Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ikt Artikulua

1,234 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Ikt Artikulua

  1. 1. INFORMAZIO ETA KOMUNIKAZIO TEKNOLOGIA BERRIAK HEZKUNTZAN (I) egungo teknologiak inoiz baino aukera gehiago es- Gaur egungo haur rek ama IKTak, hezkuntza kaintzen dizkigula komunikatzeko. Edonork du edonoiz telefonoa gainean; e-mailek, Messenger-ek, Face- book-ak eta tankerako zerbitzuek arrakastaz ordezkatu eta aberastu dituzte garai bateko gutunak; garai batean hizkuntza eskuratzen duten bezala, ezagutza teknologiko jakin telebista kate bakarra edo parea zegoen bitartean, gaur aireberritzeko egun telebista digitalaz mintzo gara… Beraz, aipatu- tako guztiagatik, onartu behar da komunikaziorako tresnak eduki badauzkagula. bat er e ber enganatzen dute. Neur ri handi batean. ezagutza hori adapta - aitzakia Irudien gizartea. Beheko laukia ikusi besterik ez dago gogoan izateko irudiek inguratzen gaituztela. Are gehi- ago, gu geu ere irudi bat gara eta ikusten ditugun iru- dien arabera, gure hautemateak ere aldatu egiten dira. tiboa er e bada, azken batean, tes - t u i ng u r u a n “ b i z i r a u t e k o ” a u k e r a Kontuak kontu, irudien nagusitasunaren ondorioz, tes- ematen baitie tu idatzia tokia galtzen joan da. Ikono edo irudi bakar Iñaki Larrea eta Jose Ramon Vitoria batek testu oso bat ordezka dezake, beheko laukiko zenbait adibidek islatu bezala. gaurko teknologiak toki garrantzitsua hartu duela ezau- Mondragon Unibertsitateko HUHEZI Fakultateko irakasleak garri horiek indarrean jartzeko orduan. Globalizazioa, komunikazioa, informazioa, irudien nagusitasuna… ezin daitezke ulertu azken urteotako teknologiarik gabe. Gaur egungo gizartea Gizartea, globalizatua. Azken hilabeteotako krisi Besteak beste teknologiaren presentziagatik, gaur ekonomikoa dela eta, agerian gelditu da mundu egungo haurren hezteko eta hazteko testuinguruaren Konplexua da gaur egungo gizartea definitzea. Nor- mailako merkatuaren presentzia. Halaber, merkatu ezaugarriak aldatu egin dira. Ordenagailu, telefono, in- beraren betaurrekoek baldintzatzen dute definizioa. bakarra izateaz gain, aitortu behar da globalizazioak ternet, telebista, Playstation, Wii eta antzekoen ondoan Agian horregatik, askotariko ezaugarriak aitortzen zaiz- dakarrela gizarte eta kulturak bateratzea; hori bai, nor- edo, muturrerago eramanda, ordenagailu, internet, kio: postindustriala, postmodernoa, materialista, glob- malean gizarte ekonomikoki boteretsuenaren alde telebista, Playstation, Wii eta antzekoekin jaiotzen, alizatua, informazioaren eta ezagutzaren gizartea, ko- eginez. Ildo horretatik, zeresanik ez dago, arlo hazten eta hezten dira. Testuinguru hori dela-eta, Marc munikazioaren gizartea, irudien gizartea, gizarte digi- ekonomikoaz loturiko gizarte bakoitzaren informazio Prenskyk zioen moduan, gaur egungo haurrak teknolo- tala… eta komunikaziorako baliabideak funtsezkoak dira bere gietan natibo dira, natibo digitalak alegia. Tesi horren eraginean. arabera, gaur egungo haurrek ama hizkuntza esku- Artikulu honetan ez da gaur egungo gizartearen ratzen duten bezala, ezagutza teknologiko jakin bat ere Irudia artikulu honetarako egina. definiziorik emango edo, beste era batera esanda, ez Informazioaren eta ezagutzaren gizartea. Gizarteari berenganatzen dute. Neurri handi batean. ezagutza Bertako irudi guztiek dute euren jabeen copyrighta. da ezaugarri horien arteko hobespenik egingo. Aitzitik, definizio hori ematen zaio inoiz baino informazio eta hori adaptatiboa ere bada, azken batean, testuinguru- gaur egungo gizartea hobeto ulertzeko eta, bidenabar, ezagutza gehiago daukagulako gure inguruan. Hala an “bizirauteko” aukera ematen baitie. gaur egungo eskolaren zereginak definitzeko zenbait ere, informazioa eta ezagutza ondoan izateak ez du Gizarte digitala. Komentatuko den azken ezaugarriari datu emango dira. inondik inora ziurtatzen gizarteak inoiz baino informazio atxikirik, oro har azpimarratu behar da gaur egungo Kontuak kontu, gaur egungo gizartea gutxi-asko horre- eta ezagutza gehiago izatea. Edonola ere, onartu behar teknologien presentzia. Bertan koka daitezke gaur lakoa dela onartzen baldin bada, hurrengo puntuak Ziurrenik, arestian aipaturiko edozein ikur jar dakioke da informaziorako eta ezagutzarako inoiz baino bide egungo etxeetan egon ohi diren baliabide guztiak: gero nahitaez eraman behar gaitu eskolara. Ondorioz, jarrai- gaur egungo gizarteari. Hala ere, definizioek nahi gehiago daudela. Internetek soilik, esponentzialki eta garatuagoak diren telefono, ordenagailu, telebista, an jorratuko dira gaur egungo eskolaren ezaugarriak. bezainbeste ñabardura izan ditzakete. Horregatik, ugaritu du orain dela hamar urte eskuragarri zegoen in- DVD, grabagailu eta abarrekoak. Era berean, aintzat aurreko ezaugarrietako hainbat berrartuko ditugu formazioa. Horregatik, gaur egungo erronka da infor- hartu behar da gero eta denbora gehiago ematen dela Gaur egungo eskola horien gainean gure irakurketa egin dezagun: mazio andana horretatik benetan pertinentea dena horien guztien aurrean. bereizten eta egoki kudeatzen jakitea. Aurreko atalean eginiko deskribapenak gutxi-asko Gizartea, materialista. Gaur egungo mendebaldeko Aztertu berri bezala, gizartea definitzeko hainbat modu gizarteak izandako aldaketen berri eman du. Gaur gizarteen ezaugarri garrantzitsuenetako bat da hori. Komunikazioaren gizartea. Aurreko puntuarekin lo- daude. Gure kasuan, gizarteari ez diogu inolako etike- egungo eskolaren deskribapena egingo bagenu, lite- Materiala pentsamenduaren gainetik jartzen da. Horre- turik, inoiz baino komunikabide gehiago daude, ez da- tarik jarriko baina, aitzitik, defendatuko dugu ezaugarri keena da orain dela urte batzuetako berbera egitea. gatik, jabetzetan jartzen da arreta eta “erabili eta bota” go argi, ordea, inoiz baino hobea ote den gure arteko horiek baliagarriak direla gizartearen gaur egungo izae- Azken batean, salbuespenak salbuespen, eskolak ideiak indarra hartzen du. komunikazioa. Edozelan ere, aitortu behar da gaur ra ulertzeko. Edozein ikuspegi hartzen dela, argi dago antzera jarraitzen du. 65. zenbakia 65. zenbakia 2009ko otsaila 2009ko otsaila Jakingarriak 18 19 Jakingarriak
  2. 2. IKTak, hezkuntza aireberritzeko aitzakia INFORMAZIO ETA KOMUNIKAZIO TEKNOLOGIA BERRIAK HEZKUNTZAN (I) Nolabaiteko desor eka aitor - tian aipaturiko tresna teknologiko gehienak. Egoera funtsezkoa izango dela pertsonaren garapenerako, es- Eskolak guztiok teknologia - hori deskribatzeko Prensky-k berak zioen ikasleak na- kolan zein eskolatik at. Ideia horrek aparteko garrantzia tu daiteke eskola bar ruko tibo diren bitartean, heldu gehienok teknologietan ematen dio eskolaren egitekoari ikasleen alfabetatze ra sarbidea dutela ziur tatu etorkinak garela. Etorkin izaera horrekin lot dezakegu, digitalari begira. eta eskolaz kanpoko er realitateen besteak beste, irakasle askoren prestakuntza eza. Ildo behar du. Beste modu batean, esan beretik, bertan koka dezakegu eskoletan teknologia b) Eten digitala saihestu eta inklusio ar tean. Ar e gehiago, esan daiteke esanguratsuki ez sartzeko arrazoietako bat. Edonola digitala bultzatu dezakegu eskolak IKTak integratu ere, onartu behar da egon badagoela beste arrazoi ga- eskolak – eskolen gehiengoak bede - rrantzitsu bat: baliabide eza. Behin eta berriz IKTak gizartean erabiltzen direla behar dituela eten digitala saiheste - esaten ari garen arren, beste arrazoi bat ere badago ren – talka egiten duela gizar tear e- Edonola ere, nahiz eta ikaskuntza eta irakaskuntza eskolak teknologia txertatzeko. Kontuan izan behar ko, eta, hor renbestez, gutxitan aipa - prozesuetan IKTak ez sartzeko arrazoiak beste batzuk da zenbait pertsona arazoekin egon daitekeela IKT- k i n , g u tx i e n i k , a r l o te k n o l o g i k o a r i izan daitezkeen, gai hori alde batera utzi eta, jarraian, eekin hartu-eman sakonetan egoteko. Beste era tzen den inklusio digitala bultzatzeko eskolaren egitekoak zehaztuko ditugu. Modu horretan, batera esanda, gizartearen zati batek ez du aukerarik dagokionez espero dugu gaiari irtenbideak eta aukerak ematen IKTak erabiltzeko, edo, gutxienik, hain modu hastea eta, bidenabar, iraganari baino, etorkizunari be- sakonean baliatzeko. Etxean teknologia eskuragarri IKTak gure eskoletan txertatu behar ditugu, adibidez, gira jartzea. ez dutenek arrisku handia daukate askotan definitu- ikasleak aktiboago egoteko aukera ematen dutelako. Nolakoa da, beraz, gaur egungo eskola? Argi dago tako eten digitala pairatzeko. Bill Clintonen aginpean Ildo beretik, teknologia esanguratsuki baliatu behar ezinezkoa dela definizio bakar bat ematea, eta, ha- Eskolaren funtzioa definitutako eten digitalak adierazi nahi du IKTetara dugu aproposa delako ikasleen talde lanean laber, zalantzarik ez dago aniztasun handia dagoela es- sarbidea dutenen eta ez dutenen arteko jauzia edo sakontzeko. IKTak gelan erabili behar ditugu aukera kolatik eskolara. Dena den, agian gauzak muturrera Orain arte jorratutako guztia kontuan hartu eta gero, ar- desberdintasuna. ematen digutelako diziplinartekotasuna bultzatzeko gehiegi eramanez gero, esan liteke eskoletan irakaslea tikuluaren atal honetan eskolaren egitekoak zerren- eta, horrenbestez, ikasleek gai ezberdinak lotzeko. dela erreferente nagusia eta berarengan zentratzen datuko dira. Zerrenda hori egiterakoan, litekeena da Soka horretatik, arestian aipatutako alfabetatze digita- Are gehiago, beste arrazoi bat da eskolaz kanpoko dela jarduna. Era berean, gainerako euskarrien hainbat funtzio ez aipatzea; izan ere, aditzera emango lari so egin eta gero, desberdintasun hori lotu daiteke errealitatearekin bat egiteko modua ematen digutela; gainetik koka litezke testu idatzia eta horrekin batera baitira gure ikuspegitik nagusi direnak. orain mende bateko alfabetatuen eta alfabetatu hau da, gelatik at erabiltzen dituzten tresnak natu- ohiko testuliburu, koaderno eta arkatzen nagusitasuna. gabekoen arteko aldearekin. Beraz, ezberdintasun ralagoak direlako eta kanpoko errealitatea gela barru- Horregatik, oraindik ere idatzitako ekoizpenak, berezi- a) Gizartearen ezaugarriei hobeto egokitzea horiek parekatzeko, gutxienik eskolak eskaini behar du ra ekartzeko egokiak direlako. Eta, zerrenda gehiegi ki bakarka eginikoak, funtsezko oinarri dira gure esko- eta alfabetatze digitala teknologia; hau da, guztiok teknologiara sarbidea ez luzatzeko, IKTeek eskolan esanguratsuki egon be- la gehienetan. Are gehiago, ikasleen parte hartzerako dutela ziurtatu behar du. Beste modu batean, esan har dute ikasleentzat motibagarriagoak izan ohi dire- aukerak testuliburuak zehazturiko uneetara mugatzen Lehenik, arestian aipatutako desorekaren ildotik, esko- dezakegu eskolak IKTak integratu behar dituela eten lako. Zergatik? Txikienek, ia-ia magiatzat hartzen dira. lak esanguratsuki erabili behar ditu Informazio eta Ko- digitala saihesteko, eta, horrenbestez, gutxitan dutelako; beste hainbatek ohiko testuez gain, ikus- munikazio Teknologiak, modu horretan, gizartearen aipatzen den inklusio digitala bultzatzeko. Azken entzunezkoak jasotzen dituztelako, eta, horren- Eta teknologiari dagokionez? Bada, salbuespenak ezaugarriei hobeto egokitzeko. Inork pentsa lezake es- batean, urrats hori ematea ezinbestekoa da berdinta- bestez, irudiaren gizartera hurbiltzen direlako; beste salbuespen, eskolan gutxi erabiltzen dira ikasleen es- kolak ez dituela zertan IKTak integratu behar, nolabait, sunezko gizartea lortzeko. batzuek, ordea, euren belaunaldiko tresnatzat hartzen kolaz kanpoko errealitatean presentzia handia duten gizarteak berak –eskolatik kanpokoak– horretarako dituztelako… tresnak. Beste era batean, nolabaiteko desoreka testuinguru nahikoa eskain dezakeelakoan. Neurri c) Hezkuntza eredua berriztatu aitortu daiteke eskola barruko eta eskolaz kanpoko batean, antzeko zerbait gertatzen da hizkuntzarekin, Edozelan ere, teknologiak ez du hezkuntzarako baliorik errealitateen artean. Are gehiago, esan daiteke es- gutxienik, hizkuntza hori diglosia egoeran ez dagoe- Orain arte aipatutako funtzioak garrantzitsuak dira, oso: per se, besteak beste teknologiarekin ere klase kolak – eskolen gehiengoak bederen – talka egiten nean. Edozein dela hizkuntza, eskolak aukera ematen gizarteari egokitu, alfabetatze digitala baimendu, eten tradizionalak eman daitezkeelako. Adibide bat jartzea- duela gizartearekin, gutxienik, arlo teknologikoari du hizkuntza horretan alfabetatzeko. Teknologiei digitala saihestu eta, horrenbestez, inklusio digitala rren, Powerpoint edo Impress moduko tresnak erabiliz dagokionez. Ildo horretatik, Informazio eta Komu- dagokienez, antzeko zerbait esan genezake. Ikasle bultzatu… Hala eta guztiz ere, egon badago gutxienez gero, teknologia erabiliko genuke gelan, bai, baina nikazio Teknologiei dagokienez, testuinguru eskola- gehienek eskolatik at erabiltzen dituzte IKTak, noski, aurreko horiek bezain garrantzitsua den funtzioa: ikasleen ikuspegitik antzera jarraituko genuke. Horre- rra uhartetzat ere hartu izan da gizartea itsasotzat baina eskolak eskaini behar die alfabetatze digitala, hezkuntza eredua berriztatzea. Artikulu honetan, gaur gatik, hemen proposatzen ari garena askoz ere ha- hartu den bitartean. irakurketa-idazketarekin gertatzen den bezala. egungo eskolaren ezaugarriak aipatzerakoan, esaten rantzago doa. IKTak aldarrikatzen ditugu, baina ez hel- genuen teknologia ez erabiltzeaz gain, oraindik ere buru bezala, baizik eta tresnatzat sakontzeko ikasleen Kontuak kontu, ez da erraza errealitate horren arra- Zergatik digitalki alfabetatu? Gaur egun, Coll eta Illerak irakaslea izan ohi dela protagonista, testuliburua eta aktibotasunean, talde lanean, gaien arteko eta erreali- zoiak zehaztea. Hala ere, Prensky-ren hitzak berrartuz (2008) dioten moduan, IKTeen bitartez eskuratzen de- testu idatziak direla oinarri eta abar. tatearekiko loturetan eta motibazioan. Zergatik? Ikus- gero, ikasleen inguruan gauden irakasleok badugu lako ezagutzaren zati handi bat. Are gehiago, hemendik pegi eraikitzailearekin lotzen den bide horretatik soilik zeresana. Beste era batera esateko, gure ikasleak ez urte batzuetara, ziurtzat har daiteke IKTen bidez esku- Horregatik, testuinguru horren aurrean, teknologia eman daitekeelako ikaste esanguratsua; hau da, bide bezala, ez gara jaio, hazi eta hezi gizarte teknologiko ratzen dugun ezagutzaren proportzioak gora egingo hezkuntza eredu horri guztiari buelta bat emateko aitza- hori delako bakarra hezkuntzaren funtzio nagusia honetan. Heldu gehienontzat berri samarrak dira ares- duela. Ondorioz, esan gabe doa IKTen erabilera kiatzat hartu behar dugu. Beste era batera esateko, emateko: ikasleek benetan ikastea. 65. zenbakia 65. zenbakia 2009ko otsaila 2009ko otsaila Jakingarriak 20 21 Jakingarriak
  3. 3. IKTak, hezkuntza aireberritzeko aitzakia INFORMAZIO ETA KOMUNIKAZIO TEKNOLOGIA BERRIAK HEZKUNTZAN (I) IKTak aldar rikatzen ditugu, kolatan bloga darabiltela hezkuntza komunitateari Z er g a t i k d i g i t a l k i a l f a b e - berriak helarazteko eta bereziki gurasoekiko harrema- baina ez helbur u bezala, bai - na lantzeko. ta tu ? I KTe n era b il e ra f u n - zik eta tr esnatzat sakontzeko ikas - Wikiak. Wikiak dira Interneteko webguneak, edonork ts e zk o a i z a n g o d e l a p e r t s o n a r en sortu, aldatu, eraldatu edo ezabatu ditzakeenak. leen aktibotasunean, talde lanean, Blogetan egileak soilik idatzi dezake eta bisitariak, g ar a p e n er a k o , e sk o l an z ei n e sk o l a - berriz, komentarioak utzi. Wikietan berriz, edonork du gaien ar teko eta er realitatear ekiko aukera idazteko, edukia aldatzeko edo, are gehiago, t i k at . Id e i a ho r r e k ap ar t e ko g a - ezabatzeko. Gainera, erregistraturik gelditzen dira lotur etan e ta mo tib azioa n. Ze r ga - edonork eginiko aldaketa guztiak. Wikipedia da r r a nt z i a e m at en di o e s k ol a r en eg i - wikirik ospetsuena eta Google Docs har daiteke wiki tik? Ik uspegi eraikitzailear ekin lo - teknologian oinarrituriko adibiderik erabilerrazetako t e k oa r i i k as l e en a l f a be t a t z e di g i t a - bat bezala. tzen den bide hor retatik soilik eman la r i b eg i r a Nahiz eta dagoeneko Web 3.0az hitz egiten hasi, ar- daitekeelako ikaste esanguratsua tikulu honetan kontzeptu hori alboratu eta aipatuko di- tugu Web 2.0ak hezkuntzarako eskaintzen dizkigun neten ikertzera bideratzen ditu. Beraz, webquesten di- zenbait tresna. Beraz, tresna horien deskribapen labu- seinua irakaslearen esku utzi arren, tresna baliagarria Aukerak rra egingo da, eta, modu horretan, sarrera emango zaie ikasleen ikerketa lan autonomorako bakarka edo Jakingarriak aldizkariaren ale honetan zein hurrengoan taldeka. Behin definitu ditugula eskolaren funtzioak arlo irakurri ahal izango ditugun zenbait artikuluri. teknologikoa oinarri genuela, oraingoan hizpide izango Marka-gune sozialak. Marka-gune sozialak Interneteko ditugu teknologiak berak eskaintzen dituen aukerak. Dena den, kontuan izan behar da jarraian aipatuko di- estekak gordetzeko, sailkatzeko eta partekatzeko balia- Dena den, IKTek eskaintzen digun aukera mordo horre- tugun tresnak lagin txiki bat besterik ez direla eta, ho- garriak dira. Beste era batera esateko, erabiltzaileak bere tatik, ikaste esanguratsuari begira baliagarrienak izan rrenbestez, askoz ere tresna gehiago daudela Batac- gustuko webguneak gorde, sailkatu eta parteka ditzake daitezkeenak zerrendatuko dira. Finean, ikasleen iza- en irudian azaldu bezala. beste batzuekin guztion artean zerrenda osatuz eta, no- era aktiborako tresnak aipatuko ditugu. labait estekak hobetsiz. Marka-guneen sailkapenerako Era berean, hemen aipatuko diren beste zenbait tres- etiketak eta kategoriak baliatzen dira, modu horretan, bi- Hain zuzen ere, izaera aktiboarekin lot daiteke par- na ezin dira bete-betean Web 2.0arekin lotu. Hala ere, laketa errazteko. Marka-gune sozialik garrantzitsuena da taidetza. Bidenabar, bereziki partaidetzarekin lotu artikulu honetan txertatu ditugu beren printzipioak del.icio.us, gainontzekoek bezala edonon zaudela inter- daiteke Web 2.0a; hau da, modu ulerterrazean berdintsuak direlako eta ikasleen ikaste esangura- Hezkuntzari dagokionez, wikiak tresna aparta dira talde neten sartuta osatu dezakezuna. esateko, lankidetza eta partaidetza oinarri dituen In- tsurako baliabide interesgarriak direlako: lanerako. Azken batean, taldekideek egin dezakete lan terneten erabilera islatzeko kontzeptua (O’Reilly, dokumentu bakarraren gainean “zuzenean” elkarren 2004). Horrenbestez, Web 2.0aren bitartez ulertzen Blogak edo weblogak. Aldizka eguneratutako eta kro- ondoan egon gabe. Beraz, wikiak baliagarriak dira elka- da Interneten aro berria, erabiltzailea duena irakurle nologikoki egile edo egileen artikuluak jasotzen dituen rlana bultzatzeko eta talde lanak errazteko. Gainera, al- hutsa izatetik, parte hartzaile izatera. Ildo beretik, Interneteko webgune bat da. Lehendabizi Bargerrek daketa guztiak erregistraturik gelditzen direnez, parte hartzaile izaterakoan, lankidetza eta trukea di- (1997) izendatutako tresna honen bi ezaugarri na- irakaslearen jarraipena errazten dute. tu oinarri Web 2.0ak. Web 2.0aren ildotik, gainera, gusienetakoak dira blogaren egileak baliabide multi- informatikaren hurrengo aroa datorkigu: hodeian edo mediak jar ditzakeela eta bisitariak komentarioak Webquestak. Webquestak dira ikasleak ikertzera sarean lan egitea, Interneten alegia. Baina, orain uzteko aukera daukala. bultzatzen dituzten webguneak. Irakasleak webgunea dela urte batzuk ez bezala, Interneteko erabiltzailea prestatzen du eta ikasleei jarduera proposatu eta gero, bihurtzen da protagonista, ez orain dela urte batzuk Hezkuntzari dagokionez, hainbat dira eman da- ikasleek informazioa eskuratu behar dute, nagusiki, bezala, informazio hartzaile hutsa. Horregatik, Web kizkiokeen erabilerak. Adibidez, irakasleak bertan jar irakasleak prestaturiko webguneetatik. Beraz, Dodgek 2.0a ezkondu daiteke artikulu honen hirugarren pun- ditzake ikasgaiari buruzko informazioa, artikuluak, 1995ean zehazki hezkuntzarako sortutako tresnak tuan esandakoarekin; izan ere, Web 2.0aren printzi- bideoak, argazkiak eta ikasleek komentarioak egin. ikasleak eramaten ditu Interneten informazioa esku- pioek bat egiten baitute hezkuntzarako aldarrikatu Beste aukera bat izan daiteke ikasleek beraiek euren ratzera. ditugunekin: aktibotasuna, partaidetza, talde lana, bloga izatea, modu horretan, ikus-entzunezko materi- errealitatearekiko loturak eta azken honekin batera arekin batera, euren testu idatziak zabalduz eta, Zehazki hezkuntzarako tresna denez, edozein gai komunitatearekiko edo sare sozialekiko harre- adibidez, hizkuntza landuz. Edo, beste erabilera posi- jorratzeko baliagarriak dira webquestak. Gainera, mana. ble bat aipatzearren, nabarmendu daiteke zenbait es- ikasleak aktibo bihurtzen ditu eta autonomoki Inter- 65. zenbakia 65. zenbakia 2009ko otsaila 2009ko otsaila Jakingarriak 22 23 Jakingarriak
  4. 4. IKTak, hezkuntza aireberritzeko aitzakia INFORMAZIO ETA KOMUNIKAZIO TEKNOLOGIA BERRIAK HEZKUNTZAN (I) Hezkuntzari dagokionez, marka-gune sozialak balia- Hezkuntzari dagokionez, esan gabe doa mapa kontzep- Teknologiak ez du per se ba - laguntzeko; eta, azkenik, programa bera hobetu garriak izan daitezke irakasleak ikasleekin gai zehatz tualak egitea oso ariketa baliagarria dela. Azken batean, daiteke eta hobekuntza plazaratu daitezke, komunitate baten inguruko esteka interesgarriak partekatzeko jarduera horrek ahalbideratzen ditu, besteak beste, lio erantsirik. Balio erantsia osoak profitatzeko. edo, are aberatsagoa, ikasleek beraiek talde txikian ikasleek ideiak antolatzea, eduki garrantzitsuenak edo handian zerrendatzeko gai zehatz bati buruz edo sailkatzea eta horien arteko loturak egitea. Ildo horre- dauka ikaste esanguratsua lor tzeko Zentzu komunitario horren ildotik, aipatzekoak dira soft- azpi-gaiei buruz interneten dauden intereseko web- tatik, mapa kontzeptualak egiteak aukera ematen du ware librea euskaraz izateko eginiko ahaleginak. guneak. ikasleek barneratu dutena adierazteko edo barneratzen bidean laguntzen baldin badigu soi - Hainbatek musu-truke – eta askotan musu-truke ere ez laguntzeko. – eginiko lanagatik, gaur egun denok daukagu aukera Podcastak. Podcastinga da audio artxiboak eratu eta lik. Hor regatik, irakasleok jar rera ar - euskarazko Mozilla Firefox nabigatzailearen bertsioa Interneten partekatzea, kontuan izanik, dena den, Moodle. Azken urteotan gero eta indar handiagoa har- Euskalbar (hiztegi tresna aparta) eta guzti erabiltzeko, bideo podcastak (edo vodcastak) ere izan daitezkeela. tu duen tresna da Moodle, bereziki, DBHtik aurrerako duratsua izan behar dugu, ondo az - Windows-en ordez Linux, Ubuntu edo Edubuntu Beraz, jatorri atzerritarreko hitz askorik erabili gabe, au- zikloetan. Moodle plataforma bat da aukera ematen moduko sistema eragileak jarduteko edo Microsoft Offi- dio eta batzuetan bideo artxiboak dira erabiltzaileak duena ikastaroak sortzeko eta kudeatzeko; hau da, in- ter tuz pr oposamen teknologiko ba - ce-en ordez OpenOffice suite bulegotikoa edo Google- sortu eta Interneten jartzen dituenak edonork deskar- terneten kokatutako plataforma honek irakaslea bai- en tresnak baliatzeko. gatu eta nahi duenean entzun eta ikus ditzakeenak. mentzen du ikastaroak sortzeko ikasleei jarduera koitzar en atzean hezkuntzar en zein Filosofia horrekin bat dator izenaren jatorria P(ublic) ezberdinak planteatuz. Moodle plataformaren aban- O(n) D(emand) CAST; hau da, eskariaren arabera taila bat da duen tresna aniztasuna. Azken batean, ikuspegi dagoen deskargatzen den emisio publikoa. bertan koka daitezke irakurketak, wikiak, foroak, galde- tegiak… Hezkuntzari dagokionez, podcastak aitzakia apro- Hezkuntzaren ikuspegitik, tresna horiek guztiak posak dira ikasleei bideo eta audio proiektu motibaga- Kasu honetan ere, hezkuntzari zehazki bideratutako baliagarriak izan daitezke ikasleei beste euskarri mota rriak eskatzeko. Aldi berean, podcastak egiterakoan, tresna bat da. Zenbaitetan, on line ikasketetarako eus- bat eskaintzeko eta, bidenabar, arestian aipatutako ikasleak hainbat eduki landu ditzake esanguratsuki, karri gisa erabili da. Beste hainbatetan, berriz, baliatu aktibotasuna, talde lana, errealitatearekiko lotura eta hizkuntza bera, gidoigintza, ahozkotasuna edo gorputz da ohiko presentziazko klaseen osagarri gisa ikasleei motibazioa moduko kontzeptuetan sakontzeko. adierazpena kasu. Aipatutakoaz gain, aukera interes- gelatik kanpoko irakurketak eskaintzeko, bakarka zein garria izan daiteke podcastak gelan jorratzen ari garen taldeka lana bideratzeko, eztabaidak bultzatzeko… Ondorioak gaien inguruan egin behar izatea. Adibidez, ikasleak Zeresanik ez dago zaila dela lerro gutxitan Moodle euren herriari buruzko kontuak jorratzen ari badira, plataforma modukoen aukera guztiak zerrendatzea. Artikuluari amaiera emateko, berriz ere azpimarratu ikasleentzat lan erakargarria izan daiteke euren herri- Horregatik, ondoriozta dezakegu Moodle tresna aparta nahi dugu teknologia ikusten dugula hezkuntza eredua ari buruzko albiste saio bat egitea. dela ikastaroak kudeatzeko, ematen dituen aukera guz- aireberritzeko aitzakiatzat. Gaur egungo baliabideek tiengatik. aukera aparta ematen digute bultzatzeko ikasleen par- Irudia artikulu honetarako egina. Mapa kontzeptualak. Ikaste esanguratsuari begira, taidetza, lankidetza, talde lana, loturak… Horregatik, Bertako irudi guztiek dute euren jabeen copyrighta. funtsezkoa da kontzeptuen artean loturak egitea. Aldi Bideojokoak eta software didaktikoak. Nahiz eta nahiko genuke teknologia bihurtzea hezkuntza eredua berean, lotura horien mapa egitea ekintza probetxu- historikoki alboratu, gero eta gehiagok aldarrikatzen hobetzeko akuilu. Beraz, jarrera arduratsuak erantzun beharko lioke garria da, beharrezkoa baita hausnarketa prozesu dute bideojokoen potentzialtasuna. Gaur egun, bideo- hezkuntzaren ikuspegi jakin bati, eta, bidenabar, aintzat sakona. Ikuspegi horretatik, teknologiak tresna apartak jokoek aukera ematen dute sarean lan egiteko edo Ikuspegi horretatik, teknologia guztiak ez digu balio; hartu beharko lituzke Web 2.0aren filosofiarekin batera eskaintzen dizkigu loturak islatuko dituen mapa bertako istorioa bera osatzeko. Ildo horretatik, hasi gara hots, teknologiak ez du per se balio erantsirik. Balio datozen zenbait balio, partaidetza, lankidetza eta ko- kontzeptuala egiteko, cmaptools programa kasu. bideojokoak beste modu batean ikusten, eta, nolabait, erantsia dauka ikaste esanguratsua lortzeko bidean la- munitatearekiko irekitasuna kasu, baita software li- modu irekiagoan horiek ikusten. guntzen baldin badigu soilik. Horregatik, irakasleok ja- breari dagokionez ere. rrera arduratsua izan behar dugu, ondo aztertuz propo- Soka beretik, ezin dira baztertu interneten bertan dau- samen teknologiko bakoitzaren atzean hezkuntzaren Jarrera arduratsu horretatik, aukera gehiago daude den aplikazioak, Scratch kasu. Aplikazio honek aukera zein ikuspegi dagoen. arestian aipatutako eskolaren funtzioetara iristeko. Ja- ematen du, adibidez, istorio bat, pertsonai bat edo rrera horrekin hurbilago izango dugu gizartearen ezau- bideojoko bat sortzeko eta partekatzeko. Aipatutakoaz gain, jarrera arduratsuak beste balio bat garrietara hobeto egokitzea eta ikasleen alfabetatze dauka: askatasuna bera. Askatasuna diogunean, soft- digitala. Komunitatearen zentzu horren ildotik, bidean Era berean, testuinguru honetan koka daitezke azken ware libreaz ari gara. Arestian aipatutako tresna jarriko ginateke eten digitala alboratzeko eta inklusio urteotan sortutako software didaktiko guztiak. Haur gehientsuenek hainbat ezaugarri dute komunean. digitala bultzatzeko. Azkenik, metodologiari eta IKTeei Hezkuntzan hasi eta adin guztietarakoko programak Adibidez, askatasunez erabili daiteke programa, dagokienez, jarrera arduratsu horrek ekar dezala gaur ugaritu egin dira. Ondorioz, ia-ia edozer gauza lantzen edozein helbururekin; askatasunez ikertu eta gure be- egungo hezkuntza XXI. mendera, XXI. mendeko dira programa horien bitartez: koloreak, matematika, harretara moldatu daitezke programaren ezaugarriak; ikasleek eta gizarteak euren belaunaldiko eskola izan historia, geografia, hizkuntzak… askatasunez zabaldu daiteke, modu horretan, besteei dezaten. 65. zenbakia 65. zenbakia 2009ko otsaila 2009ko otsaila Jakingarriak 24 25 Jakingarriak

×