Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Project Ιπποκρατική Ιατρική

513 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Project Ιπποκρατική Ιατρική

  1. 1. 2013 1 Λπποκράτειο Λφκειο Κϊ Ιπποκρατική Ιατρική ΢ουμελιϊτθσ Άγγελοσ Ρετρισ Νίκοσ Χάντηοσ Λουκάσ Λοπάρι Μζγκι *Ρλθκτρολογιςτε το όνομα του ςυντάκτθ+ *Ρλθκτρολογιςτε τθν επωνυμία τθσ εταιρείασ+ 1 1/1/2013
  2. 2. Ρεριεχόμενα Ειςαγωγι ---------------------------------------------------------------3 Μεκοδολογία----------------------------------------------------------4 Εναλλακτικι Λατρικι--------------------------------------------------5 Τα όνειρα ωσ μζςο κεραπείασ-------------------------------------6-12 Θ Λπποκρατικι φιλοςοφία------------------------------------------13-21 Βδζλλεσ και Λατρικι---------------------------------------------------21-23 ΢εφλεξολογία με βδζλλεσ-------------------------------------------23-25 Βελονιςμόσ--------------------------------------------------------------25-28 Το δθλθτιριο τθσ μζλλιςασ-----------------------------------------29-35 Αςκζνεια-----------------------------------------------------------------35-36 Είδθ ψυχολογίασ-------------------------------------------------------37-38 Επίλογοσ------------------------------------------------------------------39 Βιβλιογραφία-----------------------------------------------------------40 2
  3. 3. ΕιςαγωγιΣε αυτι τθν υποενότθτα τθσ ερευνθτικισ εργαςίασ, με κζμα «Λπποκρατικι ιατρικι»κα μελετιςουμε ηθτιματα όπωσ θ εναλλακτικι ιατρικι, θ ςχζςθ μεταξφ μαγείασ καιιατρικισ και θ ςυμβολι τθσ φιλοςοφίασ ςτθν ιατρικι. Τα μζλθ τθσ ομάδασευχαριςτοφνε κερμά τισ υπεφκυνεσ κακθγιτριεσ για τθν αφοςίωςθ και τοενδιαφζρον που υπζδειξαν κακϊσ και τον κφριο Διακογιάννθ για τον χρόνο πουαφοςίωςε με ςτόχο να απαντιςει τα ερωτιματα που του κζςαμε. 3
  4. 4. ΜεκοδολογίαΤα εργαλεία που χρθςιμοποιιςαμε για τθν διεξαγωγι τθσ εργαςίασ ιταν τοδιαδίκτυο, εγκυκλοπαιδικά βιβλία επί του κζματοσ και οι απαντιςεισ του κφριουΔιακογιάννθ ςε ςχετικά ερωτιματα. 4
  5. 5. Εναλλακτικι ΙατρικιΤο 1850, το 80% των φαρμάκων τθσ κλαςςικισ φαρμακοποιίασ προζρχονταν απόφυτά. Σιμερα, με τθν κυριαρχία τθσ χθμικισ φαρμακοβιομθχανίασ, μόλισ το 20-30%των φαρμάκων, που χρθςιμοποιεί θ ιατρικι παραςκευάηεται από φυτά. Θκυριαρχία των χθμικϊν φαρμάκων ςτον χϊρο τθσ Κλαςςικισ Λατρικισ, πολλά από ταοποία παρά τθν αποτελεςματικότθτά τουσ παρουςιάηουν διαφόρου βακμοφπαρενζργειεσ, ζδωςε ϊκθςθ ςτθν ανάπτυξθ τθσ Εναλλακτικισ Λατρικισ, θ οποίααποςκοπεί ςτθν κεραπεία του αςκενοφσ μόνο με φυςικζσ ουςίεσ φυτικισπροζλευςθσ.Ο όροσ εναλλακτικι ιατρικι ςυνικωσ χρθςιμοποιείται για να περιγράψει πρακτικζσπου υποκακιςτοφν ι ςυμπλθρϊνουν τισ ςυμβατικζσ ιατρικζσ κεραπείεσ. Σφμφωναμε το Εκνικό Κζντρο Συμπλθρωματικισ και Εναλλακτικισ Λατρικισ (National Centerof Complementary and Alternative Medicine, NCCAM των ΘΡΑ), ο όροσπεριλαμβάνει διάφορα είδθ ιατρικϊν πρακτικϊν που δεν κεωροφνται τμιμα τθσςφγχρονθσ ςυμβατικισ ιατρικισ. Συμβατικά, κφριεσ πρακτικζσ που περιγράφονταιμε τον όρο είναι θ ομοιοπακθτικι, θ παραδοςιακι κινεηικι ιατρικι, θ ιριδολογία, θρεφλεξολογία, θ αγιουρβεδικι ιατρικι, θ χειροπρακτικι και θ βοτανοκεραπεία.Θ εναλλακτικι κεραπεία ςυχνά δεν δρα μόνο ςτο ςφμπτωμα, αλλά ςυνολικά ςτονοργανιςμό, ζτςι ϊςτε το επίπεδο υγείασ να γίνει ουςιαςτικά καλφτερο. Οιεναλλακτικζσ κεραπευτικζσ πρακτικζσ, δρουν φυςικά, πιο βακμιαία από το χθμικόφάρμακο και ςε βάκοσ, γεγονόσ που απαιτεί ςυχνά περιςςότερο χρόνο από τοχθμικό φάρμακο για τθν εμφάνιςθ ορατϊν αποτελεςμάτων, ενϊ χρειάηονταιαρκετζσ φορζσ υψθλοφ βακμοφ διατροφικι πεικαρχία ι αλλαγζσ ςε οριςμζνεσςυνικειεσ τθσ κακθμερινότθτασ. Σε οριςμζνεσ περιπτϊςεισ μάλιςτα, υπάρχειπαροδικι επιδείνωςθ οριςμζνων ςυμπτωμάτων.Θ εναλλακτικι κεραπεία απαιτεί ςυνικωσ πιο ςτενι κλινικι παρακολοφκθςθ, γιατίτροποποιείται με δυναμικό τρόπο, ανάλογα με τθν κλινικι ανταπόκριςθ τουαμυντικοφ ςυςτιματοσ και των ςυμπτωμάτων.Ο Αςκλθπιόσ ιταν ο κεόσ τθσ ίαςθσ. Οι ιερείσ του, οι πρϊτοι «κεραπευτζσ»,ερμινευαν τα όνειρα των αςκενϊν και ζδιναν τισ ςυμβουλζσ του κεοφ για κάκεπερίπτωςθ. Τα αποτελζςματα τθσ αςκλθπιείασ κεραπείασ, όπωσ καταγράφονται ςεαρχαία κείμενα, αποκαλφπτουν μια αλάνκαςτθ ψυχοκεραπευτικι μζκοδο, χάρθςτθν οποία ο Αςκλθπιόσ απζκτθςε τεράςτια φιμθ ςε όλον τον αρχαίο κόςμο και τοιερό του ςτθν Επίδαυρο ζγινε ο ςθμαντικότεροσ τόποσ προςκυνιματοσ. Σ αυτι τθνπρωτότυπθ εργαςία, ο ψυχοκεραπευτισ και μελετθτισ τθσ παράδοςθσ τουΑςκλθπιοφ, Ζντουαρντ Τικ, αναφζρεται ςτισ πρακτικζσ που ακολουκοφςε ο αρχαίοσΖλλθνασ ιατρόσ, ο οποίοσ ζκεςε τισ βάςεισ τθσ ψυχιατρικισ, και οι οποίεσαποτελοφν τα κεμζλια τθσ ςφγχρονθσ ολιςτικισ ιατρικισ. 5
  6. 6. ΤΑ ΟΝΕΙ΢Α ΩΣ ΜΕΣΟ ΘΕ΢ΑΡΕΙΑΣTα όνειρα είχαν πάντα τθ δφναμθ να γοθτεφουν. Εξάπτουν τθ φανταςία μασ καιξυπνοφν τον εςωτερικό μασ κόςμο, προςφζροντασ ςυγχρόνωσ μια άλλθ διάςταςθτθσ υλικισ πραγματικότθτασ. Aυτό ίςωσ που πολλοί από εμάσ δεν γνωρίηουμε είναιότι τα όνειρα ενζχουν κεραπευτικι δφναμθ. Οι πρϊτοι που χρθςιμοποίθςαν ταόνειρα ςαν κεραπευτικό εργαλείο, ιταν οι αρχαίοι Ζλλθνεσ που ανικαν ςτθ ςχολιτου “Κεοφ τθσ Λατρικισ”, τουΑςκλθπιοφΟ ΝΑΟΣ τθσ Κορίνκου (επάνω) ιταν ζνα από τα πιο ςθμαντικά κζντρα λατρείασ τουΑςκλθπιοφ ςτθν αρχαία Ελλάδα. O Αριςτοτζλθσ (δεξιά) ανζφερε ότι θ τζχνθ τθσερμθνείασ των ονείρων προκφπτει από «τθν ικανότθτά μασ να αναγνωρίηουμεομοιότθτεσ ανάμεςα ςτισ ςυμβολικζσ εικόνεσ και ςτθ ςυνειδθτι, κακθμερινι ηωιμασ». Kάποια όνειρα ζχουν ιδιαίτερθ ςθμαςία για εμάσ και μζνουν μζςα μασ ςανπολφτιμα βιϊματα. Αναςταίνοντασ και νεκροφσΣφμφωνα με τθ μυκολογία, πατζρασ του Αςκλθπιοφ ιταν ο κεόσ Απόλλωνασ, οευρετισ τθσ ιατρικισ, και μθτζρα του θ κνθτι Kορωνίσ. Πταν ο Απόλλωνασανακάλυψε ότι θ ζγκυοσ ερωμζνθ του επρόκειτο να παντρευτεί ζναν κνθτό, τονΜςχυν, τον κατζλαβε αςυγκράτθτοσ κυμόσ και τθσ πιρε τθ ηωι τοξεφοντάσ τθν. 6
  7. 7. Kακϊσ θ Kορωνίσ ψυχορραγοφςε, ο Απόλλωνασ λυπικθκε το αγζννθτο μωρό και τοαπζςπαςε από τθ μιτρα τθσ μθτζρασ του. Ζδωςε το παιδί ςτον κζνταυρο Xείρωναγια να το ανακρζψει και εκείνοσ δίδαξε ςτον μικρό Αςκλθπιό τθ κεραπευτικι τζχνθκαι τθ χειρουργικι, τα βότανα και τισ ιδιότθτζσ τουσ, τισ δίαιτεσ και τα ζμπλαςτρακαι τισ μαγικζσ επωδοφσ.O Αςκλθπιόσ ζγινε τόςο δεινόσ ςτθν ιατρικι, ϊςτε ςφντομα μποροφςε νααναςταίνει ακόμθ και νεκροφσ. Αυτό το πετφχαινε ζχοντασ πάρει από τθν Ακθνά τοαίμα που είχε ςτάξει από το κεφάλι τθσ Mζδουςασ. Aυτό που είχε χυκεί από τοδεξιό μζροσ, μποροφςε να κεραπεφει, ενϊ εκείνο που είχε τρζξει από αριςτερά είχεφκοροποιζσ ιδιότθτεσ.Eπειδι, ο Αςκλθπιόσ ανάςταινε πάρα πολλοφσ ανκρϊπουσ, ηθμιϊκθκε το βαςίλειοτου Ρλοφτωνα, ο οποίοσ διαμαρτυρικθκε ςτον Δία. «Τι κα γίνει μ” αυτό το παιδί;Μασ χαλάει τθ δουλειά». Aυτόσ, δυςαρεςτθμζνοσ που ζνασ κοινόσ κνθτόσεπενζβαινε ςτο ζργο των κεϊν, εξόντωςε τον Αςκλθπιό ρίχνοντάσ του ζνανκεραυνό.Πμωσ θ φιμθ που είχε αποκτιςει ο “μάγοσ” αυτόσ τθσ κεραπευτικισ τζχνθσ ιταντόςο μεγάλθ, ϊςτε ςτθ ςυνείδθςθ των αρχαίων Ελλινων πιρε κεϊκι υπόςταςθ. Γιαεπτά αιϊνεσ περίπου, οι Aςκλθπιάδεσ, όπωσ λζγονταν τότε οι γιατροί,περιπλανιόνταν ςτθν Ελλάδα εφαρμόηοντασ τισ αρχζσ του και διαδίδοντασ τθδιδαςκαλία του.Δυο μεγάλοι ναοί υψϊκθκαν προσ τιμι του Αςκλθπιοφ, ο ζνασ ςτθν Tρίκκθ, ταςθμερινά Tρίκαλα και ο άλλοσ ςτθν Eπίδαυρο. Aρχικά, ο Aςκλθπιόσ κεωρικθκε ςανο κεόσ που κεράπευε τισ αςκζνειεσ, αλλά τελικά εξελίχκθκε ςτον «δότθ καιδιατθρθτι τθσ υγείασ». Επωμίςτθκε επίςθσ το ρόλο του κεοφ τθσ οικογζνειασ καικαλοφνταν να βοθκιςει και για τισ πιο μικρζσ, κακθμερινζσ υποκζςεισ. H εγκοίμθςθOι αξίεσ και οι αρχζσ των αρχαίων Eλλινων αποτελοφνταν από ζνα πάντρεμαεπιςτθμονικϊν, αλλά και παραδοςιακϊν πεποικιςεων. Πταν ζνασ αςκενισ δενιταν δυνατό να κεραπευτεί με τθν ορκόδοξθ ιατρικι, ο γιατρόσ του τονςυμβοφλευε να ςτραφεί ςτον Aςκλθπιό και να ηθτιςει τθ κεϊκι του χάρθ. Hκεραπεία ερχόταν μζςω τθσ επίςκεψθσ, ςτο όνειρο του αςκενι, του ίδιου του κεοφι ενόσ ςυμβόλου του, όπωσ ιταν το ιερό φίδι. Tο όνειρο κα ζφερνε αυτόματα τθκεραπεία ι κα ζδινε τισ κατάλλθλεσ οδθγίεσ για τθ κεραπευτικι αγωγι του αςκενι.Tα ιερά του Aςκλθπιοφ βρίςκονταν παντοφ διαςκορπιςμζνα ςτον ελλθνικό χϊρο καιςυνζχιηαν να λειτουργοφν μζχρι τον 5ο αιϊνα μ.X. Tα ιερά του ονομάηονταν 7
  8. 8. Αςκλθπιεία και δζχονταν επιςκζψεισ από πλικοσ προςκυνθτϊν. Oι επιςκζπτεσδζχονταν περιποιιςεισ του ςϊματοσ, ζκαναν υδροκεραπεία και ψυχοκεραπεία,ζπαιρναν διαιτολογικζσ ςυμβουλζσ και γεφματα υγιεινισ διατροφισ.Πταν οι κεραπευτζσ του ναοφ κεωροφςαν ότι ο επιςκζπτθσ ιταν ζτοιμοσ, τονκαλοφςαν ςτο Άβατο, ςτο δωμάτιο τθσ εγκοίμθςθσ. Eκεί ο αςκενισ προςευχότανςτον Aςκλθπιό και ζπεφτε ςε φπνο, προκειμζνου να δεχκεί τθν επίςκεψθ του κεοφςτο όνειρό του. H κεραπεία κα ερχόταν αμζςωσ ι κα γινόταν γνωςτι ςτον αςκενικατά τθ διάρκεια του ονείρου του. O Λουκιανόσ αναφζρει ςτο ζργο του ζνα τζτοιοπεριςτατικό. Oι αςκζνειεσ που κεραπεφονταν καταγράφονταν ςτθ ςυνζχεια ςτααφιερϊματα που γίνονταν ςτο ναό κατά χιλιάδεσ.Aκόμα και ςιμερα, αν αναηθτιςει κανείσ καταφφγιο ςτα ιερά του Aςκλθπιοφ, κανιϊςει τθ χαλαρωτικι και κεραπευτικι ενζργεια που εκπζμπει ο χϊροσ. H ενζργειααυτι μοιάηει να ζχει τθν ικανότθτα να ενϊνει όλα τα κομμάτια τθσ φπαρξισ μασ,δθμιουργϊντασ ζνα αρμονικό ςφνολο και προωκϊντασ τθ κεραπεία μασ.Τα ερείπια τθσ Κόλου με το Άβατο, το κυκλικό κτίριο του ιεροφ του Aςκλθπιοφ ςτθνEπίδαυρο,όπου λάμβανε χϊρα θ εγκοίμθςθ. H Κόλοσ αποτελείτο από τρεισ πζτρινεσ ηϊνεσ καιθ διαδρομιαπό τον ζναν κυκλικό διάδρομο ςτον άλλον κυμίηει λαβφρινκο. 8
  9. 9. Αναπαράςταςθ τθσ Κόλου όπωσ ιταν τον 4ο αιϊνα π.X. Πνειρα και κεραπεία ςτθν Αρχαία Ελλάδα Θ ζννοια τθσ νόςου και ςυνεπϊσ και τθσ κεραπείασ, ςυνταυτίςτθκε ιδθ από τθνπροϊςτορία, με τθ λατρεία του ι των Κεϊν, ι το αντίκετό τουσ, δθλαδι τισ "κακζσ", τισ δαιμονιακζσ κεότθτεσ. Ανάλογα με τθν κρατοφςα κεολογικι προςζγγιςθ κάκεφυλισ ανά τισ εποχζσ, ιταν και οι κεραπευτικζσ δραςτθριότθτεσ. Αυτι θ αντίλθψθ περί τθσ νόςου παραμζνει ιςχυρότατθ μζχρι τθν ςφγχρονθ εποχι, αν και προοδευτικά μάλλον εξαςκενεί. Σε όλεσ ωςτόςο τισ εποχζσ, ο άνκρωποσ ενδιαφζρκθκε για τθ κεραπεία των αςκενειϊν με κάκε δυνατό τρόπο.Στθν Αρχαία Ελλάδα, το παλαιότερο ρεφμα κρθςκευτικϊν πεποικιςεων, απζδιδεκεραπευτικζσ δυνάμεισ ςτον Κεό Αςκλθπιό. Γιοσ ενόσ κεοφ και μιασ κνθτισ, οΑςκλθπιόσ αρχικά δεν ςυγκαταλεγόταν ςτουσ 12 ιςχυροφσ κεοφσ που κατοικοφςανςτον Πλυμπο, αλλά κεωροφνταν θμίκεοσ, απλόσ ιρωασ, που είχε κεϊκι καταγωγι,(όπωσ ο Θρακλισ). Θ πλατιά λαϊκι αποδοχι όμωσ, τον κατζταξε ςαν ιςάξιο τωνΚεϊν. Ρολλοί τρόποι κεραπευτικισ αναπτφχκθκαν, αλλά ο τόποσ άςκθςθσ τθσκεραπείασ ιταν κυρίωσ τα Αςκλθπιεία. Θ πλθκϊρα αυτϊν των ιερϊνδιαςκορπιςμζνα ςε όλο τον ελλαδικό χϊρο (τουλάχιςτον ςε 300 ςθμεία),υποδθλϊνει τθ μεγάλθ δραςτθριότθτα και επιτυχία αυτισ τθσ μαγικισ μορφισκεραπείασ από τον Αςκλθπιό. Τα ιερά αυτά ιταν ζξυπνα χτιςμζνα ςε διαλεγμζνεσπεριοχζσ υψθλοφ κάλλουσ και με καλό κλίμα. Ο ςυνδυαςμόσ τθσ καυματουργικισ ιψυχολογικισ κεραπείασ μζςω τθσ πίςτθσ με τθν όποια φυςικι ι ςωματικικεραπεία προςζφεραν οι ιερείσ, ιταν μζςω ιατρικισ νοςθλείασ και προςαρμογισ 9
  10. 10. του τρόπου ηωισ.Σταδιακά και κακϊσ ωρίμαηαν οι ςυςςωρευμζνεσ κεραπευτικζσ γνϊςεισ και θλογικι, ζφταςε θ εποχι όπου θ ζννοια του γιατροφ ι κεραπευτι, πιρε μεγαλφτερθαπόςταςθ από αυτιν του ιερζα του Αςκλθπιοφ. Τθ νζα εποχι ςθματοδοτεί οΛπποκράτθσ και θ Λπποκρατικι ιατρικι. Αν και είχε ιδθ αποκλίνει από τισ μαγικζσ καιτελετουργικζσ κεραπείεσ, προσ όφελοσ τθσ ορκολογικισ επιςτιμθσ, κατάφερε ναςυνδυαςτεί επιτυχθμζνα με τθ ςυνεχιηόμενθ λατρεία του Αςκλθπιοφ,χρθςιμοποιϊντασ τα Αςκλθπιεία, περίπου όπωσ εμείσ οι ςφγχρονοι τα νοςοκομεία.Θ Λπποκρατικι ιατρικι διατιρθςε και το "κρθςκευτικό-μαγικό" ςτοιχείο, όχι απόφόβο προσ το ανεξιγθτο, αλλά προσ χάριν τθσ κεραπευτικισ δφναμθσ που κρφβειαυτό μζςα του!Πταν οι αςκενείσ προςζρχονταν ςτο ιερό αναηθτϊντασ κεραπεία, δεν τουσεπιτρεπόταν αμζςωσ θ είςοδοσ, παρά μόνο μετά τον εξαγνιςμό τουσ. Αυτόκαλλιεργοφςε και ενίςχυε τθν προςδοκία κεραπείασ ςφμφωνα με το φαινόμενοplacebo. Ζπλεναν το ςϊμα τουσ (ςυμβολικι ψυχικι κάκαρςθ), τελοφςαν κυςία προστο κεό και ζκαναν αυςτθρι νθςτεία. Το βράδυ γίνονταν δεκτοί ςτο ιερό όπου καιπερνοφςαν τθ νφχτα τουσ.Ζνασ από τουσ τρόπουσ κεραπείασ ιταν μζςω των ονείρων. Κατά τθ διάρκεια τθσΕγκοιμιςεωσ ςε κάποιον ιερό χϊρο, ο αςκενισ δεχόταν ζνα αποκαλυπτικό όνειροτο οποίο του ζδειχνε τον τρόπο κεραπείασ που ζπρεπε να ακολουκιςει. Αν τοαναμενόμενο όνειρο δεν εμφανιηόταν θ εγκοίμθςθ επαναλαμβανόταν πολλζσςυνεχόμενεσ νφχτεσ. Το όνειρο για μασ ςιμερα είναι ςυνικωσ ςυνϊνυμο τουφανταςτικοφ και άρα του ανφπαρκτου, γιατί ηοφμε ς ζναν κόςμο όπου ο υλιςμόσκαι ο ορκολογιςμόσ επικρατοφν ςτθσ ςκζψθ και τθ δράςθ μασ. Πμωσ για τουσαρχαίουσ προγόνουσ μασ - και όχι μόνο για τουσ Ζλλθνεσ, αλλά για όλουσ τουσαρχαίουσ λαοφσ τθσ γθσ - το όνειρο είχε διπλό χαρακτιρα. Μποροφςε ναπαρουςιάςει ψεφτικεσ εικόνεσ είδωλα και φαντάςματα, αλλά και να δείξει αλικειεσκαι να ςυμβουλζψει ςίγουρα, αν και μζςω ςυμβόλων πολλζσ φορζσ. Ζπρεπε ναεξθγθκεί όμωσ από τον κατάλλθλο γνϊςτθ. Υπιρχαν ειδικά ονειρομαντεία, όπωσ τοπερίφθμο του Αμφιαράου και του Τροφϊνιου ςτο οποίο ο αιτθτισ κατζβαινε ς ζναόρυγμα κι ζβγαηε μόνοσ του το χρθςμό. Ρροθγοφνταν νθςτεία και γενικά ζντονθψυχολογικι υποβολι, το δε όνειρο που ζβλεπε εκεωρείτο ωσ το μινυμα απάντθςθςτο αίτθμα.Πλα τα κείμενα των λαϊν είναι γεμάτα με αφθγιςεισ ςθμαντικϊν αποκαλυπτικϊνονείρων που βγικαν αλθκινά. Από τθ Βίβλο μάσ είναι αρκετά γνωςτό το όνειρο τουΦαραϊ με τισ παχιζσ και τισ ιςχνζσ αγελάδεσ το οποίο του ερμινευςε ο Λωςιφ.Στθν Αρχαία Ελλάδα, οι Ρυκαγόρειοι ζδιναν μεγάλθ ςθμαςία ςτα όνειρα , οι οποίοιμάλιςτα μζςα από ζναν κατάλλθλο τρόπο ηωισ με ςωςτι δίαιτα, μουςικά 10
  11. 11. ακοφςματα πριν από τον φπνο, προςανατολιςμό τθσ ςκζψθσ (Τι ςφάλμα διζπραξα;Τι καλό ζκανα; Τι υποχρζωςθ παρζλειψα;), προςπακοφςαν να δουν αποκαλυπτικάόνειρα. Οι Ρυκαγόρειοι άςκθςαν τεράςτια επιρροι ςτον Ρλάτωνα. Οι ςκζψεισ τουςτον Τίμαιο, θ πλατωνικι παρομοίωςθ του ςϊματοσ με φυλακι, θ κεωρία τθσανάμνθςθσ, οι διάφοροι εςχατολογικοί μφκοι του μακθτι του Σωκράτθ,προζρχονται από μια πυκαγόρεια ι, για τθν ακρίβεια, από μια ορφικοπυκαγόρειαπαράδοςθ. Στον Ρλάτωνα ςτθν Ρολιτεία, διαβάηουμε για τα όνειρα :"Πταν όμωσ ζνασ άνκρωποσ ζχει ρυκμίςει τθ δίαιτα του με τουσ κανόνεσ τθσυγιεινισ και τθσ ςωφροςφνθσ, όταν, πριν παραδοκεί ςτον φπνο, ξυπνάει τολογιςτικό μζροσ τθσ ψυχισ του και το κρζψει με καλοφσ λόγουσ και ςκζψεισ καιςυγκεντρϊνει ς αυτζσ όλθ τθ διάνοιά του, όταν χωρίσ οφτε να ςτεριςει οφτε ναπαραφορτϊςει το επικυμθτικό του, του παραχωρεί όςο ακριβϊσ χρειάηεται για νααποκοιμθκεί και να μθν ζρχεται να διαταράςςει το καλφτερο μζροσ τθσ ψυχισ με τθχαρά ι τθ λφπθ του, αλλά το αφινει να νιϊςει, ότι δεν γνωρίηει από τα περαςμζναι από τα παρόντα ι από τα μζλλοντα. Πταν επίςθσ αυτόσ ο άνκρωποσ κατευνάςειτο κυμοειδζσ μζροσ τθσ ψυχισ του και κοιμθκεί χωρίσ να ζχει τθν καρδιά τουταραγμζνθ από οργι εναντίον άλλων. Πταν τζλοσ κακθςυχάηει αυτά τα δφο μζρθτθσ ψυχισ κρατϊντασ άγρυπνο μόνο το τρίτο, όπου εδρεφει θ φρόνθςθ, και ζτςιαναπαυκεί, ξζρεισ βζβαια ότι τότε το πνεφμα του αγγίηει όςο γίνεται περιςςότεροτθν αλικεια..."Θ πίςτθ ςτθ ςυμβολικι κι αποκαλυπτικι γλϊςςα των ονείρων οδιγθςε ςτθνονειροκριτικι, που αναπτφχκθκε ςτθν αρχαιότθτα πάρα πολφ και υπιρξε μιαπλουςιότατθ φιλολογία. Ονειροκριτικά ζγραψαν ο Αντιφϊν ο Ακθναίοσ ιτερατοςκόποσ, ο Δθμιτριοσ ο Φαλθρεφσ, ο Αντίπατροσ, ο Αλζξανδροσ ο Μφνδιοσ, οΑρτζμων ο Μιλιςιοσ, ο Γεμίνοσ ο Τφριοσ, ο Αρτεμίδωροσ του οποίου το"Ονειροκριτικόν" ςϊκθκε ςε 5 βιβλία. Θ μαντικι αυτι εμπειρία, οδιγθςε ςτθντεχνικι αναηιτθςθ πλθροφοριϊν μζςω των ονείρων. Θ εγκοίμθςισ είπαμε ότιγινόταν ςε ειδικοφσ τόπουσ (ςπιλαια, χάςματα τθσ γθσ, ιερά) όπου ιταν δυνατι θεπικοινωνία με τουσ νεκροφσ, τα χκόνια πνεφματα, ι τουσ κεοφσ, μιασ και ταχάςματα τθσ γθσ αποτελοφν για τθν αρχαϊκι αντίλθψθ μια πφλθ προσ τον κάτωκόςμο. Ραραλλαγι αυτισ τθσ μαντικισ είναι θ νεκρομαντεία που αναπτφχκθκε ςταλεγόμενα ψυχομαντεία ι ψυχοπομπεία, όπωσ ιταν το περίφθμο του Ταινάρου,μζςω ειδικϊν προςϊπων που λεγόντουςαν ψυχαγωγοί (αυτοί που οδθγοφν τισψυχζσ των νεκρϊν πάνω) και θ όλθ τελετουργία λεγόταν ψυχαγωγία.Ο ςυμβολικόσ και αποκαλυπτικόσ χαρακτιρασ των ονείρων ςυνεχίηει να ιςχφει καιςιμερα, κόντρα ςτο μονόπλευρο ορκολογιςμό που κυβερνά τθ ηωι τωνπεριςςότερων ανκρϊπων τθσ εποχισ μασ. Ζτςι ο χθμικόσ τφποσ του βενηολίουανακαλφφκθκε χάρθ ς ζνα όνειρο, πολλοί μεγάλοι μουςικοί ζχουν δθλϊςει ότι τισςυνκζςεισ τουσ τισ άκουγαν πρϊτα ςτο όνειρό τουσ και ακόμα και θ διάςθμθ 11
  12. 12. ςυγγραφζασ Αγκάκα Κρίςτι τισ περίπλοκεσ υποκζςεισ των αςτυνομικϊν τθσδιθγθμάτων είχε δθλϊςει ότι τισ ζβλεπε ςτον φπνο τθσ και τισ κατζγραφε το πρωί. Ο κεόσ Φπνοσ ςτθν Αρχαία Ελλθνικι Μυκολογία Ο κεόσ Φπνοσ ςφμφωνα με τουσ Αρχαίουσ Ζλλθνεσ είναι γιοσ τθσ Νφχτασ και τουΕρζβουσ. Τον φαντάηονταν νζο, ωραίο, με φτερά ςτουσ ϊμουσ, να αποκοιμίηει τουσ κουραςμζνουσ κακϊσ τουσ ραντίηει με ζνα κλαδί μουςκεμζνο από τθ δροςιά τθσ λικθσ ι κακϊσ τουσ ποτίηει από ζνα κζρασ υπνωτικοφσ χυμοφσ ι απλά κουνϊντασ τα φτερά του.Θ δφναμθ του κεοφ Φπνου είναι πολφ μεγάλθ. Μπορεί να κοιμίςει όλουσ τουσ κεοφσκαι όλουσ τουσ ανκρϊπουσ. Μάλιςτα κοίμιςε ακόμα και τον αρχθγό των κεϊν, τονΔία, παρά τθ κζλθςι του, φςτερα από πιζςεισ τθσ κεάσ Ιρασ θ οποία ικελε ναεπθρεάςει τθν εξζλιξθ του Τρωικοφ Ρολζμου. Θ Ιρα επιςκζπτεται τον Φπνο ςτθΛιμνο ποφ κατοικοφςε. Τον προςφωνεί «άνακτα» (άρχοντα, βαςιλιά) όλων τωνκεϊν και των ανκρϊπων, για να τον πείςει, αλλά ο Φπνοσ το ςκζφτεται να τα βάλειμε τον Δία, διότι είχαν προθγοφμενα από το παρελκόν. Ρείκεται να το κάνει, αφοφόμωσ πρϊτα θ Ιρα του ορκίςτθκε να τον παντρζψει με μία από τισ νεότερεσΧάριτεσ, τθν γλυκιά Ραςικζθ, ποφ τόςο επικυμοφςε. Ο Φπνοσ με τθν Ιρααναχωροφν μαηί για να βρουν το Δία. Θ Ιρα ςκορπάει ςτθν καρδιά του Δία «γλυκιάαγάπθ και επικυμία» και ο Φπνοσ μεταμορφωμζνοσ ςε πουλί, τον αποκοιμίηει.Να ςθμειϊςουμε ότι θ Ραςικζθ είναι θ κεά τθσ χαλάρωςθσ και τθσ ξεκοφραςθσ, καιζτςι καταλαβαίνουμε γιατί είναι τόςο πολφ επικυμθτι ςτον κεό Φπνο !Ο Φπνοσ με τθν αγαπθμζνθ του Ραςικζθ, ζκαναν παιδιά τουσ Πνειρουσ, που φυςικάακολοφκθςαν τθν οικογενειακι επιχείρθςθ! Τα αδζρφια οι Πνειροι είναι: οΜορφεφσ, ο Μκελοσ, ο Φοβιτωρ και ο Φάνταςοσ. Πλοι μαηί ονομάηονται "Πνειροι"και είναι οι κεοί των ονείρων. Κατοικοφςαν ςτισ ακτζσ του ωκεανοφ, ςτθ Δφςθ, ςεζνα ςπιλαιο κοντά ςτα ςφνορα του Άδθ. Οι όνειροι, ζςτελναν τα όνειρα ςτουσκνθτοφσ, μζςα από δφο πφλεσ που βρίςκονταν εκεί. Θ μία πφλθ ιταν φτιαγμζνθ απόΚζρατο, και με αυτι ζςτελναν τα αλθκινά όνειρα (προμθνφματα), ενϊ με τθδεφτερθ που ιταν φτιαγμζνθ από Ελεφαντόδοντο, ζςτελναν τα ψεφτικα όνειρα. 12
  13. 13. Η Ιπποκρατικι ΦιλοςοφίαΕιδζναι τι εςτίν άνθρωποσ.(Να γνωρίςουμε τι είναι ο άνθρωποσ.)Η δε διάνοια παρ ’ αυτήσ λάβουςα φςτερον εισ αληθείην ήγαγεν.(Ο Νουσ λαμβάνοντασ -από τη φφςη- τισ μορφζσ των αντικειμζνων οδηγεί τελικάςτην αλήθεια.)Όςα γαρ την των ομμάτων όψιν εκφεφγει, ταφτα τη τησ γνϊμησ όψει κεκράτηται.(Όςα ξεφεφγουν από την όραςη των ματιϊν, αυτά ςυλλαμβάνονται από την όραςητου πνεφματοσ.ΙπποκράτησΣε ζναν κόςμο που βυκίηεται ςτο χάοσ, ςτθν δυςτυχία, ςτθ μιηζρια, ςτον πόνο καιςτθν ανκρϊπινθ απαξίωςθ, φωνζσ από το παρελκόν που αν και με τθ γραμμικιλογικι κεωροφνται ότι προζρχονται από το παρελκόν, ςτθν πραγματικότθτα είναιφωνζσ του παρόντοσ και του μζλλοντοσ, μασ υπενκυμίηουν ότι ο Άνκρωποσ είναιμια πνευματικι φπαρξθ θ οποία αναηθτά με πάκοσ τθν Ελευκερία, τθν Αυτογνωςία,τθν Αγάπθ και τθν Ευτυχία μζςα ςτθν ηωι και τθν Φπαρξθ του. Αυτι θ εςωτερικιφλόγα είναι ηωντανι ςε κάκε ζμψυχο ον που με ςφοδρότθτα τθν αναηθτά μζςατου. Θ φαινομενικά ιςχυρι και προοδευτικι επιςτιμθ καταρρζει αξιολογικά κάτωαπό το πρίςμα τθσ Ανκρϊπινθσ Πραςθσ.Χάνει τθν ανκρωποκεντρικι τθσ δυναμικότθτα κακϊσ οι αλθκινοί ςκοποί τθσ εντζλει δεν εξυπθρετοφν κακόλου τθν Ανκρϊπινθ Υπόςταςθ. Είναι καιρόσ ναςτραφοφμε ςε Εκείνουσ που παρατιρθςαν ςε βάκοσ τθν Ανκρϊπινθ Φπαρξθ,παρατθρϊντασ με εκλεπτυςμζνο και Ολοφάνερο τρόπο τθν φυςιολογία τθσανκρϊπινθσ ψυχισ και τθ βακφτερθ ολότθτα του ανκρϊπινου όντοσ ωσψυχοςωματικι ολότθτα. Μια από τισ μεγάλεσ μορφζσ τθσ Αρχαιότθτασ ιταν οπατζρασ τθσ Λατρικισ, Λπποκράτθσ ο Κϊοσ που με περιςςι ανκρωπιά, αξιοπρζπεια,καλοςφνθ και γλυκφτθτα ζςκυψε προσ τον αςκενι άνκρωπο και του ζδωςεκεραπεία πρϊτα ψυχικι και ζπειτα ςωματικι.Με όπλο του τθν παρατιρθςθ, με βακιά αίςκθςθ του ανκρϊπινου ςϊματοσ καιχωρίσ ςφγχρονα εργαλεία ζκανε παρατθριςεισ που ςιμερα φαντάηουν αδιανόθτεσ.Για τον Λπποκράτθ θ παρατιρθςθ, θ κζλθςθ, θ φανταςία και θ διειςδυτικι ματιάςτθν ανκρϊπινθ φφςθ ιταν αρκετι για να βρει τισ απαντιςεισ. Το πρωτοποριακό,ανκρωπιςτικό και επιςτθμονικό του πνεφμα άφθςαν ανεξίτθλα τα ςθμάδια του Νουτου πάνω ςτθν Επιςτιμθ τθσ Λατρικισ και γι’ αυτό δικαίωσ κεωρείται ωσ ο πατζραστθσ Λατρικισ και ωσ εκείνοσ που ξε-κεμελίωςε τθν δειςιδαιμονία που επικρατοφςεγια τισ νόςουσ με τθν κοφτερι και επιςτθμονικι λογικι του και με το αςτείρευτοπνεφμα του κεμελίωςε τισ βάςεισ τθσ επιςτθμονικισ παρατιρθςθσ, του πειράματοσκαι των διάφορων επιςτθμονικϊν μεκόδων.Ο Λπποκράτθσ ςυνζδεςε τθν επιςτιμθ και τθν φιλοςοφία ωσ ενοποιθμζνεσοντότθτεσ και όχι ωσ ξζχωρα και διαφορετικά πεδία. Είχε τθν ευτυχία να διαδεχκείμια ςειρά ζξοχων φιλοςόφων, όπωσ ο Αναξίμανδροσ, ο Ρυκαγόρασ, ο Αλκμαίων, οΘράκλειτοσ, ο Εμπεδοκλισ, ο Αναξαγόρασ κ.λ.π., οι οποίοι πζρα από τθ διερεφνθςθτων φαινομζνων τθσ φφςθσ είχαν επεκτακεί και ςτθν διερεφνθςθ των ανκρϊπινωνφαινομζνων και ειδικότερα ςτα κζματα που αφοροφν τθν υγεία του ανκρϊπινου 13
  14. 14. όντοσ και να εξθγιςουν τθν φφςθ του με βάςθ τθ λογικι.Ιταν θ αρχι τθσ αποδζςμευςθσ τθσ Λατρικισ από τθν καυματουργία και τισδειςιδαιμονίεσ και το άνοιγμα προσ τθν παρατιρθςθ και μελζτθ τθσ ανκρϊπινθσφυςιολογίασ με μια κριτικι και λογικι ματιά που βαςίηεται ςτθν παρατιρθςθ καιςτθ λογικι τεκμθρίωςθ των αποτελεςμάτων τθσ παρατιρθςθσ. Ο Γαλθνόσχαρακτθρίηει τον Λπποκράτθ ωσ τον «Ρρϊτον απάντων των ιατρϊν και τωνφιλοςόφων αλθκζςτατον και κρίνειν ικανϊτατον». Θ διορατικότθτα του Λπποκράτθτον ζκαναν αμζςωσ να αντιλθφκεί τθν άμεςθ ςχζςθ που ζχει ο φιλοςοφικόσςτοχαςμόσ με τθν επιςτιμθ τθσ Λατρικισ. Μελετϊντασ τον άνκρωπο, το περιβάλλονκαι τθν μεταξφ τουσ ςχζςθ ςυνειδθτοποίθςε ότι όλα τα προβλιματα που οάνκρωποσ αντιμετωπίηει δεν ανικουν μόνο ςτουσ τομείσ τθσ επιςτιμθσ αλλάεκτείνονται ςτθν εςϊτερθ ςφαίρα που είναι ο ψυχολογικόσ και πνευματικόσ κόςμοστου ανκρϊπινου όντοσ.Η φιλοςοφικι υποδομι είναι για τον Ιπποκράτθ απαραίτθτο εφόδιο τουαλθκινοφ ιατροφ. Γι’ αυτό ακριβϊσ ο Ιπποκράτθσ ςυνιςτά ςτουσ ιατροφσ ναανάγουν τθ φιλοςοφία ςτθν Ιατρικι και τθν Ιατρικι ςτθ φιλοςοφία, διότι ζνασφιλοςοφθμζνοσ ιατρόσ είναι άρτιοσ και προςεγγίηει τθ κεότθτα: «Ιθτρόσ γαρφιλόςοφοσ ιςόκεοσ».Αυτι τθν αντίλθψθ τθν υιοκζτθςε και ο Γ αλθνόσ ο οποίοσ αναφζρει ςε ζναδοκίμιο του: « Πτι άριςτοσ Ιατρόσ και φιλόςοφοσ» .Ο Λπποκράτθσ μελζτθςε βακιά τθν Φφςθ και με μεγάλθ διειςδυτικότθτα κατανόθςεότι το κάκε τι ςτθ φφςθ τείνει προσ τθν τζλεια αρμονία. Ο ίδιοσ διακιρυξε τθνανάγκθ τθσ ςπουδισ τθσ φφςεωσ. Στο ζργο Ρερί Λερισ Νοφςου αναφζρει ότι ταΡάντα γίνεται δι ’ ανάγκθν κείθν. Σφμφωνα με τον Λπποκράτθ τα πάντα είναι κείακαι τα πάντα είναι ανκρϊπινα. Διζκρινε ότι οι δυνάμεισ τθσ φφςθσ προςπακοφν ναδιατθριςουν μια τάξθ, μια ιςορροπία. Στο ζργο Ρερί Διαίτθσ Α’ 11 γράφει ότι: «Φφςιν δε πάντων κεοί διεκόςμθςαν… οκόςα δε κεοί ζκεςαν, αιεί ορκϊσ ζχει».Δθλαδι τθ φφςθ των πραγμάτων (των όντων) τθν ζχουν ρυκμίςει οι κεοί. Πςα 14
  15. 15. κακιζρωςαν οι κεοί είναι πάντοτε καλϊσ κακιερωμζνα.Θ αντίλθψθ ότι θ φφςθ είναι ζνασ ηωντανόσ οργανιςμόσ, μια ενεργόσ δφναμθ καιοντότθτα, δεν είναι ξζνθ προσ τουσ αρχαίουσ πολιτιςμοφσ. Ειδικότερα οι αρχαίοιΖλλθνεσ το είχαν αντιλθφκεί και ο Λπποκράτθσ είχε τονίςει ότι θ φφςθ είναι ομεγάλοσ Δάςκαλοσ του ανκρϊπου, ο αλάνκαςτοσ οδθγόσ του ερευνθτι και αυτό τοβλζπουμε ςτο ζργο Ρερι Ευςχθμοςφνθσ όπου γράφει ότι « Θγεμονικϊτατον θφφςισ».Θ φφςθ δεν διδάςκεται τίποτα από κανζνα. «Φφςιεσ πάντων αδίδακτοι».Συνεχίηοντασ βλζπουμε ο Λπποκράτθσ να ζρχεται ςε μια διαφωτιςτικι ανακάλυψθςτθν οποία αναφζρει ότι θ φφςθ χωρίσ καμιά προεκπαίδευςθ και καμία διαφϊτιςθκάνει ό,τι πρζπει. «Φφςιεσ νοφςων ιθτροί… απαίδευτοσ θ φφςισ εοφςα και ουμακοφςα τα δζοντα ποιζει». Ο Λπποκράτθσ διαπιςτϊνει τθν επάρκεια τθσ φφςθσ καιτο γεγονόσ ότι θ γθ ζχει παντοειδείσ και αναρίκμθτεσ δυνάμεισ (κρεπτικζσ).Σε αυτό το ςθμείο μποροφμε να δοφμε τθν αντίλθψθ που είχαν οι αρχαίοι Ζλλθνεσκαι άλλοι πολιτιςμοί για τθν κεραπευτικι ιδιότθτα τθσ γθσ, τθ λεγόμενθ γείωςθ(earthing) κάτι που θ ςφγχρονθ επιςτιμθ αρχίηει δειλά δειλά να εξοικειϊνεται καινα μελετά. Στο Ρερί Νοφςων διαβάηουμε: «ζχει γαρ θ γθ εν εωυτι δυνάμιασπαντοίασ και αναρίκμουσ».Ο Λπποκράτθσ δεν είχε μόνο μια ανκρωποκεντρικι προςζγγιςθ ςτθν επιςτιμθ τθσΛατρικισ αλλά είχε επίςθσ καταφζρει να ςυγχωνεφςει μαηί με αυτιν και τθνβιοκεντρικι προςζγγιςθ των πραγμάτων ιδιαίτερα ςτα ζργα του Ρερί Αζρων ΥδάτωνΤόπων και Ρερί Τόπων κατ’ Ανκρϊπον. Ειδικότερα το ζργο Ρερί Αζρων ΥδάτωνΤόπων κεωρείται ωσ ζνα από τα ςπουδαιότερα βιβλία τθσ Λπποκρατικισ Συλλογισ.Θ βιοκλιματολογία και θ κλιματοπακολογία, θ μετεωροβιολογία και θμετεωροπακολογία ξεπιδθςαν μζςα από τισ γραμμζσ του ςυγγράμματοσ τοφτουκαι μασ αφινει άφωνουσ με τθν βακιά διείςδυςθ και παρατθρθτικότθτα τωνφαινομζνων τθσ φφςθσ αλλά και τθσ ςχζςθσ που ζχει με τθν ανκρϊπινθ φυςιολογίακαι υγεία. Διζβλεψε τον ςυνδετικό κρίκο που υπάρχει μεταξφ ανκρϊπου και φφςθσ.Διζκρινε ότι θ φυςιολογία μασ αλλάηει ανάλογα με τθν εποχι, τισ κλιματικζσςυνκικεσ, το μζροσ που είμαςτε και κατοικοφμε και το νερό που χρθςιμοποιοφμε. Θαςφγκριτθ παρατθρθτικότθτα του Λπποκράτθ φτάνει μζχρι τθν ζρευνα τθσεπίδραςθσ ςτθ διάπλαςθ τθσ ανκρϊπινθσ ψυχισ, και ότι το κλίμα και οι τοπικζσςυνκικεσ διαμορφϊνουν τισ ςωματικζσ και ψυχικζσ ιδιότθτεσ των λαϊν. Θ φφςθείναι εκείνθ που κακορίηει το ποιεσ κα είναι οι ςυνικειεσ που διζπουν τθ ηωι τωνανκρϊπων ςε κάκε τόπο . Μποροφμε να ποφμε ότι μζςα από το ζργο του μποροφμενα διακρίνουμε τισ αρχζσ του γεωπακθτικοφ ςτρεσ. Αυτι θ ξεχαςμζνθ γνϊςθ καιςυνειδθτά ςυγκεκαλυμμζνθ μπορεί να είναι απαρχι μιασ νζασ αντίλθψθσ για τθνανκρϊπινθ υγεία και τθν ςχζςθ που ζχει με τα ενεργειακά πεδία τθσ γθσ.Στο βιβλίο του Κιαπόκα Μανόλθ « Λπποκράτθσ ο Κϊοσ και Λπποκρατικόσ Πρκοσ»διαβάηουμε ότι: «Στθ φφςθ και ςε όλα τα ζμβια όντα λειτουργοφν δυο φυςικζσδυνάμεισ το ΡΥ΢ και το ΥΔΩ΢. Είναι διάφορα ωσ προσ τθ δφναμθ (ενζργεια), αλλάςφμφωνα ωσ προσ τθ χριςθ. Πταν δρουν αμοιβαία, ζχουν επάρκεια μεταξφ τουσ καιεπαρκοφν για όλα τα άλλα, όταν όμωσ δρουν χωριςμζνα, δεν επαρκοφν οφτε για τονεαυτό τουσ οφτε για τα άλλα.Το πυρ αποτελεί τθν κινθτιρια δφναμθ και το φδωρ τθ κρεπτικι δφναμθ: «Το μεν 15
  16. 16. πυρ δφναται πάντα δια παντόσ κινιςαι, το δε φδωρ πάντα διά παντόσ κρζψαι» .Κανζνα από τα δυο δεν μπορεί να κυριαρχιςει απόλυτα.Εάν το ζνα εξουδετζρωνε το άλλο, τότε κανζνα από τα πράγματα που υπάρχουνςιμερα δεν κα ιταν όπωσ ακριβϊσ είναι τϊρα, δθλαδι δεν κα υπιρχε αρμονικιλειτουργία ςτθ φφςθ. Γι’ αυτό, οι δυνάμεισ του πυρόσ και του φδατοσ κα μζνουναιωνίωσ και δεν κα εκλείψουν. Κατά τον Λπποκράτθ λοιπόν ο μακρόκοςμοσ και ομικρόκοςμοσ ςτθρίηονται ςτθν αρμονικι δράςθ των φυςικϊν δυνάμεων του πυρόσ,που είναι θ ςυνιςταμζνθ του κερμοφ και του ξθροφ, και του φδατοσ, που είναι θςυνιςταμζνθ του υγροφ και του ψυχροφ. Αναπτφςςοντασ τισ ιδιότθτεσ του πυρόσκαι του φδατοσ: κερμότθτα, ξθρότθτα, υγρότθτα, ψυχρότθτα, ζχοντασ υπόψθ τουκαι τισ κεωρίεσ του Θράκλειτου και του Αναξαγόρα, γράφει ότι τίποτα από όλα ταπράγματα δεν χάνεται και τίποτε δεν γεννάται, που να μθν υπιρχε πρωτφτερα.Αλλά κακϊσ ανακατϊνονται και διαχωρίηονται αλλάηουν: «Απόλλυται μεν ουνουδζν απάντων χρθμάτων,ουδζ γίνεται ό,τι μθ πρόςκεν θν, ξυμμιςγόμενα δε καιδιακρινόμενα αλλοιοφται» (Ρερί Διαίτθσ Α’ 4). Ζχουμε εδϊ μια άλλθ διατφπωςθ τθσαρχισ τθσ αφκαρςίασ τθσ φλθσ, που επιβεβαιϊκθκε τον 18ο αιϊνα με τισ ζρευνεστου Lavoiser. Οι φυςικζσ δυνάμεισ κατά τον Λπποκράτθ είναι αιϊνιεσ καιαναλλοίωτεσ και υπόκεινται ςτθν ακατάπαυςτθ ανάμιξθ και διάςπαςθ, άλλοτε κατάτον ίδιο και άλλοτε κατ’ άλλο τρόπο, βρίςκονται δθλαδι ςε αζναθ κίνθςθ, από τθνοποία προκφπτει θ δθμιουργία, θ λειτουργία του κόςμου».Από τισ πιο μεγαλοφυείσ ςυλλιψεισ που ζκανε ο Λπποκράτθσ ιταν θ ιδζα περίφπαρξθσ μζςα ςτο ςϊμα μιασ δφναμθσ (ηωικι δφναμθ) που διευκφνει τα πάντα καιαποκαλείται ωσ ΦΥΣΛΣ. Ο Λπποκράτθσ εννοεί με τθν ζννοια ΦΥΣΛΣ τθν ζμφυτθδφναμθ που κατευκφνει τισ ηωϊκζσ λειτουργίεσ και εξαςφαλίηει τθ ςυντιρθςθ καιτθν ανάπτυξθ του ανκρϊπου.Θ ευφυισ αυτι αντίλθψθ του Λπποκράτθ υιοκετικθκε μετζπειτα από μεγάλουσερευνθτζσ και φιλοςόφουσ (Βιταλιςτζσ) οι οποίοι προςπάκθςαν να ερμθνεφςουντθν ηωι μζςα από τθν ζννοια αυτι. Ζνασ από τουσ ςφγχρονουσ αλλάπαρεξθγθμζνουσ ερευνθτζσ πάνω ςτθν ιδζα τθσ ΦΥΣΛΣ είναι ο Wilhem Reich πουανακάλυψε και τεκμθρίωςε επιςτθμονικά τθν φπαρξθ του Αικζρα που ο ίδιοσονόμαςε οργόνθ. Θ αντιλθπτικι ικανότθτα του Reich ωσ προσ το ποια είναι εκείνθ θηωτικι δφναμθ που κζτει και εξαςφαλίηει τισ ηωικζσ λειτουργίεσ δεν διαφζρει απόαυτι που ζκανε ο Λπποκράτθσ.Θ φφςθ του ανκρϊπου παρουςιάηει πλιρθ ομοιότθτα προσ τθν παγκόςμια φφςθ.Στο βιβλίο του Baissette, Hippocrate, le Pere de la Medecine, 1967 ο Baissetteγράφει ότι ο Λπποκράτθσ ιταν ο πρϊτοσ που είδε τθ ςφνδεςθ του ανκρϊπινουςϊματοσ με το απζραντο ςφμπαν, ςφνδεςθ που ξεκινά από τα κφτταρα και φκάνειμζχρι τα πλανθτικά ςυςτιματα και επεκτείνεται και ζξω από αυτά. Για να διδαχκείκάποιοσ τθν Λατρικι κα πρζπει να διδαχκεί τθ φιλοςοφία ωσ ανεξαίρετοσ λίκοσ γιανα κατανοιςει με τθ μεν φιλοςοφία τθ γνϊςθ τθσ φφςεωσ και των δθμιουργθμάτωντθσ, με τθ δε Λατρικι να γνωρίςει τθ φφςθ του ανκρϊπου. Για τον Λπποκράτθ θαφετθρία του ςυλλογιςμοφ ςτθν Λατρικι είναι θ εξζταςθ τθσ φυςικισ κατάςταςθστου ςϊματοσ, αυτό το βλζπουμε ςτο ζργο του Ρερί Τόπων κατ’ Ανκρϊπων 2 πουγράφει: Φφςισ δε του ςϊματοσ αρχι του εν ιατρικι λόγου.Θ Λατρικι όπωσ τθν νόθςε και αντιλιφκθκε ο Λπποκράτθσ οφείλει να βοθκάει τθ 16
  17. 17. φφςθ ςτο ζργο τθσ για αποκατάςταςθ τθσ υγείασ. Θ γνϊςθ που μασ παρζχει θπαρατιρθςθ και θ αντίλθψθ τθσ φφςθσ του ανκρϊπινου ςϊματοσ βοθκάει τονάνκρωπο να αποκτιςει μια βακιά κατανόθςθ τθσ λειτουργίασ του ωσ ζνα ενιαίοψυχοςωματικό ον και όχι ωσ μια διαιρεμζνθ ςε πολλά μζρθ οντότθτα πουκαταλιγει ςε μθχανιςτικζσ κεωριςεισ ωσ προσ τθν φφςθ μασ. Ο Λπποκράτθσςυνετζλεςε ϊςτε θ Λατρικι και θ φιλοςοφία, να αντιλθφκοφν, ποια είναι θ ςχζςθτου ανκρϊπου με τθ φφςθ και ποια θ ςχζςθ των διαφόρων οργάνων τουοργανιςμοφ ωσ ψυχοςωματικό ςφνολο.Σϊμα και ψυχι αποτελοφν ζνα αρμονικό ςφνολο και για να εννοιςει κανείσ τιςυμβαίνει ςτο ζνα, πρζπει να αντιλθφκεί τι ςυμβαίνει ςτο άλλο *1+. Ο ανκρωπιςτισNorman Cousins του Ρανεπιςτθμίου τθσ Καλιφόρνιασ γράφει ότι « Ο Λατρόσ οφείλεινα γνωρίςει τον πάςχοντα ωσ άνκρωπο, όπωσ τονίηει ο Λπποκράτθσ, ωσ ζναςυγκεντρωτικό όλο, ψυχι και ςϊμα, νου και καρδιά». Ο ίδιοσ ο Λπποκράτθσ ςτοΡερί Αρχαίθσ Λθτρικισ αναφζρει: « Ουκ είθ δυνατόσ ιθτρικιν ειδζναι, όςτισ μθ οιδενό,τι εςτίν άνκρωποσ». Αυτό ςθμαίνει ότι δεν μπορεί να αςκιςει καλι ιατρικιεκείνοσ που δεν ξζρει, τι είναι ο άνκρωποσ (ωσ πρόςωπο).Ο άνκρωποσ λειτουργεί ομαλϊσ, μόνο εάν τα ςωματικά αλλά και ψυχικά τουςτοιχεία βρίςκονται ςε αρμονικι ςφνκεςθ. Αυτι είναι μια από τισ κεμελιϊδεισαρχζσ τθσ Λπποκρατικισ Λατρικισ, τθν οποία ακολοφκθςαν κορυφαίοι φιλόςοφοιόπωσ ο Ρλάτων, ο Αριςτοτζλθσ αλλά και ςφγχρονοι όπωσ είναι ο Χάνεμαν, ο ΢άιχκαι πολλοί άλλοι, ενϊ τϊρα επανζρχεται ςιμερα με τθν Ψυχοςωματικι Λατρικι. Στοβιβλίο του Ομοιοπακθτικοφ Βυκοφλκα θ Νζα Διάςταςθ ςτθν Λατρικι αναφζρει ότι:«Το ανκρϊπινο ςϊμα είναι ζνα ενεργειακό ςφμπλεγμα που παράγει όλουσ τουστφπουσ των γνωςτϊν ενεργειϊν- θλεκτρικι, μαγνθτικι, κερμικι, κινθτικι καιθλεκτρομαγνθτικι- οι οποίεσ είναι δυνατό να ανιχνευκοφν εφκολα από απλζσςυςκευζσ. Αλλά παράγει και άλλουσ τφπουσ λεπτϊν ενεργειϊν, που δεν ζχουνερευνθκεί ακόμα που ςχετίηονται πρωταρχικά με το διανοθτικό, το ςυναιςκθματικόκαι το ενςτικτϊδεσ επίπεδο του ανκρϊπινου όντοσ.Και ςυνεχίηει: « Το ανκρϊπινο ον είναι δθμιουργθμζνο από τρία βαςικά επίπεδαενεργειακϊν ι οργανωτικϊν προτφπων: α) το διανοθτικό ι πνευματικό επίπεδο, β)το ςυναιςκθματικό ι ψυχικό επίπεδο, γ) το ςωματικό ι υλικό επίπεδο πουεμπεριζχει τα ζνςτικτά και τισ πζντε αιςκιςεισ. Ζνα ιατρικό ςφςτθμα πουπροςπακεί να κεραπεφςει το άτομο ωσ ςφνολο πρζπει να προςδιορίςει επακριβϊσόλα αυτά τα επίπεδα κακϊσ και τον τρόπου αλλθλεξάρτθςθσ τουσ».Και όμωσ παρόλο το γεγονόσ ότι ο πατζρασ τθσ Λατρικισ αντιλιφκθκε και ανζδειξετθν ολιςτικι κεραπεία, θ ςφγχρονθ ιατρικι φαίνεται να εκελοτυφλεί για τισαντιλιψεισ και τισ κεωριςεισ του ανκρϊπου που κεωρεί Ρατζρα τθσ Λατρικισ. Ραράτθν τεχνολογία και τισ αναλυτικζσ μεκόδουσ που ζχουμε αναπτφξει δεν μποροφμενα ςυλλάβουμε τθν ολιςτικι λειτουργία, τθν λειτουργία των ςυςτθμάτων γιατίζχουμε αφαιρζςει από τθν ςφαίρα τθσ διανόθςθσ μασ τθν ςφνδεςθ ςϊματοσ-ψυχισακόμα και αν διατείνουμε ότι το λαμβάνουμε υπόψθ μασ. Αν και γίνονταιπροςπάκειεσ οφείλουμε να τιμιςουμε εκείνουσ τουσ ςφγχρονουσ που τοπροςπάκθςαν και το κατόρκωςαν και πάνω ςε αυτοφσ να δομιςουμε τθν ζρευναμασ.Μόνο ζτςι μποροφμε να δϊςουμε νζουσ ορίηοντεσ ςτθν τελματωμζνθ επιςτθμονικι 17
  18. 18. ςκζψθ. Θ μθχανιςτικι αντίλθψθ είναι οριοκετθμζνθ. Μόνο θ ολιςτικι αντίλθψθμπορεί να διευρφνει τουσ ορίηοντεσ μασ και να κεμελιϊςει μια νζα Λατρικι πουόπωσ ςοφά είπε ο Λπποκράτθσ να ερευνιςει πρϊτα από όλα Τι είναι ο άνκρωποσ,για ποιουσ λόγουσ υπάρχει και όλα τα ςχετικά με τθν φπαρξθ του: « είδεναιάνκρωποσ τι εςτί και δι οιάσ αιτίασ γίνεται και τάλλα ακριβζωσ».Για τθν ΨΥΧΘ θ Λπποκρατικι Σχολι κεωρεί ότι ςτον άνκρωπο διειςδφει θ ψυχι θοποία είναι κράμα πυρόσ και φδατοσ και αποτελεί μζροσ του οργανιςμοφ. Στο περίΔιαίτθσ Α’ 7 διαβάηουμε: «Εςζρπει δε εσ άνκρωπον ψυχιν, πυρόσ και φδατοσςφγκρθςιν ζχουςα, μοίρα ςϊματοσ ανκρϊπου». Θ ψυχι κατά τουσ Λπποκρατικοφσείναι βιολογικι αείηωοσ δφναμθ θ οποία διαχζεται ςε όλα τα μζρθ του ςϊματοσ.Καταλιγουν ότι θ ψυχι ςυμμετζχει ςε όλεσ τισ λειτουργίεσ του οργανιςμοφ καιυφίςταται το αντίκτυπο από τισ διαταραχζσ του.Κάκε ψυχι δζχεται εκείνα που επιδροφν ευνοϊκά (τα ωφζλιμα), δζχεται ταομοιόμορφα και τα επωφελι ενϊ καταπολεμά τα αςφμφορα και τα ανομοιόμορφα.Ο ανκρϊπινοσ ψυχιςμόσ αναπτφςςεται από τα ομογενι και αυτό ςυμβαίνει μόνοςτον άνκρωπο και ςε κανζνα άλλο ηϊο. Στο Ρερί διαίτθσ Α 6 διαβάηουμε ότι: «Ανκρϊπου ψυχι εν ανκρϊπω αφξεται εν άλλω δε ουδείν».Στον Φαίδρο του Ρλάτωνα ςτο διάλογο περί ρθτορικισ, κάνει μια ςφγκριςθανάμεςα ςε αυτι και τθν ιατρικι και παρατθρεί ότι και ςτισ δυο πρζπει να γίνει μιαδιαίρεςθ, ςτθν πρϊτθ τθσ φφςθσ τθσ ψυχισ, ενϊ ςτθ δεφτερθ τθσ φφςθσ τουςϊματοσ. Στον διάλογο αυτό βλζπουμε ότι ο Φαίδροσ αναφερόμενοσ ςτθ ρθτορικιαναρωτιζται αν είναι δυνατό να γνωρίςουμε τθ φφςθ τθσ ψυχισ χωρίσ ταυτόχρονθγνϊςθ του ςφμπαντοσ (τθσ του όλου φφςεωσ), φυςικά με το ςκεπτικό ότι θ ψυχι,τόςο θ κοςμικι όςο και θ ανκρϊπινθ, αποτελεί μζροσ του ςφμπαντοσ.Στον ςυλλογιςμό αυτό ο Σωκράτθσ απαντά ότι, αν πιςτζψουμε τον ΑςκλθπιάδθΛπποκράτθ, οφτε το ςϊμα είναι δυνατό να γνωρίςουμε χωρίσ αυτι τθ μζκοδο.Ζνασ μεγάλοσ αρικμόσ ερευνθτϊν μεταφράηει το όλον ςτθ φράςθ του Φαίδρου ωστο «ςφμπαν» και πιςτεφουν ότι αυτι θ γνϊμθ ζχει εφαρμογι ςτθ διδαςκαλία τουΛπποκράτθ. Αν αυτό ιςχφει τότε ο πατζρασ τθσ Λατρικισ δεν περιορίηονταν ςταπορίςματα τθσ εμπειρίασ αλλά ζβγαηε τα ιατρικά του διδάγματα από τθν ευρφτερθγνϊςθ τθσ φφςθσ και του ςφμπαντοσ.Συγκρίνοντασ τθν ψυχι με το ςϊμα ο Λπποκράτθσ λζει ότι οι ψυχζσ και τα ςϊματατων ανκρϊπων παρουςιάηουν πολφ μεγάλεσ διαφορζσ. Στο Ρερί Διαίτθσ Α 28επιςθμαίνεται το γεγονόσ ότι θ ψυχι ςτουσ ανκρϊπουσ διατθρείται αμετάβλθτθ καιδεν αλλοιϊνεται οφτε φυςικά οφτε τεχνθτά. Αντίκετα με τθν ψυχι το ςϊμαμεταβάλλεται κατά φφςιν και κατ’ ανάγκθν, διότι διαχωρίηεται ςε όλα καιανακατϊνεται με όλα.Ο Λπποκράτθσ διζκρινε ότι θ ψυχικι κατάςταςθ του ανκρϊπου επθρεάηεται από τθδίαιτα και γενικά από τον τρόπο ηωισ του. Ο άνκρωποσ που ακολουκεί το μζτρο ςτθηωι του ανζρχεται ςε υψθλότερα επίπεδα και βελτιϊνει τον ψυχιςμό του, ενϊεκείνουσ που εμμζνει ςε μια υλιςτικι ηωι καταςτρζφει τθν ποιότθτα τθσ υγείασ τουτόςο ψυχικά όςο και ςωματικά. Θ κατάλλθλθ διαβίωςθ και ο ορκόσ ςυγκεραςμόστων ςτοιχείων μπορεί να βελτιϊςει τθν ψυχικι κατάςταςθ του ανκρϊπινου όντοσ ιαντίκετα να τθν καταςτρζψει.Σε άλλα Λπποκρατικά ζργα θ ψυχι λαμβάνεται ωσ πνευματικόσ παράγοντασ. 18
  19. 19. Λδιαίτερα κατά τθν ϊρα του φπνου θ ψυχι διοικεί το ςπίτι τθσ και επιτελεί όλεσ τισπράξεισ του ςϊματοσ. Διότι όταν το ςϊμα κοιμάται, δεν αιςκάνεται, θ ψυχι όμωσάγρυπνθ διατθρεί τισ αιςκιςεισ τθσ, βλζπει, ακοφει, βαδίηει, λυπάται, ενκυμείται…« Το μεν γαρ ςϊμα κακεφδον ουκ αιςκάνεται, ι δ ’ εγρθγοροφςα γιγνϊςκει, κακοριτα ορατά, διακοφει τα ακουςτά, βαδίηει, ψαφει, λυπζεται, ενκυμζεται…»Θ αντιλθπτικι ικανότθτα του Λπποκράτθ και το εφροσ τθσ διλωνε τθν πνευματικιδιάςταςθ που ζδινε ςτθν επιςτιμθ τθσ Λατρικισ. Με τθν μελζτθ τθσ ανκρϊπινθσψυχισ ιξερε ότι ξεκλείδωνε τα μυςτικά του ανκρϊπινου ςϊματοσ. Θ διορατικότθτατου τον οδιγθςαν να ενοποιιςει τθν άποψθ ότι ο άνκρωποσ είναι μιαψυχοςωματικι ολότθτα. Αντιλαμβανόταν ότι ό άνκρωποσ είναι ζνα εν δυνάμειενεργειακό όν. Αιτία τθσ ηωισ κατά τθν Λπποκρατικι διδαςκαλία είναι θ εγγενισκερμότθτα. Ο άνκρωποσ ωσ ζμψυχθ φπαρξθ με νου και φρόνθςθ, δθμιουργικθκεκατ’ απομίμθςθ του κόςμου από τθν ανϊλεκρο αρχι των όντων, το « κερμότατονκαι ιςχυρότατον πυρ».Αυτό το πυρ επικρατεί των πάντων, ρυκμίηει τα πάντα με ςφνεςθ ςφμφωνα με τθφφςθ, είναι απρόςιτο ςτθν όραςθ και ςτθν αφι. Σφμφωνα με αυτό λειτουργεί θψυχι, ο νουσ, θ κίνθςθ, θ εναλλαγι. Αυτό κυβερνά τα πάντα δια παντόσ, τα φυςικάκαι τα οργανικά, χωρίσ ποτζ να αδρανεί: «Τοφτο πάντα δια παντόσ κυβερνά, καιτάδε κακείνα, ουδζποτε ατρεμίηον» διαβάηουμε ςτο Ρερί Διαίτθσ Α’ 10.Ρολλοί ερευνθτζσ κεωροφν ότι το πυρ ςτο οποίο αναφζρεται ο Λπποκράτθσ δενςυμπίπτει με το πυρ του Θρακλείτου, το οποίο είχε κεοποιθκεί και αυτι τθναντίλθψθ τθν ερμθνεφουν με βάςθ το παρακάτω απόςπαςμα: «Το περιοδικόν πυραϊδιον είναι κεόν, ειμαρμζνθν δε λόγου εκ τθσ εναντιοδρομίασ δθμιουργόν τωνόντων». Κατά τθν δικι μου όμωσ αντίλθψθ κεωρϊ ότι ο Λπποκράτθσ είχε εννοιςειςτθν δικι του φιλοςοφικι κεϊρθςθ το πυρ του Θρακλείτου, εκείνο το πυρ πουδιαπνζει όλα τα όντα, εκείνθ τθν ενζργεια που διζρχεται μζςα από όλα τα όντα.Αξιοςθμείωτεσ είναι οι φιλοςοφικζσ ιδζεσ του Ιπποκράτθ για τθν ΤΥΧΗ. Θ τφχθείναι μια απρόβλεπτθ δφναμθ για τον μζςο άνκρωπο, μια ζννοια που κακορίηει τθηωι του με ζνα τρόπο ζξω από τα όρια τθσ λογικισ του. Για τον μζςο άνκρωπο θτφχθ είναι μια απροςδιόριςτθ δφναμθ που δζχεται μοιρολατρικά άλλοτε ωσ ευχικαι άλλοτε ωσ κατάρα. Αλλά αν αποδεχκοφμε τθν τφχθ, είναι ανάγκθ να αρνθκοφμετθν αιτιϊδθ αναγκαιότθτα και τθν φπαρξθ νόμων που διζπουν ολόκλθρθ τθ φφςθ 19
  20. 20. και το ςφμπαν. Ο Λπποκράτθσ τα είχε υπόψθ του όλα αυτά και αρνικθκε τθν φπαρξθτθσ τφχθσ ωσ αντιεπιςτθμονικισ!Σφμφωνα με τον Λπποκράτθ ό,τι ςυμβαίνει οφείλεται ςε κάποια αιτία και μπροςτάςε αυτι τθν αιτία θ τφχθ δεν φαίνεται να ζχει καμία υπόςταςθ, αλλά είναι μόνο μιακενι λζξθ διαβάηουμε ςτο Ρερί Τζχνθσ. Σε άλλο ζργο του τονίηει ότι θ Επιςτιμθ πουεδραιϊνεται ςε αρχζσ δεν ζχει ανάγκθ από τθν τφχθ. Πποιοσ γνωρίηει καλά, ενεργείορκά και επιτυγχάνει. Ο επιςτιμονασ δεν επαναπαφεται ςτθν τφχθ. Πποιοσ κατζχειτθν ιατρικι δεν ςτθρίηεται κακόλου ςτθν τφχθ: « οσ γαρ ιθτρικιν επίςταται ελάχιςτατθν τφχθν επιμζνει». Ο άνκρωποσ που αναλαμβάνει ευκφνθ ελαχιςτοποιεί ςτοελάχιςτο τθν τυχαιότθτα.Ο Λπποκράτθσ είχε γνϊςθ αυτοφ του γεγονότοσ και δθ ζνασ επιςτιμονασ οφείλει ναείναι αδυςϊπθτοσ ςε αυτό το γεγονόσ. Το μόνο που χρειαηόμαςτε για νααποτινάξουμε τθν αίςκθςθ τθσ τυχαιότθτασ που καταδυναςτεφει τθν ηωι μασ είναιΕνζργεια. Ο Λπποκράτθσ με αυτι τθ φιλοςοφικι του κεϊρθςθ είναι πιο διαχρονικόσαπό ποτζ και αμφιςβθτεί άμεςα τουσ ςφγχρονουσ του που κζτουν τθν Τφχθ ωσ τονκφριο κακοριςτι των κεωριϊν τουσ. Ασ μθν ξεχνάμε τισ κεωριςεισ των νζο-δαρβινιςτϊν περί τυχαιότθτασ και μεταλλάξεων. Θ τφχθ είναι θ ερμθνεία εκείνωνπου ςτεγανοποιοφν τθ ςυνειδθτότθτα τουσ ςε ζνα μικρό χϊρο αντίλθψθσ. Πςο οανκρϊπινοσ νουσ κα επεκτείνει τθ ςυνειδθτότθτα του και δεν κα εμμζνει ςτο μικρότόςο κα αποβάλλει τθν τυχαιότθτα ωσ ζννοια ςτθ ηωι του και δεν κα ιςχυροποιείμια ιδζα ωσ πραγματικότθτα.Το βάκοσ τθσ Λπποκρατικισ φιλοςοφίασ είναι ανάλογο του βάκουσ και του εφρουστθσ ανκρϊπινθσ ψυχισ. Στο άρκρο αυτό εξετάςαμε τα κφρια ςθμεία τθσΛπποκρατικισ φιλοςοφίασ όςο περιςςότερο γινόταν. Ο Λπποκράτθσ άφθςε ζνακλθροδότθμα ςτουσ ςφγχρονουσ επιςτιμονεσ. Τουσ άφθςε τθν ευκφνθ να είναιςωςτοί και υπεφκυνοι ωσ προσ τθν επιςτιμθ τουσ αλλά κυρίωσ να είναι υπεφκυνοικαι γεμάτοι ςεβαςμό ωσ προσ τον άνκρωπο. Το αποκορφφωμα του ζργου τουΛπποκράτθ ςυνοψίηεται ςτον Λπποκρατικό όρκο όπου εκεί με λακωνικότθτα καιβάκοσ ο Λπποκράτθσ απαρικμεί τα ςυςτατικά του ςωςτοφ Λατροφ επιςτιμονα καιανκρϊπου.Σε ζνα κείμενο μιασ μόλισ ςελίδασ προβάλλονται οι ςπουδαιότερεσ υποχρεϊςεισκαι αρετζσ που χαρακτθρίηουν ζνα υψθλό λειτοφργθμα, όπωσ θ ευςζβεια, θευγνωμοςφνθ προσ τον Διδάςκαλο, θ ανιδιοτζλεια, θ προςφορά προσ το πάςχοντα,θ αγνότθτα, ο ςεβαςμόσ τθσ ανκρϊπινθσ προςωπικότθτασ, θ ςτακερι φροντίδα γιατο ςυνάνκρωπο ανεξάρτθτα από τθν κοινωνικι και οικονομικι του κατάςταςθ, θςυνζπεια ςτθν επιτζλεςθ του κακικοντοσ, θ υπευκυνότθτα κ.α. Για πρϊτθ φοράςτθν ανκρϊπινθ ιςτορία ο Πρκοσ του Λπποκράτθ, διαχωρίηει κακαρά το ιατρεφειναπό το γοθτεφειν, τον ιατρό από το μάγο. Για πρϊτθ φορά θ ωφζλεια τωνπαςχόντων γίνεται ο υπζρτατοσ και μοναδικόσ ςτόχοσ του ιατροφ. Ρρϊτθ φοράςτθν ιςτορία τθσ ιατρικισ κακιερϊνεται το ιατρικό απόρρθτο, που κεμελιϊνει τθνεμπιςτοςφνθ του αρρϊςτου ςτο κεραπευτι του.Στο βιβλίο Ρερί Αρχαίασ Λατρικισ διαβάηουμε ότι « Θ ιατρικι διακζτει από καιρόόλα τα αναγκαία μζςα, ζχει βρεκεί θ αφετθρία και ο δρόμοσ τθσ και ζχουν γίνειπολλζσ επιτυχθμζνεσ ανακαλφψεισ… και τα υπόλοιπα κα ανακαλυφκοφν ςτομζλλον, αν κάποιοσ προικιςμζνοσ άνκρωποσ κατζχοντασ όςα ζχουν ευρεκεί 20
  21. 21. ςυνεχίςει τθν ζρευνα με βάςει τα ευρθμζνα».Αυτι ιταν μια παρακατακικθ που άφθςε ο Λπποκράτθσ για τουσ ςφγχρονουσ του.Το διαχρονικό του πνεφμα ςαν βζλοσ ζβλεπε μζςα ςτο μζλλον και προειδοποιοφςεγεμάτοσ ειλικρίνεια και γνωρίηοντασ τθν ανκρϊπινθ φφςθ για το μζλλον όχι μόνοτθσ Λατρικισ και τθσ Επιςτιμθσ αλλά και του ίδιου του Ανκρϊπου. Είναι υποχρζωςθμασ για τισ μελλοντικζσ γενιζσ να ςεβαςτοφμε και να βαςιςτοφμε ςτουσπνευματικοφσ Ανκρϊπουσ όπωσ είναι ο Λπποκράτθσ.Να παραμερίςουμε τον ανκρωπάκο μζςα μασ, το εγϊ μασ και ο κακζνασ από μασ ναβάλει ζνα λικαράκι να ανοικοδομιςουμε τον διαλυμζνο κόςμο μασ. Ρρωταρχικάτον διαλυμζνο εςωτερικό μασ κόςμο. Να αποτελζςουμε πθγι ζμπνευςθσ καιδθμιουργίασ για τουσ εαυτοφσ μασ. Να γνωρίςουμε τον Εαυτό μασ και ναελευκερωκοφμε από τα δεςμά. Θ αιϊνια πάλθ του ανκρϊπου βρίςκεται μζςα του.Θ φυλακι του αρχίηει και τελειϊνει μζςα του. Θ ελευκερία αρχίηει όμωσ μζςα απόεμάσ. Bδζλλεσ και ΙατρικιΣτθ φφςθ υπάρχουν περίπου 400 είδθ βδελλϊν, αλλά από αυτζσ μόνο τρία είναι ταείδθ Hirudo που χρθςιμοποιοφνται ςτθν ιατρικι. Άνκρωποί χρθςιμοποιοφν τισβδζλλεσ ςτθ ιατρικι πάνω από 3500 χιλιάδεσ χρόνια. Ρρϊτεσ γραπτζσ αποδείξεισδιαςϊκθκαν από τθν εποχι του Λπποκράτθ. Βδζλλεσ χρθςιμοποιοφςαν ςτθν αρχαίαινδικι αλλά και κινζηικθ ιατρικι. Ηωγραφιζσ με τθν βδελλοκεραπεία βρζκθκανςτουσ τάφουσ των Φαραϊ. Στα παραμφκια του βαςιλιά Σολόμωντα επίςθσ ζχει τθνπεριγραφι τθσ βδελλοκεραπείασ . Στθν Ελλάδα θ βδελλοκεραπεία αναφζρεται ςτοζργο του Νικάνδρου του Κολοφωνίου (2οσ αι. π.Χ.) τα "Αλεξιφάρμακα". ΢ωμαίοσγιατρόσ Γαλζων περιγράφει τθν βδελλοκεραπεία ςαν μζκοδο ιςορροπίασ ςτονοργανιςμό. Ο Αβικζννα χρθςιμοποιοφςε τισ βδζλλεσ ςτισ πρϊτεσ βοικειεσ. Στοπαρελκόν οι βδζλλεσ κεωροφνταν ωσ πιο αποτελεςματικι κεραπεία. Τον 18-19αιϊνα ςτθν Ευρϊπθ χρθςιμοποιοφνταν πάνω από 100 εκατομμφρια βδζλλεσ τοχρόνο και τθ βαςικι παραγωγι τθν είχε θ ΢ωςία. Τισ βδζλλεσ τισ χρθςιμοποιοφςανωσ αςπιρίνθ - ςε οποιουδιποτε είδοσ αδιακεςία. Οι πλοφςιεσ κυρίεσ ανϊτερωντάξεων πίςτευαν ότι οι βδζλλεσ μποροφν να τουσ χαρίςουν τθν νεότθτα καιευχάριςτθ διάκεςθ.ΔΑΚΤΥΛΛΟΣΚΩΛΛΚΕΣ (Annelida), ΚΛΑΣΘ : ΒΔΕΛΛΟΕΛΔΘ (Hirudinea). Συγγενικά με τουσολιγόχαιτουσ από τουσ οποίουσ διακρίνονται από το νωτοκοιλιακά πλατυςμζνοτουσ ςϊμα το οποίο ζχει ζνα μυηθτιρα ςτο οπίςκιο μζροσ και ζνα μικρότερο ςτοπρόςκιο. Μια άλλθ διαφοροποίθςθ είναι ότι δεν φζρουν ςμιριγγεσ. Ερμαφρόδιτα.Τα αυγά αποκζτονται ςε βομβφκια . Ηουν ςτο νερό. Συνολικι ηωι μζχρι 10 χρόνια (ςε τεχνθτό περιβάλλον). Στθ φφςθ ηουν λιγότερο. Επιβιϊνουν τρζφοντασ με αίμαηϊων, ψαριϊν και ανκρϊπου. Τθν φορά πίνουν αίμα 3-4 φορζσ περιςςότερο από τοκανονικό τουσ βάροσ, γι αυτό και τρζφονται πολφ ςπάνια. Μποροφν να ηουν χωρίστροφι ζωσ και 2 χρόνια ςυνεχόμενα. Θ μεγαλφτερθ βδζλλα που ανακαλφφκθκεζφτανε τισ 18 ίντςεσ. Θ κεραπευτικι βδζλλα ζχει 32 «εγκεφάλουσ». Το νευρικόςφςτθμα τθσ βδζλλασ είναι παρόμοιο με το ανκρϊπινο νευρικό ςφςτθμα και αυτόείναι ζνα τεράςτιο όφελοσ για τουσ ερευνθτζσ για τθν αναηιτθςθ των απαντιςεων 21
  22. 22. ςτα ανκρϊπινα προβλιματα. Σιμερα, οι γιατροί χρθςιμοποιοφν τισ βδζλλεσ για τθμεταχείριςθ των αποςτθμάτων, αρκροπάκειεσ, γλαφκωμα, μυαςκζνεια, και για νακεραπεφςουν τισ φλεβικζσ αςκζνειεσ και τθ κρόμβωςθ. Οι ιατρικζσ βδζλλεσχρθςιμοποιοφνται ςτθ πλαςτικι χειρουργικι, για τθ βελτίωςθ τθσ κυκλοφορίασεγκεφάλου και για τθ κεραπεία τθσ ςτειρότθτασ. Θ πρϊτθ βδζλλα χρθςιμοποιικθκεςτθν ιατρικι πριν από περίπου 4000 χρόνια δθλαδι χρθςιμοποιικθκε για πρϊτθφορά περίπου 2000 χρόνια π.χ, πικανόν ςτθν αρχαία Λνδία . Σιμερα θ βδζλλα –Hirudo είναι είδοσ απειλοφμενο με εξαφάνιςθ. Απαγορεφεται θ ιατρικι χριςθβδελλϊν από τισ λίμνεσ. Βδζλλεσ για ιατρικι χριςθ εκτρζφονται ςε ειδικά βιολογικάεκτροφεία . Ρριν από τθν χριςθ θ βδζλλα παραμζνει ςε «καραντίνα», ςυγκεκριμζνααπλά πεινάει από 3 ζωσ 6 μινεσ. Σε αυτό το χρονικό περικϊριο θ βδζλλα γίνεται πιοεπικετικι πειναςμζνθ και κάνει πολφ καλφτερα τθν δουλεία τθσ. Λατρικζσ βδζλλεσχρθςιμοποιοφνται μόνο μία φορά. Απαγορεφεται να χρθςιμοποιθκεί δεφτερθ φορά.Σιμερα, εκατοντάδεσ χιλιάδεσ βδζλλεσ πωλοφνται ςτισ ΘΡΑ ςτα νοςοκομεία, τισκλινικζσ και ςε απλοφσ πολίτεσ. Θ ευρωπαϊκι αγορά είναι πολφ μεγαλφτερθ:εκατομμφρια βδζλλεσ πωλοφνται κάκε ζτοσ.Ξζρατε ότι: Οι βδζλλεσ ζχουν όςφρθςθ, νόθςθ και αίςκθςθ τθσ γεφςθσ, κερμό–φωτοαιςκθτιρεσ. Χορταςμζνθ βδζλλα χρειάηεται τουλάχιςτον ζξι μινεσ για ναχωνζψει το φαγθτό, θ πειναςμζνθ βδζλλα αντζχει από 1 ζωσ 3 χρόνιαΘ βδζλλα είναι ερμαφρόδιτο (ζχει γενετικά όργανα και των δφο φφλων), αλλά αυτόδε ςθμαίνει ότι γονιμοποιεί τον εαυτό τθσ: ερχόμενθ ςε επαφι με άλλθ βδζλλα,γονιμοποιεί τον ςφντροφο τθσ και αυτόσ με τθ ςειρά του γονιμοποιεί εκείνθ.Άχρθςτεσ για ιατρικι χριςθ κεωροφνται οι βδζλλεσ μονόχρωμεσ (χωρίσ γραμμζσςτθν πλάτθ), τριχωτζσ, κυλινδρικζσ και με αμβλφ κεφαλάκι.Βδζλλα –αςυνείδθτοσ βελονοκεραπευτισ: ζρχεται ςε επαφι με το δζρμα ςταβιοενεργθτικά ςθμεία .Ενδιαφζροντα γεγονότα από τθν ιςτορία τθσ βδελλοκεραπείασ .Στθ Δφςθ τισ βδζλλεσ τισ ζχουν ωσ φφλακεσ των παραδόςεων, πθγι ηωισ καιακαναςίασ. Γνωςτόσ μφκοσ λζει ότι φυλάνε τθν είςοδο ςτθν ςπθλιά, όπουφυλάγεται θ ςοφία και θ δφναμθ τθσ ανκρωπότθτασ.Στο «Βιβλίο των Νεκρϊν» οι βδζλλεσ πρϊτεσ υποδζχονται τον κεό ΢α, όταν αυτόσεμφανίηεται πάνω από τα νερά του ποταμοφ Νουν.Στθ αρχαία Αίγυπτο οι κεζσ χρθςιμοποιοφςαν τθσ βδζλλεσ για να αποκτιςουνμαγνθτικζσ δυνάμεισ.Στθν Ρερςία τθ βδζλλα τθν απεικόνιηαν ωσ διπλό πλάςμα, που θ μία του πλευράιταν ςκοτεινι και θ άλλθ φωτεινι.Κινζηοι ιατροί ςυμπλιρωναν για το πλάςμα αυτό ότι ςυνδυάηει τθν ζνωςθ δφοαρχϊν –ΘΝ και ΛΑΝ Σε ζνα από τα κινζηικα κείμενα μπορεί να δει κανείσ τθνπαρακάτω φράςθ «Αρχαίεσ βδζλλεσ ιταν ςτιριγμα του κόςμου, που παρείχε ςεαυτόν φλθ, ενζργεια, υπάρχοντασ ωσ αίτιο και πθγι ζμπνευςθσ, αλλά και κάποιαδφναμθ του ςκότουσ»Ο Φίλωνοσ Αλεξανδρινόσ κεωροφςε τθν βδζλλα το πιο πνευματικό όν μεταξφ τωνάλλων. Κατά τθν γνϊμθ του θ βδζλλα είναι μορφι τθσ δφναμθσ αλλά και κφκλοσηωισ.Στα αρχαιοινδικά κείμενα «Αιουρβζντα» λζει, ότι για καλοφσ και υγιείσ απογόνουστο ηευγάρι πριν από τθν ςφλλθψθ πρζπει να περάςει ςειρά ςυνεδριϊνβδελλοκεραπείασ. 22
  23. 23. Ο τςάροσ τθσ ΢ωςίασ Ρζτροσ ο 1οσ λάτρευε το φαγθτό με βδζλλεσ. Το πιάτο αυτόπολφ εκλεκτό και αγαπθμζνο από τουσ τςάρουσ, ιππείσ και τθν βαςιλικι αυλι: χιναψθμζνθ μαηί με τθσ κολλθμζνεσ απάνω βδζλλεσ.Ρριν από τθν επανάςταςθ θ ΢ωςία εξιγαγε τισ βδζλλεσ ςε πολφ μεγάλθ ποςότθτα.Τα κζρδθ από τθν εξαγωγι των βδελλϊν ιταν ίςα με τθν εξαγωγι του ςιταριοφ.Το 1990 είχε δθμιουργθκεί τον παγκόςμιο ςφλλογο των βδελλοκεραπευτϊν, με τθνπρωτοβουλία του οποίου θ ιατρικι αλλά και θ φαρμακευτικι βδζλλα ανάμεςα ςε400 είδθ βδελλϊν αναγνωρίςκθκαν ωσ φαρμακευτικό προϊόν .Θ χθμικι ςφςταςθ των ιατρικϊν βδελλϊνΤα ζνηυμα των βδελλϊν είναι πρωτεΐνεσ ι πρωτεϊνικισ βάςθσ πολφπλοκεσ χθμικζσενϊςεισ, οι οποίεσ δρουν ωσ καταλφτεσ ςτισ χθμικζσ αντιδράςεισ που λαμβάνουνχϊρα ςτουσ οργανιςμοφσ.Hirudin - Αναςτζλλει τθν πιξθ του αίματοσ με τθ δζςμευςθ ςτθ κρομβίνθCalin-Αναςτζλλει τθν πιξθ του αίματοσ με το φράξιμο τθσ ςφνδεςθσ του παράγοντα τουVon Willebrand ςτο κολλαγόνο. Αναςταλεί μεςολαβθμζνθ τθν κολλαγόνο.Destabilase δραςτθριότθτα: Κρομβόλυςθ, διαλφει τθ φιβρίνθ.Hirustasin - Αναςτζλλει kallikrein, trypsin, chymotrypsin, neutropholic cathepsin ΓBdellins - Αντιφλεγμονϊδθσ. Αναςταλεί trypsin, plasmin, acrosinHyaluronidase - δραωσ αντιβιοτικόTryptase inhibitor - Αναςτζλλει τα πρωτεϊνολυτικά ζνηυμα των κυττάρωνEglins - Αντιφλεγμονϊδθσ. Αναςταλεί τθ δραςτθριότθτα τθσ άλφα- χυμοκρυψινθσ ,chymase, substilisin, elastase, cathepsin ΓFactor Xa inhibitor Αναςτζλλει τθδραςτθριότθτα του παράγοντα πιξθσ Xa με τθ διαμόρφωςθ των equimolarcomplexesComplement inhibitors αντικακιςτά ενδεχομζνωσ τουσ φυςικοφσ αναςταλτικοφσπαράγοντεσ ςυμπλθρϊματοσ εάν είναι ανεπαρκείσCarboxypeptidase A inhibitors Αυξάνει τθν ειςροι του αίματοσ επί του τόπουδαγκωμάτωνHistamine-like-substances Αγγειοδιαςταλτικό . Αυξάνει τθν ειςροι του αίματοσ επίτου τόπου δαγκωμάτωνAcetylcholine ΑγγειοδιαςταλτικόAnesthetics subsctance - Αναιςκθτικό ΢ΕΦΛΕΞΟΛΟΓΙΑ ΜΕ ΒΔΕΛΛΕΣ - Ι΢ΟΥΔΟ΢ΕΦΛΕΞΟΛΟΓΙΑ ΒΔΕΛΛΟ΢ΕΦΛΕΞΟΘΕ΢ΑΡΕΙΑΘ ιρουδορεφλεξολογία είναι μία μζκοδοσ που βοθκά το ςϊμα να αυτοκεραπεφεταικαι να λειτουργεί πιο ςωςτά. Αυτό γίνεται με τθν τοποκζτθςθ ιατρικϊν βδελλϊν ςεςυγκεκριμζνα ςθμεία. Θ κλαςςικι κινζηικθ επεξιγθςθ, είναι, ότι τα κανάλιαενζργειασ κυλοφν ςε ειδικζσ διόδουσ μζςα και ζξω από το ςϊμα. Αυτά τα ειδικάκανάλια που ονομάηονται μεςθμβρινοί, είναι ςαν ποτάμια που κυλοφν ςτο ςϊμαγια να το τρζφουν. Αν βρεκεί κάποιο εμπόδιο ςτθν δίοδο κίνθςθσ τουσ, τότε αυτόλετουργεί ςαν φράγμα και εμποδίηει τθν κανονικι ροι ενζργειασ. Θ πιο ςφγχρονθεπιςτθμονικι επεξιγθςθ είναι ότι θ βδζλλα με χθμικζσ ουςίεσ τθσ ςτα ςυγκεκριμζνα 23
  24. 24. ςθμεία, ενεργοποιεί το νευρικό ςφςτθμα, το οποίο με τθν ςειρά του, διατάηει τθνζκκριςθ χθμικϊν ουςιϊν οργανιςμοφ μασ : ςτουσ μυσ, τθν ςπονδυλικι ςτιλθ και τονεγκζφαλο. Αυτζσ οι ουςίεσ, είτε αλλάηουν τθν αντοχι που ζχουμε ςτον πόνο, είτεπροκαλοφν τθν απελευκζρωςθ άλλων χθμικϊν ουςιϊν ι ορμονϊν που επθρεάηουντο εςωτερικό ςφςτθμα του οργανιςμοφ που ρυκμίηει τα πάντα ςτο ςϊμα. Θενζργεια και θ βιοχθμικι ιςορροπία που επιφζρει θ βδελλοκεραπεία ενεργοποιείτισ αυτοκεραπευτικζσ ικανότθτεσ που ζχει το ανκρϊπινο ςϊμα και επαυξάνει τθνςωματικι και ςυναιςκθματικι ευεξία.Θ βδελλορεφλεξοκεραπεία μπορεί να επθρεάςει τρεισ περιοχζσ τθσ υγείασ:· Ρροάγει τθν υγεία και τθν ευεξία,· Ρρολαβαίνει αςκζνειεσ,· Κεραπεφει ζνα ευρφ φάςμα ιατρικϊν πακιςεων.Ενϊ θ ρεφλεξοκεραπεία ςυνδζεται ςυνικωσ με τον ζλεγχο του πόνου, ςτα χζριαενόσ ζμπειρου χειροπράκτθ, οι εφαρμογζσ τθσ βδελλορεφλεξοκεραπίασ είναι πολφμεγαλφτερεσ. Θ μζκοδοσ μπορεί να είναι αποτελεςματικι είτε χρθςιμοποιείται ωσμοναδικι μζκοδο κεραπείασ, είτε ςε ςυνδυαςμό με άλλεσ κεραπείεσ ςε πάμπολλεσιατρικζσ και πακολογικζσ διαταραχζσ. Ο Ραγκόςμιοσ Οργανιςμόσ Υγείασ,αναγνωρίηει τθν ρεφλεξολογία ωσ μζκοδο κεραπείασ για ζνα ευρφ φάςμα ιατρικϊνπροβλθμάτων που περιλαμβάνουν:· Ρεπτικζσ διαταραχζσ: γαςτρίτιδα και υπερρζκριςθ γαςτρικϊν υγρϊν, ςπαςτικικολίτιδα, δυςκοιλιότθτα, διάρροια.· Αναπνευςτικά προβλιματα: ιγμορίτιδα, πονόλαιμοσ, βρογχίτιδεσ,· Νευρολογικζσ και μυϊκζσ διαταραχζσ: πονοκεφάλουσ, νευρικό τικ, πόνουσ ςτοναυχζνα, ψφξθ, πακιςεισ των αρκρϊςεων, τενοντίτιδεσ, πόνοι πλάτθσ,οςτεοαρκρίτιδα, ιςχιαλγίεσ.· Ουρολογικά και αναπαραγωγικά προβλιματα, και προβλιματα ζμμθνθσ ριςθσ. Οβελονιςμόσ είναι πολφ αποτελεςματικόσ για τθν κεραπεία πακιςεων πουςχετίηονται με υπερζνταςθ , ςτρεσ και ςυναιςκθματικι φόρτιςθ. κεραπεία για τον οξφ και χρόνιο πόνοΘ ιρουδορεφλεξοκεραπεία βαςίηεται ςτθν τοποκζτθςθ βδελλϊν ςτα κλαςςικάςθμεία ρεφλζξολογίασ και είναι πολφ αποτελεςματικι μζκοδοσ που ανακουφίηειτον πόνο που προκαλείται από ςυςπάςεισ και φλεγμονζσ των μαλακϊν ιςτϊν .Σε οριςμζνεσ περιπτϊςεισ θ διάγνωςθ των αιτιϊν του χρόνιου πόνου ι του πόνουκάτω χαμθλά ςτθν πλάτθ, είναι εφκολο να γίνει, όπωσ : τραυματιςμοί (μετά απόδυςτφχθμα ι πτϊςθ), κακι ςτάςθ του ςϊματοσ ι ςωματικι ανεπάρκεια, πιεςμζνανεφρα λόγω διςκοκιλθσ ι φλεγμονζσ. Πταν όμωσ ο πόνοσ προκαλείται από κράμπεστων μυϊν τθσ περιτονίασ (το δίκτυο του ςυνδετικοφ ιςτοφ, απλϊνεται ςε όλο το 24

×