Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Informatie en politiek: informatie, data en macht in de 21ste eeuw

783 views

Published on

Workshop door Frank Huysmans bij de VOGIN-IP-lezing, Amsterdma, 9 maart 2017

Published in: Internet
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Informatie en politiek: informatie, data en macht in de 21ste eeuw

  1. 1. informatie en politiek: informatie, data en macht in de 21e eeuw Vogin IP-dag 9 maart 2017 Frank Huysmans Bibliotheekwetenschap | University of Amsterdam WareKennis | Den Haag
  2. 2. informatie is politiek 2
  3. 3. informatie is politiek 3
  4. 4. informatie is politiek 4
  5. 5. informatie is politiek 5
  6. 6. informatie is politiek 6 7 maart 2017
  7. 7. informatie is politiek 7 juli 2010
  8. 8. informatie is politiek 8 grote woorden (cyberwar, infobattle, Krieg ohne Blut) leiden af van ’kleinere’ vormen van machtsuitoefening via informatie informatiepolitiek is veel alledaagser, wijdverspreider en (dus) fundamenteler dan alleen conflicten tussen staten wel komt het op veel grotere schaal voor dan voor het internettijdperk
  9. 9. informatie is politiek 9 politiek verdeling van macht en hulpbronnen macht leidt tot menselijk handelen 1. instrumentele macht fysiek geweld, wapengekletter 2. structurele macht regels, wetten, instituties 3. symbolische macht ideeën, woorden, beelden 4. informationele macht informationele basis 1,2 en 3 (Braman, 2006)
  10. 10. informationele basis 10 voorbeelden (Braman 2006) 1. instrumentele macht ‘slimme’ bommen 2. structurele macht auteursrecht, DRM 3. symbolische macht individual targeting (banners) 4. informationele macht ‘profiling’ (verzekeringen)
  11. 11. spreken en zwijgen 11 kern: wat eenmaal open is, kan niet meer worden gesloten partijen kunnen belang hebben bij openbaren óf juist bij geheim houden sociale strijd over spreken en zwijgen
  12. 12. strijd om informationele macht 12 individu overheidmarkt
  13. 13. strijd om informationele macht 13
  14. 14. strijd om informationele macht 14
  15. 15. strijd om informationele macht 15 individu overheidmarkt
  16. 16. Recente politieke ‘strijd’ 16 Massaobservatie door veiligheidsdiensten Netneutraliteit Recht om vergeten te worden Modernisering auteursrecht (EU)
  17. 17. informatie is politiek 17 Informatie-asymmetrie (Akerlof 1970) Ene partij beschikt over informatie, andere partij niet ‘markt’ voor tweedehands auto’s: prijs komt moeilijk (of niet) tot stand
  18. 18. asymmetrie: informatie en macht 18 Analyse: vragen • wie kan macht uitoefenen? • wie beschikt over de informatie? • welke partijen hebben belang bij spreken of juist zwijgen van degene die informatie bezit?
  19. 19. niveaus in de samenleving 19 Sociale systemen (Luhmann, 1984) • individu (bewustzijn/psyche) • interacties (ontmoeting) • organisaties (lidmaatschap) • samenleving (al het sociale omvattend)
  20. 20. informatie is politiek 20 samenleving organisatie interactie individu
  21. 21. voorbeelden 21 • wie heeft macht? • wie heeft informatie? • wie heeft/hebben belang bij ’spreken/zwijgen’? (openbaren/niet openbaren) niveau: interactie | organisatie | samenleving spelers: individu | overheid | markt - uitlenen e-books door openbare bibliotheken - onthullingen massaobservatie (Snowden/CIA) - connecties team-Trump met Rusland/Poetin
  22. 22. macht over spreken en zwijgen 22 chanteren overreden bekennen/ ontkennen hacken onder embargo verstrekken plagiëren lekken klokkenluiden anonimiseren gijzelen (rechtbank!) WOBben verbannen vermoorden censureren martelenarresteren patenteren/ octrooieren versleutelen/ ontsleutelen bespioneren onthullen lobbyen
  23. 23. waarom gebeurt dit allemaal? 23 Door openbaren of geheimhouden verschuift de machtsbalans • informatie-asymmetrie: degene die informatie bezit en niet deelt, heeft voordeel • verandert asymmetrie in symmetrie, dan gelijk speelveld (economie) • overheden hebben macht om spreken/zwijgen te reguleren
  24. 24. balans 24 individu overheidmarkt
  25. 25. balans 25 Wat kan/moet overheid doen? • instrumenteel: handhaving, opsporing, vervolging • structurele macht: wetten en regels vaststellen (voor individuen, de markt en zichzelf) • symbolische macht: transparantie, terughoudendheid
  26. 26. balans 26
  27. 27. balans 27 Wat kunnen informatieprofessionals doen?
  28. 28. dank! e: huysmans@uva.nl / frank@warekennis.nl t: @fhuysmans w: https://warekennis.nl/

×