Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Man-vrouw verschillen bij pijn op de borst

1,447 views

Published on

Presentatie van prof.dr. Toine Lagro-Janssen over man-vrouw verschillen bij pijn op de borst.

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Man-vrouw verschillen bij pijn op de borst

  1. 1. Man-vrouw verschillen bij pijn op de borst Prof.dr. Toine Lagro-Janssen
  2. 2. Doel• Het herkennen van sekseverschillen in de presentatie van pijn op de borst• Met deze verschillen in het diagnostisch proces rekening te houden
  3. 3. Opzet• Stellingen• Aanleiding aparte aandacht m/v• Profiel m/v coronaire hartziekten• Risicofactoren m/v• Man-vrouw verschillen in presentatie video• Diagnostiek m/v• Leerpunten
  4. 4. Lees de stellingIs deze juist of onjuist1. Hart- en vaatziekten komen als doodsoorzaak vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.2. Diabetes Mellitus is voor vrouwen een grotere risicofactor voor hart- en vaatziekten dan voor mannen.3. Peervormig overgewicht (vrouwen) vormt een kleiner risico voor hart- en vaatziekten dan appelvormig (mannen) overgewicht.4. Vrouwen met angina pectoris hebben vaker dan mannen pijn op de borst die in rust niet binnen 10 minuten overgaat.5. De voorspellende waarde van een negatieve inspanningstest (fietsproef) is voor mannen en vrouwen gelijk.
  5. 5. Wat is aanleiding aparte aandacht?• Mannen met pijn op de borst vaker en sneller ECG• Mannen vaker verwezen cardioloog• Mannen meer diagnostische en therapeutische ingrepen• Mannen met infarct sneller in ziekenhuisLori Mosca CL. C. Gender differences in the management and clinical outcome of stable anginaCirculation 2006;113:490-498Daly C. Gender differences in the management and clinical outcome of stable angina Circulation2006;113:490-498
  6. 6. Wat is aanleiding aparte aandacht?• Mannen met pijn op de borst vaker en sneller ECG• Mannen vaker verwezen cardioloog• Mannen meer diagnostische en therapeutische ingrepen• Mannen met infarct sneller in ziekenhuis• Dokters beoordelen klachten pijn borst van mannen serieuzer• Merendeel onderzoek naar diagnostiek HVZ: witte mannen• Effecten medicatie bijna uitsluitend bij mannen onderzochtLori Mosca CL. C. Gender differences in the management and clinical outcome of stable anginaCirculation 2006;113:490-498Daly C. Gender differences in the management and clinical outcome of stable angina Circulation2006;113:490-498
  7. 7. Womens’ Health Study. NEJM 2005;352:1293-1304
  8. 8. Rienstra M. J Am Coll Cardiol 2005;46:1298-1306
  9. 9. Heer Hartemink• 55 jaar, timmerman• Spoed geroepen• Acute pijn op de borst
  10. 10. Heer Hartemink Vóórgeschiedenis• hypertensie, 5 jaar goed ingesteld chloortalidon• roken; 15-20 shags sinds 20e jaar 2 x gestopt• geen diabetes• normaal cholesterol• geen overgewicht• familiair niet belast• voetbalt senioren Trekvogels
  11. 11. Heer Hartemink Diagnose infarctBeloopCoronaire angiografieCoronaire bypass operatie
  12. 12. Mevrouw Langleven• 70 jaar, oud wijkverpleegkundige• komt voor controle diabetes spreekuur• soms druk op de borst, uitstralend linker schouder• komt bij trappenlopen• komt ook bij emoties
  13. 13. Mevrouw Langleven Vóórgeschiedenis• diabetes mellitus 10 jaar goed ingesteld metformine• hypertensie goed ingesteld ACE-remmer• normaal cholesterol• niet roken• overgewicht (BMI 25)• familiair niet belast• sport niet
  14. 14. Mevrouw Langleven Diagnose: angina pectorisBeloopMedicatie• bloedverdunner: acetylsalicyl• β-blokker• cholesterol verlager
  15. 15. Profiel coronaire hartziekten man/vrouw• mortaliteit m/v gelijk: dagelijks 68 vrouwen en 63 mannen• vrouwen 10-15 jaar ouder• vrouwen eerste presentatie angina pectoris; mannen eerste presentatie myocard infarct• risicofactoren gelijk maar andere impact• m/v verschillen in presentatie en in symptomatologie
  16. 16. Incidentie van hartinfarct in vrouwen en mannen zonder en met diabetes 35 vrouwen 30 mannen 25 20 15 10 5 0 geen diabetes diabetes
  17. 17. Insulineresistentie bij vrouwen sterkere risicofactor HVZ (metabool syndroom)• Zwangerschapsdiabetes• Pre-eclampsie• Polycysteuze ovaria syndroom
  18. 18. Video
  19. 19. Diagnostiek Man Diagnostiek Vrouw1. vaker na inspanning of emotie 1. vaker pijn in rust2. vaker pijn die overgaat in rust 2. vaker gaat de pijn niet over bij terugnemen van de activiteiten 3. presenteert de klachten vaker samen met andere klachten bv duizeligheid4. vaker uitstraling naar hals, nek, 4. minder vaak uitstraling schouder of arm5. vaker onaangenaam gevoel achter 5. vaker onaangenaam gevoel ‘ergens het borstbeen in de borst’6. vaker reactie op nitroglycerine 6. soms reactie op nitroglycerine
  20. 20. Diagnostiek Man Diagnostiek Vrouw7. voorspellende waarde positieve 7. inspanningsproef vaker fout-positief; inspanningproef groter dan bij geen M/V verschillen bij negatieve vrouwen inspanningsproef8. thallium-scintigrafie 8. uitslag thallium-scintigrafie minder zeker zekerder uitslag dan bij vrouwen 9. bij coronair angiogram iets meer vaatproblemen vanwege kleinere diameter van vaten
  21. 21. Leerpunten• Bij vrouwen vergroten diabetes mellitus (en lage SES) het risico op angina pectoris meer dan bij mannen.• Vrouwen met angina pectoris hebben vaker dan mannen klachten die in rust niet verdwijnen of ook in rust optreden (atypische pijn op de borst).• Vrouwen hebben bij angina pectoris vaak andere klachten dan pijn op de borst als dyspnoe, moeheid, misselijkheid, duizeligheid bij inspanning (atypische presentatie).• Vrouwen en artsen denken niet aan hartziekten bij vrouwen.
  22. 22. Het hart op de juiste plaats

×