“Wording van Flevoland”Verleden, heden en toekomst van de IJsselmeerpolders     Ir. J.J.A. Heijligers Maandag 31 januari 2...
Inhoud lezing1.   Korte introductie spreker2.   De geschiedenis van de IJsselmeerpolders     - Landschap     - Planologie ...
Korte introductie spreker    Avans Hogeschool te Tilburg    Weg- en waterbouwkunde afstudeerrichting    Stedenbouwkunde (1...
Korte introductie spreker    Coördinator, docent, ontwikkelaar    Windesheim Zwolle (2005) Windesheim Flevoland (2010)    ...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Het onderzoekslaboratorium Flevoland    Terugblikken vanuit het heden naar het ve...
Grondgebruik Zuidelijk Flevoland (%)Verkeer          4Bebouwd          10Recreatie        6Landbouw         56Bos & natuur...
Het landschap van de IJsselmeerpolders                  Zef Hemel (NAI) “Het landschap                  van de IJsselmeerp...
Het landschap van de IJsselmeerpolders                  Afsluiting en inpoldering                  van voormalige Zuiderze...
Inpoldering vanDe IJsselmeerpolders
14 juni 1918 werd de wet tot afsluiting en gedeeltelijkedrooglegging van de Zuiderzee aangenomen.
9 september 1942 valt de Noordoost polder droog.                                   polder Noordoost polder                ...
29 juni 1957 valt de polder Oostelijk Flevoland droog.                               polder Oostelijk Flevoland           ...
29 mei 1968 valt de polder Zuidelijk Flevoland droog.          polder Zuidelijk Flevoland          oppervlakte    43.000 h...
Inpoldering van de Markerwaard in 2007 definitief van de baan            polder Markerwaard            oppervlakte  41.000...
4 september 1975 wordt de dijk tussen Enkhuizen – Lelystadgesloten en daarmee worden De Zuiderzeewerken voltooid.
Zeebodem van voormalige Zuiderzee ligt aan de oppervlakte                                    Groen/geel = hoge afdeling   ...
Een doorkijk naar 2050 laat de verwachte bodemdaling zien inde IJsselmeerpolders; het is een ‘eindig’ (inklinkings)proces....
Inrichting van deNoordoost polder
Noordoost polderDe polder wordt indrieën gedeeld doorde belangrijkstevaarten en wegen
Noordoost polderDe standaardkavel inde Noordoost polder is24 hectare(300 x 800 meter).PS:Wieringermeer (1930)is de kavel 2...
Noordoost polderStramien van eenhoofdplaats in hetmidden met eenkrans van 10 dorpen(+ Urk) er omheen.
Noordoost polderGrondgebruik        %Verkeer        2Bebouwd        3Recreatie      3Landbouw       87Bos & natuur   5Inwo...
Inrichting vanOostelijk Flevoland
Oostelijk FlevolandGrotere landbouwbedrijvenen de auto zorgde ervoor dater 1 groot dorp met 2 kleineredorpen in de buurt g...
Oostelijk FlevolandHet landschapsplan stondter discussie omdat bosop rijke kleigrond zondewas. Het bebossingsplanheeft str...
Oostelijk FlevolandSchaalvergroting inde landbouw maaktede standaardkavel inOostelijk Flevoland30 hectare(300x1000 meter).
Oostelijk FlevolandGrondgebruik        %Verkeer        2Bebouwd        5Recreatie      3Landbouw       70Bos & natuur   20...
Inrichting vanZuidelijk Flevoland
Zuidelijk FlevolandNa de sluiting van de dijkvan Zuidelijk Flevoland konde Knardijk tussen Oostelijken Zuidelijk Flevoland...
Zuidelijk FlevolandAlmere een stad dat bestaatbij de gratie van de overloop,geurbaniseerd gebied groeideuit tot tot planne...
Zuidelijk FlevolandNa het droogmalen bleef eenplassen- en moerassengebiedachter, de ruimte was nog nietnodig en er ontwikk...
Zuidelijk FlevolandDe standaardkavel inZuidelijk Flevoland is60 hectare(500 x 1200 meter).
Zuidelijk FlevolandGrondgebruik        %Verkeer        4Bebouwd        10Recreatie      6Landbouw       56Bos & natuur   2...
Planning kernen inDe IJsselmeerpolders
De Planologie van de IJsselmeerpoldersNota Westen des lands Wederopbouw van NL                Spreidingsbeleid1958        ...
De Planologie van de IJsselmeerpolders                  Central Place theory (1933)                  De theorie van de Dui...
Hoofdkern C (Lelystad) met de verzorgingskernen B (Dronten,Emmeloord) en de woonkernen A (nabij cirkel om B kernen).
Verzorgingskern B (Emmeloord) in de Noordoost polder metkrans van woonkernen A (ontstaan ten tijde van 1e Nota R.O.)
Verzorgingskern B (Emmeloord) in de Noordoost polder metkrans van 10 nieuwe dorpen (exclusief bestaande dorp Urk)
Hoofdkern C (Lelystad) in Oostelijk Flevoland met verzorgingkern B (Dronten) en groot aantal geplande woonkernen A (10)
Hoofdkern C (Lelystad) in Oostelijk Flevoland met verzorgingkern B (Dronten) en vermindering van aantal woonkernen A (4)
Hoofd & Overloopkern C (Lelystad) in Oostelijk Flevoland metverzorgingskern B (Dronten) op basis van 2de Nota R.O.(1966)
Groeikern & verzorgingskern B (Almere) in Zuidelijk Flevolandmet woonkern A (Zeewolde) op basis van 3de Nota R.O. (1973)
Noordoost polder uitgevoerd volgens planning. Hoofdkern C(Lelystad) in Oostelijk Flevoland is door realiteit achterhaald!
Rutten                          Creil        Bant                                         Luttelgeest                     ...
Provincie Flevoland                            IJsselmeer               Markermeer                                    Teke...
1. Wieringermeer                        2. Noordoost polder                              3. Dorp Nagele                   ...
De stedenbouw vanDe IJsselmeerpolders
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersStedenbouw theorie         Praktijk toepassing in de IJsselmeerpolders(20e eeuw)    ...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersEbenezer Howard                       Raymond Unwin(1850 – 1928)                    ...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersSysteem van 3 magneten (diagram1):1. Stadsmagneet2. Plattelandmagneet3. Tuinstadmagn...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders                  Satellietstad & planmatige groepering van                  steden ...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersIdeale bevolkingsomvang tuinstad (32.000) & onderverdeling naar wijken (5.000)
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders“Garden Cities of to-morrow” met grondslagen v/d tuinstad:     Zelfbesturende tuinst...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders                  Belangrijkste stadsstichtingen                  rondom London (“ne...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders                  Raymond Unwin met                  een gereedschapskist van ontwer...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders“Town Planning in practice” (1909) Raymond Unwin:     Bewondering voor de “Arts & Cr...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersEen tuinstad verkaveling met gebogen straten, besloten pleinen en cul-du-sacs
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersGrandpré Molière (1883 – 1972) en “De Delftse School”      Traditionalistische strom...
Wieringermeeren Noordoost polder
1. Wieringermeer                   2. Noordoost polder
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDorpen in de WieringermeerM.J. Granpré Molière zorgde voorde stroomlijning van een a...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDorpen in Noordoost polderBijna alle dorpen in de Noordoostpolder(behalve Nagele) zi...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders
Oprichting internationale beweging voor “het nieuwe bouwen”CIAM = Congrès Internationaux d’Architecture Moderne (1928)
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersOprichting van de Moderne Beweging (1928 – 1956):     Eerste CIAM Congres, La Sarraz...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersUitgangspunten van de Moderne Beweging (1928 – 1956):1.   Moderne stad behoeft een n...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersOverzicht CIAM congressen en thema’s (1928 – 1956):   CIAM l (La Sarraz, 1928): Opri...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersOverzicht CIAM congressen en thema’s (1928 – 1956):  CIAM V (Parijs, 1937):       Wo...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDrie ontwikkelingsfasen en tien congressen:      1928 – 1933: CIAM congressen l t/m ...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDrie ontwikkelingsfasen met plannen:      Eerste ontwikkelingsfase: “sociale woningb...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersCharter van Athene – Grondslagen van de functionele stad(95 thesen gerangschikt in 3...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd l. Algemene Uitgangspunten – De Stad en haar regio:      De stad is een onderdeel...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd ll A. Wonen – huidige toestand en toekomstige eisen:      In historische wijken z...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd. ll B. Recreatie – huidige toestand en toekomstige eisen:      Groen- en open ter...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd ll D. Verkeer – huidige toestand en toekomstige eisen:      Ons huidige wegenpatr...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd lll. Conclusies – Voornaamste grondslagen stedenbouw:     De juiste keuze van lig...
Noordoost polderen het dorp Nagele
3. Dorp Nagele4. Lelystad(Zuiderzeewijk & Atolwijk)
IJsselmeer             Dorp Nagele
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders9 traditionele Oudhollandse dorpen (GP Molière) en 1 modern dorp (Van Eyck)
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders              Modern dorp opgebouwd volgens CIAM principes:              Functiesche...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersWerkgroep: Van Eyck, Merkelbach, Van Ginkel, Van Gool, Bakema, Rietveld …
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersPlan Nagele = “Dorp als nieuw stedelijk ideaal” (1956)      Dorp als voorbode op het...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersEerste ontwerp voor Nagele (1949) en het tweede – definitieve – ontwerp (1954)
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDOELSTELLINGEN        KENMERKEN NAGELE NOORDOOSTPOLDER1. Stad en omgeving   BOSGORDE...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersNagele dorp met de bosgordel en een groen middengebied in Nagele centrum
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersNagele woonstraat (links) en katholieke kerk (rechts) in de jaren ’60 (‘toen’)
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersWoonstraten met moderne woningen, museum en de katholieke kerk anno 2010
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAutovrije winkelpromenade naar analogie van de Lijnbaan Rotterdam (Bakema)          ...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersKengetallen Emmerhout (1975)Ligging:        Zuid oosten van EmmenType project:   Woo...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersNiek de Boer: Verkaveling- en sfeerschetsen van de “nieuwe hofjesstedenbouw”
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDe Hofjesstedenbouw en het woonerf “a dutch invention”:1.   Kleinschaligheid en de m...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersPrincipes van het woonerf:      Verkeerskundig principe      (scheiding auto en L.V....
Zuidelijk Flevolanden de stad Almere
5. Almere / Haven
IJsselmeer5. Almere / Haven
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersHet venster op de polder (1975) met structuurplan Almere (Teun Koolhaas,1977)
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersStadsmodellen Almere met ligging van winkelcentra en bundeling infrastructuur
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersPolynucleaire opzet Almere  Demografische prognoses  (100.000 – 250.000 inw.)  Meerk...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAlmere Haven (1975) als eerste woonkern met de ‘bloemkolenwijk’ Marken
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersEigenschappen stedenbouw:  Laag- en middelhoogbouw  in ‘t groen (eengezinswoning)  ‘...
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDe verkavelingopzet, ontsluitingsstructuur en het groen in Woonerf “de Marken”
De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersTypering van woonbuurt De Marken en de kern Almere–Haven in het algemeen
De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Het onderzoekslaboratorium Flevoland    Terugblikken vanuit het heden naar het ve...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Onderwijs    Zestien voltijd opleidingen (“vestiging De Landdorst in Almere”)    ...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland                         Onderwijs                         (“opleidingen”)           ...
Kennisinstelling Windesheim FlevolandLeslocatie “De Landdrost” in Almere
Kennisinstelling Windesheim Flevoland                                        Reisafstand en reistijd:                     ...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Vier clusters    Cluster Zorg en welzijn    Cluster Onderwijs    Cluster Economie...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Clusters Onderwijs, Zorg en Welzijn    Lerarenopleiding Basisonderwijs PABO (volt...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Cluster Economie    Small Business & Retail Management (voltijd én deeltijd)    B...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Cluster Techniek & ICT    Informatica (Information Engineering)    Engineering, d...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Opleidingen Water & Ruimte    Bouwkunde (voltijd én duaal)   (start: 2011)    Ver...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Opleidingen Water & Ruimte    1. Opleiding bouwkunde (2011)           Opleiding D...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Opleidingen Water & Ruimte     Verkeer   Bouw     Kunde     Kunde         Klimaat...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland                           V                           E   W        Opleiden       B ...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland                               V                               E             W       ...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Comakerships (“project”) centraal!    Perspectieven (“analogie Triple P”)    1- S...
Kennisinstelling Windesheim Flevoland    Illustratie voorbeelden “comakers” (zonder plaatjes!)    Drijvende woningen in IJ...
LezingNieuwland_jan2011_Marco Heijligers
LezingNieuwland_jan2011_Marco Heijligers
LezingNieuwland_jan2011_Marco Heijligers
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

LezingNieuwland_jan2011_Marco Heijligers

1,488 views

Published on

Published in: Education
  • Het woord toekomst in de ondertitel van deze lezing ¨Verleden, heden en toekomst van de IJsselmeerpolders¨ triggerde mij om deze lezing te bezoeken. Teleurstellend was, dat het bij het deel toekomst, vooral om de toekomst van de Hogeschool Windesheim in onze provincie ging.
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

LezingNieuwland_jan2011_Marco Heijligers

  1. 1. “Wording van Flevoland”Verleden, heden en toekomst van de IJsselmeerpolders Ir. J.J.A. Heijligers Maandag 31 januari 2011 Het Nieuw Land Erfgoed centrum te Lelystad
  2. 2. Inhoud lezing1. Korte introductie spreker2. De geschiedenis van de IJsselmeerpolders - Landschap - Planologie - Stedenbouw (Architectuur)4. Kennisinstelling Windesheim Flevoland5. De toekomst van de IJsselmeerpolders6. Vragen en discussie
  3. 3. Korte introductie spreker Avans Hogeschool te Tilburg Weg- en waterbouwkunde afstudeerrichting Stedenbouwkunde (1990 – 1994) Technische Universiteit te Delft Faculteit Bouwkunde afstudeerrichting Landschapsontwerp (1994 – 1997) Delfts Interfacultair Onderzoek Centrum Onderzoeksprogramma “De Ecologische Stad” Duurzame Ontwikkeling (1997 – 2002)
  4. 4. Korte introductie spreker Coördinator, docent, ontwikkelaar Windesheim Zwolle (2005) Windesheim Flevoland (2010) Bachelor en master “Stedenbouw & Gebiedsontwikkeling” Adviseur stedenbouw & landschap Groene locatieontwikkeling (1 á 10 ha, 20 á 50 woningen) Sociale en ecologische duurzaamheid (proces én inhoud) Diverse (gast)docentschappen TU Delft, Hogescholen Windesheim en Van Hall Larenstein Academie van Bouwkunst in Amsterdam (periode: 1997 – 2006)
  5. 5. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Het onderzoekslaboratorium Flevoland Terugblikken vanuit het heden naar het verleden. Flevoland als staalkaart van New Town beweging met “landschap, planologie, stedenbouw en architectuur”. Vooruitkijken vanuit het heden naar de toekomst. Een “duurzame gebiedsontwikkeling” van Flevoland door de toekomstige generatie beroepsprofessionals. Duurzaam toekomstperspectief Flevoland
  6. 6. Grondgebruik Zuidelijk Flevoland (%)Verkeer 4Bebouwd 10Recreatie 6Landbouw 56Bos & natuur 24Inwoners 2005: 196.676Inwoners 2040: 338.458 Bron: Afstudeerlab TU Delft, Floris Korteweg (2005)
  7. 7. Het landschap van de IJsselmeerpolders Zef Hemel (NAI) “Het landschap van de IJsselmeerpolders” De planning, inrichting en vormgeving van de IJsselmeerpolders vormt een hoogtepunt in de geschiedenis van de Nederlandse R.O. Wat begon als zuiver waterstaat technisch project groeide uit tot een veelzijdige onderneming vanuit stedenbouwkundig perspectief met richtlijnen voor wonen, werken, ontspanning en verkeer.
  8. 8. Het landschap van de IJsselmeerpolders Afsluiting en inpoldering van voormalige Zuiderzee: Wieringermeer (1930) ‘Proefpolder’ De afsluitdijk (1932) Noordoost polder (1942) Oostelijk Flevoland (1957) Zuidelijk Flevoland (1968)
  9. 9. Inpoldering vanDe IJsselmeerpolders
  10. 10. 14 juni 1918 werd de wet tot afsluiting en gedeeltelijkedrooglegging van de Zuiderzee aangenomen.
  11. 11. 9 september 1942 valt de Noordoost polder droog. polder Noordoost polder oppervlakte 48.000 hectare dijkbouw 1936 –1940 ontwikkeling 1942 –1962
  12. 12. 29 juni 1957 valt de polder Oostelijk Flevoland droog. polder Oostelijk Flevoland oppervlakte 54.000 hectare dijkbouw 1950 –1956 ontwikkeling 1957 –1976
  13. 13. 29 mei 1968 valt de polder Zuidelijk Flevoland droog. polder Zuidelijk Flevoland oppervlakte 43.000 hectare dijkbouw 1959 – 1967 ontwikkeling 1968 – 1996
  14. 14. Inpoldering van de Markerwaard in 2007 definitief van de baan polder Markerwaard oppervlakte 41.000 hectare dijkbouw 1941 – 1956 ontwikkeling 1963 – 1975
  15. 15. 4 september 1975 wordt de dijk tussen Enkhuizen – Lelystadgesloten en daarmee worden De Zuiderzeewerken voltooid.
  16. 16. Zeebodem van voormalige Zuiderzee ligt aan de oppervlakte Groen/geel = hoge afdeling – hoge vaart
  17. 17. Een doorkijk naar 2050 laat de verwachte bodemdaling zien inde IJsselmeerpolders; het is een ‘eindig’ (inklinkings)proces.In Zuidelijk Flevoland isde daling het grootst:gemiddeld 30 – 60 cmen plaatselijk > 60 cm
  18. 18. Inrichting van deNoordoost polder
  19. 19. Noordoost polderDe polder wordt indrieën gedeeld doorde belangrijkstevaarten en wegen
  20. 20. Noordoost polderDe standaardkavel inde Noordoost polder is24 hectare(300 x 800 meter).PS:Wieringermeer (1930)is de kavel 20 hectare
  21. 21. Noordoost polderStramien van eenhoofdplaats in hetmidden met eenkrans van 10 dorpen(+ Urk) er omheen.
  22. 22. Noordoost polderGrondgebruik %Verkeer 2Bebouwd 3Recreatie 3Landbouw 87Bos & natuur 5Inwoners 2005: 62.581Inwoners 2040: 70.927
  23. 23. Inrichting vanOostelijk Flevoland
  24. 24. Oostelijk FlevolandGrotere landbouwbedrijvenen de auto zorgde ervoor dater 1 groot dorp met 2 kleineredorpen in de buurt geplandwerden.De hoofdstad wordt in dezepolder gepland omdat de stadna drooglegging van de 4polders het meest centraalzou komen te liggen. Het verkeersnetwerk en waternetwerk zijn in nauw verband met de toekomstige Zuidelijke polder ontwikkeld.
  25. 25. Oostelijk FlevolandHet landschapsplan stondter discussie omdat bosop rijke kleigrond zondewas. Het bebossingsplanheeft structuur moetenbieden een de polder enheeft de polder eenlandschap gegeven.
  26. 26. Oostelijk FlevolandSchaalvergroting inde landbouw maaktede standaardkavel inOostelijk Flevoland30 hectare(300x1000 meter).
  27. 27. Oostelijk FlevolandGrondgebruik %Verkeer 2Bebouwd 5Recreatie 3Landbouw 70Bos & natuur 20Inwoners 2005: 108.514Inwoners 2040: 123.151
  28. 28. Inrichting vanZuidelijk Flevoland
  29. 29. Zuidelijk FlevolandNa de sluiting van de dijkvan Zuidelijk Flevoland konde Knardijk tussen Oostelijken Zuidelijk Flevolandworden doorgegraven enkwamen de Hoge en LageVaart aan weerszijden vande Knardijk met elkaar inverbinding te staan.
  30. 30. Zuidelijk FlevolandAlmere een stad dat bestaatbij de gratie van de overloop,geurbaniseerd gebied groeideuit tot tot plannen voor eenstad die zich wil vestigen bijde grootste vijf steden in NL. Zeewolde gelegd aan de rand ipv in het midden zoals in O.F. en N.O.P.om een aantrekkelijk krachtig dorp te maken dat op eigen benen kan staan.
  31. 31. Zuidelijk FlevolandNa het droogmalen bleef eenplassen- en moerassengebiedachter, de ruimte was nog nietnodig en er ontwikkelde zichtoevallig een waardevollenatuurgebied, deoostvaardersplassen. Holsterwold refereerd aan het oerbos wat hier ooit heeft gestaan. Het is het grootste bos op de rijke kleigrond
  32. 32. Zuidelijk FlevolandDe standaardkavel inZuidelijk Flevoland is60 hectare(500 x 1200 meter).
  33. 33. Zuidelijk FlevolandGrondgebruik %Verkeer 4Bebouwd 10Recreatie 6Landbouw 56Bos & natuur 24Inwoners 2005: 196.676Inwoners 2040: 338.458
  34. 34. Planning kernen inDe IJsselmeerpolders
  35. 35. De Planologie van de IJsselmeerpoldersNota Westen des lands Wederopbouw van NL Spreidingsbeleid1958 “Marshall Plan voor EU/NL”1ste Nota R.O. Wederopbouw van NL Spreidingsbeleid1960 “De schouders eronder”2de Nota R.O. Positivisme & welvaart Overloopbeleid1966 “The Sky is the limit” (Lelystad)3de Nota R.O. Milieucrisis & Inspraak Groeikernenbeleid1973 – 1983 “Grenzen aan de groei” (Almere)4e Nota RO(extra) Internationale positie Compacte stad beleid1988 – 1992 ‘Meer markt minder overheid’ (IJburg Amsterdam)5e Nota RO(ruimte) Strategische projecten Stedelijke netwerken2001 – heden “Ruimte particulier initiatief” (Metropool Regio A’dam)
  36. 36. De Planologie van de IJsselmeerpolders Central Place theory (1933) De theorie van de Duitse geograaf Walter Christaller wordt door Ch. A.P. Takes voor de Directie van de Wieringmeer verwerkt in een proefschrift over bevolkingscentra (1948). Hij kwam met een hiërarchisch model van woonplaatsen, waarbij hij A-, B- en C-kernen onderscheidde. A-kernen hadden een lokaal- verzorgend karakter en zouden niet meer dan 2.000 inwoners tellen. B-kernen waren gewestelijke verzorgingscentra voor niet- dagelijkse bezigheden; het inwonertal zou tussen 5.000 en 15.000 moeten liggen. De C-kern (het latere Lelystad) had de functie van hoofdplaats van het IJsselmeergebied.
  37. 37. Hoofdkern C (Lelystad) met de verzorgingskernen B (Dronten,Emmeloord) en de woonkernen A (nabij cirkel om B kernen).
  38. 38. Verzorgingskern B (Emmeloord) in de Noordoost polder metkrans van woonkernen A (ontstaan ten tijde van 1e Nota R.O.)
  39. 39. Verzorgingskern B (Emmeloord) in de Noordoost polder metkrans van 10 nieuwe dorpen (exclusief bestaande dorp Urk)
  40. 40. Hoofdkern C (Lelystad) in Oostelijk Flevoland met verzorgingkern B (Dronten) en groot aantal geplande woonkernen A (10)
  41. 41. Hoofdkern C (Lelystad) in Oostelijk Flevoland met verzorgingkern B (Dronten) en vermindering van aantal woonkernen A (4)
  42. 42. Hoofd & Overloopkern C (Lelystad) in Oostelijk Flevoland metverzorgingskern B (Dronten) op basis van 2de Nota R.O.(1966)
  43. 43. Groeikern & verzorgingskern B (Almere) in Zuidelijk Flevolandmet woonkern A (Zeewolde) op basis van 3de Nota R.O. (1973)
  44. 44. Noordoost polder uitgevoerd volgens planning. Hoofdkern C(Lelystad) in Oostelijk Flevoland is door realiteit achterhaald!
  45. 45. Rutten Creil Bant Luttelgeest Espel EMMELOORD Marknesse Tollebeek Urk Kraggenburg Nagele Ens Swifterbant LELYSTAD DRONTEN Almere BiddinghuizenALMERE BuitenStad Zeewolde Almere Haven
  46. 46. Provincie Flevoland IJsselmeer Markermeer Tekeningen: F. Korteweg, TUD 2005
  47. 47. 1. Wieringermeer 2. Noordoost polder 3. Dorp Nagele 4. Lelystad 5. Almere
  48. 48. De stedenbouw vanDe IJsselmeerpolders
  49. 49. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersStedenbouw theorie Praktijk toepassing in de IJsselmeerpolders(20e eeuw) (voorbeelden)1. Garden city & new Tuinstad stedenbouw (Grand Pre Molière):town movement (“UK”) - Dorpen in de Wieringerrandmeer - Dorpen in de Noordoostpolder2. CIAM en de Moderne Stempelstedenbouw (Cornelis Van Eesteren):beweging (“Europees”) - Dorp Nagele (icoon van de CIAM beweging) - Zuiderzeewijk en Atolwijk in Lelystad3. Het woonerf en de Hofjesstedenbouw (Niek de Boer & Andre de Jong):‘bloemkoolwijken’ (“NL”) - Almere (Haven) - Boswijk in Lelystad
  50. 50. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersEbenezer Howard Raymond Unwin(1850 – 1928) (1863 – 1940) Garden City Movement (1899) als basis voor De New Town Movement (vanaf 2e W.O.)
  51. 51. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersSysteem van 3 magneten (diagram1):1. Stadsmagneet2. Plattelandmagneet3. TuinstadmagneetVolgens Howard verenigt de tuinstad het beste van twee werelden: “Stad en Platteland”
  52. 52. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders Satellietstad & planmatige groepering van steden (250.000) met centraal bestuur
  53. 53. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersIdeale bevolkingsomvang tuinstad (32.000) & onderverdeling naar wijken (5.000)
  54. 54. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders“Garden Cities of to-morrow” met grondslagen v/d tuinstad: Zelfbesturende tuinsteden als krans rond een centrum stad Zelfvoorzienend met landbouwgebied als voedselvoorziening Industriegebieden liggen in de buitenste ring van de tuinstad Harmonische verdeling bevolking over alle sociale klassen Bevolkingsomvang van de tuinstad is ca. 32.000 inwoners Overzichtelijke wijken en buurten van ca. 5.000 inwoners Gemeenschappelijke parken en plantsoenen vs. privétuinen Grondgebonden (gezin)woningen in relatief lage dichtheden
  55. 55. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders Belangrijkste stadsstichtingen rondom London (“new towns”): “Letchworth” (1904); eerste tuinstad (experiment) gebouwd volgens het tuinstadmodel van Ebenezer Howard “Welwyn Garden City” (1919); tweede tuinstad waarin de theorieën van Howard gecombineerd zijn met die van Unwin “Milton Keynes” (1967); grootste new town voor oorspronkelijk 60.000 inwoners op ca. 80 km ten noordoosten van London
  56. 56. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders Raymond Unwin met een gereedschapskist van ontwerpprincipes
  57. 57. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders“Town Planning in practice” (1909) Raymond Unwin: Bewondering voor de “Arts & Crafts beweging” (1860) Archetype van de cottage; alleenstaande landelijke boerderij Kleine woonblokjes in 1 of 2 bouwlagen met rode puntdaken Folkloristische architectuur en ambachtelijk materiaalgebruik Romantische groene slingerende lanen, wegen en straten Groene openbare ruimte als decor voor cottagearchitectuur Korte gebogen straten met een intiem en besloten karakter Knusse pleinen en woonhoven (de zgn. close verkaveling))
  58. 58. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersEen tuinstad verkaveling met gebogen straten, besloten pleinen en cul-du-sacs
  59. 59. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersGrandpré Molière (1883 – 1972) en “De Delftse School” Traditionalistische stroming in architectuur & stedenbouw rond Hoogleraar Marinus Jan Grandpré Molière (geboren Oudenbosch) Inspiratie uit traditionele plattelandsbouw met grote heldere bouwvolumes van gesloten bakstenen muren & hoge daken Architectuur is gebaseerd op universele waarden & normen; “de functie van een gebouw komt tot uitdrukking in de vorm” Vanaf 1927 werkzaam bij de Dienst der Zuiderzeewerken. Ontwerpen voor diverse dorpen op de Wieringermeer en Noordoost Polder!
  60. 60. Wieringermeeren Noordoost polder
  61. 61. 1. Wieringermeer 2. Noordoost polder
  62. 62. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDorpen in de WieringermeerM.J. Granpré Molière zorgde voorde stroomlijning van een aantalpolderwegen en gaf vorm aan dedorpen Middenmeer, Slootdorp enWieringerwerf. In de vormgevingvan die dorpen streefde hij naareen eigentijds plattelandsideaal.De landschappelijke invulling vande polder vormde het sluitstuk endiende vooral landbouwkundigeeisen (Rechts ‘t eiland Wieringen).
  63. 63. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders
  64. 64. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDorpen in Noordoost polderBijna alle dorpen in de Noordoostpolder(behalve Nagele) zijn in de jaren ‘40 en‘50 van de 20e eeuw gebouwd volgensde principes van M.J. Grandpré Molière.Bant, Espel, Creil, Markenesse, Rutten,Tolbeek, Ens, Kraggenburg enLuttelgeest dragen allen de kenmerkenvan de door deze Delftse IngenieurOntwerpen Oudhollandse dorpen in deWieringerrandmeer.
  65. 65. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders
  66. 66. Oprichting internationale beweging voor “het nieuwe bouwen”CIAM = Congrès Internationaux d’Architecture Moderne (1928)
  67. 67. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersOprichting van de Moderne Beweging (1928 – 1956): Eerste CIAM Congres, La Sarraz, Zwitserland (1928) CIAM = Congrès Internationaux d’Architecture Moderne CIAM verklaring ondertekent door 24 Europese architecten uit Frankrijk(6), Zwitserland(6), Duitsland(3), Nederland(3), Italië(2), Spanje(2), Oostenrijk (1), België(1). Belangrijke representanten van het CIAM: Le Corbusier, Ernst May, Cornelis v. Eesteren (voorzitter), Aldo van Eyck
  68. 68. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersUitgangspunten van de Moderne Beweging (1928 – 1956):1. Moderne stad behoeft een nieuwe ruimtelijke & functionele organisatie2. Standaardisering als uitgangspunt bij ontwerp woningen & woonwijken3. Afkeer klein burgerlijke geest van traditionalisme (o.a. knusse tuindorp)4. Afkeer ambachtelijke arbeid ten gunste efficiënte productiemethoden5. Functionele i.p.v esthetische overwegingen als basis voor stedenbouw
  69. 69. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersOverzicht CIAM congressen en thema’s (1928 – 1956): CIAM l (La Sarraz, 1928): Oprichting van het CIAM CIAM ll (Frankfurt, 1929): Werkgroep ter voorbereiding congressen - Sociale Woningbouw in Frankfurt (Ernst May) CIAM lll (Brussel, 1930): Bebouwingshoogten en -dichtheden CIAM lV (Athene, 1933): Charter van Athene - La Ville Radieuse (Le Corbusier) - A.U.P Amsterdam (Van Eesteren)
  70. 70. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersOverzicht CIAM congressen en thema’s (1928 – 1956): CIAM V (Parijs, 1937): Wonen en vrije tijd CIAM Vl t/m Vlll (Locaties De fysieke omgeving (Engelse MARS-groep) Engeland, 1947 t/m 1951) De 8 & De Opbouw presenteren Dorp Nagele CIAM lV (Frankrijk, 1953): Aix-en-Provence; Jonge generatie (Van Eijck en Bakema) bekritiseert “Charter van Athene” CIAM X (Dubrovnik, 1956): Bekend onder de naam TEAM X. Opheffing van de CIAM Beweging.
  71. 71. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDrie ontwikkelingsfasen en tien congressen: 1928 – 1933: CIAM congressen l t/m lll Theoretische fase onder bezielende leiding van de stedenbouwkundige Ernst May met thema’s als sociale woningbouw, wijken en dichtheden 1933 – 1947: CIAM congressen lV t/m Vl Publicatie van het Charter van Athene met belangrijkste beginselen en principes van functionele stad o.l.v. Le Corbusier (CIAM – Stedenbouw) 1947 – 1956: CIAM congressen Vll t/m X Jonge generatie o.l.v. Aldo van Eijck, Jacob Bakema e.a. bekritiseren beginselen van de functionele stad. Team X betekent opheffing CIAM.
  72. 72. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDrie ontwikkelingsfasen met plannen: Eerste ontwikkelingsfase: “sociale woningbouw” Römerstadt Frankfurt (Ernst May, 1920 – 1925) Tweede ontwikkelingsfase: “de functionele stad” La Ville Radieuse (Le Corbusier, 1931) AUP Amsterdam (Van Eesteren, 1935) Derde ontwikkelingsfase: “de wijkgedachte” Pendrecht Rotterdam (Stam-Beese en Van Tijen,1956) Nagele Noordoost polder (Van Eyck e.a., 1956)
  73. 73. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersCharter van Athene – Grondslagen van de functionele stad(95 thesen gerangschikt in 3 onderdelen)I. Algemene uitgangspunten: De Stad en haar regio.II. Kritiek op de huidige toestand van 34 Europese steden voor vijf hoofdgroepen/thema’s: A) wonen B) ontspanning of recreatie C) werken D) verkeer E) historische gebouwenIII. Conclusies.
  74. 74. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd l. Algemene Uitgangspunten – De Stad en haar regio: De stad is een onderdeel van een economisch, sociaal en politiek geheel (de regio); Zij dient mogelijkheden te scheppen voor de materiële en psychologische levensvoorwaarden van het individu en de gemeenschap; De grondslagen voor de ontwikkeling van de stad zijn aan voortdurende veranderingen onderhevig.
  75. 75. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd ll A. Wonen – huidige toestand en toekomstige eisen: In historische wijken zijn de woonomstandigheden uiterst ongezond door het gebrek aan woonruimte, het ontbreken van groen- en speelterreinen en het slechte onderhoud van gebouwen. De hygiënische toestand wordt steeds slechter; Nieuwe woonwijken moeten liggen waar situatie, klimaat, bezonning, geschikte groengebieden het gunstigste zijn. Aaneenrijging van woningen langs verkeerswegen moet verboden worden. Behoefte aan “licht, lucht en ruimte”.
  76. 76. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd. ll B. Recreatie – huidige toestand en toekomstige eisen: Groen- en open terreinen zijn meestal onvoldoende aanwezig en slecht over de stad verdeeld en voor het grootste deel van de bevolking moeilijk te bereiken; Aanleg van nieuwe groengebieden in iedere woonwijk met een nauwkeurig omschreven doel voor kinderen, jongeren en volwassenen. Ze moeten scholen, jongerencentra en alle andere met het wonen verbonden openbare gebouwen herbergen (o.a. parken, bossen, sport- en speelterreinen).
  77. 77. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd ll D. Verkeer – huidige toestand en toekomstige eisen: Ons huidige wegenpatroon is aangelegd voor voetgangers, paard en wagen, oude spoorbaantracé’s e.d. en voldoen niet meer aan de eisen van de moderne vervoersmiddelen. De omvang van de verkeersstromen moet op grond van de analyse van statistische gegevens worden vastgesteld met een scheiding tussen gemotoriseerd en langzaam verkeer. Differentiatie van de straten naar hun functie: woonstraten, wijkstraten, hoofdverkeerswegen.
  78. 78. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAd lll. Conclusies – Voornaamste grondslagen stedenbouw: De juiste keuze van ligging, omvang en structuur van de afzonderlijke gebieden voor wonen, werken, recreatie en verkeer, zowel ten opzichte van elkaar als van het geheel. Dagelijkse verkeer tussen wonen, werken en recreatie moet zich met het minst mogelijke tijdsverlies afwikkelen, terwijl het wonen het ijkpunt moet zijn voor alle afwegingen. De stedenbouw is drie- en niet twee dimensionaal, door de invoering van het element “hoogte” komt er ruimte vrij voor de aanleg van verkeerswegen en groengebieden.
  79. 79. Noordoost polderen het dorp Nagele
  80. 80. 3. Dorp Nagele4. Lelystad(Zuiderzeewijk & Atolwijk)
  81. 81. IJsselmeer Dorp Nagele
  82. 82. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders9 traditionele Oudhollandse dorpen (GP Molière) en 1 modern dorp (Van Eyck)
  83. 83. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders Modern dorp opgebouwd volgens CIAM principes: Functiescheiding in wonen, werken, verkeer en recreatie, Strokenbouw (platte daken) met een optimale bezonning, Toepassing van nieuwe bouw- materialen en bouwtechnieken (glas en beton) etc. Programma voor het dorp (Wieringermeerdirectie): 300 woningen, vier kerken (alle gezindten), drie scholen (idem), een café-restaurant, enkele winkels (groenteboer, bakker, kapper, zuivelboer), een industrieterrein, sportvelden en een begraafplaats Ontwerpers: Stedenbouwkundigen en architecten van “De 8” (Rotterdam) & “De Opbouw” (A’dam)
  84. 84. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersWerkgroep: Van Eyck, Merkelbach, Van Ginkel, Van Gool, Bakema, Rietveld …
  85. 85. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersPlan Nagele = “Dorp als nieuw stedelijk ideaal” (1956) Dorp als voorbode op het ontstaan van ‘forensendorpen’ (grootschalige trek van de stedelingen naar het platteland) Modern dorp opgebouwd volgens de principes van CIAM (trendbreuk traditionele Oudhollandse- naar moderne dorp) “De Wooneenheid” Nagele als thema voor het zevende en achtste CIAM congres (Italië en Engeland, 1949 en 1951)
  86. 86. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersEerste ontwerp voor Nagele (1949) en het tweede – definitieve – ontwerp (1954)
  87. 87. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders
  88. 88. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDOELSTELLINGEN KENMERKEN NAGELE NOORDOOSTPOLDER1. Stad en omgeving BOSGORDEL = Groene zoom om het dorp creëert een intieme woonruimte (een menselijke maat) binnen de weidse openheid van de omringende polder (wind)2. Verkeersnetwerk STRATENPLAN = Doorgaande verbindingen buiten de bosgordel, ringweg tussen centrum & woonbuurten een groen open middenterrein met autovrij centrum3. Bebouwing DE WOONEENHEID = Combinatie van verschillende woonvormen (laagbouw, middelhoog- en hoogbouw) gegroepeerd om gemeenschappelijke groene ruimte
  89. 89. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersNagele dorp met de bosgordel en een groen middengebied in Nagele centrum
  90. 90. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersNagele woonstraat (links) en katholieke kerk (rechts) in de jaren ’60 (‘toen’)
  91. 91. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersWoonstraten met moderne woningen, museum en de katholieke kerk anno 2010
  92. 92. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAutovrije winkelpromenade naar analogie van de Lijnbaan Rotterdam (Bakema) Anno 2010 is het centrum sterk verouderd!
  93. 93. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersKengetallen Emmerhout (1975)Ligging: Zuid oosten van EmmenType project: Woonerf en hofjesstedenbouw (ook wel ‘bloemkoolwijken’)Ontwerpers: Niek de Boer (Stedenbouw) André de Jong (Architectuur)Bouwjaar: 1975 (verlengde Angelso 1960)Oppervlakte: 195 haAantal: 3670 woningen en gemeen- schappelijke voorzieningenDichtheid: 19 woningen/ha
  94. 94. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersNiek de Boer: Verkaveling- en sfeerschetsen van de “nieuwe hofjesstedenbouw”
  95. 95. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDe Hofjesstedenbouw en het woonerf “a dutch invention”:1. Kleinschaligheid en de menselijke maat staan centraal!2. Wervende woonmilieus met laagbouw en middelhoogbouw in ‘t groen3. Kronkelige straatjes, knusheid en gezelligheid (“de 30 km zones”)4. Algemene reactie op grootschaligheid en rechtlijnigheid stempel stedenbouw (De Moderne CIAM beweging)5. Straatnamen meestal eindigend op –hof, –dreef en –erf.
  96. 96. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersPrincipes van het woonerf: Verkeerskundig principe (scheiding auto en L.V.) Straten zijn voor auto’s Erven zijn om te wonen Garages aan begin erf Stapvoets rijden op erf (snelheidsremmers zoals drempels, bielzen, paaltjes)
  97. 97. Zuidelijk Flevolanden de stad Almere
  98. 98. 5. Almere / Haven
  99. 99. IJsselmeer5. Almere / Haven
  100. 100. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersHet venster op de polder (1975) met structuurplan Almere (Teun Koolhaas,1977)
  101. 101. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersStadsmodellen Almere met ligging van winkelcentra en bundeling infrastructuur
  102. 102. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersPolynucleaire opzet Almere Demografische prognoses (100.000 – 250.000 inw.) Meerkernige opzet Almere “Spiegeling” gebaseerd op “Het Gooi” Verschillende groeikernen (-stad, -haven, -buiten, -hout)
  103. 103. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersAlmere Haven (1975) als eerste woonkern met de ‘bloemkolenwijk’ Marken
  104. 104. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersEigenschappen stedenbouw: Laag- en middelhoogbouw in ‘t groen (eengezinswoning) ‘Grote randlengte’ bebouwing en groen (of land en water) Kronkelige straatjes, hofjes en woonerven (30 km-zones)
  105. 105. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersDe verkavelingopzet, ontsluitingsstructuur en het groen in Woonerf “de Marken”
  106. 106. De Stedenbouw van de IJsselmeerpoldersTypering van woonbuurt De Marken en de kern Almere–Haven in het algemeen
  107. 107. De Stedenbouw van de IJsselmeerpolders
  108. 108. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Het onderzoekslaboratorium Flevoland Terugblikken vanuit het heden naar het verleden. Flevoland als staalkaart van New Town beweging met “landschap, planologie, stedenbouw en architectuur”. Vooruitkijken vanuit het heden naar de toekomst. Een “duurzame gebiedsontwikkeling” van Flevoland door de toekomstige generatie beroepsprofessionals. Duurzaam toekomstperspectief Flevoland
  109. 109. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Onderwijs Zestien voltijd opleidingen (“vestiging De Landdorst in Almere”) Vijf deeltijd/duale opleidingen (“vestiging ‘t Ravelijn in Lelystad”) Onderzoek Bestaande en nieuw lectoraten op tal van kennisterreinen in het Flevolandse (o.a. “lector ruimte & watermanagement”) Ondernemen Samenwerking tussen Windesheim en de beroepspraktijk voor de toekomstige beroepsbeoefenaren (“comakerships”)
  110. 110. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Onderwijs (“opleidingen”) Windesheim Flevoland Onderzoek Ondernemen (“lectoraten”) (“comakerships”)
  111. 111. Kennisinstelling Windesheim FlevolandLeslocatie “De Landdrost” in Almere
  112. 112. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Reisafstand en reistijd: Dronten: 18 km, 0.18 u Harderwijk: 23 km, 0.19 u Zeewolde: 27 km, 0.23 u Enkhuizen: 33 km, 0.27 u Amsterdam: 57 km, 0.37 u Hoorn: 51 km, 0.39 u Zwolle: 63 km, 0.42 u Utrecht: 71 km, 0.34 uLeslocatie “Het Ravelijn” in Lelystad
  113. 113. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Vier clusters Cluster Zorg en welzijn Cluster Onderwijs Cluster Economie Cluster Techniek en ICT
  114. 114. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Clusters Onderwijs, Zorg en Welzijn Lerarenopleiding Basisonderwijs PABO (voltijd én deeltijd) Logopedie Verpleegkunde (voltijd én deeltijd) Maatschappelijk Werk en Dienstverlening Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH (voltijd én deeltijd)
  115. 115. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Cluster Economie Small Business & Retail Management (voltijd én deeltijd) Bedrijfseconomie Commerciële economie Communicatie Management, Economie & Recht Personeel & Arbeid
  116. 116. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Cluster Techniek & ICT Informatica (Information Engineering) Engineering, design & innovation (Ondernemen, innovatie & techniek) Industrieel Product Ontwerpen Werktuigbouwkunde Bouwkunde (voltijd én duaal)
  117. 117. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Opleidingen Water & Ruimte Bouwkunde (voltijd én duaal) (start: 2011) Verkeerskunde (start: 2012) Duurzame Gebiedsontwikkeling (beoogde start: 2013) Klimaat & Watermanagement (p.m.) Vastgoed & Makelaardij (p.m.) P.m. etc…
  118. 118. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Opleidingen Water & Ruimte 1. Opleiding bouwkunde (2011) Opleiding Duurzame 2. Opl. Verkeerskunde (2012) Gebiedsontwikkeling (2013) 3. Opl. Water & Klimaatmanagement (2015)
  119. 119. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Opleidingen Water & Ruimte Verkeer Bouw Kunde Kunde Klimaat Water Gebiedsontwikkeling
  120. 120. Kennisinstelling Windesheim Flevoland V E W Opleiden B A specialisten? R O K T U E E W E R K R M U K A N U N D N A I D G G I E E G R E“Verticale diepgang”
  121. 121. Kennisinstelling Windesheim Flevoland V E W Opleiden B A generalisten? R O K T U E E W E R K R M U K A N DUURZAME GEBIEDS U N ONTWIKKELAAR D N A I D G G I E E G R E“Horizontale samenhang”
  122. 122. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Comakerships (“project”) centraal! Perspectieven (“analogie Triple P”) 1- Sociaal maatschappelijke haalbaarheid 2- Ontwerp technische maakbaarheid 3- Financieel juridische uitvoerbaarheid
  123. 123. Kennisinstelling Windesheim Flevoland Illustratie voorbeelden “comakers” (zonder plaatjes!) Drijvende woningen in IJmeer tussen Almere en A’dam Herstructurering hofjesstedenbouw in Almere Haven Ontwikkeling van nieuwe campus Windesheim Flevoland Uitnodiging aan Flevolandse werkveld om comakers in te brengen en ‘te sparren’ over ‘t onderwijsmodel Flevoland!

×