Vooruitblik marktontwikkelingen vastgoed

1,484 views

Published on

Presentatie 'Vooruitblik marktontwikkelingen', door Henk Jagersma, directievoorzitter Syntrus Achmea Vastgoed, tijdens Themadag Vastgoed op 25 oktober 2011.

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,484
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
144
Actions
Shares
0
Downloads
21
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Vooruitblik marktontwikkelingen vastgoed

  1. 1. Samen werken aan het wonen,werken en winkelen van 2030Themadag Vastgoed25 oktober 2011Henk JagersmaDirectievoorzitter Syntrus Achmea Vastgoed
  2. 2. Agenda  Nederlands vastgoed ‒ Recente marktontwikkelingen,vooruitblik, trends & kansen  Internationaal vastgoed ‒ Recente marktontwikkelingen,vooruitblik, trends & kansen  Hypotheken ‒ Recente marktontwikkelingen,vooruitblik, trends & kansen  Rol pensioenfondsen in vastgoed en economie  Conclusie  Visie 2030Wonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 2
  3. 3. Stabiele rendementen en vastgoed als inflatiehedge bieden kansen institutionele (vastgoed) belegger Rendement per assetclass Bron: Morgan Stanley Capital International Inc; JP Morgan GBI (7-10 jaar)Wonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 3
  4. 4. Afnemend beleggingsvolume vastgoed Bron DTZ, JLL (€ in miljoenen)  Vanwege minder financiering/leverage mogelijkheden voor binnen en buitenlandse beleggers  Aanbod kwalitatief goed vastgoed schaars  Groot aantal pensioenfondsen verhoogt allocatie naar vastgoedWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 4
  5. 5. Koopwoningmarkt: aantal transacties in 3 jaar gehalveerdBron CBS, Kadaster : aantal verkochte woningen per maand  Impact verlaging overdrachtsbelasting verwaarloosbaar  Opleving was slechts 4% terwijl 10% verwacht was  Opleving in augustus al voorbij  Prijzen huizen en aantal transacties dalen verderWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 5
  6. 6. Onvoldoende aanbod huurwoningen vrije sector Totale woningvoorraad 7,1 miljoen Bron CBS Woningmarkt HuurmarktWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 6
  7. 7. Winkelmarkt: leegstand neemt licht toe maar niet in alle gebieden  Leegstand neemt toe op B en C locaties  A1 locaties in grote en middelgrote steden alsmede dominante wijkcentra blijven in trek  Zonder kracht van de stad te benutten neemt risico op leegstand op B en C locaties toeWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 7
  8. 8. Kantorenmarkt: al 10 jaar groeiend overaanbod Bron DTZWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 8
  9. 9. Verwachting komende jaren  Totaalrendementen stijgen weer na 2011  Directe rendement kantoren blijft hoog. Voor indirect rendement kantoren eerst nog afwaardering maar stabilisatie is in zicht ‒ 2011: -10% ‒ 2012: -5% ‒ 2013: -2% ‒ 2014: 0%  Rendement winkels blijft ongewijzigd. Fysieke winkels en internet versterken elkaar  Woningen na kleine daling rendementen weer stabiliteit verwacht door stijgende vraag huurwoningen buiten het sociale segmentWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 9
  10. 10. Rendementen herstellenBron: Syntrus Achmea Vastgoed o.b.v. CPB, CBS en IPD cijfersWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 10
  11. 11. Trends: lichte groei bevolking, toename aantal eenpersoonshuishoudens Aantal huishoudens groeit explosief  Ruim 1 miljoen waarvan 730.000 eenpersoonshuishoudens  Betekent vraag naar 50.000 woningen per jaar tot 2030Bron CBS: cijfers in miljoenenWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 11
  12. 12. Trends: Toenemende vergrijzing Aantal 65+ stijgt met 1,66 miljoen Aantal 75+ neemt toe met 90% en in 20 jaar stijgt naar bijna 2 miljoen Cijfers in miljoenen : Bron CBSWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 12
  13. 13. Trends: Toenemende welvaart  Arbeidsparticipatie blijft stijgen  Arbeidsproductiviteit blijft stijgen  Bruto Binnenlands Product stijgt Bron CBS - CPBWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 13
  14. 14. Kansen Nationaal Vastgoed  Karakteristieken van vastgoed blijven ongewijzigd ‒ Vastgoed als stabiliteitsanker in de beleggingsportefeuille ‒ Vastgoed als inflatiehedge  Winkels: A locaties en wijkgebonden centra  Woningen: vrije sector huurwoning wint aan populariteit  Kantoren: met name op mobiliteitsknopen  Zorgvastgoed: afnemende financiering overheid en toenemende vraag zorgen voor kansen bij zorginstellingen en zorgwoningen.Wonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 14
  15. 15. Trends: afnemende financierbaarheid vastgoed  Basel 3: niet alles meer lenen  Overheid financiert niet meer maar faciliteert en stimuleert  Sterke afname financieringsmogelijkheden  Zorgvastgoed als nieuwe beleggersmarkt  Noodzaak financiële impuls vastgoedsectorWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 15
  16. 16. Spread op particuliere hypotheken ongekend hoog en lage percentage afboekingen bevestigen lage risico Bron Syntrus Achmea Vastgoed  Particuliere hypotheken met NHG  Financiering van zorgvastgoed  Het verstrekken van een lening bij verkoop discretionair vastgoedWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 16
  17. 17. Trends: economie verschuift van VS naar ChinaWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 17
  18. 18. Internationaal: Focus op China met gericht investeren in niche markten in Europa en AmerikaBron: Concensus Forecast, IMF (2011) – data gecumuleerd  Hoge groei verwacht voor China, Hong Kong, Singapore en Australië  Trek naar de stad in China, Chinese overheid grijpt adequaat in om oververhitting te voorkomen  Australië profiteert van groei als toeleverancier materialen en grondstoffenWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 18
  19. 19. Internationaal: Focus op China met gericht investeren in niche markten in Europa en Amerika Azië focus op groeimarkten. Naast China ook Thailand, Vietnam, India en Maleisië. Investeren in woningen, winkels en logistiek vastgoed Investeringskansen in Hong Kong en Singapore door risico overpricing beperkt maar niet uitgesloten. Australië profiteert van groei in Azië als toeleverancier materialen en grondstoffen. Door transparantie en lage leverage relatief laag risicoprofiel met hoge rendementen in segmenten winkels en kantoren Noord Amerika focus op huurwoningen en winkelcentra voor dagelijkse boodschappen. Mogelijk niches als seniorenwoningen of medical offices. Europa focus op woningen en winkels in Duitsland en Frankrijk met mogelijk niche zoals parkeergarages AREA funds: continuering beleid verlagen leverageWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 19
  20. 20. Trends: duurzaamheid als noodzaak Wereldwijde Wereldwijde Consumptie als in EU: Consumptie als in VS:  Door toenemende consumptie, mobiliteit en vraag naar luxe goederen raken grondstoffen op en neemt vervuiling toe  Duurzaamheid niet langer een trend maar een noodzaak  Nu anders gaan leven om leven mogelijk te houden voor de toekomstige generatie  Instititutioneel beleggen in vastgoed is al zeer duurzaam. Nog verdere verduurzaming kan:  Herbestemmen van vastgoed  Innovatie en samenwerkingWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 20
  21. 21. Trends: de effecten van social media en internet  Nieuwe generatie is altijd online  Nieuwe generatie werkt waar en wanneer ze dit willen  Nieuwe generatie koopt online maar komt graag in brandstores als Apple, Nike en Nespresso  Nieuwe generatie zoekt plekken in de stad op om elkaar te ontmoetenWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 21
  22. 22. Hoe ziet 2030 er uit?  Het gedrag van mensen verandert. Consumentenpatronen veranderen  Verandering patronen heeft impact op de vormen van wonen, werken en winkelen in 2030  Verstedelijking neemt toe. De stad wordt de ontmoetingsplaats voor werken en ontspanning  De positie van een winkelstraat verandert. Wordt het leisure, uitgaan of?  Stijging 75+ zorgt voor innovaties op medisch vlak en verandert de manier waarop zorg aangeboden wordt  Door de schuldzeepbel verdwijnt ook de zekerheid van staat als financierWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 22
  23. 23. Vormgeven visie 2030 is gestart en gaat verder op www.wikistedia.nl  Veel kansen naar 2030 maar ook veel onzekerheden  Met Wikistedia willen we voor u het beste rendement halen in deze periodeWonen, werken en winkelen in Wikistedia in 2030 25 oktober 2011 Pagina 23

×