Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Project Ενέργεια στην Κω

352 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Project Ενέργεια στην Κω

  1. 1. ΕΡΕΤΝΗΣΙΚΗ ΕΡΓΑ΢ΙΑ – PROJECT ΣΑΞΗ Α’ – 1ο ¨ΙΠΠΟΚΡΑΣΕΙΟ¨ ΛΤΚΕΙΟ ΚΩ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΢ΣΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΣΗ΢ ΚΩΕπιβλζποντεσ καθηγητζσ:Ι.Παπαδάκησ – Β.Βαρςάμησ ΚΩ΢ , 2012-2013
  2. 2. ΝΔΡΟΜΤΛΟΗ ΣΖ΢ ΚΩ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑΔΗ΢ΑΓΧΓΖ Θέκα ηεο εξγαζίαο Μέιε ηεο νκάδαο ΢ηόρνηΔΡΓΑ΢ΗΑ Ηζηνξία ησλ λεξόκπισλ Νεξόκπινη ζηελ Κσ Λεηηνπξγία θαη ρξήζεηο Καηαζθεπή ησλ λεξόκπισλ Οη λεξόκπινη ηεο Εηάο ΢πκπεξάζκαηα ΢πλέληεπμεΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ - ΠΖΓΔ΢ 1
  3. 3. ΔΗ΢ΑΓΩΓΖΘέμα ηηρ επγαζίαρ ΝΔΡΟΜΤΛΟΗ ΣΖ΢ ΚΧΜέλη ηηρ ομάδαρ ΖΛΗΑ΢ ΜΟΤΜΣ΢ΗΓΖ΢, [ΔΗ΢ΑΓΧΓΖ] ΓΖΜΖΣΡΖ΢ ΢ΧΣHΡΗΓΖ΢, [Η΢ΣΟΡΗΑ] ΓΖΜΖΣΡΖ΢ ΓΗΦΔΛΛΑ΢, [Η΢ΣΟΡΗΑ] - [΢ΤΝΔΝΣΔΤΞΖ] ΝΗΚΟ΢ ΜΑΝΧΛΖ΢, [ΦΧΣΟΓΡΑΦΗΚΟ ΤΛΗΚΟ] ΢ΣΔΡΓΟ΢ ΛΑΓΗΟ΢, [΢ΤΝΔΝΣΔΤΞΖ]΢ηόσοι Δλεκέξσζε γηα ηνπο λεξόκπινπο ηεο Κσ, πώο ιεηηνπξγνύζαλ θαη πνηα ε ηζηνξία ηνπο. 2
  4. 4. ΔΡΓΑ΢ΗΑΗζηοπία ηων νεπόμςλωνΟ λεξόκπινο είλαη ε πξώηε κεραλή παξαγσγήο έξγνπ πνπ θαηαζθεύαζε ν άλζξσπνοκε ηε ρξήζε θπζηθήο, ήπηαο θαη αλαλεώζηκεο πεγήο ελέξγεηαο. Με ηε δύλακε πνπδεκηνπξγεί ε πηώζε ηνπ λεξνύ από ςειά ή ε ξνή ηνπ θαη κε ηε βνήζεηα ηνπ ηξνρνύ,εθεύξεζε πνπ άιιαμε ηελ αλζξώπηλε ηζηνξία, θηλήζεθαλ απιέο θαη ζηε ζπλέρεηαπνιύπινθεο κεραλέο, πνπ θάιπςαλ ηηο πεξηζζόηεξεο αλάγθεο ησλ πξνβηνκεραληθώλθνηλσληώλ, αληηθαζηζηώληαο ζηηο πξώηκεο κεραλέο ηελ αλζξώπηλε ή δστθή δύλακε (ηνλ16ν αηώλα π.ρ. εµθαλίδνληαη νη ρεηξόκπινη θαη δσόκπινη), θηλεηήξηεο δπλάκεηο πξηλ ηνλεξό θαη ηνλ αέξα. [1]Νεπόμςλοι ζηην ΚωΑπό ηελ αλζνιόγεζε ησλ πεξηγξαθώλ ησλ μέλσλ πεξηεγεηώλ, ζπκπεξαίλεη θαλείο όηηνη λεξόκπινη πνπ ιεηηνύξγεζαλ ζηελ Κσ ήηαλ πνιπάξηζκνη. Γξαπηέο πεγέο αλαθέξνληαη ζηειεηηνπξγία λεξνκύισλ ζηελ Κσ θαηά ηνπο βπδαληηλνύο ρξόλνπο, ελώ από ηηο αλαθνξέο ησλπεξηεγεηώλ, ε πξώηε ζηα 1420 κ. Υ. αλήθεη ζηνλ C. Buondelmonti. ΢ύκθσλα κε ηνΖκεξνιόγηνλ ηεο Ννκαξρίαο Αξρηπειάγνπο, ε Κσο ζηα 1886 δηέζεηε 75 κύινπο γηα ην άιεζκαησλ ζηηεξώλ, ρσξίο λα δηεπθξηλίδεηαη πόζνη από απηνύο ήηαλ αλεκόκπινη θαη πόζνηλεξόκπινη. Οη ηειεπηαίεο πξνθνξηθέο καξηπξίεο βεβαηώλνπλ ηε ιεηηνπξγία θάπνησλλεξνκύισλ ηνπιάρηζηνλ έσο ηα ηέιε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1950. Οη πεξηζζόηεξνη από ηνπο 45 λεξόκπινπο πνπ εληνπίζζεθαλ κέρξη ζηηγκήο ζηελ Κσ,ραξαθηεξίδνληαη από θνκςέο αλαινγίεο ζηελ θαηαζθεπή ηνπο. ΢πλήζσο, νη πδαηόππξγνηέρνπλ ζαθώο κεγαιύηεξν ύςνο θαη κηθξόηεξε δηαηνκή από ηνπο αληίζηνηρνπο πνπαπαληώληαη ζηε Ρόδν. Ζ δηαηνκή ηνπο είλαη θαηά θαλόλα ειιεηςνεηδήο θαη νη ρνάλεο, νηνλνκαδόκελεο ρσληά ή γνύξλεο, έρνπλ επάιεηςε από θνπξαζάλη. Δλδηαθέξνλ παξνπζηάδεη ν4νο από κηα ζεηξά επηά λεξνκύισλ θαηά κήθνο ηνπ πνηακνύ Εείνπια, δπηηθώο ηνπΑζθιεπηείνπ, ν νπνίνο δηαζέηεη δύν πδαηόππξγνπο. Δμίζνπ ελδηαθέξνπζα πεξίπησζεαπνηειεί ν ηειεπηαίνο λεξόκπινο ζην ξέκα ηεο «Φσκαηαξηάο», επίζεο κε δύν πδαηόππξγνπο,νη νπνίνη έδσζαλ θαη ην ηνπσλύκην «Γπό Γνύξλεο» ζηελ πεξηνρή. ΢ε αληίζεζε κε ηε Ρόδν,ζηελ Κσ νη θιηκαθσηέο θαηαζθεπέο ζηελ εμσηεξηθή επηθάλεηα ησλ πδαηόππξγσλ απνηεινύληελ εμαίξεζε. Καηά κήθνο ηεο θνίηεο ησλ ρεηκάξξσλ θαη ησλ ξεκάησλ ηεο Κώ, θαη αλαιόγσο ηνπκήθνπο ηνπο θαη ηεο πνζόηεηαο ηνπ ηξερνύκελνπ λεξνύ, απαληώληαη από 3 έσο θαη 23λεξόκπινη ζε ζεηξά. ΢ε κεκνλσκέλεο πεξηπηώζεηο έρνπλ επηζθεπαζζεί θάπνηα λεξαύιαθα θαηρνάλεο, ελώ έλαο ζηελ πεξηνρή ηνπ Αζθελδηνύ έρεη απνθαηαζηαζεί θαη ιεηηνπξγεί σο 3
  5. 5. αμηνζέαην θαη θαηάζηεκα ηνπξηζηηθώλ εηδώλ. Δάλ ην λεξό έξεε, ζα κπνξνύζε λα ηεζεί ζειεηηνπξγία, αιιά από ηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1980 έρεη δεζκεπζεί εμνινθιήξνπ γηα ηελύδξεπζε ηνπ νηθηζκνύ Εεπάξη. ΢ηελ ίδηα πεξηνρή βξίζθεηαη έλαο άξηζηα ζπληεξεκέλνολεξόκπινο ν νπνίνο έρεη κεηαηξαπεί ζε εμνρηθή θαηνηθία. Σέινο ζηελ πεξηνρή Παιηό Ππιίόπνπ βξίζθεηαη ην νκώλπκν θάζηξν θαη ηα εξείπηα βπδαληηλνύ νηθηζκνύ, εληνπίζζεθαλθαηάινηπα δύν λεξνκύισλ, πηζαλόηαηα από ηνπο παιαηόηεξνπο πνπ ιεηηνύξγεζαλ ζηελ Κσ. [2] Βπδαληηλόο Νεξόκπινο (http://minorland.blogspot.gr/2008/03/blog-post_8595.html) 4
  6. 6. Λειηοςπγία και σπήζειρ Ο κεραληζκόο ελόο λεξόκπινπ δηαηξείηαη ζε δύν κέξε: ζην θηλεηηθό πνπ ην απνηεινύζαλε θηεξσηή κε ηα εμαξηήκαηα ιεηηνπξγίαο ηεο θαη ζην αιεζηηθό πνπ πεξηειάκβαλε ηηοκπιόπεηξεο, πάιη κε ηα εμαξηήκαηά ηνπ. Τπήξραλ θαη βνεζεηηθά ζπζηήκαηα, π.ρ. ξύζκηζεο ησλκπιόπεηξσλ, κεηαθνξάο θαη κεηαηξνπήο ηεο θίλεζεο, ζηακαηήκαηνο θ.ά., ηα νπνίαπαξνπζίαδαλ δηαθνξέο από πεξηνρή ζε πεξηνρή.[3] Ζ ιεηηνπξγία ηνπ λεξόκπινπ είλαη ζρεηηθά απιή θαη ζηεξίδεηαη ζηε ρξήζε ηεο δπλακηθήοελέξγεηαο ηνπ λεξνύ, ιόγσ ηεο πςνκεηξηθήο δηαθνξάο. Σν λεξό, κεηά ηελ πηώζε ηνπ από έλακεγάιν ύςνο, εθηνλώλεηαη ζηα πηεξύγηα κηαο θηεξσηήο, ε νπνία κεηαθέξεη θίλεζε ζηεκπιόπεηξα πνπ αιέζεη ηνλ θαξπό (ζηηάξη, θξηζάξη θ.α.) παξάγνληαο αιεύξη. Τπάξρεη έλαοάμνλαο ζηνλ νπνίν ζηεξίδεηαη ε θηεξσηή ζηελ νπνία θαηαιήγεη ε παξνρή ηνπ λεξνύ θαη ηελθηλεί. Φειόηεξα από ηελ θηεξσηή ππάξρνπλ δύν κπιόπεηξεο. Μία ζηαζεξή θαη κίαπεξηζηξεθόκελε, ε νπνία παίξλεη θίλεζε από ηνλ άμνλα. Ζ κπιόπεηξα απηή, κε έλαλ κεραληζκόέρεη ηελ δπλαηόηεηα λα κεηαβάιιεη ηελ απόζηαζε ηεο επηθάλεηαο ηξηβήο κε ηε ζηαζεξή πέηξαγηα λα εμαζθαιίζεη πόζν ρνληξό ή ςηιό ζα είλαη ην άιεζκα. Πάλσ από ηηο πέηξεο ππάξρεηθσληθή μπινθαηαζθεπή ζηελ νπνία ηνπνζεηείηαη ν θαξπόο ν νπνίνο κε έλαλ έμππλν κεραληζκό,πνπ παίξλεη θη απηόο θίλεζε από ηνλ άμνλα, ξίρλεηαη ζην θέληξν ηεο πεξηζηξεθόκελεο πέηξαο(ε νπνία έρεη έλα άλνηγκα δηακέηξνπ 25 εθαηνζηώλ). ΢ηε ζπλέρεηα κε ηελ πεξηζηξνθήζπλζιίβεηαη θαη κε ηελ θπγόθεληξν δύλακε ζπγθεληξώλεηαη, σο αιεύξη πιένλ, ζ έλα ρώξνκπξνζηά από ηηο πέηξεο. Οη λεξόκπινη ρηίζηεθαλ θαηά θύξην ιόγν ζηελ Ζπεηξσηηθή Διιάδα θαη ηα κεγάια λεζηά όπνπππήξρε λεξό. Οη πεξηζζόηεξνη λεξόκπινη ιεηηνπξγνύζαλ ην ρεηκώλα θαη ειάρηζηνη ην θαινθαίξηθαη ζε ηόπνπο όπνπ ππήξραλ ηξεράκελα λεξά θαη ρξεζηκνπνηήζεθαλ θπξίσο σο αιεζηηθνίδεκεηξηαθώλ / ζηηεξώλ θαη ιηγόηεξν γηα ην άιεζκα δεςηθώλ πιώλ ρξήζηκσλ ζηα βπξζνδεςεία ,γηα ηελ παξαζθεπή κπαξνπηηνύ (κπαξνπηόκπινη), θνπξαζαληνύ γηα νηθνδνκηθέο εξγαζίεο θαη γηαην άιεζκα ησλ θαξπώλ.[4]Αθόκα ρξεζηκνπνηνύζαλ ηνπο λεξόκπινπο γηα λα πιέλνπλ ηα ξνύρα ζηηο παιηέο επνρέο.Καηαζκεςή ηων νεπόμςλωνΖ ηδηνκνξθία θαηαζθεπήο ηνπ πδξόκπινπ , όρη θαη ηόζν αηζζεζηαθή ,απαηηνύζε ρώξν πνπ λαδηέξρεηαη ην λεξό από ςειά, γηα λα είλαη εθκεηαιιεύζηκε ε πίεζε θαη ε νξκή ηνπ ζαλ δύλακεπεξηζηξνθήο ηεο κπιόπεηξαο .Έηζη μεθηλώληαο από ηε θεκηζκέλε <Κεθαινβξύζε> ηεο Εηαο πνπ ζην ζηελό θαιληεξίκη ηεοαλεβαζηάο ηα αγξηνθιήκαηα αγθαιηάδνπλ αδίζηαθηα κε ηηο πεξηθνθιάδεο ηνπο θξάθηεο ,θεθαιαύιαθα θαη παιηά ζεκέιηα ,θαηαγξάθνπκε θαηά ηάμε ηνπο λεξόκπινπο-εξείπηα πιελ ηνπκύινπ Υαηδεαληώλε ,επηζθέςηκν κνπζείν κε εθζέκαηα . Ο αξηζκόο ηνπο πξνπνιεκηθάμεπεξλνύζε ηνπο 20 θαη κεηαμύ ησλ λεξνκπισλάδσλ ν αληαγσληζκόο ήηαλ ζθιεξόο θαη θάπνπαζέκηηνο.Μεξηθνί από ηνπο λεξόκπινπο αλήθαλ ζηνπο Αιαρηώηε Ησάλλε , ΢θαιέξε-Αιεκπέε ,Κνηλόηεηα-Παξζεληάδε, Μεηηιηληό , Καζζηώηε , Αλαζηαζόγινπ , Παξαζθεπά Μηραιαξά, ΢αξεγηάλλε Κνπξόθιπ. ΢ην Λαγνύδη ήηαλ ηνπ Κηαξή ,ηνπ Γησξγαιιή ηνπ Πνιαπάλε ζην Ππιί ,ζην Υαξκύιη ,ηνπ 5
  7. 7. Παζάθνπ ,ηνπ ΢αθειάξε θαη ηνπ Οηθνλόκνπ . Αθόκε ππήξραλ ζηε καγεπηηθή ξεκαηηά ζηνποΥατρνύηεο ηνπ Γηαπξάθα θιπ. ΢ηα Είνπια δίπια ζην Αζθιεπηείν θαη ζην Ληλνπόηε-Φνύζθσκααπό ην λεξό ηεο ιίκλεο. Μέξε Νεξόκπινπ [http://minorland.blogspot.gr/2008/03/blog-post_8595.html] 6
  8. 8. Νεξόκπινο ηεο Εηαο [5]Νεξόκπινο ηεο Εηαο [6] 7
  9. 9. Οι νεπόμςλοι ηηρ ΕιάρΟη λεξόκπινη ηεο Εηάο είλαη θηηζκέλνη ακθηζεαηξηθά ζηηο πιαγηέο ηνπ Γηθαίνπ αιιά θαη ζε άιιεοπεξηνρέο ηεο Κσ πνπ ππήξραλ ηξερνύκελα λεξά, ήηαλ <ηα ζθέθηα> πνπ ζπγθεληξώλνληαλ νηαγξόηεο θαη πεξίκελαλ ππνκνλεηηθά ηε ζεηξά ηνπο γηα ην άιεζκα. Οη λεξόκπινη μεπεξλνύζαλ ζε αξηζκό 20. Ο αληαγσληζκόο ήηαλ ζθιεξόο θαη θάπνπ αζέκηηνο.Οη λεξόκπινη έδηλαλ παξόλ ζηελ νηθνλνκία ηνπ ηόπνπ πνπ εθπξνζσπνύζαλ θαη ιίγνη απόαπηνύο ιεηηνπξγνύζαλ κέρξη ηελ 10/εηία ηνπ 50‟.΢ηα ρξόληα ηεο Σνπξθνθξαηίαο άιεζαλ γηα ινγαξηαζκό ηνπ Σνύξθηθνπ ζηαηνύ.[7].Υαξαθηεξηζηηθό ησλ λεξόκπισλ ήηαλ εμσηεξηθά ν ππξγίζθνο ύςνπο 5-7 κ. κε ηελ θσληθήγνύξλα, από όπνπ πεξλνύζε ην λεξό ζηνπο θεξακηθνύο ζσιήλεο, έπεηηα ζηα θνπβάληα, ζηελπεηξνκάλα θαη κε ηε βνήζεηα άιισλ εμαξηεκάησλ θηλνύζε ηε κπιόπεηξα. ΢ην εζσηεξηθό ηεονηθνδνκήο, πνπ ήηαλ ζπλήζσο ρακειό θηίζκα, ηα θύξηα κέξε ήηαλ ε θνθηλίδα, όπνπ έξηρλαλ ηνλθαξπό, νη κπιόπεηξεο θαη ε αιεπξνδνρή. ΢ε κηα γσλία ππήξρε ε πεδνύια, όπνπ θαζόηαλ νηπειάηεο πεξηκέλνληαο ηε ζεηξά ηνπο. Γίπια ήηαλ ε απνζήθε, όπνπ θπιαζζόηαλ ηα αιέζκαηα.΢ηελ Κσ έρνπκε πεξίπνπ 45 λεξόκπινπο. ΢ηνλ πνηακό Εεηνύια ιεηηνπξγνύζαλ ηνπιάρηζηνλεπηά λεξόκπινη θαη ζην Ππιί άιινη πεληε.22 λεξόκπινη θηλνύληαλ κε ην λεξό ηεο Κεθαιόβξπζεονη 16 βξηζθόηαλ ζηελ πεξηνρή ηεο Εηάο θαηά ηνπο ρξόλνπο ηεο Ηηαινθξαηίαο. Οη πεξηζζόηεξνηέπαπζαλ λα ιεηηνπξγνύλ κεηά ην ηέινο ηνπ πνιέκνπ θαη ππέζηεζαλ ηε θζνξά ηνπ ρξόλνπ. Καηάκήθνο ηνπ πνηακνύ ηεο Αηζηγγάλαο-Μεζζαξηάο ιεηηνπξγνύζαλ θαηά θαηξνύο 9 λεξόκπινη πνπ νηπεξηζζόηεξνη ήηαλ ηδηνθηεζίεο θαηνίθσλ ηεο πόιεο Κσ, από απηνύο ιεηηνπξγνύζαλ 2ιεηηνπξγνύζαλ κέρξη ηε δεθαεηία ηνπ 1950.Ο λεξόκπινο ηνπ Υαηδεαληώλε ζώδεηαη ζε θαιήθαηάζηαζε θαη αλ ην λεξό έξεε ζα κπνξνύζε λα ηεζεί ζε ιεηηνπξγία. Σώξα απνηειεί ηνπξηζηηθόαμηνζέαην. ΢ην ιεγνύδη βξίζθεηαη έλαο άξηζηα ζπληεξεκέλνο λεξόκπινο ν νπνίνο έρεηκεηαηξαπεί ζε εμνρηθή θαηνηθία. ΢ηε ξεκαηηά ηεο Φσκαηαξηάο ζώδνληαη άιινη 3 από ηνπονπνίνπο ν ηειεπηαίνο, κε ην όλνκα Γνύξλεο, ιεηηνπξγνύζε κε δύν ρνάλεο. Μεηά ην ηέινο ηνπ πνιέκνπ πνιινί λεξόκπινη έπαπζαλ λα ιεηηνπξγνύλ. Οη κεραλνθίλεηνηαιεπξόκπινη θαη γεληθά ε αλάπηπμε ηεο αιεπξνκεραλίαο θάιππηαλ ηηο αλάγθεο θαη ησλ θαηνίθσλησλ ρσξηώλ. [7]΢ςμπεπάζμαηα Οη λεξόκπινη είραλ έλα ζεκαληηθό ξόιν ζην παξειζόλ αιιά πιένλ ρξεζηκνπνηνύληαηάιιεο πην ζύγρξνλεο πεγέο ελέξγεηαο. Πιένλ ν ξόινο ηνπο είλαη ηζηνξηθόο κε κεγάιειανγξαθηθή θαη αξρηηεθηνληθή αμία. 8
  10. 10. ΢ΤΝΔΝΣΔΤΞΖ Οη πξώηεο πεξηπηώζεηο πνπ αλαπηύρζεθε ε ρξήζε ηνπ λεξνύ ήηαλ νηλεξόκπινη - πδξόκπινη θπξίσο ζηελ Εηά θαη ζε άιια κέξε πνπ είρε λεξό. Σαπαιηά ρξόληα ππήξραλ ιηγόηεξνη άλζξσπνη, νπόηε ππήξρε πεξηζζόηεξν λεξό θαηπεξηζζόηεξε θάιπςε ηνπ εδάθνπο κε βιάζηεζε. Σώξα έρνπκε πεξηζζόηεξεεθκεηάιιεπζε ηνπ λεξνύ ιόγσ πεξηζζόηεξσλ αλζξώπσλ. Σώξα ηα λεξά δεληξέρνπλ επηθαλεηαθά, νπόηε πξώηα γεκίδνπλ νη δεμακελέο θαη κεηά αλπεξηζζεύζεη, ηξέρεη επηθαλεηαθά. Σν επηθαλεηαθό λεξό είλαη απηό πνπεθκεηαιιεύνληαλ νη πεξηζζόηεξνη. Οη δηθνί καο λεξόκπινη δελ είραλ θακία ζρέζε κε ηνπο λεξόκπινπο άιισλπεξηνρώλ, πνπ ήηαλ πην κεγάινη, είραλ άιιε δνκή θαη άιιε θαηαζθεπή. Πξηλ απόπεξίπνπ είθνζη ρξόληα, εδώ ζηελ Κσ, ππήξρε έλαο λεξόκπινο ζηελ Εηά, ζε έλακηθξό αιιά νξκεηηθό πνηάκη. ΢ηελ Κσ έρνπλ αλαθαιπθζεί πεξίπνπ δέθαλεξόκπινη, όρη από ηζηνξηθά ζηνηρεία, αιιά από ηελ δνκή ησλ ζπηηηώλ. Οη λεξόκπινη βξίζθνληαλ ζε κέξε πνπ ππήξραλ πνιιά ηξερνύκελα λεξά.Ήηαλ θάηη ζαλ κηθξέο βηνηερλίεο ηεο επνρήο εθείλεο. Σόηε δελ κπνξνύζαλ κόλν νηπινύζηνη λα έρνπλ λεξόκπινπο, αιιά θπξηώο απηνί πνπ θαηνηθνύζαλ ζε πεξηνρέοκε νξκεηηθά λεξά, εηδηθόηεξα πνηέ δελ ρηίδνηαλ λεξόκπινο ζε εθαηζηεηνγελείοπεξηνρέο, επεηδή ηα εθαίζηηα απνξξνθνύζαλ πάξα πνιύ λεξό. Σέινο νη ηδηνθηήηεο ησλ λεξόκπισλ ηζαθσλόληνπζαλ κε ηνπο ηδηνθηήηεοησλ αλεκόκπισλ γηα ην πνηόο ζα πξνζειθύζεη πεξηζζόηεξνπο πειάηεο. 9
  11. 11. ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ - ΠΖΓΔ΢1. http://www.neromylos-nikola.gr/perigrafh_neromyloy.htm2.http://www.egaio.gr/photos/file/ekdiloseis%20imerides/Parousiaseis%20Amorgou/5b_Ioulia%20Papaeftychiou-Amorgos%2020_11_2009.pdf3. http://egaleo.freeservers.com/merh.htm4. http://minorland.blogspot.gr/2008/03/blog-post_8595.html5 & 6. Οη θσηνγξαθίεο ηξαβήρηεθαλ ζηελ Zηά κε θσηνγξαθηθή κεραλή.7. Κσάθεο Καηαγξαθέο Από Σν Υζεο, Θανάσης Η. Γιωργαλής 10
  12. 12. ΑΝΔΜΟΜΤΛΟΗ ΣΖ΢ ΚΧΔΗ΢ΑΓΧΓΖ Θέκα ηεο εξγαζίαο Μέιε ηεο νκάδαο ΢ηόρνηΔΡΓΑ΢ΗΑ Ηζηνξία ησλ αλεκόκπισλ Έξεπλα γηα ηνπο αλεκόκπινπο ζηελ Κσ ΢πλεληεύμεηο Φσηνγξαθίεο ΢πκπεξάζκαηαΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ - ΠΖΓΔ΢ 11
  13. 13. ΔΗ΢ΑΓΩΓΖΘέμα ηηρ επγαζίαρΑλεκόκπινο θαη νη ρξήζεηο ηνπ από ηα παιαηόηεξα ρξόληα κέρξη θαη ζήκεξα.Αλεκόκπινη ζηελ Κσ.Μέλη ηηρ ομάδαρ Κξηκίδε Βαιάλησ Κνύθνπξα Ησάλλα Σξηαληαθύιινπ Γήκεηξα Μαγθιή Φσηεηλή ΢νπιάη Οξγθεζη΢ηόσοιΝα ζπγθεληξώζνπκε πιεξνθνξίεο γηα ηνπο αλεκόκπινπο ηεο Κσ. 12
  14. 14. ΔΡΓΑ΢ΗΑΗζηοπία ηων ανεμόμςλων Ο αλεκόκπινο είλαη αηνιηθή κεραλή νξηδόληηνπ άμνλα πεξηζηξνθήο.Υξεζηκνπνηήζεθε γηα ηελ άιεζε ησλ δεκεηξηαθώλ θαη ηελ άληιεζε λεξνύ. Γλσζηόο απηα αξραία ρξόληα, δηαδόζεθε ζεκαληηθά ζηνλ επξσπατθό θαη ειιεληθό ρώξν. Γύξσ ζην 700 π.Υ. ζηε Μεζνπνηακία θαη ηελ Κίλα άξρηζαλ λα ρηίδνπλαλεκόκπινπο θαηαθόξπθνπ άμνλα πεξηζηξνθήο. Απηνύο ηνπο αλεκόκπινπο έθεξαλζηελ Δπξώπε θαηαξρήλ νη ΢ηαπξνθόξνη, κεηά ηελ Α΄ ΢ηαπξνθνξία θαη αξγόηεξα νηεμεξεπλεηέο ηεο Κίλαο. Γλώξηζαλ εμάπισζε ζηελ Ηβεξηθή θαη ηε Νόηηα Δπξώπε.Αξγόηεξα, γύξσ ζην 1500, ρξεζηκνπνηήζεθαλ ζηελ Οιιαλδία ζαλ κέξνο ηνπαληηπιεκκπξηθνύ ζπζηήκαηνο ηεο ρώξαο. Κπξίσο ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ηελ άιεζεγεσξγηθώλ πξντόλησλ θαη ηελ άληιεζε λεξνύ.Ο πξώηνο αλεκόκπινο ζρεδηάζηεθε από ηνλ Ήξσλα ηνλ 1o κεηά Υξηζηό αηώλα. Ήηαλνξηδόληηνπ άμνλα πεξηζηξνθήο θαη είρε ηέζζεξα πηεξύγηα. ΢ηελ Διιάδα ε ρξήζε ησλ αλεκόκπισλ ππήξμε αξθεηά εθηεηακέλε, ιόγσ ηνππινύζηνπ αηνιηθνύ δπλακηθνύ ηεο ρώξαο. Αλ θαη είραλ εκθαληζηεί πνιινύο αηώλεο πξηλ,ε ρξήζε ηνπο θαζηεξώζεθε θαηά ηε Βπδαληηλή πεξίνδν, γλσξίδνληαο αθόκα κεγαιύηεξεδηάδνζε θαηά ηελ πεξίνδν ηεο Φξαγθνθξαηίαο, θπξίσο ζην αλαηνιηθό Αηγαίν αιιά θαηζηελ ελδνρώξα. Καηά θαλόλα ζηεγάδνληαλ ζε θπιηλδξηθά, πέηξηλα, δηώξνθα θηίξηα.΢ηνλ επάλσ όξνθν βξηζθόηαλ ν άμνλαο θαη ην ζύζηεκα κεηάδνζεο ηεο θίλεζεο, ελώζηνλ θάησ όξνθν γηλόηαλ ε άιεζε θαη απνζήθεπζε ησλ ζηηεξώλ. Σα πηεξύγηά ηνπο ήηαλπάληλα, 5-15 κέηξα ζε κήθνο θαη πιάηνο ην 1/5 ηνπ κήθνπο ηνπο. Έλαο αλεκόκπινοκπνξνύζε λα αιέζεη 20-70 θηιά ζηηεξώλ ηελ ώξα, αλάινγα κε ηελ έληαζε θαη ηε θνξάηνπ αλέκνπ. ΢ήκεξα νη πεξηζζόηεξνη αλεκόκπινη έρνπλ εξεηπσζεί θαη δηαηεξνύληαηειάρηζηνη, θπξίσο γηα ηνπξηζηηθνύο ιόγνπο. Μηα παξαιιαγή αλεκόκπινπ ρξεζηκνπνηήζεθε ζην νξνπέδην ηνπ Λαζηζίνπ ζηελΚξήηε, γηα ηελ άληιεζε λεξνύ. Απηνί ήηαλ ζηδεξέληεο θαηαζθεπέο κε πάληλα πηεξύγηα.Από ηνπο 6.000 πνπ ππνινγίδεηαη όηη ππήξραλ ζηηο αξρέο ηνπ 20νπ αηώλα, ζήκεξαιεηηνπξγνύλ πεξίπνπ νη ρίιηνη. Πνιινί από απηνύο δηαζέηνπλ ηέζζεξα πηεξύγηα. [1] 13
  15. 15. Λειηοςπγία και σπήζειρ Ο αλεκόκπινο έρεη ζρήκα θπθιηθό ύςνο 6-7 κέηξσλ, κε πάρνο ηνηρίσλ έλα κέηξν,δηάκεηξν πεξί ηα 4-5 κέηξα θαη απνηειείηαη από ην ηζόγεην, α θαη β όξνθν ή πξώην θαηδεύηεξν πάησκα. Μηα πνξηνύια ζην ηζόγεην πνπ ήηαλ πάληα αγελήο ζηνπο «ςεινύο»επηζθέπηεο ηεο θαη δπν παξαζπξάθηα αλαηνιηθά θαη δπηηθά, ήηαλ ηα κνλαδηθάθνπθώκαηα. Όιε ε εζσηεξηθή θαηαζθεπή θαη ηα δάπεδα ήηαλ από μύιν, εθηόο από ηειίζηλε ειηθνεηδή θάπσο ζθάια ρσξίο πξνζηαηεπηηθά θηγθιηδώκαηα, πνπ πξνζθεξόηαλλα αλεβαίλνπλ νη πειάηεο ζε θάιαγγα θαη άλδξαο κέρξη ηνλ β όξνθν. ΢ην ηζόγεην έκελε ζπλήζσο ε κπισλνύ πνπ ππνδερόηαλ ηνπο πειάηεο, έδηλε ηηοαπαξαίηεηεο πιεξνθνξίεο θαη ηνπο έδεηρλε λα αλεβάζνπλ ην άιεζκα ζην β όξνθν πνπήηαλ ν κπισλάο κε ην βνεζό. Αθνύ πεξλνύζαλ ην άιεζκα ζην θαληάξη, είηε άιεζαλ είηεην άθελαλ γηα λα πάξνπλ ζεηξά. ΢αλ είραλ «θνύξηεο» ή λελεκία θαη δε γύξηδε ν κύινο, νη πειάηεο «μώκεηλαλ» εθεί,θνπβεληηάδνληαο πεξί «αλέκσλ θαη πδάησλ» κέρξη λα θπζήμεη θαη λα θηλεζεί ν κύινο κεηελ αηνιηθή ελεξγεία. ΢ην ηζόγεην, εθηόο από ην πξόρεηξν ηαβιαδάθη-θξεβάηη θαη κεξηθά ζθακληά, ήηαλθαη ην πέηξηλν εθθξεκέο, κηα πέηξα κεγάιε δηάηξεηε, κ έλα ζρνηλί πνπ έθζαλε κέρξη ηνπεδάιην (ηηκόλη) ηνπ κπισλά ζην β όξνθν θαη κε ηηο αλάινγεο θηλήζεηο ξπζκίδνληαλ νηζηξνθέο ηεο κπιόπεηξαο, αθόκε θαη ην ζηακάηεκα ηνπ κύινπ. ΢ην α όξνθν-ηαβιάδν ήηαλ ην «γνπξλί» ζηεξηγκέλν ζην θέληξν ηνπ δνθαξηνύπνπ γύξηδε ν θάζεηνο άμνλαο κε ηε ρειηδόλα ζηελ πάλσ κπιόπεηξα. Δπίζεο ζηνλ ίδηνόξνθν, ζηε ζθεπή, ηέζζεξα ζαλίδηα ζε θάζεηε ζέζε ζαλ ηεηξάγσλν κε δπν γάληδνπογηα λα πηάλνπλ ηα ηζνπβάιηα ήηαλ ν «ιαηκόο», γηα λα «πέθηεη» κέζα ην αιεύξη. Από ηε ζέζε απηή, αθνύ ην μαλαδύγηδαλ, γηαηί είρε θύξα, έπαηξλε ν κπισλάο ην«αμάη» (δέθαην) θαη ν αγξόηεο κε ην ηζνπβάιη ζηνλ ώκν θαηέβαηλε ηελ επηθίλδπλε ζθάιαγηα αλαρώξεζε. Κάπνπ εζσηεξηθά ζην ηνηρίν είρε έλα ηεηξάγσλν αξκάξη απνζεθνύιαην «θνπκνύιη» πνπ έβαδε ν κπισλάο ηα εξγαιεία (θνπίδη θ.ιπ.). ΢ηνλ πάλσ ηαβιάδν, β όξνθν, πνπ ππνρξέσλε ηνπο «ςεινύο» λα έρνπλθεθακκέλν ηνλ απρέλα ζαλ ηειηθό ζίγκα, ήηαλ ηα πάληα από μύιν εθηόο από ηηοκπιόπεηξεο. Ζ θάησ πέηξα ήηαλ «θνιιεκέλε γεξά» ζην πάησκα κε κηα νπή ζην θέληξν,αθνινπζνύζε ε πάλσ κπιόπεηξα, ε θνθηλίδα, ε ξόδα θιπ. Ζ νλνκαηνινγία ησλ ζπκπιεξσκαηηθώλ εμαξηεκάησλ είλαη πεξίπνπ ίδηα κεαπηήλ ηνπ λεξόκπινπ όπσο ην αξγάθηη, ην βεξγί πνπ είρε επαθή κε ηελ πέηξα γηα λαθπιά ν θαξπόο από ηελ θνθηλίδα, ε ρειηδόλα θ.ιπ. Δμαίξεζε απνηεινύζαλ ηαρεηξνπνίεηα μπιόγιππηα όξγαλα θαη εμαξηήκαηα ηνπ αλεκόκπινπ όπσο ν νγθώδεο 14
  16. 16. ηξνρόο (ξόδα) κε ηνπο 60 γνθνύο θαη ην θαλάξη, πνπ ζπκίδνπλ γξαλάδηα κεραλώλ,απνζαλαηίδνληαο έηζη ηε ιατθή ηέρλε θαη ζνθία. Πάλσ από απηά ήηαλ ν άμνλαο ηνπ κύινπ, ζηξνγγπιό, νξηδόληην δνθάξη πνπδηαπεξλνύζε ηε ζθεπή (θαππάδα) δηακεηξηθά θαη έβγαηλε έμσ ζηελ άιιε πιεπξά θαηά1.50 κέηξν. ΢ απηή ηελ πξνεμνρή (κπαζηνύλη), θάζεηα πξνο ηνλ νξηδόληην άμνλαπεξηζηξνθήο, ζε δηακπεξή έμνδν ήηαλ νη δώδεθα αληέλεο ηνπ αλεκνηξνρνύ πνπέθζαλαλ πεξί ηα δύν κέηξα από ην έδαθνο. Φειόηεξα ε θαππάδα-νξνθή, θσληθή ζε ζρήκα, από μύιν πνπ θάιππηε ηελθπθιηθή ζηέγε, ήηαλ ελζσκαησκέλε κε ηνλ άμνλα θαη πεξηζηξεθόηαλ νιόθιεξε κέζαζηνπο δηαύινπο ηεο «ζηξαβνμπιηθήο» αλάινγα κε ηε θνξά ηνπ αλέκνπ θαη ηηο εληνιέοηνπ κπισλά. Πεξηνδηθά έθαλαλ ζπληήξεζε ζηα θαλάιηα ηεο «ζηξαβνμπιηθήο» κε ρνηξηλόιίπνο (γιίλα), ηελ «παια-καξίδαλε», γηα λα «καιαθώλεη» θαη λα πεξηζηξέθεηαη εύθνια εθαππάδα. Οη αληέλεο-πηεξύγηα ήηαλ από θαξαβόπαλν-ζθόηηα, ζε ζρήκα ηξηγσληθό, κε ηνπιάηνο ζηελ πεξηθέξεηα θαη ε αλάπηπμή ηνπο απαηηνύζε ηδηαίηεξε πξνζνρή. Γηα ην ζηακάηεκα ηνπ κύινπ, ζπληόληδαλ ηηο ελέξγεηεο ηνπο κπισλάο θαη βνεζόο,ν έλαο ζην πεδάιην (ηηκόλη) θαη ζηα εηδηθά εκπόδηα ηεο ζηξαβνμπιηθήο λα εθηξέςεη ηνλαλεκνηξνρό από ηηο ηξηβέο θαη ηε δηεύζπλζε ηνπ αέξα (λα βγάιεη όμσ από ηα παληά ηνλαγέξα), θαη ν άιινο έμσ από ην κύιν θάησ ζην έδαθνο λα δέζεη κ έλα ζρνηλί ηνλαλεκνηξνρό πάλσ ζηνπο «κπόηζνπο», ηεκάρηα μύινπ-θαδίθηα, ζηα «πέξημ» ηνπαλεκόκπινπ θαη λα ηνλ αθηλεηνπνηήζεη. ΢αλ δελ είραλ αιέζκαηα, πάλσ ζε κηα αληέλα αλέπηπζζαλ θαηά ην ήκηζπ ην«παλί ηεο» πεξηζηξέθνληαο ηνλ ηξνρό, ώζηε λα θηάζεη ζην ςειόηεξν ζεκείν θαη λαθαίλεηαη από καθξηά. Απηό ήηαλ ην ζύλζεκα (ζηληάιιν) όηη ν κύινο δεηνύζε αιέζκαηαγηα λα αιέζεη. Δμίζνπ ζεκαληηθή θαη δύζθνιε εξγαζία ήηαλ ην «θνπίδηαζκα», ειαθξό ιάμεπκαζηηο πέηξεο ηνπ κύινπ πνπ γηλόηαλ ζρεδόλ θάζε 7-8 εκέξεο, εθόζνλ ν κύινο δνύιεπεκε έληνλν ξπζκό, θάπνηε θαη ηηο λύρηεο κε ιπρλάξη. Γηα λα ζεθσζεί ε πάλσ πέηξα δελ ρξεζηκνπνηνύζαλ «αθνπθεηή», αιιά κε ηνηηκόλη θαη κ έλα ζρνηλί κε θόκπν ζηελ νπή ηεο πέηξαο έδελαλ ηελ άιιε άθξε ζηνλάμνλα ηνπ αλεκνηξνρνύ θαη έπαηξλαλ κεξηθέο ζηξνθέο. Ζ ηεξάζηηα πέηξα ζηαδηαθάζεθσλόηαλ ζαλ από γεξαλό θαη κε μπιέληα ζηεξίγκαηα, «ηα θαηξαθύιηα», ηελθαηξαθπινύζαλ δίπια. Έηζη ήηαλ ην πεδίν ειεύζεξν γηα ην θνπίδηαζκα λα θάλεη «κύηεο-ξνπζνύληα» θαη λα θόβεη άλεηα ηνπο ζπόξνπο 15
  17. 17. Δζσηεξηθά ν αλεκόκπινο ηνπ ΉΡΧΝΑ 16
  18. 18. Έπεςνα για ηοςρ ανεμόμςλοςρ ζηην Κω ΢ςνενηεύξειρκ. Καμποςπάκηρ: Ηδιοκηήηηρ Ανεμόμςλος ζηην πεπιοσήΟ ζπγθεθξηκέλνο κύινο νηθνδνκήζεθε θαη ιεηηνύξγεζε από ην 1942-1953 σο αλεκόκπινο ζηελπεξηνρή Πειεδίθη . Ηδηνθηήηεο ηνπ ήηαλ ν ΢ηακάηηνο Δκκαλ. Κακπνπξάθεο (Ο ίδηνο ελνηθίαδε ηνλλεξόκπιν ζηελ πεξηνρή ηνπ Αζθιεπηνύ )Ο κύινο θαηά ηελ πεξίνδν 1942-1953 ιεηηνπξγνύζε εληαηηθά θαη εμππεξεηνύζε γεσξγνύο ηόζναπό ηελ πεξηνρή ηεο Κσ όζν θαη γεσξγνύο από ρσξηά όπσο Αζθελδίνπ θαη Ππιί. Ηδηαίηεξα ηελπεξίνδν Μαΐνπ - ΢επηεκβξίνπ θάζε έηνο , ε ιεηηνπξγία ηνπ είρε 24σξε δηάξθεηα .Έθηνο από ηελ επαγγεικαηηθή ηνπ ιεηηνπξγία , ν κύινο θαηά ηελ πεξίνδν ηνπ Β‟ Παγθόζκηνππνιέκνπ θαη ηδηαίηεξα ην 1943 θαηά ηελ απόβαζε ησλ Γεξκαλώλ ζηελ Κσ θαηά ηελ δηάξθεηα ησλβνκβαξδηζκώλ , κεηαηξάπεθε ζε θαηαθύγην γηα ηελ νηθνγέλεηα Κακπνπξάθε αιιά θαη γηαζπγγελείο θαη θίινπο .Οη νηθνλνκηθέο απνιαβέο γηα ηελ νηθνγέλεηα ηνπ κπισλά θ. Κακπνπξάθε ήηαλ ηδηαίηεξα θαιέο -ηθαλνπνηεηηθέο. Ζ πεξίνδνο ηνπ πνιέκνπ όπσο ήηαλ θπζηθό έθεξε ηελ εμαζιίσζε. Ο ηηαιηθόοζηξαηόο ζπρλά άιεζε ην ζηηάξη ζηνλ αλεκόκπιν πξνθεηκέλνπ λα εμαζθαιίζεη ην απαξαίηεηναιεύξη γηα ηελ παξαγσγή ηνπ ςσκηνύ ηνπ ζηξαηνύ ηνπ . Οη Γεξκαλνί θαηαθηεηέο θπξηνιεθηηθάιεειαηνύζαλ ην κύιν θαη ηηο πξνκήζεηεο ηεο αγξνηηθήο νηθνγέλεηαο.΢ήκεξα o κύινο έρεη πεξηέιζεη ζηελ ηδηνθηεζία ησλ παηδηώλ ηνπ ΢ηακάηηνπ Δκκαλ. Κακπνπξάθεθαη ρξεζηκνπνηείηαη κόλν σο απνζεθεπηηθόο ρώξνο . (Βαιάλησ Κξηκίδε) 17
  19. 19. ΦωτογραυίεςΑλαπαιαησκέλνο αλεκόκπινο ζηελ πεξηνρή ηεο Λάκπεο. (θση. Βαζίιεηνο Βαξζάκεο) Αλεκόκπινο ζηελ πεξηνρή ηεο Λάκπεο - Mylos beach bar. (θση. Βαζίιεηνο Βαξζάκεο) 18
  20. 20. Αλεκόκπινη ζηελ πεξηνρή ηεο Λάκπεο. (θση. Βαζίιεηνο Βαξζάκεο) 19
  21. 21. Δξείπηα αλεκαληιίαο ζηελ νδό Βεξξνηνπνύινπ. (θση. Βαζίιεηνο Βαξζάκεο) Δξείπηα αλεκαληιίαο ζηνλ Ακπάβξε. (θση. Βαζίιεηνο Βαξζάκεο) 20
  22. 22. ΢ςμπεπάζμαηαΣα ζπκπεξάζκαηα όισλ ησλ κειώλ είλαη ηα εμήο : Αξρηθά κάζακε λα ζπλεξγαδόκαζηε ζαλ κία νκάδα , λα αλαιακβάλνπκε μερσξηζηέοεπζύλεο, λα βξίζθνπκε πιεξνθνξίεο αλαηξέρνληαο είηε ζην δηαδίθηπν, είηε από εγθπθινπαίδεηεο,είηε από δηάθνξνπο αξκόδηνπο αλζξώπνπο νη νπνίνη γλώξηδαλ πνιιά γηα ην ζέκα ησλαλεκόκπισλ. Δπίζεο ελεκεξσζήθακε γηα δηάθνξα ζέκαηα όπσο είλαη νη αλεκόκπινη ηεο Κσ γηα ηνπονπνίνπο δελ γλσξίδακε αξθεηά πξάγκαηα όπσο ηηο ιεηηνπξγίεο ηνπο, θαζώο θαη ηελ ρξνλνινγίαπνπ δεκηνπξγήζεθαλ θαη πσο ρξεζηκνπνηνύληαλ εθείλε ηελ επνρή. Σέινο ππήξμε ζπλερήο θαζνδήγεζε από ηνπο θαζεγεηέο καο, νη νπνίνη καο έδεηρλαλζπρλά λένπο ηξόπνπο γηα ηελ αλαθάιπςε θαηλνύξγηνπ πιηθνύ. 21
  23. 23. ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ - ΠΖΓΔ΢1.http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BD%CE%B5%CE%BC%CF%8C%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%822.https://www.google.gr/search?num=10&hl=el&site=imghp&tbm=isch&source=hp&biw=1366&bih=667&q=%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9&oq=%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9&gs_l=img.1.0.0l10.1180.4751.0.6314.10.8.0.2.2.0.249.1373.0j7j1.8.0...0.0...1ac.1.qyATrWKG7yg Δηθόλεο κε αλεκόκπινπο από άιιεο πεξηνρέο.3.Φσηνγξαθίεο από ηνλ αλεκόκπιν ζηελ Αληηκάρεηα (πιηθό νκάδαο)4.Φσηνγξαθίεο από αλεκόκπινπο ζε άιιεο πεξηνρέο ζην λεζί ηεο Κσ (πξνζσπηθό πιηθό θ.Βαζίιεηνπ Βαξζάκε) 22
  24. 24. ΓΔΩΘΔΡΜΗΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑΔΗ΢ΑΓΧΓΖ Θέκα ηεο εξγαζίαο Μέιε ηεο νκάδαο΢ηόρνη:ΔΡΓΑ΢ΗΑ Λεηηνπξγία θαη ρξήζεηο Έξεπλα γηα ηε ρξήζε γεσζεξκίαο ζηελ Κσ Δπηπξόζζεηεο πιεξνθνξίεο γηα ηηο θσαθέο ζεξκνπεγέο Ζ γεσζεξκία ζηελ Διιάδα Γεσζεξκία - Μήινο Αξραίεο Θεξκέο ηεο Κσ ΢πκπεξάζκαηαΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ 23
  25. 25. ΔΗ΢ΑΓΩΓΖΘέμα ηηρ επγαζίαρΓΔΧΘΔΡΜΗΑΜέλη ηηρ ομάδαρ Καξαΐζθνο ΢άββαο, Κώζηαο Καξπαζάθεο, Κνθθηλνβαζίιεο Γεκήηξεο, Κνθθηλνβαζίιε Αθξνδίηε, ΢ηακαηηάδε Φσηεηλή.΢ηόσοι: ● Δμεξεύλεζε ηεο ηζηνξίαο ηεο γεσζεξκηθήο ελέξγεηαο. ● Άληιεζε όζν ην δπλαηόλ πεξηζζόηεξσλ πιεξνθνξηώλ γηα ηε γεσζεξκία θαη ηελ ρξήζε ηεο ζε ηνπηθό επίπεδν. ● Καηάιεμε ζε ζπκπεξάζκαηα γηα ηελ ρξήζε ηεο γεσζεξκίαο ζε Διιάδα θαη Κσ. 24
  26. 26. ΔΡΓΑ΢ΗΑ Ηζηοπία σπήζηρ ηηρ γεωθεπμίαρ Ζ γεσζεξκηθή ελέξγεηα θαη ηα ζεξκά λεξά ήηαλ γλσζηά ζηελ αξραία Διιάδα. Οη ζεξκέοπεγέο ζεσξνύληαλ ζηελ αξραηόηεηα όηη είραλ ζεξαπεπηηθέο ηδηόηεηεο θαη γη απηό ηα Αζθιεπηείαθαη άιινη ηεξνί ρώξνη (π.ρ. λανί) βξίζθνληαλ θνληά ζ απηέο. Απηό άιισζηε δηαπηζηώλεηαη ηόζν από ηα πξώηα θείκελα ηεο αξραίαο Διιάδαο(Οκεξηθά έπε) όζν θαη από κεηαγελέζηεξα θείκελα ησλ Ζξόδνηνπ, Πινύηαξρνπ, Παπζαλία,Αξηζηνηέιε, Αζήλαηνπ, ΢ηξάβσλα θ.ά. Ο εκίζενο Ζξαθιήο ζπλδέζεθε θαη κε ηα ζεξκά ινπηξάθαη πνιιέο ζεξκέο πεγέο ιέγνληαλ "Θέξκεο ηνπ Ζξαθιή". ΢εκαληηθέο είλαη νη αλαθνξέο ηνπΗππνθξάηε (460-375 π.Υ.) γηα ηηο επεξγεηηθέο επηδξάζεηο ησλ ζεξκώλ λεξώλ. Τπάξρνπλ πνιιέοπαξαζηάζεηο, θπξίσο ζε αγγεία, πνπ ζπλδένπλ ηηο ζεξκέο πεγέο κε ηε ρξήζε ηνπ λεξνύ γηαηακαηηθνύο ζθνπνύο, αθόκε θαη γηα ζξεζθεπηηθνύο. Ζ ρξήζε ησλ θπζηθώλ ζεξκώλ ξεπζηώλήηαλ γλσζηή θαη ζηνπο αξραίνπο αλαηνιηθνύο ιανύο, ζηελ Κίλα θαη ηελ Ηαπσλία, κε πιεζώξακαξηπξηώλ ζηε κπζνινγία θαη ηελ ηζηνξία ηνπο, θαζώο θαη ζηνπο παιαηνύο γεγελείο θαηνίθνποηεο Ακεξηθήο πξηλ από ρηιηάδεο ρξόληα. Οη Δηξνύζθνη θαη νη Ρσκαίνη ρξεζηκνπνηνύζαλ ηα ζεξκάλεξά όρη κόλν γηα ηακαηηθνύο ζθνπνύο αιιά θαη γηα ηε ζέξκαλζε νηθηώλ. Ο Γαιελόο (2νο αη.κ.Υ.), εθηόο από ηηο ζπρλέο αλαθνξέο ζηα έξγα ηνπ γηα ηελ επεξγεηηθή αμία ησλ ζεξκώλινπηξώλ, πξνζέθεξε θαη θξνύηα εθηόο επνρήο ζηνπο θαιεζκέλνπο ηνπ, ηα νπνία παξήγαγεπξνθαλώο ζε θάπνηα ζηνηρεηώδε ζεξκνθήπηα. [1] Ηακαηηθό ινπηξό Βξεηαλία. [2] 25
  27. 27. Άξα κπνξνύκε λα ζπκπεξάλνπκε όηη ε ρξήζε ηεο γεσζεξκίαο ζηελ αξραηόηεηα γηλόηαλ θπξίσογηα ζεξαπεπηηθνύο ιόγνπο κέζσ ησλ ζεξκνπεγώλ. Λειηοςπγία και σπήζειρ ΢πλνιηθά, νη ρξήζεηο ηεο γεσζεξκηθήο ελέξγεηαο είλαη πνιιαπιέο θαη άκεζα εμαξηώκελεοαπό ηελ ζεξκνθξαζία ηνπ γεσζεξκηθνύ ξεπζηνύ ή ηελ ζεξκνθξαζία ηνπ ππεδάθνπο. Όπσοινηπόλ απηέο αλαγξάθνληαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα: Πίνακαρ αναγπαθήρ ηων σπήζεων ηηρ γεωθεπμίαρ. [3] 26
  28. 28. Έπεςνα για ηη σπήζη γεωθεπμίαρ ζηην Κω Ζ έξεπλά καο γηα ηελ ρξήζε ηεο γεσζεξκίαο ζηελ Κσ βαζίζηεθε ζηελ ζπλέληεπμε πνπθάλακε ζηνλ θ. Φαλνπξίνπ, από ηελ νπνία πξνθύπηνπλ ηα εμήο:Πξηλ από θαηξό είρε γίλεη κία γεώηξεζε γηα ηελ εθηίκεζε ησλ γεσζεξκηθώλ πνζώλ ελέξγεηαοθάησ από ην λεζί καο. Σα απνηειέζκαηα απηήο έδεημαλ όηη ζην ππέδαθνο ηεο Αληηκάρεηαοβξίζθεηαη γεσζεξκηθή ελέξγεηα άλσ ησλ 250 C. Χζηόζν, ηα δεδνκέλα απηά γηα άγλσζηνποιόγνπο δελ αλαθνηλώζεθαλ πνηέ! Δπίζεο ν θ. Φαλνπξίνπ καο πιεξνθόξεζε όηη ζηελ αθηνγξακκή Αγ.Φσθά-Κεθάινπππάξρεη έλα κεγάιν ξήγκα όπνπ ηα λεξά ηεο ζάιαζζαο κπαίλνπλ ζην εζσηεξηθό ηεο γεο,ζεξκαίλνληαη θαη ζε νξηζκέλα ζεκεία αλεβαίλνπλ ζηελ επηθάλεηα δεκηνπξγώληαο γεσζεξκηθάθαηλόκελα (ζεξκνπεγέο). Σέηνηα θαηλόκελα έρνπκε ζηνλ Αγ.Φσθά, ζηελ Αγ.Δηξήλε θαη ζενξηζκέλα ζεκεία ζηελ Κέθαιν. Σα γεσζεξκηθά θαηλόκελα απηά όκσο ζηελ Κσ δελ έρνπλ αλαπηπρζεί θαη πνιινίθάηνηθνη βξίζθνληαη ζε πιήξε άγλνηα γηα ην γεγνλόο όηη νη πεγέο ηνπ λεζηνύ κέλνπλαλεθκεηάιιεπηεο.Δπηπιένλ αλαθέξζεθε όηη έγηλε κία απόπεηξα θαηαζθεπήο ελόο εξγνζηαζίνπ εθκεηάιιεπζεο ηεογεσζεξκίαο ζηελ Νίζπξν, θάηη πνπ απέηπρε ιόγσ ηεο αληίδξαζεο ησλ θαηνίθσλ ηνπ λεζηνύ (νηθάηνηθνη αληέδξαζαλ πηζαλόηαηα ιόγσ ηεο θαθήο δηαρείξηζεο ηνπ εξγνζηαζίνπ ζηελ Μήιν, ζηννπνίν δελ έβαιαλ ηα θαηάιιεια θίιηξα κε απνηέιεζκα ηελ παξαγσγή άζρεκσλ κπξσδηώλθαζώο θαη απειεπζέξσζε ζηελ αηκόζθαηξα επηθίλδπλσλ γηα ηελ πγεία κεηάιισλ). Μία πξόηαζε πνπ έγηλε από ηνλ θ. Φαλνπξίνπ ήηαλ ε ηνπνζέηεζε ζσιήλσλ ζηηο πεγέοησλ ζεξκώλ γηα ησλ εθνδηαζκό θνληηλώλ μελνδνρεηαθώλ ηκεκάησλ κε απηό ην λεξό κε ηηοεπεξγεηηθέο ηδηόηεηεο. Γεγνλόο πνπ ζα πξόζθεξε κηα κνξθή ελαιιαθηηθνύ ηνπξηζκνύ θαη γηα ηνλρεηκώλα. Σέινο, ζε πεξίπησζε πνπ εθκεηαιιεπηεί κε ζσζηό ηξόπν ε γεσζεξκηθή ελέξγεηα ζηνλεζί καο ζα ήηαλ δπλαηό λα ηξνθνδνηεζνύλ κε ελέξγεηα πνιιά λεζηά ζηνλ πεξίγπξν. [4] Δπιππόζθεηερ πληποθοπίερ για ηιρ κωακέρ θεπμοπηγέρΟη ζεξαπεπηηθέο ηδηόηεηεο ησλ ζεξκνπεγώλ ηεο Κσ είλαη γλσζηέο από ηελ αξραηόηεηα. Δμάιινπε ηζηνξηθή ζπλέρεηα δηαρξνληθά είλαη απηαπόδεηρηε από ηελ ζπλερή ξνή ηνπ αλεμάληιεηνπλεξνύ. Πνηθίιεο παζήζεηο όπσο αξζξηηηθέο, ησλ λεθξώλ , θαξδηναγγεηαθέο , γαζηξεληεξηθέο,λεπξηθέο, αθόκε θαη γηα εηζπλνέο ή γηα πόζε θιπ. , νδεγνύζαλ όπσο θαη ζήκεξα ηνπο θαηνίθνποηνπ λεζηνύ καο ζηα ζεξκά ινπηξά ηνπ Αγ. Φσθά, ηνπ Αγ. ΢νπιά, ζηνπο Βνιθάλνπο, ζηνΚνθθηλόλεξν ή θαη ζηα Πίζσ ζέξκε ηεο Αγ. Δηξήλεο. 27
  29. 29. Δμαληιώληαο ηα όξηα ηεο παξαδνζηαθήο Δζλνγξαθίαο όζν ρσξάεη ην πιαίζην ηνπιανγξαθηζκνύ κε ηελ πεξηγξαθή ηνπ θπζηθνύ πεξηβάιινληνο, αμίδεη λα παξακείλνπκε ζηηοηακαηηθέο πεγέο ηνπ λεζηνύ καο πνπ παιαηόηεξα απνηεινύζαλ πόινπο έιμεο γηα ηνποπάζρνληεο. Δθηόο από ηηο ινπηξνζεξαπείεο ζηα «Μπξνο ή Πίζσ ζέξκε» , αλάινγεο εμόδνπο,ζπλήζσο εκεξήζηεο έθαλα θαη ζηηο ππόζεξκεο Αγ. ΢νπιά ζηνλ Αθηεληά, πεξηνρή Ν.Γ. ηνπΑζθιεπηείνπ, πνιύ θνληά ζηελ πόιε ηεο Κσ. Αλάκεζα ζηα ιίγα βξάρηα κε πεγαία λεξά, ππάξρεηαζζελήο «θιέβα» ηακαηηθνύ λεξνύ, όπνπ άλνηγαλ «ιάθθν» θαη έπαηξλαλ ην κπάλην ηνπο.Τςειόηεξα είλαη ε εθαηζηεηνγελήο πεξηνρή «Βνπιθάλνη» κε πνηθίια ζξπινύκελα θαη θαηλόκελαόπσο ίρλε θαη ιείςαλα αξραίαο πεγήο, κηθξνί θξαηήξεο, λεξά πνπ «παθιάδνπλ» θαηαλαβξύδνπλ, ππόγεηνη ήρνη , πεξίεξγε βνή αλέκνπ αθόκα θαη πνζόηεηα ζεηάθεο πνπ έθαλαλρξήζε νη επηζθέπηεο.Δθεί θαηέθεπγαλ όζνη έπαζραλ από δεξκαηηθέο αζζέλεηεο (ςσξηάζεηο, αιιεξγίεο θιπ.). Κάπνπζ΄ έλα «ιάθθν» κε ηα βνξβνξώδε βνπξθόλεξα, ζεηνύρα ςπρξά λεξά, έπεθηαλ νη αζζελείο «ελαδακηαία πεξηβνιή», κε ηελ πξνζηαζία θάπνηνπ ζπλνδνύ, θαη εύξηζθαλ αλαθνύθηζε κέζα ζηαβόξθα. [5] Η γεωθερμία ζηην ΕλλάδαΠεξηνρέο ζηε ρώξα καο πνπ έρνπλ γεσζεξκηθή ελέξγεηα είλαη ηα εθαηζηεηαθά λεζηά ηνπ Αηγαίνπ(Μήινο, Νίζπξνο, ΢αληνξίλε, Λέζβνο, ΢ακνζξάθε, θ.ά.), πνιιέο πεξηνρέο ζηε Μαθεδνλία θαη ηεΘξάθε (Νηγξίηα, ΢ηδεξόθαζηξν, Νέν Δξάζκην, Νέα Κεζζάλε, Σπρεξό Έβξνπ θ.α.), θαζώο θαη νηεπξύηεξεο πεξηνρέο θάζε κηαο από ηηο 56 ζεξκέο πεγέο πνπ ππάξρνπλ ζηε ρώξα καο. Λόγσθαηάιιεισλ γεσινγηθώλ ζπλζεθώλ, ν Διιαδηθόο ρώξνο δηαζέηεη ζεκαληηθέο γεσζεξκηθέο πεγέοθαη ησλ ηξηώλ θαηεγνξηώλ (πςειήο, κέζεο θαη ρακειήο ελζαιπίαο) ζε νηθνλνκηθά βάζε (100-1500 κ). ΢ε κεξηθέο πεξηπηώζεηο ηα βάζε ησλ γεσζεξκηθώλ ηακηεπηήξσλ είλαη πνιύ κηθξά,θάλνληαο ηδηαίηεξα ειθπζηηθή, από νηθνλνκηθή άπνςε, ηε γεσζεξκηθή εθκεηάιιεπζε. Ζ έξεπλαγηα ηελ αλαδήηεζε γεσζεξκηθήο ελέξγεηαο άξρηζε νπζηαζηηθά ην 1971 κε βαζηθό θνξέα ην ΗΓΜΔ(Ηλζηηηνύην Γεσινγηθώλ & Μεηαιιεπηηθώλ Δξεπλώλ) θαη κέρξη ην 1979 (πξηλ από ηε δεύηεξεελεξγεηαθή θξίζε) αθνξνύζε κόλν ηηο πεξηνρέο πςειήο ελζαιπίαο. Καηά ηελ εμέιημε ησλεξγαζηώλ ε ΓΔΖ, ζαλ άκεζα ελδηαθεξόκελε γηα ηελ ειεθηξνπαξαγσγή, αλέιαβε ηηοπαξαγσγηθέο γεσηξήζεηο πςειήο ελζαιπίαο θαη ηελ αλάπηπμε ησλ πεδίσλ, ρξεκαηνδνηώληαοεπηπιένλ ηηο έξεπλεο ζηηο πηζαλέο γηα ηέηνηα ξεπζηά γεσζεξκηθέο πεξηνρέο. ΢πληάρζεθε νπξνθαηαξθηηθόο ράξηεο γεσζεξκηθήο ξνήο ηνπ ειιεληθνύ ρώξνπ, όπνπ θάλεθε όηη εγεσζεξκηθή ξνή ζηελ Διιάδα είλαη ζε πνιιέο πεξηνρέο εληνλόηεξε από ηε κέζε γήηλε. Από ην1971 εξεπλήζεθαλ νη πεξηνρέο: Μήινο, Νίζπξνο, Λέζβνο, Μέζαλα, ΢νπζάθη Κνξηλζίαο, ΚακέλαΒνύξια, Θεξκνπύιεο, Τπάηε, Αηδεςόο, Κίκσινο, Πνιύαηγνο, ΢αληνξίλε, Κσο, Νόηηα Θεζζαιία,Αικσπία, πεξηνρή ΢ηξπκόλα, πεξηνρή Ξάλζεο, ΢ακνζξάθε θαη άιιεο. ΢ηελ Μήιν θαη Νίζπξνέρνπλ αλαθαιπθζεί ζπνπδαία γεσζεξκηθά πεδία θαη έρνπλ γίλεη γεσηξήζεηο παξαγσγήο. ΢ηεΜήιν κεηξήζεθαλ ζεξκνθξαζίεο κέρξη 325 °C ζε βάζνο 1000 m. θαη ζηελ Νίζπξν 350° C ζεβάζνο 1500 m. Οη γεσηξήζεηο απηέο ζα κπνξνύζαλ λα ζηεξίμνπλ κνλάδεο ειεθηξνπαξαγσγήο 28
  30. 30. 20 θαη 5 ΜW, ελώ ην πηζαλό ζπλνιηθό δπλακηθό ππνινγίδεηαη λα είλαη ηελ ηάμεο ησλ 200 θαη 50MW αληίζηνηρα. [6] Γεσζεξκηθέο πεξηνρέο ηεο Διιάδαο. [7] Γεωθεπμία - ΜήλορΣο παπακάηω κείμενο είναι μία ζςνοπηική πεπιγπαθή ηηρ καηαζηποθήρ ηος νηζιού ηηρΜήλος από λανθαζμένη μεηασείπιζη ηηρ γεωθεπμικήρ ενέπγειαρ. Σα «Μειέηθα Νέα» ζαο παξνπζηάδνπλ ην ηζηνξηθό γεγνλόο ηεο γεσζεξκίαο ηελ δεθαεηίαηνπ ΄80.Οη ελέξγεηεο είραλ μεθηλήζεη 17 ρξόληα πξηλ νη θάηνηθνη ηεο Μήινπ θαηαιάβνπλ ηη ζα πεηγεσζεξκία. Δγθιεκαηηθά ιάζε θαη έιιεηςε ηερλνγλσζίαο νδήγεζαλ ζηνλ όιεζξν. Σν 1971 αξρίδνπλ ζηελ Μήιν νη έξεπλεο ηνπ ΗΓΜΔ (Ηλζηηηνύην Γεσινγηθώλ θαηΜεηαιιεπηηθώλ Δξεπλώλ) .Σν 1975 ε ΓΔΖ πξαγκαηνπνηεί ηηο δύν πξώηεο γεσηξήζεηο κεγάινπβάζνπο. Έλα ρξόλν κεηά νη πξώηεο κνλάδεο έρνπλ δεκηνπξγεζεί από ηελ ΓΔΖ. Σν 1981 29
  31. 31. νινθιεξώλνληαη ηξεηο παξαγσγηθέο γεσζεξκηθέο γεσηξήζεηο ( από 1017 κέρξη 1380 κέηξα θαη310 °C). Οη έξεπλεο δείρλνπλ όηη ην πεδίν ηεο Μήινπ κπνξεί λα δώζεη 120MW ειεθηξηθήοελέξγεηαο. Σν 1986 ιεηηνπξγεί πηινηηθή κνλάδα παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο 2MW. Από ηελαξρή ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο παξνπζηάδνληαη πξνβιήκαηα ιόγσ ύπαξμεο ζεηνύρσλ αιάησλβαξέσλ κεηάιισλ θαη ππξηηηθώλ. Σν πδξόζεην απιώλεηαη ζε όιε ηελ πεδηάδα, θνληά ζηελ παιηάΥώξα (Εεθπξία) θαη θαηαζηξέθεη όηη βξίζθεη ζην δξόκν ηνπ. Γέλδξα, δώα, αέξαο, ζάιαζζαδηαβξώλνληαη θαη ζύληνκα πεζαίλνπλ από ηηο αλαζπκηάζεηο θαη ηελ θαπζηηθόηεηα ηνπ αεξίνπ. Ζγεσζεξκία πνπ πξννξηδόηαλ λα δώζεη δσή ζηελ Μήιν, θέξλεη ηελ θαηαζηξνθή. Οη Μειηνίβξίζθνληαη ζε απειπηζία, αθνύ βιέπνπλ θάζε κέξα θάηη απ‟ ην λεζί ηνπο λα ράλεηαη. Οη κνλάδεογεσζεξκίαο πνπ ππάξρνπλ δηάζπαξηεο είλαη κία κόληκε απεηιή γηα ηελ πγεία ηνπο αιιά θαη ηνπεξηβάιινλ. Όηαλ ιεηηνπξγνύζε ε γεσζεξκία ζηνλ Αδάκαληα, βξίζθακε θάζε πξσί ηα ξνύρακαο πξάζηλα θαη ηζνύδαλε ηα κάηηα καο. ΢ήκεξα ππάξρεη ηαξίθα γηα θάζε ηη πνπ ρηππηέηαη απόην πδξόζεην. Σόζν θάλεη έλα δέλδξν, ηόζν έλα θαηζίθη. Θα αλαγθαζηνύκε λα εγθαηαιείςνπκε ηνλεζί αλ θάλνπλ γεσζεξκία ζηνλ Αδάκαληα. Οη μέλνη ην θαινθαίξη ξσηάλε „‟γηαηί κπξίδεη;‟‟ θαη δελμέξνπκε ηη λα πνύκε. Οη παξαιίεο καο θαηαζηξέθνληαη. ΢ηελ Αγία Κπξηαθή θαηαιήγεη ν αγσγόοθαη κνιύλεη ηελ ζάιαζζα‟‟ ιέλε νη θάηνηθνη ηεο Μήινπ εθείλε ηελ επνρή. Ο ΢ύιινγνοΔπαγγεικαηηώλ θαηαζέηεη αγσγή αζθαιηζηηθώλ κέηξσλ, πνπ εθδηθάζηεθε ζηηο 8 Ννεκβξίνπ1988.Ζ επηηξνπή πνπ θάλεη αγώλα γηα ηελ ζσηεξία ηεο Μήινπ ιέεη : „‟Ζ δηθαίσζή καο είλαη έλαβήκα γηα ηελ ζπλέρηζε ηνπ αγώλα καο. Γελ έρνπκε ηα κέζα, όκσο έρνπκε ην δίθην κε ην κέξνοκαο. Δίκαζηε απνθαζηζκέλνη λα δξάζνπκε δπλακηθά‟‟. Σν 1989 παύεη νξηζηηθά ε ιεηηνπξγία ηεοπηινηηθήο κνλάδαο κεηά από ζπλερείο έληνλεο δηακαξηπξίεο ησλ θαηνίθσλ ηεο πεξηνρήο, ιόγσηεο δηαξξνήο πδξόζεηνπ ζηελ αηκόζθαηξα. Σέζζεξα ρξόληα αξγόηεξα γίλεηαη δηάξξεμε ηνπηνηρώκαηνο ζηε κία γεσζεξκηθή γεώηξεζε κε απνηέιεζκα ηελ αλεμέιεγθηε εθηόμεπζε κεγάισλπνζνηήησλ γεσζεξκηθνύ ξεπζηνύ, όπνπ εθηόο ησλ ελώζεσλ βαξέσλ κεηάιισλ θαη ηνππδξόζεηνπ αληρλεύζεθαλ ελώζεηο αξζεληθνύ. Ζ απνθαηάζηαζε (θιείζηκν ηεο γεώηξεζεο) έγηλεηειηθά ην 1994 κε ζπλδξνκή Ηηαιώλ εηδηθώλ. Από ην αηύρεκα θαηαζηξάθεθε ην θπηηθό θεθάιαηνηεο πεξηνρήο θαη νη θάηνηθνη απνκαθξύλζεθαλ από ηελ γύξν πεξηνρή, ελώ ε όιε αληίδξαζεθξάηνπο θαη ΓΔΖ ζε όιε ηε δηάξθεηα ήηαλ από αδηαθνξία κέρξη ππεθθπγέο θαη έιιεηςεελεκέξσζεο. Ζ έληαζε πνπ έδεζε ε Μήινο ήηαλ πξσηόγλσξε θαη ηξαπκαηηθή. Έθηνηε ε ΓΔΖζπλερίδεη λα ζρεδηάδεη επί ράξηνπ ρσξίο ηελ ηεθκεξησκέλε ελεκέξσζε ησλ θαηνίθσλ θαηπάληνηε αληηκεησπίδεηαη από ηνπο Μειηνύο κε ριεπαζκό. [8] Γεωθεπμία και ΗΓΜΔ (Ηνζηιηούηο Γεωλογικών & Μεηαλλεςηικών Δπεςνών) Ζ γεσζεξκηθή ελέξγεηα απνηειεί κία από ηηο δύν ελεξγεηαθέο πξώηεο ύιεο ( ε άιιε είλαηνη γαηάλζξαθεο) κε ηηο νπνίεο αζρνιείηαη ην Ηλζηηηνύην γηα ζρεδόλ 40 ρξόληα. Ζ γεσζεξκηθήελέξγεηα απνηειεί όκσο θαη ηελ κνλαδηθή αλαλεώζηκε πεγή ελέξγεηαο πνπ απνηειεί εξεπλεηηθόαληηθείκελν ηνπ ΗΓΜΔ. Μέζα ζηα 40 ρξόληα πνπ ην ΗΓΜΔ αζρνιείηαη κε ηελ έξεπλα ηεογεσζεξκηθήο ελέξγεηαο έρεη εληνπίζεη ην ζύλνιν ησλ γεσζεξκηθώλ πεδίσλ θαη πεξηνρώλ ηόζνπςειήο όζν θαη ρακειήο ζεξκνθξαζίαο. Σα θύξηα πεδία δξαζηεξηόηεηαο ηνπ ΗΓΜΔ ζηνλ ηνκέα ηεο γεσζεξκηθήο ελέξγεηαο είλαη ηααθόινπζα : 30
  32. 32. α) Έξεπλα, θαηαγξαθή θαη αμηνιόγεζε ηνπ γεσζεξκηθνύ δπλακηθνύ, όπσο θαη έξεπλαηεο λεόηεξεο εθαηζηεηόηεηαο ηεο ρώξαο. β) Οινθιεξσκέλεο κειέηεο δίαηηαο θαη αμηνπνίεζεο ησλ γεσζεξκηθώλ πεδίσλ. γ) Τδξνγεσινγηθή έξεπλα θαη κειέηεο ησλ ηακαηηθώλ, κεηαιιηθώλ, νιηγνκεηαιιηθώλ θαηεπηηξαπέδησλ λεξώλ. δ) Καηάξγεζε θαη αλάπηπμε βάζεσλ δεδνκέλσλ γεσζεξκίαο θαη ηακαηηθώλ, κεηαιιηθώλ,νιηγνκεηαιιηθώλ θαη επηηξαπέδησλ λεξώλ. Μέζα ζην πιαίζην ηεο πινπνίεζεο ησλ παξαπάλσ αληηθεηκέλσλ ηνπ ην ΗΓΜΔ έρεηαλαπηύμεη κηα ζεηξά δεμηνηήησλ ζε δηάθνξα ζεκαηηθά πεδία θαη ηερληθέο όπσο είλαη ηααθόινπζα: α) Ζ δέζκεπζε θαη ε απνζήθεπζε ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα (C.C.S.) β) Οη δηαγξαθίεο ζηηο γεσηξήζεηο. γ) Ο πξνζδηνξηζκόο ξαδνλίνπ θαη ξαδίνπ ζηα λεξά. δ) Ζ ηρλεζέηεζε ησλ ππόγεησλ λεξώλ. ε) Οη δηάθνξεο κειέηεο πνπ απαηηνύληαη γηα ηελ ππνζηήξημε ηεο εγθαηάζηαζεο ησλγεσζεξκηθώλ αληιηώλ ζεξκόηεηαο. [9] Απσαίερ Θεπμέρ ηηρ Κω (β‟ κηζό ηνπ 1νπ αηώλα α‟ κηζό ηνπ 2νπ-αξρέο 4νπ αηώλα κ.Υ ) Οη θεληξηθέο ζέξκεο ή αιιηώο ζέξκεο ηνπ Ακπγδαιώλα βξίζθνληαη κέζαζηνλ αξραηνινγηθό ρώξν ηεο Κάδα Ρνκάλα, πξνο ηελ πιεπξά ηεο ζεκεξηλήο πιαηείαο ησλ ηαμί.Οη ζέξκεο ήηαλ δεκόζηα ινπηξά ηεο πόιεο, ηα νπνία εμππεξεηνύζαλ θπξίσο ηνπο αζινύκελνπο,γη‟ απηό θαη ηα βξίζθνπκε θνληά ζε γπκλάζηα θαη παιαίζηξεο. Πεξηειάκβαλε ρώξν γηααπνδπηήξηα, πνιιά βνεζεηηθά δσκάηηα γηα ην πξνζσπηθό, ηελ αηνκηθή πεξηπνίεζε ησλινπνκέλσλ θαη ηξεηο θύξηεο αίζνπζεο ινύζεσο: ην ςπρξό δσκάηην, κε δεμακελέο από ηηο νπνίεοέηξερε θξύν λεξό, ην ριηαξό θαη ην ζεξκό. Ζ ζέξκαλζε ηνπ ριηαξνύ θαη ηνπ θαπηνύ δσκαηίνπ επηηπγραλόηαλ από έλα ζύζηεκαθπθινθνξίαο ζεξκνύ αέξα ζην εζσηεξηθό ησλ ηνίρσλ θαη θάησ από ηα δάπεδα. Δθεί ππήξραλδηζθνεηδείο θεξακίδεο ηνπνζεηεκέλεο ε κία πάλσ ζηελ άιιε ζε κνξθή ζηπιίζθσλ (ππόθαπζηα),ζε κηθξέο απνζηάζεηο κεηαμύ ηνπο. Μία εζηία πνπ έθαηγε εμσηεξηθά κε μύια, δηνρέηεπε θαπηόαέξα ζηνλ ππόγεην ρώξν ηνπ δαπέδνπ, ην νπνίν ζεξκαηλόηαλ πεξηζζόηεξν κε ηα ππόθαπζηα,θηάλνληαο κεξηθέο θνξέο θαη ζε ζεξκνθξαζίεο 50-60C. Καηόπηλ ν ζεξκόο αέξαο πεξλνύζε κέζααπό πήιηλνπο ζσιήλεο, θάζεηα ηνπνζεηεκέλνπο ζην εζσηεξηθό ησλ ηνίρσλ, ζεξκαίλνληαο θαηαπηνύο. [10] 31
  33. 33. ΦωηογπαθίερΚσο Θεξκά: Καινθαίξη 2012Θεξκά Κσο Καινθαίξη 2012 32
  34. 34. Κσο “Θεξκά”΢ςμπεπάζμαηα ΢ηελ Κσ, αιιά θαη γεληθόηεξα ζε όιε ηελ Διιάδα δελ έρεη γίλεη ρξήζε ηεο γεσζεξκηθήοελέξγεηαο (ιίγεο είλαη νη πεξηπηώζεηο εθκεηάιιεπζεο ηεο γεσζεξκίαο ζηελ ρώξα καο -π.ρ.Μήινο- αιιά αθόκα θαη κε απηέο ηηο πεξηπηώζεηο ππήξμαλ κεγάια πξνβιήκαηα). Δπηπιένλ, κέζσ ηεο αλαδήηεζεο πιεξνθνξηώλ, καο έγηλε γλσζηό όηη εάλ νη αξκόδηνηθνξείο δηαρεηξίδνληαλ ζσζηά ηνλ γεσζεξκηθό πινύην ηεο Διιάδαο, ζήκεξα ζα είρακε ηελδπλαηόηεηα λα παξάγνπκε κεγάια πνζά ελέξγεηαο, θάηη πνπ ζα ζήκαηλε ιηγόηεξα έμνδα γηα ηνλειιεληθό ιαό. Σέινο πξέπεη λα επηζεκάλνπκε όηη ε πιεηνςεθία ηεο ρξήζεο ηεο γεσζεξκηθήο ελέξγεηαοζηελ ρώξα καο εκθαλίδεηαη ζαλ ρξήζε ησλ ηακαηηθώλ πεγώλ. 33
  35. 35. ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ[1] buildnet.gr/default.asp?pid=347&artid=1333[2] Άπνςε γεσζεξκηθήο πεγήο κνλαδηθήο γηα ηε Βξεηαλία πνπ θαηαζθεπάζηεθε από ηνποΡσκαίνπο ζηελ ζεκεξηλή πόιε Bath. Ολνκαδόηαλ Aquae Sulis θαη ήηαλ ινπηξό αιιά θαη ηεξόοηόπνο πξνζθπλήκαηνο αθηεξσκέλνο ζηε ζεά ηεο ζνθίαο θαη ησλ επηζηεκώλ Minerva.[3] Δηθόλα από : .econstruct.weebly.com/gammaepsilonomegathetaepsilonrhomu943alpha.html[4] ΢πλέληεπμε από θ. Φαλνπξίνπ.[5] Βηβιίν : «Κσαθέο θαηαγξαθέο από ην ρζεο».[6] buildnet.gr/default.asp?pid=347&artid=1333[7] Υάξηεο όισλ ησλ γεσζεξκηθώλ πεξηνρώλ ηεο Διιάδαο.[8] mileikanea.gr/products/709-milos-geothermia-dekaetia80[9] portal.igme.gr/portal/page?_pageid=33,56866&_dad=portal&_schema=PORTAL[10] Από βηβιίν : “ Σα Κσαθά “ 34
  36. 36. ΟΡΤΚΣΔ΢ ΠΖΓΔ΢ ΔΝΔΡΓΔΗΑ΢ - ΜΗΝΗΔΡΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑΔΗ΢ΑΓΧΓΖ Θέκα ηεο εξγαζίαοΔΡΓΑ΢ΗΑ Πνηα είλαη ηα νξπθηά θαύζηκα Δμόξπμε νξπθηώλ θαπζίκσλ Υξήζεηο νξπθηώλ θαπζίκσλ ζην παξειζόλ Φσηνγξαθίεο Λεμηθό ΢πκπεξάζκαηαΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ - ΠΖΓΔ΢ 35
  37. 37. ΔΗ΢ΑΓΩΓΖΘέμα ηηρ επγαζίαρΟξπθηέο πεγέο ελέξγεηαο γεληθά ζηνλ θόζκν αιιά θαη ζπγθεθξηκέλα ζηνλεζί καο ηελ Κσ ζε ζπλδπαζκό κε ηελ Μηληέξα ζηελ Κσ.Μέλη ηηρ ομάδαρ Μνπζηάθεο Γαβίδ Μαζηξνπέηξνο Νίθνο Καηαθαιέαο Αληώλεο Κνληαληώλεο Γηάλλεο Δπζηξαηίνπ Βαζίιεο΢ηόσοιΝα αλαθαιύςνπκε ηη νξπθηέο πεγέο ελέξγεηαο ππήξραλ ζηελ Κσ θαη ζε ηηρξεζίκεπε ε Μηληέξα. 36
  38. 38. ΔΡΓΑ΢ΗΑΠοια είναι ηα οπςκηά καύζιμα Σα νξπθηά θαύζηκα είλαη θαύζηκα πξνεξρόκελα από θπζηθέο πεγέο όπσολεθξώλ ζακκέλσλ νξγαληζκώλ. ΢ηα νξπθηά θαύζηκα αλήθνπλ ην θάξβνπλν ηνπεηξέιαην θαη ην θπζηθό αέξην. Σα πιηθά ησλ νξπθηώλ θαπζίκσλ είλαη ειαθξά αέξηαόπσο ην κεζάλην ή ζθιεξά, ζηεξεά ζώκαηα όπσο ν αλζξαθίηεο. Σα νξπθηά θαύζηκα δελείλαη αλαλεώζηκεο πεγέο ελέξγεηαο γηαηί ρξεηάδνληαη εθαηνκκύξηα ρξόληα γηα λαζρεκαηηζηνύλ θαη έηζη εμαληινύληαη κε πνιύ ηαρύηεξν ξπζκό κε ηνλ ξπζκό ηνλ νπνίνζρεκαηίδνληαη. [1]Δξόπςξη οπςκηών καςζίμωνΤπάξρνπλ δύν ηξόπνη εμόξπμεο γαηαλζξάθσλ, αλάινγα κε ην βάζνο ζην νπνίναπαληάηαη ην θνίηαζκα: ● Δπηθαλεηαθή εμόξπμε: Γίλεηαη κε ηε βνήζεηα θιαζηθώλ εθζθαπηηθώλ κεραλεκάησλ είηε γηα λα απνκαθξπλζεί απιά ην επηθαλεηαθό ιεπηό ζηξώκα αζύλδεησλ πιηθώλ πνπ θαιύπηνπλ ην θνίηαζκα, είηε γηα ηελ απεπζείαο εθζθαθή ηνπ θνηηάζκαηνο. Δίλαη νηθνλνκηθόο ηξόπνο εμόξπμεο, αιιά κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί κόλν γηα επηθαλεηαθά θνηηάζκαηα. ● Αλζξαθσξπρεία: ΢ηηο πεξηπηώζεηο πνπ ην θνίηαζκα βξίζθεηαη ζε βάζνο, απαηηείηαη ε δηάλνημε ζηνώλ γηα ηελ εμόξπμε ησλ γαηαλζξάθσλ, πνπ ζρεκαηίδνπλ ην αλζξαθσξπρείν. Αξρηθά δηαλνίγεηαη έλα θαηαθόξπθν θξέαξ, από ην νπνίν μεθηλνύλ παξάιιειεο, νξηδόληηεο ζηνέο, από ηηο νπνίεο εμνξύζζνληαη νη γαηάλζξαθεο. Σα πεξηζζόηεξα επξσπατθά θνηηάζκαηα, ηδηαίηεξα ησλ ιηζαλζξάθσλ θαη ησλ αλζξαθηηώλ, είλαη ππόγεηα θαη απαηηνύλ ηελ θαηαζθεπή αλζξαθσξπρείσλ γηα ηελ εμόξπμή ηνπο. Ζ εξγαζία είλαη δαπαλεξή αιιά θαη επηθίλδπλε, ιόγσ δηαξξνήο αεξίσλ (αλαθιέμηκσλ ή δειεηεξησδώλ) ζηηο ζηνέο. ΢πρλή είλαη, επίζεο, ε πηώζε ησλ ηνηρσκάησλ ησλ ζηνώλ (παξά ην όηη θαηαζθεπάδνληαη θαηάιιεια ππνζηπιώκαηα), ιόγσ δηαβξώζεσλ. [2]΢ηα νξπρεία ππάξρνπλ κεγάια κεραλήκαηα, νη εθζθαθείο , ηα νπνία ζθάβνπλ θαηβγάδνπλ ην ρώκα. ΢ην ρώκα απηό ππάξρεη ν ιηγλίηεο αιιά ππάξρνπλ θαη πνιιάάρξεζηα πιηθά αλαθαηεκέλα (άγνλα ρώκαηα).Αθνύ γίλεη ν δηαρσξηζκόο από ηα πιηθά απηά, ν ιηγλίηεο ηνπνζεηείηαη ζηνποηαηληόδξνκνπο , ελώ κε ηνλ απνζέηε ηα άγνλα ρώκαηα ηνπνζεηνύληαη ζε εηδηθνύορώξνπο.Οη ηαηληόδξνκνη νδεγνύλ ηνλ θαζαξό ιηγλίηε ζην εξγνζηάζην παξαγσγήο ειεθηξηθνύξεύκαηνο . Δθεί θαίγεηαη θαη παξάγεηαη ην ειεθηξηθό ξεύκα. Οη ηαηληόδξνκνη επηζηξέθνπλ 37
  39. 39. πίζσ ζην νξπρείν θνξηώλνπλ ιηγλίηε θαη παίξλνπλ πάιη ην δξόκν γηα ην εξγνζηάζηνπαξαγσγήο. [3]Υπήζειρ οπςκηών καςζίμων ζηο παπελθόν Σα νξπθηά θαύζηκα είλαη πνιύ θαιή ελεξγεηαθή ύιε γηαηί κε ηελ θαύζε ηνποπαξάγνπλ κεγάιν πνζό ελέξγεηαο. Ζ ρξήζε ηνπο σο θαύζηκν μεθηλάεη από ηα πξώηκαρξόληα ηεο αλζξώπηλεο ηζηνξίαο. Ο άλζξαθαο ρξεζηκνπνηνύληαλ ζε θακίλνπο γηα ηνιηώζηκν ησλ κεηάιισλ. ΢ηελ αξραηόηεηα ρξεζηκνπνηνύληαλ επίζεο θαη πγξνί θαηθεξώδεηο πδξνγνλάλζξαθεο, θπξίσο γηα αδηαβξνρνπνίεζε θαη αξσκαηνπνηία Υξήζεησλ πδξνγνλαλζξάθσλ γηα θσηηζκό έγηλε ηνλ 19ν αηώλα, αληηθαζηζηώληαο δσηθά έιαηα.[8]Ζ θπξηόηεξε ρξήζε ησλ νξπθηώλ θαπζίκσλ είλαη σο θαύζηκα ζηηο κεραλέο εζσηεξηθήοθαύζεο νη νπνίεο αλαπηύρζεθαλ από ηα ηέιε ηνπ 19νπ αηώλα. Γη‟ απηή ηελ ρξήζερξεζηκνπνηνύληαη πγξνί πδξνγνλάλζξαθεο κέζνπ κνξηαθνύ βάξνπο.Μέρξη ηα κέζα ηνπ 18νπ αηώλα ε ελέξγεηα πνπ ρξεζηκνπνηνύληαλ ζε αλζξώπηλεοδξαζηεξηόηεηεο πξνεξρόηαλ από ηνλ αέξα ζηνπο αλεκόκπινπο ή ην λεξό ζηνποπδξόκπινπο θαη ηελ θαύζε ησλ μύισλ. Με ηελ εκθάληζε ησλ αηκνκεραλώλρξεζηκνπνηήζεθαλ σο θαύζηκα ν άλζξαθαο αξρηθά θαη ην πεηξέιαην ζηελ ζπλέρεηα θαηέθαλαλ δπλαηή ηελ βηνκεραληθή επαλάζηαζε. ΢ηελ ζπλέρεηα ε ρξήζε ησλ κεραλώλεζσηεξηθήο θαύζεο θαη ε αλάπηπμε ζεξκνειεθηξηθώλ εξγνζηαζίσλ παξαγσγήοειεθηξηθήο ελέξγεηαο έθαλαλ ηηο αλάγθεο γηα νξπθηά θαύζηκα κεγαιύηεξεο. Οη ρξήζεηοηνπ πεηξειαίνπ επεθηάζεθαλ ζηελ πεηξνρεκηθή βηνκεραλία κε ηα αλαξίζκεηα πξντόληαπαξάγσγα ηνπ πεηξειαίνπ. [4]΢ηοισεία για ηην εξόπςξη ηων οπςκηών καςζίμων ζηην ΔλλάδαΟπςσεία - Ποζόηηηα λιγνίηηΣα λιγνιηωπςσεία ηηρ ΓΔΖ ζηην Πηολεμαΐδα και ηη Μεγαλόπολη εμαζθαιίδνπλ ηνζεκαληηθόηεξν γηα ηελ ειιεληθή νηθνλνκία ελεξγεηαθό θαύζηκν, ην ιηγλίηε, ζηνλ νπνίνβαζίζηεθε ν εμειεθηξηζκόο ηεο ρώξαο καο από ηε ζηηγκή ηεο ίδξπζεο ηεο Δπηρείξεζεο.Ο λιγνίηηρ βπίζκεηαι ζε αθθονία ζηο ςπέδαθορ ηηρ Δλλάδαρ. Ζ ρώξα καο θαηέρεηηε δεύηεξε ζέζε ζε παξαγσγή ιηγλίηε ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε θαη ηελ έθηε ζέζεπαγθνζκίσο. Με βάζε ηα ζπλνιηθά απνζέκαηα θαη ηνλ πξνγξακκαηηδόκελν ξπζκόθαηαλάισζεο ζην κέιινλ, ππνινγίδεηαη όηη ζηελ Διιάδα νη ππάξρνπζεο πνζόηεηεοιηγλίηε επαξθνύλ γηα ηα επόκελα 45 ρξόληα. Μέρξη ζήκεξα έρνπλ εμνξπρηεί ζπλνιηθά1,3 δηζ. ηόλνη ιηγλίηε ελώ ηα εθκεηαιιεύζηκα απνζέκαηα αλέξρνληαη ζε 3,1 δηζ. ηόλνποπεξίπνπ. Σν 2006 εμνξύρηεθαλ ζπλνιηθά 62,5 εθ. ηόλνη. 38
  40. 40. ΢ήκεξα, νη 8 ιηγληηηθνί ζηαζκνί ηεο ΓΔΖ απνηεινύλ ην 42% ηεο εγθαηεζηεκέλεο ηζρύνοηεο θαη παξάγνπλ ην 56% πεξίπνπ ηεο θαζαξήο ειεθηξηθήο παξαγσγήο ηεο ΓΔΖ.Ζ ρξήζε ηνπ ιηγλίηε, γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, απνθέξεη ζηελ Διιάδαηεξάζηηα εμνηθνλόκεζε ζπλαιιάγκαηνο (πεξίπνπ 1 δηζ. δνιάξηα εηεζίσο). Ο ιηγλίηεοείλαη θαύζηκν ζηξαηεγηθήο ζεκαζίαο γηα ηε ΓΔΖ, γηαηί έρεη ρακειό θόζηνο εμόξπμεο,ζηαζεξή θαη άκεζα ειέγμηκε ηηκή θαη παξέρεη ζηαζεξόηεηα θαη αζθάιεηα ζηνλαλεθνδηαζκό θαπζίκνπ. ΢πγρξόλσο, πξνζθέξεη ρηιηάδεο ζέζεηο εξγαζίαο ζηελ ειιεληθήπεξηθέξεηα, ηδηαίηεξα ζε πεξηνρέο πνπ εκθαλίδνπλ κεγάια πνζνζηά αλεξγίαο. Ο ιηγλίηεοέρεη ζπληειέζεη ηα κέγηζηα ζηελ αύμεζε ηνπ εζληθνύ πξντόληνο. [ 5]ΠαπαγωγήΟη 34 κεγάινη ζεξκηθνί θαη πδξνειεθηξηθνί ζηαζκνί θαη ηα 3 αηνιηθά πάξθα ηνπδηαζπλδεδεκέλνπ ζπζηήκαηνο ηεο επεηξσηηθήο ρώξαο θαζώο θαη νη 61 απηόλνκνηζηαζκνί Κξήηεο, Ρόδνπ θαη ινηπώλ λεζηώλ καο (39 ζεξκηθνί, 2 πδξνειεθηξηθνί, 15αηνιηθά πάξθα θαη 5 θσηνβνιηατθνί ζηαζκνί) ζπληζηνύλ ην βηνκεραληθό θνινζζό ηεοΓΔΖ πνπ απνηειεί ηελ ελεξγεηαθή βάζε θάζε νηθνλνκηθήο δξαζηεξηόηεηαο ζηε ρώξακαο.Σα ηειεπηαία ρξόληα ε Δπηρείξεζε, πέξαλ ηεο δεκηνπξγίαο λέσλ ζεξκηθώλ (ιηγληηηθώλ,πεηξειατθώλ, θπζηθνύ αεξίνπ) θαη πδξνειεθηξηθώλ ζηαζκώλ, ζηξέθεηαη θαη πξνο ηελαμηνπνίεζε ησλ ελαιιαθηηθώλ κνξθώλ ελέξγεηαο (άλεκνο, ήιηνο, γεσζεξκία).Ζ ζπλνιηθή εγθαηεζηεκέλε ηζρύο ησλ 98 ζπλνιηθά ζηαζκώλ ηεο ΓΔΖ αλέξρεηαη ζήκεξαζηα 12.760 MW.Ζ θαζαξή παξαγσγή ην 2007 έθηαζε ηηο 53,09 ΣWh. [6] 39
  41. 41. Φωηογπαθίερ Αλαιπηηθόο Υάξηεο ΢ηαζκώλ (θση.: http://www.dei.gr/Default.aspx?id=146&nt=123&lang=1) 40
  42. 42. Απνζέκαηα θαη πνζόηεηα ιηγλίηε πνπ έρεη θαηαλαισζεί(θση.: http://www.dei.gr/images/oryxeia-map-large.gif) 41
  43. 43. (θση.: http://www.dei.gr/Default.aspx?id=902&nt=103&lang=1)(θση.:http://www.dei.gr/Default.aspx?id=902&nt=103&lang=1) 42
  44. 44. (θση.:http://www.dei.gr/Default.aspx?id=902&nt=103&lang=1)Ατμοηλεκτρικός σταθμός (θση.: http://www.dei.gr/Default.aspx?id=921&nt=103&lang=1) 43
  45. 45. Λεξικό● Αιολικό πάπκο είλαη κεγάιε πεξηνρή κε εγθαηεζηεκέλεο πνιιέο αλεκνγελλήηξηεο πνπ παξάγνπλ ξεύκα πεξηζηξεθόκελεο από ηελ ελέξγεηα ηνπ αλέκνπ● Ανθπακωπςσείο νλνκάδεηαη ην νξπρείν από ην νπνίν εμάγεηαη ν νξπθηόο άλζξαθαο όπσο ν γαηάλζξαθαο, ν ιηζάλζξαθαο, ν ιηγλίηεο, ε ηύξθε.● Ο γαιάνθπακαρ ή κάπβοςνο (αγγι. coal) είλαη θαηεγνξία ζηεξεώλ θαπζίκσλ ηα νπνία πξνέξρνληαη από εμόξπμε ζε αληηδηαζηνιή κε ηα θνηλά θάξβνπλα ή μπινθάξβνπλα.● Τδποηλεκηπικά επγοζηάζια νλνκάδνληαη νη εγθαηαζηάζεηο παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηελ εθκεηάιιεπζε ηεο δπλακηθήο ελέξγεηαο ηνπ λεξνύ ρσξίο λα θαηαλαιώλνπλ θπζηθνύο πόξνπο. ΢ε νπνηαδήπνηε κνξθή ηνπ Άλζξαθα κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί ζαλ θαύζηκε ύιε (π.ρ. Ξπινθάξβνπλν. Γαηάλζξαθα Αλζξαθίηε. Ληζάλζξαθα. Ληγλίηε.)● Καύζιμα ιέγνληαη νη νπζίεο πνπ ελώλνληαη κε ην νμπγόλν παξάγνληαο ζεξκόηεηα (ή όπσο ιέγεηαη ζπλήζσο πην επηζηεκνληθά θαίγνληαη κε εμώζεξκε αληίδξαζε). Σα θαύζηκα ρξεζηκνπνηνύληαη ζε κηα πιεζώξα ηερληθώλ εθαξκνγώλ γηα ηελ παξαγσγή ελέξγεηαο, πην εηδηθά ζεξκηθήο ελέξγεηαο (ζεξκόηεηαο).● κοίηαζμα εθκεηαιιεύζηκν ζηξώκα νξπθηώλ, ζην ππέδαθνο ή θνληά ζηελ επηθάλεηα ηεο Γεο● Ο λιγνίηηρ, θαινύκελνο θαη θαιάνθπακαρ, είλαη νξγαληθήο πξνειεύζεσο πέηξσκα, ηνπ νπνίνπ ην θύξην ζηνηρείν είλαη ν άλζξαθαο. Πεξηέρεη, επίζεο, πδξνγόλν, νμπγόλν θαη άδσην. Δίλαη πέηξσκα ρσξίο ζρεκαηηζκέλνπο θξπζηάιινπο, δει. άκνξθν.● Λιγνιηωπςσείο νλνκάδεηαη ην πεδίν από όπνπ εμνξύζζεηαη ν ιηγλίηεο.● Ο λιθάνθπακαρ είλαη ηδεκαηνγελέο πέηξσκα καύξνπ ρξώκαηνο ζθιεξήο πθήο.● Σα οπςκηά καύζιμα είλαη θαύζηκα πξνεξρόκελα από θπζηθέο πεγέο όπσο αλαεξόβηα απνζύλζεζε λεθξώλ ζακκέλσλ νξγαληζκώλ. ΢ηα νξπθηά θαύζηκα αλήθνπλ ην θάξβνπλν, ην πεηξέιαην θαη ην θπζηθό αέξην.● οπςσείο νλνκάδεηαη ν ηόπνο επηθαλεηαθόο ή εζσηεξηθόο ζηε Γε από ηνλ νπνίν εμάγνληαη ρξήζηκα νξπθηά.● Πεηπέλαιο (καύξνο ρξπζόο ή ηζάη ηνπ Σέμαο) είλαη παρύξξεπζην, καύξν ή βαζύ θαθεηί ή πξαζηλσπό πγξό πέηξσκα, πνπ απνηειεί θαη ηε ζπνπδαηόηεξε ζήκεξα θπζηθή πεγή ελέξγεηαο.● πεηποσημικά ηα ρεκηθά παξάγσγα ηνπ πεηξειαίνπ (πιαζηηθά, ζπλζεηηθό θανπηζνύθ θ.α.)● ςδπογονάνθπακαρ νλνκάδνληαη νη νξγαληθέο ελώζεηο, πνπ πεξηέρνπλ κόλν πδξνγόλν (H) θαη άλζξαθα (C).● ςδποηλεκηπικά επγοζηάζια νλνκάδνληαη νη εγθαηαζηάζεηο παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο κε ηελ εθκεηάιιεπζε ηεο δπλακηθήο ελέξγεηαο ηνπ λεξνύ (π.ρ. ελόο πνηακνύ, κηαο ιίκλεο θηι.).● θςζικό αέπιο Σν Φπζηθό Αέξην είλαη έλα αέξην κείγκα πδξνγνλαλζξάθσλ.● θωηοβοληαϊκά ραξαθηεξίδνληαη νη βηνκεραληθέο δηαηάμεηο κεηαηξνπήο ηεο ειηαθήο ελέξγεηαο ζε ειεθηξηθή. 44
  46. 46. ΢ςμπεπάζμαηαΕμημερωθήκαμε και πληροφορηθήκαμε για:1) Σημ υοηριμόςηςα ςωμ ξοσκςώμ κασρίμωμ ρςξ παοελθόμ αλλά και ρςιπ μέοεπ μαπ.2) Τημ ενόοσνη ςξσπ με δύξ βαρικόπ ςοόπξσπ (επιταμειακή, αμθοακωοσυεία). Με τημ συμεργασία διδαχθήκαμε:1) Τημ υοήρη ποξγοαμμάςωμ μέρω διαδικςύξσ για ςημ εογαρία.2) Τημ ξμαδική ρσμεογαρία για έμα καλύςεοξ απξςέλερμα. 45
  47. 47. ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ - ΠΖΓΔ΢[1]http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CF%81%CF%85%CE%BA%CF%84%CE%AC_%CE%BA%CE%B1%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%B1#[2]http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B1%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%B8%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CF%82_(%CE%BA%CE%B1%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%BF)[3] http://www.dei.gr/Default.aspx?id=3355&nt=18&lang=1[4]http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CF%81%CF%85%CE%BA%CF%84%CE%AC_%CE%BA%CE%B1%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%B1#[5]http://www.dei.gr/Default.aspx?id=890&nt=19&lang=1[6]http://www.dei.gr/Default.aspx?id=148&nt=19&lang=1 46

×