Rurale elektrificatie met zonne-energie in Afrika

1,008 views

Published on

op 10 juni 2011 werd in de rode hoed het minisymosium "een moment zon en wind" gehouden.
Dit is de eerste lezing

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,008
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
6
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Rurale elektrificatie met zonne-energie in Afrika

  1. 1. Rurale elektrificatie met zonne-energie in Afrika ECN Renewable Energy International ECN (1997-2004)
  2. 2. De zichtbare rijke gebieden
  3. 4. Mensen zonder elektriciteit
  4. 5. Rurale elektrificatie met zonne-energie in Afrika <ul><li>Wat is het </li></ul><ul><li>waarom </li></ul><ul><li>Waar </li></ul><ul><li>Wat hebben we gedaan </li></ul><ul><li>Wat hebben we geleerd </li></ul>
  5. 6. Rurale elektrificatie: <ul><li>uitbreiding van het elektriciteitsnet </li></ul><ul><li>Off-grid: - kleine systemen (minigrids  dorp) - Solar Home systems (huis) </li></ul>Elektriciteit leveren aan de bewoners van het platteland door:
  6. 7. Rurale elektrificatie door net-uitbreiding
  7. 8. Rurale elektrificatie door net-uitbreiding
  8. 9. <ul><li>Bij bestaande bouw </li></ul>Rurale elektrificatie door net-uitbreiding
  9. 10. Net-uitbreiding bij nieuwbouw
  10. 11. Net-uitbreiding in rurale gebieden is duur en verdient zich moeilijk terug
  11. 12. Rurale elektrificatie met zonne-energie = Solar Home system
  12. 13. Waarom rurale elektrificatie ? (1) <ul><li>Kwaliteit van het leven verbeteren </li></ul><ul><li>Economische ontwikkeling mogelijk maken </li></ul><ul><li>Sociaal culturele ontwikkeling mogelijk maken </li></ul><ul><li>Introductie duurzame energie </li></ul><ul><li>Trek naar de steden voorkomen </li></ul>
  13. 14. <ul><li>1,6 miljard mensen leven zonder elektriciteit </li></ul><ul><li>meer dan 2,4 miljard mensen koken op hout </li></ul><ul><li>energie is essentieel voor economische groei (armoede) </li></ul><ul><li>minder dan 80% van de Afrikaanse bevolking heeft beperkte toegang tot moderne energie </li></ul>Waarom rurale elektrificatie ? (2)
  14. 15. Wat zijn de verschillen in kosten? Bron: universiteit kaapstad 550 - 1000 50 installatiekosten 375 325 Subsidie 925 – 1400 375 Investering net Zon In Euro’s
  15. 16. Wat wilden wij ? Een begin maken met de introductie van Solar Home systems op een commerciële (=duurzame) basis. No aid, but trade !
  16. 17. Wat deden we ? <ul><li>In kaart brengen van energiegebruik en culturele en sociale omstandigheden, o.a. inkomen (onderzoek en enquêtes) </li></ul><ul><li>Zoeken naar en samenwerking met gekwalificeerde en betrouwbare (locale) partners (Shell, ministeries, banken etc.) </li></ul><ul><li>Project definitie (verkoop op afbetaling) </li></ul><ul><li>Uitvoering van projecten (wereldbank & anderen) </li></ul><ul><li>opzetten van een BV inkoop en distributie </li></ul>
  17. 18. Hoe deden we het financieel <ul><li>Fact finding mission: </li></ul><ul><li>project omschrijving ca. ƒ 20.000 (50%-100%) NOVEM en anderen </li></ul><ul><li>Haalbaarheidsonderzoek : PESP (programma economische samenwerkingsProjecten) max ƒ460.000 (50%) EZ EVD / ECN </li></ul><ul><li>Uitvoering project: PSOM (Programma Samenwerking Opkomende Markten) max ƒ1.800.000 (50%) EZ EVD / ECN </li></ul><ul><li>Business plan  BV (Triodosbank, St. Doen) </li></ul><ul><li>Programma’s van Ministerie van buitenlandse zaken en wereldbank </li></ul>
  18. 19. Swaziland Botswana Zimbabwe Zuid-Afrika Waar ?
  19. 20. Swaziland
  20. 21. Swaziland uit studie (1993) bleek <ul><li>3% van de rurale huishoudens elektriciteit </li></ul><ul><li>20.000 huishoudens kunnen (willen?) een PV systeem betalen ( gelet op uitgaven energie) </li></ul><ul><li>Uitbreiding elektriciteitsnet geen optie </li></ul>
  21. 22. Swaziland <ul><li>Op basis van onderzoek naar levenswijze, energiegebruik en inkomen project definiëren in geschikte gebieden (1997) </li></ul><ul><li>Locale partners: - Ministerie van energie - Swazitronix (Manzini)  joint venture Solar International - Energiebedrijf van Swaziland </li></ul><ul><li>Andere project partners: - Shell Solar (NL en RSA) - Impact Solar Energy (Zimbabwe) - Triodosbank NL </li></ul>
  22. 23. ons solar home systeem bestond uit: <ul><li>PV Paneel + regelaar (Shell) </li></ul><ul><li>12 volts lampen (Zimbabwe) </li></ul><ul><li>accu en behuizing (Zuid-afrika) </li></ul>De ingrediënten !!
  23. 24. Het zonne-energie systeem Zonne-paneel laadregelaar 12 volt accu 3x12 volt lampen
  24. 25. Ons = Solar International (BV) systeem ! Te koop met microkrediet!
  25. 28. Community meetings !
  26. 29. Promotie video voor road show
  27. 32. De resultaten: <ul><li>In 1997 doel verkoop 500 systemen </li></ul><ul><li>Slechts 200 “verkocht” In 1998 ook 200. </li></ul><ul><li>Na evaluatie project bijgesteld </li></ul><ul><li>Verlies aan vertrouwen financiers </li></ul><ul><li>Nieuw geld via Wereldbank voor projecten en andere aanpak. </li></ul>
  28. 33. Ellende  einde <ul><li>Het modderen begon: </li></ul><ul><li>Neergaande economie (betaalproblemen > 40%) </li></ul><ul><li>Sterfgevallen medewerkers (HIV/AIDS) </li></ul><ul><li>Geen verdere ondersteuning BZ (beleid) </li></ul><ul><li>Verminderde belangstelling beleid en onderzoek </li></ul><ul><li>(nieuwe trend net gekoppelde systemen in EU) </li></ul><ul><li>Dankzij Wereldbank, Shell en ECN project fatsoenlijk af kunnen sluiten (2002) </li></ul>
  29. 34. Conclusie (geleerd) <ul><li>Assortiment te klein (alleen 1 PV-systeem) </li></ul><ul><li>Teveel aandacht op PV in plaats van service </li></ul><ul><li>Financiering alleen voor rijkere mensen haalbaar </li></ul><ul><li>Beperkte bekendheid over zonne-energie </li></ul><ul><li>Perceptie (te hoge verwachtingen) </li></ul><ul><li>Beperkte verkooppunten en service mogelijkheden </li></ul><ul><li>Concentratie gebieden kiezen (infra en verspreide bewoning) </li></ul><ul><li>Ontbreken van financiële discipline ( bankable ) </li></ul>
  30. 35. Swaziland nu <ul><li>Oppervlakte: 17.362 km 2 (NL  41.528 km 2 ) </li></ul><ul><li>Inwoners: 1,200.000 </li></ul><ul><li>Levensverwachting 33 - 46 jaar </li></ul><ul><li>HIV / AIDS ca. 26 % </li></ul><ul><li>Werkeloosheid 40% </li></ul><ul><li>Geen tapwater 48% </li></ul><ul><li>Onder de armoedegrens 63 % </li></ul><ul><li>Gem. inkomen per jaar € 1250 (huishouden) </li></ul><ul><li>(iets beter door sterfgevallen??) </li></ul>
  31. 36. Van Swaziland naar Botswana
  32. 37. Werkplekken in Afrika
  33. 38. Botswana: 88% van de huishoudens geen elektriciteit!
  34. 39. Shell (= Onno van Buren) Helpt !
  35. 40. Gabarone
  36. 41. met locaal bedrijf : PV voor woningen, scholen en klinieken.
  37. 43. Botswana <ul><li>Joint venture met sterk locale partij </li></ul><ul><li>Verkoop van ruim assortiment </li></ul><ul><li>Geen verkoop met krediet </li></ul><ul><li>Speciale projecten voor wereldbank en andere donoren. </li></ul><ul><li>Management problemen </li></ul><ul><li>BV overgedaan locale partij </li></ul><ul><li>Bestaat nog steeds zie Solar Int Botswana </li></ul>
  38. 44. In Botswana geleerd <ul><li>Sterke & zakelijke locale partij sleutel tot succes </li></ul><ul><li>Commerciële zonne-energie business mogelijk in combinatie met donor projecten en commerciële b.v. telecom toepassingen. </li></ul><ul><li>Op je hoede zijn voor belangen partner (goede afspraken) </li></ul>
  39. 45. <ul><li>Foto’s project in Botswana </li></ul>
  40. 46. Accu oplaadstation
  41. 47. Swaziland Botswana Zimbabwe Zuid-Afrika Namibië Via Botswana naar Zuid-Afrika
  42. 48. Zuid-afrika <ul><li>Ca. 500 systemen “verkocht” </li></ul><ul><li>Veel diefstal teruggevonden beschadigde panelen </li></ul><ul><li>Veel kapotte accu’s door uitputting </li></ul><ul><li>Eskom/Shell BV overgedaan aan locale partijen </li></ul><ul><li>Fraude </li></ul><ul><li>Management problemen </li></ul><ul><li>Slecht betalings cultuur </li></ul>
  43. 49. PV systemen bij scholen en klinieken in Zuid-Afrika
  44. 50. PV voor video en PC’s
  45. 51. Goed beveiligen tegen diefstal
  46. 52. Studie-opdracht Hoe gaat het met de PV systemen bij scholen? Twee TU studenten op stap
  47. 53. Meer dan 90% van de systemen gestolen en/of beschadigd.
  48. 55. Swaziland Botswana Zimbabwe Zuid-Afrika Namibië Via Botswana naar Zuid-Afrika Nuon Eskom / Shell
  49. 56. Nederlandse partijen actief in Zuid-Afrika Nuon: Northern KwaZulu-Natal Shell Solar: KwaZulu-Natal Swaziland Port Shepstone Durban
  50. 57. Rurale elektrificatie in Zuid-Afrika <ul><li>Van de grond gekomen sinds 1994, na einde apartheid. </li></ul><ul><li>Meer dan 2.5 miljoen huishoudens zijn aangesloten op het net. </li></ul><ul><li>1,5 miljoen huishoudens zullen niet aangesloten worden </li></ul><ul><li>Er is een subsidie beschikbaar gesteld voor de installatie van 300.000 Solar Home systems in concessiegebieden. </li></ul><ul><li>Er zijn 5 concessiegebieden en ca. 35.000 SHS geplaatst. Subsidies voor andere projecten zijn gestopt. (schools, health centres). </li></ul><ul><li>Twee Nederlandse partijen actief: Shell Solar en Nuon </li></ul>
  51. 58. Het Eskom / Shell project
  52. 59. Het Eskom/Shell project in Kwazulu Natal
  53. 60. Het Solar Home System van Eskom en Shell
  54. 61. Vol met technische snufjes Behuizing waar je niet op kunt zitten of iets op kan zetten. Ingebouwde regelaar met pre-payment systeem Intelligentie ingebouwd voor communicatie tussen regelaar en paneel Indicator voor de gebruiker
  55. 63. Het systeem werkt met een “credit” kaart Elke maand opladen
  56. 64. Wat hebben we geleerd ? <ul><li>Dat de wereld niet overal hetzelfde is. </li></ul><ul><li>Technologie met kennis van locale siutatie: zoals infrastructurele, culturele en economische situatie moet toepassen. </li></ul><ul><li>De doelgroep en omstandigheden goed kennen </li></ul><ul><li>niet denken dat je problemen daar van achter een bureau hier kan oplossen. </li></ul><ul><li>Medewerkers continue opleiden en trainen </li></ul><ul><li>Samenwerken met locale partijen en verantwoordelijkheid delegeren. </li></ul><ul><li>Zoeken naar Macdonald en Coca Cola concepten gekoppeld aan opleidingen en trainingen </li></ul><ul><li>Grote verschillen per land! </li></ul>
  57. 66. Verkenning in Benin voor BZ
  58. 67. Benin
  59. 68. NURA <ul><li>NUON en een locale partij </li></ul><ul><li>Mukze </li></ul>
  60. 70. Groen: PV systemen Paars: net uitbreding
  61. 71. Basis behoeften indicatoren In Noord KwaZulu Natal (% huishoudens)
  62. 72. Beleid in Zuid-Afrika <ul><li>Begonnen na democratie Na apartheid </li></ul><ul><li>30% huizen aangesloten op het net in rurale gebieden minder dan 10% </li></ul><ul><li>Tussen 1994 - 1999 </li></ul>
  63. 73. Ouverture <ul><li>Opgave: duurzame samenleving </li></ul><ul><li>Duurzame energie  3 P’s: - People mensen centraal - Planet natuur & milieu - Profit economisch en betaalbaar </li></ul>
  64. 74. Zimbabwe
  65. 77. Swaziland  Botswana

×