SlideShare a Scribd company logo

Projekt fizikë

PROJEKT FIZIKE

1 of 5
Download to read offline
Projekt fizikë
NË FIZIKË, KONCEPTI I FORCËS PËRDORET PËR TË SHPJEGUAR 
ÇDO NDIKIM, I CILI SHKAKTON NXITIMIN (PËRSHPEJTIMIN) E 
NJË TRUPI TË LIRË. FORCA GJITHASHTU MUND TË 
PËRSHKRUHET ME ANË TË KONCEPTEVE INTUITIVE SI SHTYTJA 
OSE TËRHEQJA TË CILAT SHKAKTOJNË QË NJË OBJEKT ME 
MASË TË NDRYSHOJË SHPEJTËSINË E TIJ (KJO PËRFSHIN 
RASTIN KUR TRUPI FILLON TË LËVIZË NGA NJË GJËNDJE 
PREHJEJE), D.M.TH TË PËRSHPEJTOHET, OSE QË MUND TË 
SHKAKTOJË NJË OBJEKT FLEKSIBËL TË SHTREMBËROHET. NJË 
FORCË E ZBATUAR MBI NJË TRUP KA NJË MADHËSI DHE NJË 
DREJTIM, ÇKA TREGON SE AJO ËSHTË NJË MADHËSI 
VEKTORIALE.
AJO QË NE TANI E QUAJMË FORCA GRAVITACIONALE NUK U IDENTIFIKUA SI NJË FORCË UNIVERSALE 
DERI ME PUNËN E ISAK NJUTONIT.PARA STUDIMEVE TË NJUTONIT, TENDENCA PËR OBJEKTET PËR TË 
RËNË DREJT TOKËS NUK ISHTE KUPTUAR SI NJË FENOMEN I LIDHUR ME LËVIZJEN E OBJEKTEVE 
QIELLORE. . PUNA E GALILEOS QE INSTRUMENTALE PËR TË PËRSHKRUAR KARAKTERISTIKAT E 
OBJEKTEVE NË RËNIE TË LIRË, DUKE PËRCAKTUAR SE PËRSHPEJTIMI PËR ÇDO OBJEKT NË RËNIE TË LIRË 
ISHTE KONSTANT DHE I PAVARUR NGA MASA E OBJEKTIT. SOT, KY PËRSHPEJTIM PËR SHKAK TË 
GRAVITETIT PËR SIPËRFAQEN E TOKËS ËSHTË PËRCAKTUAR SI ZAKONISHT DHE KA NJË MADHËSI PREJ 
RRETH 9,81 METËR PËR SEKONDË KATROR. (KJO MATJE ËSHTË MARRË NGA NIVELI I DETIT DHE MUND 
TË NDRYSHOJNË NË VARËSI TË POZICIONIT MBI RRUZULLIN TOKËSOR), DHE ËSHTË E DREJTUAR DREJT 
QENDRËS SË TOKËS. KY VËZHGIM DO TË THOTË SE FORCA E GRAVITETIT NË NJË OBJEKT NË 
SIPËRFAQEN E TOKËS ËSHTË NË PROPORCION TË DREJTË ME MASËN E OBJEKTIT. PRANDAJ NJË OBJEKT 
QË KA NJË MASË DO TË PËRJETOJË NJË FORCË:NË RËNIE TË LIRË, KJO FORCË NUK KUNDËRSHTOHET 
NGA NDONJË FORCË TJETËR (KËTU SUPOZOJMË SE FORCA E FËRKIMIT E AJRIT MUND TË 
NEGLIZHOHET, OSE EKSPERIMENTI NDODH NË NJË MJEDIS PA AJËR) DHE PËR KËTË ARSYE FORCA 
REZULTANTE MBI OBJEKTIN ËSHTË PESHA E TIJ. PËR OBJEKTET QË S'JANË NË RËNIE TË LIRË, FORCA E 
GRAVITETIT KUNDËRSHTOHET NGA REAGIMET E FORCAVE TË MBËSHTETJES SË TRUPIT MBI NJË 
SIPËRFAQE. PËR SHEMBULL, NJË PERSON QË QËNDRON NË TERREN PËRVON NJË FORCË REZULTANTE 
ZERO, PASI PESHA E TIJ ËSHTË E EKUILIBRUAR ME NJË FORCË NORMALE TË USHTRUAR NGA TOKA. 
KONTRIBUTI I NJUTONIT TEK TEORIA GRAVITACIONALE ISHTE PËR BASHKIMIN E LËVIZJES SË TRUPAVE 
QIELLORË, TË CILAT ARISTOTELI KISHTE PANDEHUR SE ISHIN NË NJË GJENDJE NATYRORE LËVIZJEJE TË 
VAZHDUESHME, SIÇ QE RËNIA E LIRË NË TOKË. AI PROPOZOI NJË LIGJ TË GRAVITETIT QË MUND TË 
LLOGARISTE LËVIZJEN E TRUPAVE QIELLORE QË KISHIN QENË TË PËRSHKRUAR MË PARË DUKE 
PËRDORUR LIGJET E KEPLERIT TË LËVIZJES PLANETARE. NJUTONI ARRITI TË KUPTOJË SE EFEKTET E 
GRAVITETIT MUND TË VËREHEN NË MËNYRA TË NDRYSHME NË DISTANCA TË MËDHA. NË VEÇANTI, 
NJUTONI PËRCAKTOI QË NXITIMI I HËNËS RRETH TOKËS SHPJEGOHET ME TË NJËJTËN FORCË TË 
RËNDESËS NË QOFTË SE PËRSHPEJTIMI PËR SHKAK TË GRAVITETIT ZVOGËLOHET SI NJË LIGJ NË 
PËRPJESTIM TË ZHDREJTË KATROR. MË TEJ, NJUTONI KUPTOI SE NXITIMI PËR SHKAK TË GRAVITETIT 
ËSHTË PROPORCIONAL ME MASËN E TRUPIT TËRHEQËS. KOMBINIMI I KËTYRE IDEVE JEP NJË FORMULË 
QË LIDH MASËN DHE RREZEN E TOKËS PËR NXITIMIN.
KJO FORMULË ISHTE AQ E FUQISHME SAQË U KONISDERUA E MJAFTUESHME PËR TË DALË SI 
BAZË PËR TË GJITHA PËRSHKRIMET E MËVONSHME TË LËVIZJES SË PLANETEVE BRENDA 
SISTEMIT DIELLOR DERI NË SHEKULLIN E NJËZETË. GJATË KËSAJ KOHE, METODA TË 
SOFISTIKUARA TË ANALIZËS PERTURBATIVE. ISHIN SHPIKUR PËR TË LLOGARITUR DEVIJIMET E 
ORBITËS PËR SHKAK TË NDIKIMIT TË TRUPAVE TË SHUMTË MBI NJË PLANET , HËNË, KOMETË, 
OSE ASTEROID. FORMALIZMI ISHTE MJAFT I SAKTË PËR TË LEJUAR MATEMATIKANËT PËR TË 
PARASHIKUAR EKZISTENCËN E PLANETIT NEPTUN PARA SE AI TË VËZHGOHEJ ISHTE VETËM 
ORBITA E PLANETIT MËRKUR QË LIGJI I GRAVITACIONIT I NJUTONIT NUK DUKET SE E 
SHPJEGONTE PLOTËSISHT. DISA ASTROFIZIKANTË HODHËN HIPOTEZËN E EKZISTENCËS SË NJË 
PLANETI TJETËR ( VULLKAN) E CILA DO TË SHPJEGONTE DALLIMET, POR, PAVARËSISHT NGA 
DISA INDIKACIONE TË TILLA NË FILLIM, ASNJË PLANET I TILLË NUK U GJEND. KUR AJNSHTAJNI 
FORMULUOI PËRFUNDIMISHT TEORINË E TIJ TË RELATIVITETIT TË PËRGJITHSHËM (RP) AI E 
KTHEU VËMENDJEN E TIJ TEK PROBLEMI I ORBITËS SË MËRKURIT DHE GJETI SE TEORIA E TIJ 
SHTONTE NJË KORRIGJIM I CILI MERRTE NË LLOGARI PËR MOSPËRPUTHJEN. KJO ISHTE HERA E 
PARË QË TEORIA E NJUTONIT E GRAVITETIT ISHTE TREGUAR TË JETË MË PAK E SAKTË SE NJË 
ALTERNATIVË TJETËR. QË ATËHERË, DHE DERI MË TANI, RELATIVITETI I PËRGJITHSHËM KA QENË 
E NJOHUR SI TEORIA QË SHPJEGON MË MIRË GRAVITETIN. NË RP, GRAVITACIONI NUK 
KONSIDEROHET SI NJË FORCË, POR , OBJEKTET QË LËVIZIN LIRISHT NË FUSHËN 
GRAVITACIONALE LËVIZIN NËN INERCINË E TYRE NË GJEODEZIKË PËRMES HAPËSIRË-KOHËS SË 
LAKUAR - E PËRCAKTUAR SI SHTEGU MË I SHKURTËR NË HAPËSIRË-KOHË - MIDIS DY NGJARJEVE 
NË HAPËSIRË-KOHË. NGA PERSPEKTIVA E OBJEKTIT, TË GJITHA LËVIZJET NDODHIN SIKUR NUK 
KA PASUR KURRËFARË FORCË GRAVITACIONALE. VETËM KUR MARRIM NË KONSIDERATË 
LËVIZJEN NË NJË KUPTIM GLOBAL DEL QË LAKIMI I HAPËSIRË-KOHËS MUND TË VËZHGOHET SI 
DHE ARRIMË NË PËRDORIMIN E KONCEPTIT TË FORCËS PËR TË PËRSHKRUAR TRAJEKTOREN E
LAKUAR TË OBJEKTIT. KËSHTU, RRUGA NË VIJË TË DREJTË, NË HAPËSIRË-KOHË SHIKOHET SI NJË 
KURBË NË HAPËSIRË, DHE KJO QUHET TRAJEKTORE BALISTIKE E OBJEKTIT. PËR SHEMBULL, NJË 
TOP BASKETBOLLI I HEDHUR NGA TOKA LËVIZ NË NJË PARABOLË, PASI KJO NDODH NË NJË 
FUSHË GRAVITACIONALE UNIFORME. TRAJEKTORJA HAPËSIRË-KOHË E SAJ (KUR DIMENSIONI 
SHTESË CT ËSHTË SHTUAR) ËSHTË POTHUAJSE NJË VIJË E DREJTË, E LAKUAR PAK (ME LAKIM I 
RENDIT DISA VITE DRITE). DERIVATI KOHOR I NDRYSHIMIT TË VRULLIT (IMPULSIT) TË OBJEKTIT 
ËSHTË AJO QË NE E QUAJMË "FORCA GRAVITACIONALE". [3] 
STUDIMI I FORCAVE TE BASHKEVEPRIMIT GRAVITACIONAL

Recommended

Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit - Viktor Hygo
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit  - Viktor HygoProjekt "Letersi": Katedralja e Parisit  - Viktor Hygo
Projekt "Letersi": Katedralja e Parisit - Viktor HygoAldrin Pashku
 
turizmi ne shqiperi
 turizmi ne shqiperi  turizmi ne shqiperi
turizmi ne shqiperi manomano46
 
Energjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëEnergjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëKlajdi Proko
 
Shkaqet e ndotjes akustike
Shkaqet e ndotjes akustikeShkaqet e ndotjes akustike
Shkaqet e ndotjes akustikeolinuhi
 
Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeAn An
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriDonikaLici
 
Projekt Fiskultur - Voleyball
Projekt Fiskultur - VoleyballProjekt Fiskultur - Voleyball
Projekt Fiskultur - VoleyballMarinela Abedini
 

More Related Content

What's hot

Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimiFacebook
 
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Xhesiana Muka
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Orven Bregu
 
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrikepse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrikekoralda
 
Projekt Fizik Parashikimi Motit dhe Shtypja Atmosferike
Projekt Fizik Parashikimi Motit dhe Shtypja AtmosferikeProjekt Fizik Parashikimi Motit dhe Shtypja Atmosferike
Projekt Fizik Parashikimi Motit dhe Shtypja AtmosferikePatrik Liçi
 
Ndikimi i mjedisit ne trupin e njeriut
Ndikimi i mjedisit ne trupin e njeriutNdikimi i mjedisit ne trupin e njeriut
Ndikimi i mjedisit ne trupin e njeriutmelissa cani
 
projekt: shkrimtaret bashkohor shqiptar dhe veprat e tyre
projekt: shkrimtaret bashkohor shqiptar dhe veprat e tyreprojekt: shkrimtaret bashkohor shqiptar dhe veprat e tyre
projekt: shkrimtaret bashkohor shqiptar dhe veprat e tyreFatjon Cane
 
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperiLojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperiAlimerko Brunilda
 
Projekt( parashikimi i motit )
Projekt( parashikimi i motit )Projekt( parashikimi i motit )
Projekt( parashikimi i motit )S Gashi
 
Teatri ne Shqiperi
Teatri ne ShqiperiTeatri ne Shqiperi
Teatri ne ShqiperiKlevi Hoxha
 
Rajonet e Europes
Rajonet e EuropesRajonet e Europes
Rajonet e EuropesKejti Cela
 
Syprina e trekëndëshit
Syprina e trekëndëshitSyprina e trekëndëshit
Syprina e trekëndëshitRamiz Ilazi
 
Trashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperiseTrashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperisemelissa cani
 
Semundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeSemundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeAn An
 

What's hot (20)

Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
 
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
 
Lojrat popullore
Lojrat populloreLojrat popullore
Lojrat popullore
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme
 
Ndotja e ujit
Ndotja e ujitNdotja e ujit
Ndotja e ujit
 
Dramatika
DramatikaDramatika
Dramatika
 
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrikepse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
pse eshte e domosdoshme kursimi i energjise elektrike
 
Projekt Fizik Parashikimi Motit dhe Shtypja Atmosferike
Projekt Fizik Parashikimi Motit dhe Shtypja AtmosferikeProjekt Fizik Parashikimi Motit dhe Shtypja Atmosferike
Projekt Fizik Parashikimi Motit dhe Shtypja Atmosferike
 
Ndikimi i mjedisit ne trupin e njeriut
Ndikimi i mjedisit ne trupin e njeriutNdikimi i mjedisit ne trupin e njeriut
Ndikimi i mjedisit ne trupin e njeriut
 
projekt: shkrimtaret bashkohor shqiptar dhe veprat e tyre
projekt: shkrimtaret bashkohor shqiptar dhe veprat e tyreprojekt: shkrimtaret bashkohor shqiptar dhe veprat e tyre
projekt: shkrimtaret bashkohor shqiptar dhe veprat e tyre
 
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperiLojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
Lojerat olimpike ne bote dhe ne shqiperi
 
Projekt( parashikimi i motit )
Projekt( parashikimi i motit )Projekt( parashikimi i motit )
Projekt( parashikimi i motit )
 
Uji eshte jete
Uji eshte jeteUji eshte jete
Uji eshte jete
 
Teatri ne Shqiperi
Teatri ne ShqiperiTeatri ne Shqiperi
Teatri ne Shqiperi
 
Rajonet e Europes
Rajonet e EuropesRajonet e Europes
Rajonet e Europes
 
Syprina e trekëndëshit
Syprina e trekëndëshitSyprina e trekëndëshit
Syprina e trekëndëshit
 
Trashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperiseTrashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperise
 
Semundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeSemundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshme
 
Lojrat olimpike
Lojrat olimpikeLojrat olimpike
Lojrat olimpike
 
Projekt edukimi fizik
Projekt edukimi fizikProjekt edukimi fizik
Projekt edukimi fizik
 

Viewers also liked

Punw laboratory nr2
Punw laboratory nr2Punw laboratory nr2
Punw laboratory nr2sara7991
 
Gjuha shqipe dhe huazimet
Gjuha shqipe dhe huazimetGjuha shqipe dhe huazimet
Gjuha shqipe dhe huazimetKlea Vyshka
 
Fizika per klasen 10, 11
Fizika per klasen 10, 11Fizika per klasen 10, 11
Fizika per klasen 10, 11Hava Lilaj
 
PROJEKT EMILIANO VLADI
PROJEKT EMILIANO VLADIPROJEKT EMILIANO VLADI
PROJEKT EMILIANO VLADIEmilianoVladi
 
MATEMATIKA PROJEKT BY ELDA VLADI
MATEMATIKA PROJEKT BY ELDA VLADI MATEMATIKA PROJEKT BY ELDA VLADI
MATEMATIKA PROJEKT BY ELDA VLADI Emiljano Vladi
 
Projekt Fizik klasa 9
Projekt Fizik klasa 9Projekt Fizik klasa 9
Projekt Fizik klasa 9alban1shabani
 
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeTema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeJetmira Sula
 
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930lira kuca
 

Viewers also liked (12)

projekt fizike
projekt fizikeprojekt fizike
projekt fizike
 
Punw laboratory nr2
Punw laboratory nr2Punw laboratory nr2
Punw laboratory nr2
 
Gjuha shqipe dhe huazimet
Gjuha shqipe dhe huazimetGjuha shqipe dhe huazimet
Gjuha shqipe dhe huazimet
 
Fizika per klasen 10, 11
Fizika per klasen 10, 11Fizika per klasen 10, 11
Fizika per klasen 10, 11
 
PROJEKT EMILIANO VLADI
PROJEKT EMILIANO VLADIPROJEKT EMILIANO VLADI
PROJEKT EMILIANO VLADI
 
MATEMATIKA PROJEKT BY ELDA VLADI
MATEMATIKA PROJEKT BY ELDA VLADI MATEMATIKA PROJEKT BY ELDA VLADI
MATEMATIKA PROJEKT BY ELDA VLADI
 
Plan ditor
Plan ditor Plan ditor
Plan ditor
 
Projekt fizike
Projekt fizikeProjekt fizike
Projekt fizike
 
Projekt fizike
Projekt fizikeProjekt fizike
Projekt fizike
 
Projekt Fizik klasa 9
Projekt Fizik klasa 9Projekt Fizik klasa 9
Projekt Fizik klasa 9
 
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeTema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
 
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
Aldo Elmazi Kultura dhe arti ne vitet 1920 1930
 

More from Xhoana Pepa

Terrorimi islamik
Terrorimi islamikTerrorimi islamik
Terrorimi islamikXhoana Pepa
 
14 Parimet e Wilson-it
14 Parimet e Wilson-it14 Parimet e Wilson-it
14 Parimet e Wilson-itXhoana Pepa
 
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE Xhoana Pepa
 
SHQIPERIA DHE BE
SHQIPERIA DHE BE SHQIPERIA DHE BE
SHQIPERIA DHE BE Xhoana Pepa
 
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Xhoana Pepa
 
Biologji osteoporoza
Biologji osteoporozaBiologji osteoporoza
Biologji osteoporozaXhoana Pepa
 
Vallet shqiptare dhe baleti shqiptar
Vallet shqiptare dhe baleti shqiptar Vallet shqiptare dhe baleti shqiptar
Vallet shqiptare dhe baleti shqiptar Xhoana Pepa
 
SHQIPTARET NE PERANDORINE BIZANTINE
SHQIPTARET NE PERANDORINE BIZANTINESHQIPTARET NE PERANDORINE BIZANTINE
SHQIPTARET NE PERANDORINE BIZANTINEXhoana Pepa
 
Matematike e avancuar 1 FUNKSIONET
Matematike e avancuar 1 FUNKSIONETMatematike e avancuar 1 FUNKSIONET
Matematike e avancuar 1 FUNKSIONETXhoana Pepa
 
Perandoria Bizantine
Perandoria Bizantine  Perandoria Bizantine
Perandoria Bizantine Xhoana Pepa
 
Projekt biologji
Projekt biologji Projekt biologji
Projekt biologji Xhoana Pepa
 
Happy moments(ENGLISH PROJECT)
Happy moments(ENGLISH PROJECT)Happy moments(ENGLISH PROJECT)
Happy moments(ENGLISH PROJECT)Xhoana Pepa
 

More from Xhoana Pepa (12)

Terrorimi islamik
Terrorimi islamikTerrorimi islamik
Terrorimi islamik
 
14 Parimet e Wilson-it
14 Parimet e Wilson-it14 Parimet e Wilson-it
14 Parimet e Wilson-it
 
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
Projekt gjeografi 11a SHQIPERIA DHE BE
 
SHQIPERIA DHE BE
SHQIPERIA DHE BE SHQIPERIA DHE BE
SHQIPERIA DHE BE
 
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
 
Biologji osteoporoza
Biologji osteoporozaBiologji osteoporoza
Biologji osteoporoza
 
Vallet shqiptare dhe baleti shqiptar
Vallet shqiptare dhe baleti shqiptar Vallet shqiptare dhe baleti shqiptar
Vallet shqiptare dhe baleti shqiptar
 
SHQIPTARET NE PERANDORINE BIZANTINE
SHQIPTARET NE PERANDORINE BIZANTINESHQIPTARET NE PERANDORINE BIZANTINE
SHQIPTARET NE PERANDORINE BIZANTINE
 
Matematike e avancuar 1 FUNKSIONET
Matematike e avancuar 1 FUNKSIONETMatematike e avancuar 1 FUNKSIONET
Matematike e avancuar 1 FUNKSIONET
 
Perandoria Bizantine
Perandoria Bizantine  Perandoria Bizantine
Perandoria Bizantine
 
Projekt biologji
Projekt biologji Projekt biologji
Projekt biologji
 
Happy moments(ENGLISH PROJECT)
Happy moments(ENGLISH PROJECT)Happy moments(ENGLISH PROJECT)
Happy moments(ENGLISH PROJECT)
 

Projekt fizikë

  • 2. NË FIZIKË, KONCEPTI I FORCËS PËRDORET PËR TË SHPJEGUAR ÇDO NDIKIM, I CILI SHKAKTON NXITIMIN (PËRSHPEJTIMIN) E NJË TRUPI TË LIRË. FORCA GJITHASHTU MUND TË PËRSHKRUHET ME ANË TË KONCEPTEVE INTUITIVE SI SHTYTJA OSE TËRHEQJA TË CILAT SHKAKTOJNË QË NJË OBJEKT ME MASË TË NDRYSHOJË SHPEJTËSINË E TIJ (KJO PËRFSHIN RASTIN KUR TRUPI FILLON TË LËVIZË NGA NJË GJËNDJE PREHJEJE), D.M.TH TË PËRSHPEJTOHET, OSE QË MUND TË SHKAKTOJË NJË OBJEKT FLEKSIBËL TË SHTREMBËROHET. NJË FORCË E ZBATUAR MBI NJË TRUP KA NJË MADHËSI DHE NJË DREJTIM, ÇKA TREGON SE AJO ËSHTË NJË MADHËSI VEKTORIALE.
  • 3. AJO QË NE TANI E QUAJMË FORCA GRAVITACIONALE NUK U IDENTIFIKUA SI NJË FORCË UNIVERSALE DERI ME PUNËN E ISAK NJUTONIT.PARA STUDIMEVE TË NJUTONIT, TENDENCA PËR OBJEKTET PËR TË RËNË DREJT TOKËS NUK ISHTE KUPTUAR SI NJË FENOMEN I LIDHUR ME LËVIZJEN E OBJEKTEVE QIELLORE. . PUNA E GALILEOS QE INSTRUMENTALE PËR TË PËRSHKRUAR KARAKTERISTIKAT E OBJEKTEVE NË RËNIE TË LIRË, DUKE PËRCAKTUAR SE PËRSHPEJTIMI PËR ÇDO OBJEKT NË RËNIE TË LIRË ISHTE KONSTANT DHE I PAVARUR NGA MASA E OBJEKTIT. SOT, KY PËRSHPEJTIM PËR SHKAK TË GRAVITETIT PËR SIPËRFAQEN E TOKËS ËSHTË PËRCAKTUAR SI ZAKONISHT DHE KA NJË MADHËSI PREJ RRETH 9,81 METËR PËR SEKONDË KATROR. (KJO MATJE ËSHTË MARRË NGA NIVELI I DETIT DHE MUND TË NDRYSHOJNË NË VARËSI TË POZICIONIT MBI RRUZULLIN TOKËSOR), DHE ËSHTË E DREJTUAR DREJT QENDRËS SË TOKËS. KY VËZHGIM DO TË THOTË SE FORCA E GRAVITETIT NË NJË OBJEKT NË SIPËRFAQEN E TOKËS ËSHTË NË PROPORCION TË DREJTË ME MASËN E OBJEKTIT. PRANDAJ NJË OBJEKT QË KA NJË MASË DO TË PËRJETOJË NJË FORCË:NË RËNIE TË LIRË, KJO FORCË NUK KUNDËRSHTOHET NGA NDONJË FORCË TJETËR (KËTU SUPOZOJMË SE FORCA E FËRKIMIT E AJRIT MUND TË NEGLIZHOHET, OSE EKSPERIMENTI NDODH NË NJË MJEDIS PA AJËR) DHE PËR KËTË ARSYE FORCA REZULTANTE MBI OBJEKTIN ËSHTË PESHA E TIJ. PËR OBJEKTET QË S'JANË NË RËNIE TË LIRË, FORCA E GRAVITETIT KUNDËRSHTOHET NGA REAGIMET E FORCAVE TË MBËSHTETJES SË TRUPIT MBI NJË SIPËRFAQE. PËR SHEMBULL, NJË PERSON QË QËNDRON NË TERREN PËRVON NJË FORCË REZULTANTE ZERO, PASI PESHA E TIJ ËSHTË E EKUILIBRUAR ME NJË FORCË NORMALE TË USHTRUAR NGA TOKA. KONTRIBUTI I NJUTONIT TEK TEORIA GRAVITACIONALE ISHTE PËR BASHKIMIN E LËVIZJES SË TRUPAVE QIELLORË, TË CILAT ARISTOTELI KISHTE PANDEHUR SE ISHIN NË NJË GJENDJE NATYRORE LËVIZJEJE TË VAZHDUESHME, SIÇ QE RËNIA E LIRË NË TOKË. AI PROPOZOI NJË LIGJ TË GRAVITETIT QË MUND TË LLOGARISTE LËVIZJEN E TRUPAVE QIELLORE QË KISHIN QENË TË PËRSHKRUAR MË PARË DUKE PËRDORUR LIGJET E KEPLERIT TË LËVIZJES PLANETARE. NJUTONI ARRITI TË KUPTOJË SE EFEKTET E GRAVITETIT MUND TË VËREHEN NË MËNYRA TË NDRYSHME NË DISTANCA TË MËDHA. NË VEÇANTI, NJUTONI PËRCAKTOI QË NXITIMI I HËNËS RRETH TOKËS SHPJEGOHET ME TË NJËJTËN FORCË TË RËNDESËS NË QOFTË SE PËRSHPEJTIMI PËR SHKAK TË GRAVITETIT ZVOGËLOHET SI NJË LIGJ NË PËRPJESTIM TË ZHDREJTË KATROR. MË TEJ, NJUTONI KUPTOI SE NXITIMI PËR SHKAK TË GRAVITETIT ËSHTË PROPORCIONAL ME MASËN E TRUPIT TËRHEQËS. KOMBINIMI I KËTYRE IDEVE JEP NJË FORMULË QË LIDH MASËN DHE RREZEN E TOKËS PËR NXITIMIN.
  • 4. KJO FORMULË ISHTE AQ E FUQISHME SAQË U KONISDERUA E MJAFTUESHME PËR TË DALË SI BAZË PËR TË GJITHA PËRSHKRIMET E MËVONSHME TË LËVIZJES SË PLANETEVE BRENDA SISTEMIT DIELLOR DERI NË SHEKULLIN E NJËZETË. GJATË KËSAJ KOHE, METODA TË SOFISTIKUARA TË ANALIZËS PERTURBATIVE. ISHIN SHPIKUR PËR TË LLOGARITUR DEVIJIMET E ORBITËS PËR SHKAK TË NDIKIMIT TË TRUPAVE TË SHUMTË MBI NJË PLANET , HËNË, KOMETË, OSE ASTEROID. FORMALIZMI ISHTE MJAFT I SAKTË PËR TË LEJUAR MATEMATIKANËT PËR TË PARASHIKUAR EKZISTENCËN E PLANETIT NEPTUN PARA SE AI TË VËZHGOHEJ ISHTE VETËM ORBITA E PLANETIT MËRKUR QË LIGJI I GRAVITACIONIT I NJUTONIT NUK DUKET SE E SHPJEGONTE PLOTËSISHT. DISA ASTROFIZIKANTË HODHËN HIPOTEZËN E EKZISTENCËS SË NJË PLANETI TJETËR ( VULLKAN) E CILA DO TË SHPJEGONTE DALLIMET, POR, PAVARËSISHT NGA DISA INDIKACIONE TË TILLA NË FILLIM, ASNJË PLANET I TILLË NUK U GJEND. KUR AJNSHTAJNI FORMULUOI PËRFUNDIMISHT TEORINË E TIJ TË RELATIVITETIT TË PËRGJITHSHËM (RP) AI E KTHEU VËMENDJEN E TIJ TEK PROBLEMI I ORBITËS SË MËRKURIT DHE GJETI SE TEORIA E TIJ SHTONTE NJË KORRIGJIM I CILI MERRTE NË LLOGARI PËR MOSPËRPUTHJEN. KJO ISHTE HERA E PARË QË TEORIA E NJUTONIT E GRAVITETIT ISHTE TREGUAR TË JETË MË PAK E SAKTË SE NJË ALTERNATIVË TJETËR. QË ATËHERË, DHE DERI MË TANI, RELATIVITETI I PËRGJITHSHËM KA QENË E NJOHUR SI TEORIA QË SHPJEGON MË MIRË GRAVITETIN. NË RP, GRAVITACIONI NUK KONSIDEROHET SI NJË FORCË, POR , OBJEKTET QË LËVIZIN LIRISHT NË FUSHËN GRAVITACIONALE LËVIZIN NËN INERCINË E TYRE NË GJEODEZIKË PËRMES HAPËSIRË-KOHËS SË LAKUAR - E PËRCAKTUAR SI SHTEGU MË I SHKURTËR NË HAPËSIRË-KOHË - MIDIS DY NGJARJEVE NË HAPËSIRË-KOHË. NGA PERSPEKTIVA E OBJEKTIT, TË GJITHA LËVIZJET NDODHIN SIKUR NUK KA PASUR KURRËFARË FORCË GRAVITACIONALE. VETËM KUR MARRIM NË KONSIDERATË LËVIZJEN NË NJË KUPTIM GLOBAL DEL QË LAKIMI I HAPËSIRË-KOHËS MUND TË VËZHGOHET SI DHE ARRIMË NË PËRDORIMIN E KONCEPTIT TË FORCËS PËR TË PËRSHKRUAR TRAJEKTOREN E
  • 5. LAKUAR TË OBJEKTIT. KËSHTU, RRUGA NË VIJË TË DREJTË, NË HAPËSIRË-KOHË SHIKOHET SI NJË KURBË NË HAPËSIRË, DHE KJO QUHET TRAJEKTORE BALISTIKE E OBJEKTIT. PËR SHEMBULL, NJË TOP BASKETBOLLI I HEDHUR NGA TOKA LËVIZ NË NJË PARABOLË, PASI KJO NDODH NË NJË FUSHË GRAVITACIONALE UNIFORME. TRAJEKTORJA HAPËSIRË-KOHË E SAJ (KUR DIMENSIONI SHTESË CT ËSHTË SHTUAR) ËSHTË POTHUAJSE NJË VIJË E DREJTË, E LAKUAR PAK (ME LAKIM I RENDIT DISA VITE DRITE). DERIVATI KOHOR I NDRYSHIMIT TË VRULLIT (IMPULSIT) TË OBJEKTIT ËSHTË AJO QË NE E QUAJMË "FORCA GRAVITACIONALE". [3] STUDIMI I FORCAVE TE BASHKEVEPRIMIT GRAVITACIONAL