, Yaegashi Y, Tamakoshi A; JACC Study Group. J Psychosom Res. 2009
  68. 68. 83
  69. 69. 84
  70. 70. EN HOE ZIT HET DAN MET DE VOEDING EN MONDGEZONDHEID BIJ OUDEREN? 85
  71. 71. 86
  72. 72. VITAMINEN EN PARODONTITIS 87
  73. 73. VITAMINEN EN VERLIES VAN TANDEN 88
  74. 74. EN HOE ZIT HET DAN MET PROBIOTICA EN MONDGEZONDHEID BIJ OUDEREN? 89
  75. 75. MONDGEZONDHEID EN PROBIOTICA • Verminderd hoeveel S. Mutans • Minder caries • Enkele studies mbt gingivitis en paronditis • Verminderd halitosis 90
  76. 76. INHOUD • Veroudering inclusief gevolgen voor de mondgezondheid • 3 Groepen ouderen, hoe herken je die? • Mondgezondheid bij ouderen • Ouderen in de mondzorgpraktijk
  77. 77. DE MODERNE MONDZORGPRAKTIJK 92
  78. 78. KNMT PRAKTIJKWIJZER OUDEREN 1 Het maken van een afspraak c.q. het oproepen voor controle/behandeling – tijdstip, helpen herinneren, huisbezoek 2 De binnenkomst in en verplaatsing door de praktijk – geen drempels, brede deur en hulp bij opstaan en lopen 3 De ontvangst (met hulp) door (balie)assistent – begripvol, lage balie, aandacht voor mantelzorger 4 Het bezoek aan de behandelaar(s): controle, behandeling, voorlichting en instructie- aandachtspunten communicatie en let bij behandeling op risico’s, levensloop bestendige zorg
  79. 79. DE PRAKTIJKWIJZER - VERVOLG 5 Het bijhouden van het patiëntendossier- niet (meer) verschijnen, anamnese, medisch en sociaal 6 Het afronden van het bezoek bij de behandelaar(s) – eerst gesprek afronden en dan pas opstaan en lopen 7 Het maken van vervolgafspraken- soepelheid m.b.t. tijdstip (na hulp thuiszorg, middagdutje) 8 Het vertrek uit de praktijk- hulp geven evt. tot aan de auto, taxi
  80. 80. ROL TANDARTS / MONDHYGIËNIST 1) Maakt deel uit van een multidisciplinair team! 2) Mondzorg verlener moet affiniteit hebben met kwetsbare ouderen 3) Mondzorgpraktijk moet ‘ouderenproof’ zijn 4) Eventueel bereidt zijn om naar de kwetsbare ouderen toe te gaan 5) Maakt mondzorgplan (deel van algemeen zorgplan!) 6) Instrueren mantelzorgers / thuiszorgmedewerkers 7) Contact met huisarts(en), medisch specialisten en apotheker(s) 8) Eventueel verwijzing naar Geriatrische verwijspraktijk/CBT/SBT
  81. 81. AANDACHTSPUNTEN COMMUNICATIE MET EEN OUDERE • Stel u en uw functie duidelijk voor • Geef de reden en de te verwachten agenda van het bezoek aan • Zorg voor een goede opstelling: • de patiënt zit dichtbij, kan u zien, • u zit aan de beste zijde voor spraak verstaan; • er zijn geen afleidende zaken zoals radio, • help bij gebruik van hulpmiddelen (gehoorapparaat, bril)die een voorwaarde voor communicatie kunnen zijn. Geef eventueel eerst een beetje te drinken, ingeval van droge mond. • Laat de gebitsprothese in bij de communicatie
  82. 82. AANDACHTSPUNTEN COMMUNICATIE VERVOLG • Schreeuw nooit (kan gehoorpijn opleveren en leidt niet tot beter verstaan), maar spreek rustig, luid en duidelijk, in korte zinnen • Vermijd twee vragen in één zin • Laat uw gezicht zien (liplezen), zorg voor goede verlichting van de kamer • Let op non-verbale communicatie van de patiënt • Gebruik zelf non-verbale communicatie en aarzel niet om een hand vast te houden om aandacht en vertrouwen te wekken
  83. 83. AANDACHTSPUNTEN COMMUNICATIE VERVOLG • Communiceer op gelijke hoogte met de patiënt (letterlijk als figuurlijk, geen kleutertaal of opa-omataal) • Begin met open vragen • Geef in aanvang (eerste 2 à 3 minuten) de oudere de tijd om zelf het woord te voeren • Wees u bewust van het effect van de aanwezigheid van een familielid of mantelzorger. • Spreek mét en niet over de patiënt
  84. 84. AANDACHTSPUNTEN COMMUNICATIE VERVOLG • Vat het gesprek samen en vraag of er zaken ten onrechte onbesproken zijn gebleven • Vraag of de patiënt ermee akkoord gaat dat u ook een gesprek met een naaste aanknoopt over het besprokene • Wees geduldig, tactvol en creatief • Neem de tijd!
  85. 85. SAMEN …….. Vrij naar gedicht Astrid Kuiper, NVGd Roodboek Veel ouderen zitten thuis omringd door zorgen of een dichte mist Laten wij er met elkaar voor zorgen dat hun mondzorg nooit wordt gewist

×