Giáo trinh Kinh Te Vii Mo

1,554 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,554
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
72
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Giáo trinh Kinh Te Vii Mo

  1. 1. Kinh teá hoïc VÓ MOÂ
  2. 2. Chương 1 <ul><li>Khái quát về </li></ul><ul><li>kinh tế vĩ mô </li></ul>
  3. 3. 1.Đối tượng và phương pháp nghiên cứu <ul><li>1.1.Đối tượng ngiên cứu </li></ul><ul><li>a. Khaùi nieäm: </li></ul><ul><li>Kinh teá hoïc vó moâ laø ngaønh khoa hoïc nghieân cöùu veà caùch thöùc maø xaõ hoäi hay neàn kinh teá löïa choïn trong vieäc söû duïng nhöõng nguoàn löïc khan hieám sao cho coù hieäu quaû nhaát nhaèm saùng taïo ra ngaøy caøng nhieàu hôn saûn phaåm, dòch vuï roài choïn caùch thöùc phaân phoái phuø hôïp ñeå phuïc vuï toát nhaát cho nhu caàu toàn taïi, phaùt trieån voâ haïn cuûa xaõ hoäi, cuûa neàn kinh teá.. </li></ul>
  4. 4. b.Những đối tượng nghiên cứu kinh tế vĩ mô cơ bản <ul><li>Laøm theá naøo ñeå taêng tröôûng nhanh vaø oån ñònh . </li></ul><ul><li>Laøm theá naøo ñeå kieàm cheá laïm phaùt . </li></ul><ul><li>Laøm theá naøo ñeå taïo ñöôïc vieäc laøm cho ngöôøi lao ñoäng . </li></ul><ul><li>Laøm theá naøo ñeå oån ñònh tyû giaù hoái ñoaùi vaø caân baèng caùn caân thanh toaùn . </li></ul>
  5. 5. Những đối tượng nghiên cứu kinh tế vĩ mô cơ bản <ul><li>Laøm theá naøo ñeå phaân boå nguoàn löïc moät caùch hôïp lyù vaø phaân phoái cuûa caûi moät caùch coâng baèng giöõa caùc thaønh vieân trong xaõ hoäi . </li></ul><ul><li>Vai troø nhaø nöôùc vaø khu vöïc coâng trong neàn kinh teá. </li></ul><ul><li>Laøm theá naøo toàn taïi vaø phaùt trieån toát trong moät theá giôùi lieân thuoäc veà kinh teá. </li></ul>
  6. 6. Những đối tượng nghiên cứu kinh tế vĩ mô cơ bản <ul><li>Ñöùng tröôùc caùc vaán ñeà treân , moãi quoác gia coù nhöõng löïa choïn khaùc nhau trong vieäc giaûi quyeát , söï löïa choïn khaùc nhau tuøy thuoäc vaøo caùc raøng buoäc cuûa hoï veà nguoàn löïc, veà heä thoáng chính trò, xaõ hoäi. Moät söï löïa choïn ñuùng bao giôø cuõng caàn ñeán nhöõng hieåu bieát saâu saéc veà toaøn boä söï hoaït ñoäng mang tính khaùch quan cuûa heä thoáng kinh teá. Kinh teá hoïc vó moâ cung caáp cho ngöôøi ta nhöõng kieán thöùc vaø coâng cuï ñeå laøm ñieàu ñoù . </li></ul>
  7. 7. 1.2.Phương pháp nghiên cứu kinh tế vĩ mô <ul><li>a.Phương pháp cân bằng tổng thể </li></ul><ul><li>Phöông phaùp caân baèng toång theå do L.Walras, nhaø kinh teá hoïc Phaùp(1834- 1910) thuoäc tröôøng phaùi coå ñieån môí ñöa ra. OÂng laø nhaø toaùn hoïc, kyõ sö moû, nhaø vaên, nhaø nghieân cöùu kinh teá, coù nhieàu taùc phaåm kinh teá noåi tieáng nhö Lyù thuyeát veà giaù trò, giaù caû; Lyù thuyeát caân baèng toång theå </li></ul>
  8. 8. Cân bằng tổng thể <ul><li>Caân baèng toång theå laø söï caân baèng ñoàng thôøi cuûa taát caû caùc thò tröôøng (AS = AD) xaùc ñònh ñoàng thôøi giaù caû vaø saûn löôïng caân baèng ( nhöõng yeáu toá quyeát ñònh hieäu quaû cuûa moät neàn kinh teá ) cuûa neàn kinh teá . </li></ul>
  9. 9. Cân bằng tổng thể <ul><li>Ñieàu kieän caân baèng toång theå : </li></ul><ul><li>Caân baèng toång theå xaûy ra khi TR = TC. Ñieàu kieän naøy hình thaønh thoâng qua nhöõng dao ñoäng töï phaùt cuûa neàn kinh teá : </li></ul><ul><li>TR > TC => saûn xuaát môû roäng </li></ul><ul><li>TR < TC => saûn xuaát thu hẹp </li></ul>
  10. 10. Các phương pháp khác <ul><li>Mô hình hóa kinh tế </li></ul><ul><li>Thống kê </li></ul><ul><li>Phân tích tổng hợp </li></ul><ul><li>V v . . . </li></ul>
  11. 11. 2.Hệ thống kinh tế vĩ mô <ul><li>2.1.Tổng quan về hệ thống kinh tế vĩ mô </li></ul>Saûn löôïng Giaù caû Vieäc laøm Tæ giaù CSKT Phi kinh te Kinh te
  12. 12. 2.2.Tổng cung và tổng cầu <ul><li>2.2.1. Khaùi nieäm: </li></ul><ul><li>Toång cung: AS-Aggregate Supply laø toång khoái löôïng haøng hoùa vaø dòch vuï maø caùc doanh nghieäp muoán cung öùng cho neàn kinh teá ( toång saûn phaåm quoác daân ) . </li></ul><ul><li>Toång caàu: AD-Aggregate Demand toång khoái löôïng haøng hoùa vaø dòch vuï maø caùc taùc nhaân trong neàn kinh teá muoán mua </li></ul>
  13. 13. AS, AD và sản lượng cân bằng <ul><li>Saûn löôïng tieàm naêng Yp ( Potential Yield ) laø möùc saûn löôïng cao nhaát maø quoác gia coù theå ñaït ñöôïc khi khoâng laøm thay ñoåi möùc thaát nghieäp töï nhieân . </li></ul><ul><li>-Thaát nghieäp töï nhieân Un (Natural Unemployment) laø möùc thaát nghieäp toàn taïi khi thò tröôøng lao ñoäng caân baèng . </li></ul><ul><li>- Caùc yeáu toá quyeát ñònh Yp : quyõ ñaát ñai , quyõ lao ñoäng xaõ hoäi , quyõ voán ( tö baûn ), trình ñoä coâng ngheä, naêng löïc tö duy cuûa nguoàn con ngöôøi. </li></ul><ul><li>Yp taêng theo thôøi gian. </li></ul>
  14. 14. AS, AD và sản lượng cân bằng <ul><li>Saûn löôïng caân baèng Y 0 ( hay saûn löôïng thöïc teá Yt) laø möùc saûn löôïng ñöôïc xaùc ñònh taïi möùc toång cung vaø toång caàu baèng nhau . </li></ul><ul><li>Caùc yeáu toá quy ñònh Yt: quyõ ñaát ñai, quyõ lao ñoäng, quyõ voán, möùc ñoä coâng ngheä vaø hieäu quaû söû duïng chuùng . </li></ul>
  15. 15. AS, AD và sản lượng cân bằng <ul><li>Moái quan heä Yt vaø Yp </li></ul><ul><li>- Yp laø saûn löôïng khi tieàm naêng cuûa khi neàn kinh teá ñaït ñeán toaøn duïng. </li></ul><ul><li>- Yt laø saûn löôïng ñaït ñöôïc trong thöïc teá . Yt coù theå baèng , thaáp hay nhoû hôn Yp , ñieàu naøy do AS vaø AD quyeát ñònh . </li></ul>
  16. 16. AS, AD và sản lượng cạn bằng <ul><li>. </li></ul>Y 1 2 3 AS AD 3 AD 2 AD 1 P 0 Y 1 Y 2 Y 3 H 1.2 - AS , AD & saûn löôïng caân baèng
  17. 17. 3.Mục tiêu và công cụ của ktvm <ul><li>3.1.Mục tiêu </li></ul><ul><li>-Sản lượng </li></ul><ul><li>-Việc làm </li></ul><ul><li>-Giá cả </li></ul><ul><li>-Kt đối ngoại </li></ul><ul><li>-Phân phối </li></ul><ul><li>3.2.Công cụ </li></ul><ul><li>-CS tài khóa </li></ul><ul><li>-CS tiền tệ </li></ul><ul><li>-CS thu nhập </li></ul><ul><li>-CS kinh tế đối ngoại </li></ul>
  18. 18. 4.Moät soá khaùi nieäm vaø moái quan heä giöõa caùc bieán soá kinh teá vó moâ cô baûn <ul><li>4.1 .Toång saûn phaåm vaø taêng tröôûng kinh teá </li></ul><ul><li>Toång saûn phaåm quoác noäi GDP vaø Toång saûn phaåm quoác daân GNP laø thöôùc ño thaønh töïu veà kinh teá cuûa moät nöôùc hay moät vuøng laõnh thoå. </li></ul><ul><li>Caùc yeáu toá laøm taêng toång saûn phaåm trong thöïc teá </li></ul><ul><li>- Quyõ ñaát ñai, taøi nguyeân, lao ñoäng, quyõ voán vaø trình ñoä coâng ngheä cuûa heä thoáng saûn xuaát. </li></ul><ul><li>- Hieäu quaû söû duïng ñaát ñai, taøi nguyeân, lao ñoäng vaø nguoàn voán . </li></ul>
  19. 19. 4.2.Chu kyø kinh doanh vaø söï thieáu huït saûn löôïng <ul><li>Chu kyø kinh doanh laø söï dao ñoäng cuûa saûn löôïng thöïc teá xung quanh xu höôùng taêng leân cuûa saûn löôïng tieàm naêng. </li></ul><ul><li>Khi Yt < Yp seõ thieáu huït saûn löôïng, nhieäm vuï cuûa kinh teá vó moâ laø tìm bieän phaùp thuùc ñaåy ñeå Yt = Yp </li></ul>
  20. 20. 4.3.Taêng tröôûng vaø thaát nghieäp <ul><li>Paul Samuelson cho bieát toång keát cuûa Arthur Okun qua ñònh luaät sau: </li></ul><ul><li>“ Khi saûn löôïng thöïc teá thaáp hôn saûn löôïng tieàm naêng 2%, tæ leä thaát nghieäp thöïc teá taêng theâm 1% ” </li></ul>
  21. 21. 4.4.Taêng tröôûng vaø laïm phaùt: <ul><li>Coâng thöùc tính tæ leä taêng tröôûng: </li></ul><ul><li>Vôùi G : tæ leä taêng tröôûng haøng naêm cuûa GDP (hay GNP) </li></ul><ul><li>GDPt : naêm tính toaùn </li></ul><ul><li>GDPt-1 : naêm tröôùc ñoù </li></ul>
  22. 22. Taêng tröôûng vaø laïm phaùt: <ul><li>Khi saûn löôïng taêng quaù nhanh seõ sinh ra laïm phaùt. Coâng thöùc tính tæ leä laïm phaùt </li></ul><ul><li>Vôùi gP : tæ leä laïm phaùt </li></ul><ul><li>Ipt chæ soá giaù naêm tính toaùn </li></ul><ul><li>Ipt-1 chæ soá giaù naêm tröôùc ñoù </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù bình quaân ñöôïc tính bôûi coâng thöùc sau: </li></ul>
  23. 23. Chæ soá giaù caû <ul><li>Trong ñoù: Ip : chæ soá giaù ( Price Index) </li></ul><ul><li>iP : chæ soá giaù töøng loaïi saûn phaåm </li></ul><ul><li>d: tæ troïng saûn phaåm trong toång chi tieâu. </li></ul><ul><li>Löu yù raèng chæ soá giaù caû bình quaân coù 3 loaïi: </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù haøng tieâu duøng bình quaân CPI (Consumer Price Index) </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù haøng baùn leû bình quaân RPI (Retail Price Index) </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù haøng saûn xuaát bình quaân PPI (Producing Price Index) </li></ul>
  24. 24. 4.5. Laïm phaùt vaø thaát nghieäp <ul><li>Trong ngaén haïn : thaát nghieäp vaø laïm phaùt quan heä tæ leä nghòch </li></ul><ul><li>Trong daøi haïn : thaát nghieäp vaø laïm phaùt khoâng phuï thuoäc vaøo nhau . </li></ul>
  25. 25. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 1 :Tæ leä taêng tröôûng GDP cuûa Vieät Nam trong nhöõng naêm 1990 – 1995 nhö sau </li></ul><ul><li>Naêm 1990 1991 1992 1993 1994 1995 </li></ul><ul><li>Haõy neâu yù nghóa vaø phöông phaùp xaùc ñònh tæ leä taêng tröôûng . </li></ul><ul><ul><li>Cho bieát GDP thöïc teá cuûa naêm 1989 laø 24.308 tæ ñoàng, tính GDP thöïc teá cuûa caùc naêm tieáp theo. </li></ul></ul>9,5 8,8 8,1 8,6 6,0 5,1 Taêng GDP %
  26. 26. . <ul><li>GDP 90= 105,1% CỦA 89 </li></ul><ul><li>GDP 91= 106%CỦA 90 </li></ul><ul><li>GDP 90 = GDP89 x 1,051 </li></ul><ul><li>=24.308 x 1,051=25.547,7 tỷ </li></ul><ul><li>GDP 91=25.547,7x1,06=27080 </li></ul>
  27. 27. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 2 : Tæ leä laïm phaùt cuûa Vieät Nam trong nhöõng naêm 1990 – 1995 nhö sau : </li></ul><ul><li>2.1. Haõy neâu yù nghóa vaø phöông phaùp xaùc ñònh tæ leä laïm phaùt. </li></ul><ul><li>2.2. Xaùc ñònh chæ soá giaù cuûa töøng naêm so vôùi möùc giaù 1989 , vôùi IP1989 = 100% . </li></ul><ul><li>2.3. Sau 6 naêm giaù caû ñaõ taêng leân bao nhieâu laàn ? </li></ul>12,7 14,4 5,3 17,5 67,4 67,2 Laïm phaùt% 1995 1994 1993 1992 1991 1990 Naêm
  28. 28. . <ul><li>Ipt=[(gpt/100)+1].Ipt-1 </li></ul><ul><li>Ip90=167,2% vậy Ip91=(67,4/100+1).167,2=279,8% </li></ul>
  29. 29. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 3 : Trong thôøi kyø 1980 – 1983, GNP tieàm naêng cuûa moät nöôùc taêng 9% nhöng GNP thöïc teá khoâng thay ñoåi. Naêm 1980 tæ leä thaát nghieäp laø 5,8%. Theo ñònh luaät Okun thì tæ leä thaát nghieäp cuûa nöôùc ñoù seõ laø bao nhieâu vaøo naêm 1983 ? </li></ul><ul><li>Theo định luật OKUN: khi Yt <Yp=9% thì Ut tăng 4,5% vậy Ut=5,8+4,4 </li></ul>
  30. 30. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 4 : Giaû söû trong moät neàn kinh teá tæ leä thaát nghieäp thöïc teá laø 8% vaø tæ leä thaát nghieäp töï nhieân laø 6% . Bieát GNP thöïc teá laø 40.000 tæ ñoàng . </li></ul><ul><li>4.1. Haõy öôùc tính GNP tieàm naêng . </li></ul><ul><li>4.2. Giaû söû GNP tieàm naêng ñang taêng vôùi toác ñoä 3% naêm, GNP tieàm naêng trong hai naêm nöõa seõ laø bao nhieâu ? </li></ul><ul><li>4.3. GNP thöïc teá phaûi taêng vôùi toác ñoä naøo ñeå ñaït ñöôïc GNP tieàm naêng cuoái naêm ñoù. </li></ul>
  31. 31. <ul><li>4.1.GNPp </li></ul><ul><li>8=6+50(Yp-40.000)/Yp </li></ul><ul><li>2/50Yp=Yp-40.000 </li></ul><ul><li>40.000=48/50Yp </li></ul><ul><li>Yp=(40.000/48).50=41.667 </li></ul><ul><li>4.2.GDPp tăng 3%/năm </li></ul><ul><li>Sau 1năm GDP1=41.667.103%=42.917 </li></ul><ul><li>GDP2=42.917.103%=44.205 </li></ul><ul><li>4.3.GDPt? </li></ul>
  32. 32. . <ul><li>GDPp=42.205 </li></ul><ul><li>GDPt=40.000 </li></ul><ul><li>Để GDPt=GDPp thì: </li></ul><ul><li>G1=[(41.667/40.000)-1]/100=4,16% </li></ul><ul><li>Sau 1 năm GDPt phải tăng 4,16% </li></ul><ul><li>G2=[(42.205/40.000)-1]/100=9,259% </li></ul><ul><li>Sau 2 năm GDPt phai tăng 9,259% </li></ul>
  33. 33. CHÖÔNG 2 <ul><li>TOÅNG SAÛN PHAÅM VAØ THU NHAÄP QUOÁC DAÂN </li></ul>
  34. 34. 1.Tổng sản phẩm quốc gia(dân) <ul><ul><li>1.1. GNP vaø GDP </li></ul></ul><ul><ul><li>a.Ñònh nghóa: </li></ul></ul><ul><li>GNP (Gross National Products) töùc toång saûn phaåm quoác gia laø toång giaù trò baèng tieàn cuûa toaøn boä haøng hoùa vaø dòch vuï cuoái cuøng cuûa neàn kinh teá do taát caû coâng daân moät nöôùc saûn xuaát ra tính trong thôøi gian moät naêm . </li></ul>
  35. 35. a.Ñònh nghóa: <ul><li>GDP (Gross Domestic Products) töùc toång saûn phaåm quoác noäi laø toång giaù trò baèng tieàn cuûa toaøn boä haøng hoaù vaø dòch vuï cuoái cuøng ñöôïc saûn xuaát ra trong phaïm vi laõnh thoå moät quoác gia, tính trong thôøi gian moät naêm. Baát keå do coâng daân mang quoác tòch nöôùc naøo saûn xuaát . </li></ul>
  36. 36. b.Giống và khác nhau giữa GNP&GDP <ul><li>Gioáng nhau : chuùng ñeàu laø toång giaù trò haøng hoùa vaø dòch vuï cuoái cuøng </li></ul><ul><li>Khaùc nhau : GNP tính theo sôû höõu quoác gia ,GDP tính theo laõnh thoå </li></ul><ul><li>Quan heä giöõa hai chæ soá : </li></ul><ul><li>GDP = GNP – thu nhaäp roøng töø taøi saûn ôû nöôùc ngoaøi NIA (Net Income from Abroad). Trong ñoù: NIA =Thu nhaäp töø yeáu toá xuaát khaåu – Thu nhaäp töø yeáu toá nhaäp khaåu </li></ul>
  37. 37. 1.2.Vấn đề giá cả trong tính GNP&GDP <ul><li>a. Giaù thò tröôøng vaø giaù chi phí veà yeáu toá saûn xuaát </li></ul><ul><li>Giaù thò tröôøng (Market Price ) laø giaù cuûa haøng hoùa ñöôïc mua baùn treân thò tröôøng. Giaù naøy bao haøm caû thueá giaùn thu Ti (Indirect Taxes ), giaù chi phí caùc yeáu toá saûn xuaát Fc (Factor cost ), giaù ñöôïc caáu thaønh töø chi phí saûn xuaát . </li></ul>
  38. 38. b.Gía hiện hành và giá cố định <ul><li>Gía hiện hành là giá thị trường, năm nào tính theo năm đó </li></ul><ul><li>Khi tính theo giá thị trường ta được chỉ tiêu danh nghĩa (chỉ tiêu bao gồm cả mức tăng giá, nó không phản ánh đúng mức gia tăng hàng hóa thực sự) GDP n -nominal </li></ul>
  39. 39. b.Gía hiện hành và giá cố định <ul><li>- Giaù coá ñònh : laø laáy giaù thò tröôøng cuûa moät naêm naøo ñoù laøm naêm goác duøng ñeå tính cho taát caû caùc naêm khaùc thoâng qua chæ soá giaù caû (chæ soá cuûa naêm goác ñöôïc cho baèng 100%) . </li></ul>
  40. 40. Chỉ tiêu thực ? <ul><li>Khi tính theo giaù coá ñònh ta ñöôïc chæ tieâu thöïc :GNPr, GDPr (r: real) </li></ul><ul><li>GNPn duøng ñeå nghieân cöùu quan heä haøng hoaù tieàn teä GNPr ñaùnh giaù ño löôøng keát quaû, nhòp ñoä taêng tröôûng vaø phaùt trieån kinh teá </li></ul><ul><li>Ip (Price Index) : chæ soá giaù caû </li></ul>
  41. 41. 1.3.ý nghĩa các chỉ tiêu <ul><li>GNP phaûn aùnh trình ñoä phaùt trieån kinh teá moät nöôùc. GNP/daân soá ta coù: GNP per capita hay thu nhaäp quoác daân bình quaân ñaàu ngöôøi cho bieát löôïng giaù trò taøi saûn, haøng hoùa dòch vuï maø ngöôøi daân moät nöôùc coù theå höôûng ñöôïc. GNP per capita chæ ra möùc ñoä giaøu ngheøo cuûa moät nöôùc khi so saùnh vôùi nhöõng quoác gia trong phaàn coøn laïi cuûa theá giôùi. </li></ul>
  42. 42. 1.3.ý nghĩa các chỉ tiêu <ul><li>GDP : toång saûn phaåm moät nöôùc coù theå saûn xuaát ra. Ngöôøi ta duøng GNP vaø GDP ñaùnh giaù tình traïng kinh teá, ño löôøng hieäu quaû saûn xuaát kinh doanh, laäp keá hoaïch phaùt trieån kinh teá . </li></ul><ul><li>Haïn cheá : GNP & GDP khoâng hoaøn toaøn chính xaùc do giaù caû khoâng töông ñöông giöõa caùc nöôùc. ÔÛ caùc nöôùc ñang phaùt trieån, moät soá haøng hoùa khoâng luaân chuyeån, thoáng keâ öôùc löôïng thöôøng khoâng ñöôïc ñaày ñuû . </li></ul>
  43. 43. 2. Phöông thöùc xaùc ñònh GNP <ul><li>2.1. Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá </li></ul><ul><li>2.1.1.Caùc khaùi nieâm </li></ul><ul><li>1.Thu nhaäp khaû duïng Y D ( Yield Disposable)Laø khoaûn thu nhaäp sau khi ñaõ hoaøn thaønh nghóa vuï thueá-HOAØN TOAØN COÙ QUYEÀN CHI TIEÂU </li></ul><ul><li>2.Tieâu duøng C (Consumption) laø löôïng tieàn maø hoä gia ñình duøng ñeå mua caùc tö lieäu tieâu duøng . </li></ul><ul><li>3.Tieát kieäm S (Saving) laø phaàn thu nhaäp coøn laïi sau khi ñaõ tieâu duøng. </li></ul><ul><li>4.Khaáu hao De (Depreciation) laø khoaûn tieàn duøng ñeå buø ñaép söï hao moøn höõu hình cuûa taøi saûn coá ñònh . </li></ul>
  44. 44. 2.1.1.Caùc khaùi nieâm <ul><ul><li>5.Ñaàu tö cuûa doanh nghieäp I (Investment) </li></ul></ul><ul><ul><li>X ét về hàng hóa đầu tư bao goàm hàng ñaàu tö mới và hàng tồn kho . Haøng toàn kho ñöôïc tính laø cheânh leäch toàn kho: </li></ul></ul><ul><li>Xeùt veà maët nguoàn voán, ñaàu tö goàm khaáu hao (ñaàu tö thay theá ) vaø ñaàu tö roøng (ñaàu tö môùi taêng) </li></ul><ul><li>I = Khaáu hao + Ñaàu tö roøng </li></ul>
  45. 45. 2.1.1.Caùc khaùi nieâm <ul><li>6.Thueá T (Tax) laø nguoàn thu cuûa chính phuû duøng ñeå ñaùp öùng nhu caàu chi tieâu coâng coäng, bao goàm 2 loaïi: </li></ul><ul><li>Thueá tröïc thu Td (Direct Taxes) laø loaïi thueá tröïc tieáp ñaùnh vaøo thu nhaäp cuûa caùc thaønh phaàn daân cö . </li></ul><ul><li>Thueá giaùn thu Ti (Indirect Taxes) laø loaïi thueá giaùn tieáp ñaùnh vaøo thu nhaäp . </li></ul>
  46. 46. Khái niệm <ul><li>7.Chi tieâu cuûa chính phuû G (Government spending on goods and services) bao goàm khoaûn tieàn chính phuû duøng ñeå traû löông , mua saém haøng hoùa dòch vuï vaø ñaàu tö cuøng vôùi chi chuyeån nhöôïng Tr (Transfer Payments) laø nhöõng khoaûn cho khoâng cuûa chính phuû nhö trôï caáp ngöôøi ngheøo, buø loã xí nghieäp quoác doanh </li></ul>
  47. 47. 2.1.1.Caùc khaùi nieâm <ul><li>8.Xuaát khaåu X (Exports) laø löôïng haøng saûn xuaát trong nöôùc ñöôïc baùn ra nöôùc ngoaøi hay löôïng tieàn ngöôøi nöôùc ngoaøi mua haøng trong nöôùc, laø chi tieâu nöôùc ngoaøi traû cho neàn kinh teá . </li></ul><ul><li>9.Nhaäp khaåu M (Imports) laø löôïng tieàn maø ngöôøi trong nöôùc mua haøng hoùa cuûa nöôùc ngoaøi, laø chi tieâu maø neàn kinh teá phaûi traû cho nöôùc ngoaøi . </li></ul><ul><li>10.Tieàn löông W (Wages) laø thu nhaäp nhaän ñöôïc töø vieäc cung öùng söùc lao ñoäng </li></ul>
  48. 48. 2.1.1.Caùc khaùi nieâm <ul><li>11.Thu nhaäp cho thueâ R (Rent) laø thu nhaäp nhaän ñöôïc töø cho thueâ ñaát ñai, nhaø cöûa vaø caùc taøi saûn khaùc . </li></ul><ul><li>12.Tieàn laõi i (Interest) laø thu nhaäp cuûa ngöôøi cho vay ñöôïc tính theo moät möùc laõi suaát nhaát ñònh so vôùi löôïng voán . </li></ul><ul><li>13.Lôïi nhuaän Pr (Profit) laø thu nhaäp coøn laïi sau khi laáy doanh thu tröø ñi chi phí saûn xuaát, laø thu nhaäp cuûa chuû doanh nghieäp, vaø nhöõng ngöôøi huøn voán, nhöõng ngöôøi mua coå phieáu . </li></ul>
  49. 49. 2. Phöông thöùc xaùc ñònh GNP <ul><li>2.1.2. Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ: </li></ul><ul><li>2.1.3. Phaân tích </li></ul><ul><li>Theo cung treân ta tính ñöôïc toång giaù trò haøng hoùa vaø dòch vuï ñöôïc saûn xuaát ra trong neàn kinh teá . </li></ul><ul><li>Theo cung döôùi ta tính ñöôïc toång möùc thu nhaäp töø yeáu toá saûn xuaát . </li></ul><ul><li>Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ cho ta phöông phaùp ño löôøng toång saûn phaåm quoác daân . </li></ul>
  50. 50. 2.1.2. Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ: <ul><li>sñ </li></ul>C + I + G Nöôùc ngoaøi X - M Chính phuû T = 2.000 Doanh nghieäp GDP =10.000 Hoä gia ñình Y D = 5.500 M = 1.000 I=De+S= 3.000 Ti = 1.500 Tr =500 Td = 1.000 W + R + i + Pr = 6.000 De = 2.500 C = 5.000 S = 500 X = 1.000 G =2.000
  51. 51. 2.2. Phöông phaùp tính GDP: <ul><li>2.2.1. Phöông phaùp </li></ul><ul><li>Phöông phaùp saûn xuaát ( hay giaù trò gia taêng ) </li></ul><ul><li>VA (Value Added) laø giaù trò môí taêng theâm cuûa doanh nghieäp i </li></ul><ul><li> VAi laø toång giaù trò gia taêng cuûa taát caû caùc doanh nghieäp trong neàn kinh teá </li></ul>
  52. 52. 2.2. Phöông phaùp tính GDP: <ul><li>Phöông phaùp thu nhaäp hay chi phí </li></ul><ul><li>Phöông phaùp chi tieâu hay luoàng saûn phaåm </li></ul>
  53. 53. 2.2. Phöông phaùp tính GDP: <ul><li>2.2.2. Moâ hình : Moâ hình ñôn giaûn :neàn kinh teá ñoùng cöûa khoâng coù chính phuû </li></ul><ul><li>Moâ hình neàn kinh teá ñoùng cöûa coù chính phuû: </li></ul><ul><li>Moâ hình neàn kinh teá coù chính phuû môû cöûa: </li></ul><ul><li>GDP= C+I+G+X-M </li></ul>
  54. 54. 3. Moái quan heä giöõa caùc chæ tieâu: <ul><li>3.1 . Toång saûn phaåm quoác gia ( GNP) & Toång saûn phaåm quoác noäi (GDP) GNP = GDP + NiA </li></ul><ul><li>3.2 . Toång saûn phaåm quoác daân roøng </li></ul><ul><li>NNP = GNP – Khaáu hao (De :Depreciation) </li></ul><ul><li>3.3 . Thu nhaäp quoác daân </li></ul><ul><li>Thu nhaäp quoác daân NI ( National Income ) </li></ul><ul><li>NI = NNP – Ti </li></ul><ul><li>NI phaûn aùnh toång thu nhaäp töø caùc yeáu toá saûn xuaát </li></ul><ul><li>NI = W + i + R + Pr + NIA </li></ul><ul><li>NI = GNP - De – Ti </li></ul><ul><li>Thu nhaäp quoác daân coù theå söû duïng YD ( D- Disposable) </li></ul><ul><li>Hay YD = NI – Td + Tr </li></ul>
  55. 55. 4.Caùc ñoàng nhaát thöùc kinh teá vó moâ cô baûn <ul><li>4.1 . Ñoàng nhaát thöùc tieát kieäm vaø ñaàu tö </li></ul><ul><li>Ñoàng nhaát thöùc coù nghóa laø nhö nhau. Caùc ñoàng nhaát thöùc kinh teá vó moâ laø coâng cuï ñeå tính toaùn caân ñoái heä thoáng kinh teá vó moâ . </li></ul><ul><li>Trong neàn kinh teá giaûn ñôn khoâng coù chính phuû, khoâng coù thueá vaø trôï caáp ta coù </li></ul><ul><li>YD = Y vaø YD = C + S. ÔÛ traïng thaùi caân baèng khi cung döôùi tieát kieäm taùch ra khoûi doøng luaân chuyeån kinh teá vó moâ, daãn ñeán cung treân, doanh nghieäp phaûi thu huùt moät löôïng ñaàu tö töông öùng , vì vaäy S = I vaø Y = C + I . </li></ul>
  56. 56. 4.Caùc ñoàng nhaát thöùc kinh teá vó moâ cô baûn <ul><li>Sô ñoà moâ taû ñoàng nhaát thöùc : S = I </li></ul>Doanh nghieäp Hoä gia ñình Haøng hoùa & dòch vuï Ñaàu tö Thu nhaäp , chi phí Ngaân haøng Tieát kieäm
  57. 57. Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ, moâ taû ba khu vöïc cuûa neàn kinh teá Doanh nghieäp Hoä gia ñình Haøng hoùa & dòch vuï Thu nhaäp , chi phí Ngaân haøng Tieát kieäm Thueá Nhaäp khaåu:m Ñaàu tö I Chi tieâu G Xuaát khaåu x Chính phuû Nöôùc ngoaøi Sô ñoà luaân chuyeån kinh teá vó moâ , moâ taû ba khu vöïc cuûa neàn kinh teá
  58. 58. 4.Caùc ñoàng nhaát thöùc kinh teá vó moâ cô baûn <ul><li>S + T + M = I + G + X hay T – G = ( I-S) + ( X-M) </li></ul><ul><li>Trong ñoù: T vaø G : khu vöïc chính phuû. I vaø S : khu vöïc tö nhaân.X vaø M : khu vöïc nöôùc ngoaøi . </li></ul><ul><li>Nhaän xeùt : Traïng thaùi cuûa moãi khu vöïc coù aûnh höôûng ñeán caùc khu vöïc coøn laïi </li></ul><ul><li>Ví duï : Khi X = M neáu G > T thì S > I </li></ul><ul><li> Khi I = S G > T thì M > X laø tröôøng hôïp thaâm huït keùp: thaâm huït ngaân saùch ñöôïc buø ñaép baèng thaâm huït caùn caân thöông maïi ( töùc phaûi vay nöôùc ngoaøi chi tieâu) . </li></ul>
  59. 59. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 1 : Neáu saûn phaåm quoác daân roøng ( NNP) cuûa naêm 1980 laø 360 tyû ñoàng tính theo giaù naêm 1980 vaø neáu möùc giaù taêng 20% töø naêm 1970 ñeán naêm 1980 thì NNP cuûa naêm 1980 tính theo giaù naêm 1970 seõ laø bao nhieâu ? </li></ul><ul><li>Baøi 2 : GNP danh nghóa cuûa naêm 1983 laø 3.305 tyû ñoàng vaø cuûa naêm 1982 laø 3.073 tyû ñoàng . Chæ soá giaù cuûa naêm 1983 laø 215,3% vaø cuûa naêm 1982 laø 206,9% ( tính theo giaù naêm 1972 ). Haõy xaùc ñònh : </li></ul><ul><li>2.1. GNP thöïc teá cuûa caùc naêm 1982 vaø 1983 theo giaù naêm 1972 </li></ul><ul><li>2.2. Toác ñoä taêng tröôûng cuûa GNP naêm 1983 so vôùi naêm 1982. </li></ul><ul><li>2.3. Toác ñoä taêng giaù cuûa naêm 1983 so vôùi naêm 1982. </li></ul>
  60. 60. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 3 : Cho bieát toång saûn phaåm quoác noäi GDP (tính theo giaù thò tröôøng naêm 1985) cuûa naêm 1987 laø 384.966 trieäu ñoàng vaø naêm 1988 laø 400.999 trieäu ñoàng. Toång saûn phaåm quoác noäi tính theo giaù hieän haønh cuûa naêm 1985 laø 355.329 trieäu ñoàng, naêm 1986 laø 380.623 trieäu ñoàng vaø naêm 1988 laø 463.933 trieäu ñoàng. Chæ soá giaù cuûa naêm 1986 laø 103,5% vaø naêm 1987 laø 108,5%. Haõy tính : </li></ul><ul><li>3.1. Toác ñoä taêng tröôûng cuûa GDP danh nghóa </li></ul><ul><li>3.2. Toác ñoä taêng tröôûng cuûa GDP thöïc teá </li></ul><ul><li>3.3. Toác ñoä taêng giaù cuûa giai ñoaïn 1985 – 1988 </li></ul>
  61. 61. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 4 : Xem xeùt 5 haõng kinh doanh trong ngaønh saûn xuaát xe ñaïp cuûa moät neàn kinh teá ñoùng : saûn xuaát theùp, cao su, maùy coâng cuï, baùnh xe ñaïp vaø xe ñaïp. Haõng xe ñaïp baùn xe cho ngöôøi tieâu duøng ñöôïc 8.000 trieäu ñoàng. Trong quaù trình saûn xuaát xe ñaïp haõng ñaõ mua baùnh xe maát 1000 trieäu ñoàng, theùp 2500 trieäu ñoàng vaø maùy coâng cuï 1800 trieäu ñoàng .Haõng saûn xuaát baùnh xe phaûi mua cao su laø 600 trieäu ñoàng cuûa ngöôøi troàng cao su. Haõng saûn xuaát maùy coâng cuï phaûi mua theùp maát 1000 trieäu ñoàng . </li></ul><ul><li>4.1. Baïn haõy tính xem ngaønh saûn xuaát xe ñaïp ñoùng goùp vaøo GDP bao nhieâu luoàng saûn phaåm cuoái cuøng hoaëc theo giaù trò gia taêng . </li></ul><ul><li>4.2. Baïn coù nhaän xeùt gì veà keát quaû tìm ñöôïc . </li></ul>
  62. 62. . <ul><li>B5:Treân laõnh thoå cuûa moät quoác gia, caùc doanh nghieäp coù chi phí saûn löôïng nhö sau:(ñôn vò tính tæ ñoàng ) </li></ul><ul><li>Chi phí DN : D1 D2 D3 D4 D5 </li></ul><ul><li>Chi phí trung gian : 40 60 70 70 60 </li></ul><ul><li>Khaáu hao : 20 30 40 10 50 </li></ul><ul><li>Chi phí khaùc : 240 160 180 180 190 </li></ul><ul><li>Giaù trò saûn löôïng : 300 250 290 260 300 </li></ul><ul><li>Trong heä thoáng haïch toaùn quoác gia coù caùc taøi khoaûn nhö sau : </li></ul><ul><li>Tieâu duøng caùc hoä gia ñình : 500; Ñaàu tö roøng : 50; Tieàn traû laõi vay : 50; Chi tieâu cuûa chính phuû veà haøng hoùa: 300; Giaù trò haøng hoùa xuaát khaåu:400; Thu nhaäp töø caùc yeáu toá xuaát khaåu:100; Giaù trò haøng hoùa nhaäp khaåu: 300;Thu nhaäp töø caùc yeâuù toá nhaäp khaåu: 50; Tieàn löông : 650;Tieàn thueâ ñaát: 50 </li></ul>
  63. 63. Bài 5 <ul><li>5.1. Xaùc ñònh GDP danh nghóa theo giaù thò tröôøng baèng 3 phöông phaùp </li></ul><ul><li>5.2. Xaùc ñònh GNP theo giaù thò tröôøng </li></ul><ul><li>5.3. Tính NNP vaø NI </li></ul>
  64. 64. Baøi 6 : Caùc chi tieâu naêm 1996 cuûa moät quoác gia ( ñôn vò : tæ ñoàng) <ul><li>Tieàn löông : 420 Tieàn thueâ ñaát : 90 </li></ul><ul><li>Tieàn traû laõi : 60 Ñaàu tö roøng : 40 </li></ul><ul><li>Tieâu duøng caùc hoä gia ñình :600;Xuaát khaåu roøng : 35 </li></ul><ul><li>Khaáu hao : 160 Thueá giaùn thu : 40 </li></ul><ul><li>Lôïi nhuaän : 180 Thu nhaäp roøng töø nöôùc ngoaøi: 50 </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù caû naêm 1996 : 120%. Chi mua haøng hoùa vaø dòch vuï cuûa chính phuû : 115 </li></ul><ul><li>6.1. Xaùc ñònh GDP danh nghóa theo giaù thò tröôøng baèng phöông phaùp thu nhaäp töø yeáu toá saûn xuaát vaø phöông phaùp chi tieâu . </li></ul><ul><li>6.2. Tính GNP theo giaù thò tröôøng vaø giaù saûn xuaát </li></ul><ul><li>6.3. Tính GNP thöïc cuûa naêm 1996. </li></ul><ul><li>Xuất khẩu ròng:NET EXPORT-NX=X-M </li></ul>
  65. 65. Chương 3 <ul><li>Tổng cầu </li></ul><ul><li>và chính sách tài khóa </li></ul>
  66. 66. 1.Toång caàu vaø saûn löôïng caân baèng <ul><li>1.1 . Toång caàu trong moâ hình ñôn giaûn </li></ul><ul><li>1.1.1. Moät soá giaû ñònh nghieân cöùu : </li></ul><ul><li>Trong moâ hình ñôn giaûn khi chæ coù gia ñình vaø doanh nghieäp (khoâng coù chính phuû vaø nöôùc ngoaøi) ta coù : GNP = GDP goïi chung laø saûn löôïng quoác gia kyù hieäu Y nhö theá:Y = YD </li></ul><ul><li>Cho raèng khoâng coù khaáu hao neân GNP=NNP khoâng coù chính phuû:NNP = NI =Y </li></ul><ul><li>Toång cung ( AS) cho tröôùc saün saøng ñaùp öùng moïi nhu caàu cuûa neàn kinh teá taïi moïi möùc giaù caû vaø tieàn löông . Vì vaäy toång caàu (AD) quyeát ñònh saûn löôïng thöïc teá (Yt) , AD = C + I </li></ul>
  67. 67. 1.1 . Toång caàu trong moâ hình ñôn giaûn <ul><li>1.1.2. Haøm toång caàu: </li></ul><ul><li>1.1.2.1Haøm tieâu duøng C (Consume) </li></ul><ul><li> </li></ul><ul><li>MPC (Marginal Propensity to Consume) </li></ul><ul><li>khuynh höôùng tieâu duøng bieân coøn goïi laø tieâu duøng trung bình: laø möùc thay ñoåi cuûa tieâu duøng khi thu nhaäp khaû duïng thay ñoåi 1 ñôn vò : </li></ul>
  68. 68. 1.1 . Toång caàu trong moâ hình ñôn giaûn <ul><li>1.1.2.2. Haøm tieát kieäm S (Savings ) </li></ul><ul><li>Vôùi MPS (Marginal Propencity to Save ) khuynh höôùng tieát kieäm bieân : laø möùc thay ñoåi cuûa tieát kieäm khi thu nhaäp khaû duïng thay ñoåi 1 ñôn vò : </li></ul><ul><li>. YD = C + S vì vaäy theo ñònh nghóa : </li></ul><ul><li>MPC + MPS = 1 </li></ul>
  69. 69. Theo baûng ta coù : C = 200 + 2/3 Y D S = -200 + 1/3 Y D 500 400 300 200 100 0 -100 -200 S 1800 1400 1200 1000 800 600 400 200 C 2100 1800 1500 1200 900 600 300 0 Y D
  70. 70. 1.1 . Toång caàu trong moâ hình ñôn giaûn <ul><li>1.1.2.3. Haøm ñaàu tö: </li></ul><ul><li>Toång ñaàu tö quoác gia phuï thuoäc vaøo ñaàu tö cuûa töøng doanh nghieäp vôùi 3 yeáu toá quyeát ñònh möùc ñaàu tö : </li></ul><ul><li>Möùc caàu veà saûn löôïng trong töông lai : caùc haõng kinh doanh nhaèm vaøo quaù khöù ñeå ñaàu tö töông lai . </li></ul><ul><li>Caùc yeáu toá aûnh höôûng tôùi chi phí ñaàu tö : laõi suaát ( i), thueá ( T) . </li></ul><ul><li>Döï ñoaùn tình traïng kinh teá trong töông lai. </li></ul><ul><li>Trong moâ hình ñôn giaûn, ñaàu tö laø moät haøm haèng. </li></ul>
  71. 71. Tieâu duøng vaø tieát kieäm <ul><li>. </li></ul>C vaø S 200 600 1200 C S E 600 45 0 Y D -200 H 3.1: Ñoà thò ñöôøng C & ñöôøng S
  72. 72. 1.1 . Toång caàu trong moâ hình ñôn giaûn <ul><li>Haøm toång caàu : AD = C + I: </li></ul><ul><li>Theo phöông phaùp caân baèng: AD = AS =>Y=C+I </li></ul><ul><li>Y=200+2/3YD+200 </li></ul><ul><li>Y=400+2/3YD Ta ñöôïc saûn löôïng caân baèng: </li></ul>
  73. 73. 1.Toång caàu vaø saûn löôïng caân baèng <ul><li>Ñoà thò </li></ul>AD = C + I 1200 Y 0 45 0 AD E D H 3.2: Ñoà thò AD vaø saûn löôïng caân baèng trong moâ hình ñôn giaûn
  74. 74. 1.1.2.5. Soá nhaân cuûa toång caàu( tieâu duøng) <ul><li>Ta xaùc ñònh saûn löôïng töø coâng thöùc Y hay AS = AD . Töø ñaây suy ra khi AD thay ñoåi thì Y thay ñoåi . Tuy nhieân söï thay ñoåi cuûa AD khaùc söï thay ñoåi cuûa Y . Khi AD thay ñoåi moät löôïng thì Y thay ñoåi moät löôïng lôùn hôn nhieàu laàn caùc nhaø kinh teá ñöa ra khaùi nieäm soá nhaân ñeå moâ taû taùc ñoäng cuûa AD tôùi saûn löôïng Y. </li></ul>
  75. 75. 1.1.2.5. Soá nhaân cuûa toång caàu( tieâu duøng) <ul><li>Ñònh nghóa soá nhaân (m) : Soá nhaân laø heä soá phaûn aùnh löôïng thay ñoåi cuûa saûn löôïng khi AD thay ñoåi 1 ñôn vò . Theo ñònh nghóa ta coù coâng thöùc sau: </li></ul><ul><li>Vôùi  Y : möùc thay ñoåi saûn löôïng </li></ul><ul><li> AD : möùc thay ñoåi toång caàu </li></ul><ul><li> AD =  C +  I </li></ul><ul><li>m : soá nhaân cuûa AD </li></ul>
  76. 76. 1.1.2.5. Soá nhaân cuûa toång caàu( tieâu duøng) <ul><li>H 3.3: Quan heä giöõa möùc gia taêng AD & Y </li></ul>AD H 3.3: Quan heä giöõa möùc gia taêng AD & Y AD 2 AD 1 E 2 E 1  AD Y 0  Y
  77. 77. Coâng thöùc tính soá nhaân <ul><li>Theo hình treân ta coù : </li></ul><ul><li>AD1 = C + I </li></ul><ul><li>AD2 = C + I +  AD </li></ul><ul><li>Y1= C+I/1-MPC </li></ul><ul><li>Y2= C+I+  AD/1-MPC </li></ul><ul><li>Tuø ñònh nghóa soá nhaân: m =  Y /  AD </li></ul><ul><li>m = 1/ 1-MPC </li></ul>
  78. 78. 1.2. Toång caàu trong neàn kinh teá ñoùng cöûa coù chính phuû <ul><li>1.2.1. Chi tieâu cuûa chính phuû vaø toång caàu: </li></ul><ul><li>laø moät haøm haèng (phuï thuoäc ngaân saùch) </li></ul><ul><li>Chính phuû tham gia vaøo neàn kinh teá vôùi 2 coâng cuï </li></ul><ul><li>Taùc ñoäng cuûa G tôùi toång caàu, vì G gioáng vôùi C vaø I neân khi coù G: AD = C+ I + G </li></ul>
  79. 79. 1.2.1. Chi tieâu cuûa chính phuû vaø toång caàu: <ul><li>Saûn löôïng caân baèng khi coù chính phuû </li></ul>
  80. 80. 1.2.2.Thu cuûa chính phuû <ul><li>HAØM T Coâng cuï thöù hai chính phuû coù theå taùc ñoäng ñeán neàn kinh teá laø Thueá. Trong chöông 2 chuùng ta ñaõ bieát: T AS = Td + Ti </li></ul><ul><li>Ñeå ñôn giaûn, chuùng ta khoâng phaân bieät Ti vaø Td maø goïi chung laø thueá roøng T: </li></ul><ul><li>T = T AS – Tr </li></ul><ul><li>Hoaëc T = t.Y (t = %Y) </li></ul>
  81. 81. 1.2.2.Thu cuûa chính phuû <ul><li>thueá taêng giaûm theo thu nhaäp </li></ul><ul><li>T = t.Y (t = %Y) </li></ul><ul><li>T = t.Y vôùi t laø thueá suaát % </li></ul><ul><li>Khi coù thueá haøm C ñoåi: YD = Y – tY  YD = (1-t)Y </li></ul>
  82. 82. Tính saûn löôïng trong neàn kinh teá ñoùng cöûa coù chính phuû: Y = C+I+G <ul><li>Ví duï: </li></ul><ul><li>C = 200 +0,75YD </li></ul><ul><li>I = 200 </li></ul><ul><li>G = 200 </li></ul><ul><li>T = 0,2Y </li></ul><ul><li>Hay:C = 200+0,75(Y-0,2Y) </li></ul><ul><li>C = 200+0,6 Y </li></ul><ul><li>Y = C+I+G=200+0,6Y+200+200 </li></ul><ul><li>Y = 600+0,6Y </li></ul><ul><li>Y = 600/1-0,6 = 1500 </li></ul>
  83. 83. 1.3 . Toång caàu trong neàn kinh teá môû <ul><li>1.3 . Toång caàu trong neàn kinh teá môû </li></ul><ul><li>Trong neàn kinh teá môû nöôùc ngoaøi tham gia vôùi 2 thaønh phaàn : X vaø M, neân toång caàu baây giôø laø : </li></ul><ul><li>Haøm X: X = </li></ul><ul><li>Haøm M: M = MPM .Y </li></ul><ul><li> </li></ul><ul><li>vôùi MPM (Marginal Propensity to Imports ) : nhaäp khaåu bieân </li></ul><ul><li>Baây giôø : AD = C + I + G + X – M </li></ul>
  84. 84. Tính saûn löôïng trong neàn kinh teá môû cöûa coù chính phuû: Y = C+I+G+X-M <ul><li>Ví duï : C= 200+0,75YD </li></ul><ul><li>I=200 </li></ul><ul><li>G=200 </li></ul><ul><li>T=0,2Y </li></ul><ul><li>X = 50 </li></ul><ul><li>M = 0,15Y </li></ul><ul><li>Y = C + I + G + X – M </li></ul><ul><li>Y = 600 + 0,6Y – 0,15Y + 50 </li></ul><ul><li>Y = 650 + 0,45Y = 650/ 0,55 = 1181 hay: </li></ul>
  85. 85. Tính saûn löôïng trong neàn kinh teá môû cöûa coù chính phuû: Y = C+I+G+X-M
  86. 86. 2. Chính saùch taøi khoùa <ul><li>2.1 . Lyù thuyeát : 2.1.1. Khaùi nieäm : Chính saùch taøi khoùa laø chính saùch thu vaø chi ngaân saùch cuûa chính phuû ñeå ñieàu tieát chi tieâu chung cuûa neàn kinh teá nhaèm taêng hay giaûm saûn löôïng theo nhöõng muïc tieâu nhaát ñònh . </li></ul>
  87. 87. <ul><li>2.1.2. Coâng cuï vaø cô cheá taùc ñoäng cuûa chính saùch taøi khoùa </li></ul><ul><li>Coâng cuï G: chi tieâu cuûa chính phuû </li></ul><ul><li>G taùc ñoäng tröïc tieáp vôùi :  G =  AD </li></ul><ul><li>Coâng cuï T: thu ngaân saùch cuûa chính phuû </li></ul><ul><li>T taùc ñoäng giaùn tieáp, ngöôïc chieàu ñeán AD: chaúng haïn thueá taêng, thu nhaäp giaûm, chi tieâu giaûm, toång caàu giaûm vaø ngöôïc laïi </li></ul><ul><li>Ñònh löôïng: khi caàn taêng thueâ </li></ul><ul><li>Ñònh luôïng: khi caàn giaûm thueá </li></ul>2. Chính saùch taøi khoùa
  88. 88. 2. Chính saùch taøi khoùa <ul><li>2.2 . Thöïc tieãn cuûa chính saùch taøi khoùa </li></ul><ul><li>Khoù tính toaùn chaéc chaén </li></ul><ul><li>Chaäm muoän </li></ul><ul><li>Caùc döï aùn khoù coù hieäu quaû nhö mong muoán </li></ul><ul><li>2.3 . Chính saùch taøi khoùa & thaâm huït </li></ul><ul><li>2.3.1. Thaâm huït : </li></ul><ul><li>Khi G > T, ta coù thaâm huït ngaân saùch. Ñaây laø moät bieän phaùp (moät kieåu chính saùch taøi khoùa) ñeå chính phuû kích thích toång caàu laøm taêng saûn löôïng. Coù Ba loaïi thaâm huït </li></ul><ul><li>-Thaâm huït thöïc teá </li></ul><ul><li>-Thaâm huït cô caáu </li></ul><ul><li>-Thaâm huït chu kyø </li></ul>
  89. 89. 2. Chính saùch taøi khoùa <ul><li>2.3.2. Thaâm huït ngaân saùch vaø thaùo lui ñaàu tö : </li></ul><ul><li>Thaùo lui ñaàu tö laø hieän töôïng thu heïp ñaàu tö do laõi suaát taêng laøm giaûm lôïi nhuaän. </li></ul><ul><li>Cô cheá taùc ñoäng : Khi chính phuû gia taêng chi tieâu ( thaâm huït ngaân saùch )AD taêng, nhu caàu tieàn taêng . Neáu MS khoâng ñoåi , laõi suaát taêng , laøm lôïi nhuaän giaûm , thu heïp ñaàu tö . Do ñoù khi söû duïng chính saùch taøi khoùa chuû ñoäng thaâm huït : G taêng & T giaûm seõ thu heïp ñaàu tö . Vì vaäy caàu keát hôïp chính saùch taøi khoùa vôùi chính saùch tieàn teä ñeå choáng thu heïp ñaàu tö . </li></ul>
  90. 90. 2.4. Caùc bieän phaùp taøi trôï ngaân saùch vaø thaâm huït : <ul><li>2.4.1. Vay cuûa daân : Phaùt haønh traùi phieáu kho baïc khoâng aûnh höôûng möùc cung öùng tieàn cuûa ngaân haøng trung öông ( MS khoâng ñoåi ). </li></ul><ul><li>2.4.2. Khi chính phuû vay nöôùc ngoaøi : löôïng tieàn vay laø haøng hoùa, vaøng hay USD. Taøi saûn naøy ñem veà kyù quyõ taïi ngaân haøng trung öông chuyeån ñoåi thaønh tieàn maët. Heä quaû laø ngaân haøng trung öông phaûi phaùt haønh tieàn ( MS taêng ). </li></ul>
  91. 91. 2.4. Caùc bieän phaùp taøi trôï ngaân saùch vaø thaâm huït : <ul><li>2.4.3. Ngaân haøng trung öông cho chính phuû vay : </li></ul><ul><li>ÖÙng taïm thôøi </li></ul><ul><li>ÖÙng tröôùc coù kyø haïn </li></ul><ul><li>ÖÙng tröôùc vónh vieãn ( khoâng coù khaû naêng traû ) . </li></ul><ul><li>Ñeå ngaân haøng trung öông ñaûm baûo nghieâm tuùc phaùt haønh tieàn ( phaûi coù taøi saûn ). Chính phuû phaûi theá chaáp nhö caùc ñoái töôïng khaùc </li></ul>
  92. 92. 2. Chính saùch taøi khoùa <ul><li>2.5. Chính saùch taøi khoùa vaø thaâm huït ngaân saùch ôû nöôùc ta nhöõng naêm gaàn ñaây : </li></ul><ul><li>Thi haønh caùc luaät thueá taïo ra söï chuyeån bieán veà chaát trong vieäc thu ngaân saùch: </li></ul><ul><li>- Thu ñuùng , thu ñuû nhieàu khoaûn vöôït keá hoaïch </li></ul><ul><li>- Coøn toàn taïi moät soá vaán ñeà veà quaûn lyù vó moâ vaø boä maùy haønh thu caùc caáp . </li></ul><ul><li>Chi ngaân saùch hôïp lyù vaø hoaøn thaønh keá hoaïch </li></ul>
  93. 93. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 1 : Cho bieát soá lieäu moät neàn kinh teá giaûn ñôn </li></ul><ul><li>Ñaàu tö ( I) ñöôïc coi laø yeáu toá ngoaïi sinh ñoäc laäp vôùi saûn löôïng vaø baèng 60 tæ ñoàng ñoái vôùi moïi möùc saûn löôïng . </li></ul><ul><ul><li>Xaùc ñònh S vaø AD ôû töøng möùc Y </li></ul></ul><ul><ul><li>Neáu ñaàu tö laø 75 tæ ñoàng , toång caàu thay ñoåi bao nhieâu ? </li></ul></ul>35 70 105 140 175 210 245 280 50 100 150 200 250 300 350 400 C ( tæ ñoàng Y ( tæ ñoàng)
  94. 94. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 2 : Duøng soá lieäu trong baûng caâu 1 nhöng baây giôø coù söï tham gia cuûa chính phuû vôùi möùc thueá 20% saûn löôïng (T = 0,2Y), tieâu duøng chieám 70% thu nhaäp ( C = 0,7YD) chính phuû chi tieâu 50 tæ ñoàng (G = 50 tæ), ñaàu tö vaãn laø 60 (I = 60 tæ) cho taát caû caùc möùc saûn löôïng . </li></ul><ul><li>2.1. Xaùc ñònh YD , C vaø S ôû töøng möùc saûn löôïng </li></ul><ul><li>2.2. Xaùc ñònh möùc saûn löôïng caân baèng (Y = AD) </li></ul><ul><li>2.3. Taïi möùc Y = 350 haønh vi cuûa caùc doanh nghieäp theá naøo? </li></ul>
  95. 95. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 3 : Cho caùc haøm soá: </li></ul><ul><li>C = 100 + 0,8YD I = 70 </li></ul><ul><li>Yp = 1000 Un = 5% (ñôn vò : tæ ñoàng) </li></ul><ul><li>3.1. Möùc saûn löôïng caân baèng laø bao nhieâu ? Tính tæ leä thaát nghieäp theo ñònh luaät Okun . </li></ul><ul><li>3.2. Giaû söû ñaàu tö taêng theâm 20 ñôn vò, möùc saûn löôïng caân baèng quoác gia thay ñoåi theá naøo ? </li></ul><ul><li>3.3. Ñeå ñaït ñöôïc saûn löôïng tieàm naêng töø caâu 3.2 ñaàu tö phaûi thay ñoåi bao nhieâu? </li></ul>
  96. 96. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 4 : Cho caùc haøm soá : </li></ul><ul><li>C = 200 + 0,75Y D I = 350 </li></ul><ul><li>G = 500 T = 450 </li></ul><ul><li>4.1. Giaû söû chính phuû taêng thueá theâm 120 tæ ñoàng saûn löôïng caân baèng thay ñoåi theá naøo? </li></ul><ul><li>4.2. Neáu chính phuû taêng thueá 120 tæ ñoàng vaø duøng heát soá thueá ñoù cho chi tieâu G , saûn löôïng caân baèng thay ñoåi nhö theá naøo ? </li></ul><ul><li>4.3. Ñieàu kieän nhö caâu 4.2 nhöng baây giôø haøm T coù daïng : T = 0,2Y , saûn löôïng caân baèng thay ñoåi nhö theá naøo ? </li></ul>
  97. 97. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 5 : Cho caùc haøm soá ( ñôn vò : tæ ñoàng ) </li></ul><ul><li>C = 200 + 0,75Y D I = 250 </li></ul><ul><li>T = 0,2Y Y P = 2500 </li></ul><ul><li>5.1. Ñieåm caân baèng saûn löôïng laø bao nhieâu thì ngaân saùch caân baèng , vaø caân baèng ôû möùc bao nhieâu ? </li></ul><ul><li>5.2. Thöïc teá chính phuû chi tieâu G = 400 . Tìm ñieåm caân baèng saûn löôïng. </li></ul><ul><li>5.3. Töø keát quaû caâu 5.2 muoán cho saûn löôïng caân baèng ôû möùc tieàm naêng thì chính phuû coù theå aùp duïng nhöõng chính saùch taøi khoùa naøo ? </li></ul>
  98. 98. CHÖÔNG 4 TIEÀN VAØ HOAÏT ÑOÄNG NGAÂN HAØNG <ul><li>1. Tieàn: </li></ul><ul><li>1.1. Chöùc naêng cuûa tieàn teä </li></ul><ul><ul><ul><li>Caùc loaïi tieàn </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Chöùc naêng cuûa tieàn </li></ul></ul></ul><ul><li>1.2 . Khoái löôïng tieàn </li></ul><ul><li>M1 = tieàn maët löu thoâng ngoaøi ngaân haøng + tieàn kyù thaùc duøng seùc </li></ul><ul><li>M2 = M1 + caùc loaïi tieát kieäm </li></ul><ul><li>M3 = M2 + caùc loaïi chöùng thö thanh toaùn </li></ul>
  99. 99. 1.3. Möùc cung tieàn vaø vai troø cuûa ngaân haøng <ul><li>1.3.1. Möùc cung tieàn vaø cô số tiền: </li></ul><ul><li>MS = C + D (MS = M1 ñeå ñôn giaûn , khoâng </li></ul><ul><li>duøng M2 & M3 vì vaây coi M1= M) </li></ul><ul><li>H = C + RT </li></ul><ul><li>MS : möùc cung tieàn </li></ul><ul><li>C - Cash : tieàn maët löu haønh ngoaøi ngaân haøng </li></ul><ul><li>D - Deposit : tieàn kyù thaùc duøng seùc </li></ul><ul><li>RT- Totol reserves : döï tröõ thöïc teá hay toång döï tröõ </li></ul><ul><li>H-High power money : tieàn phaùt haønhsoá tieàn hay tieàn phaùt haønh (H) </li></ul>
  100. 100. 1.3.2. Nhöõng nhaân toá aûnh höôûng ñeán möùc cung tieàn <ul><li>Löôïng tieàn phaùt haønh </li></ul><ul><li>Löôïng tieàn maët löu thoâng ngoaøi ngaân haøng </li></ul><ul><li>Toång döï tröõ trong ngaân haøng </li></ul><ul><li>Trình ñoä söû duïng tieàn ñöôïc </li></ul>
  101. 101. 2.Khaùi quaùt veà heä thoáng ngaân haøng <ul><li>2.1. Phaân loaïi heä thoáng ngaân haøng </li></ul><ul><li>Ngaân haøng trung öông </li></ul><ul><li>Ngaân haøng thöông maïi </li></ul><ul><li>2.2. Hoaït ñoäng cuûa ngaân haøng thöông maïi : </li></ul><ul><li>2.2.1. Kinh doanh cuûa ngaân haøng thöông maïi: </li></ul><ul><li>+Nghiệp vụ: nhận gởi- huy ñoäng voán </li></ul>
  102. 102. 2.2.1.Kinh doanh cuûa ngaân haøng thöông maïi <ul><li>+Nhieäp vuï cho vay, ñaàu tö voán </li></ul><ul><li>+Dòch vuï tieàn teä . . . </li></ul><ul><li>Caùc loaïi döï tröõ cuûa ngaân haøng </li></ul><ul><li>Döï tröõ baét buoäc ( RR-Required reserves) </li></ul><ul><li>Vôùi Rr : tæ leä döï tröõ baét buoäc </li></ul>
  103. 103. 2.2.1.Kinh doanh cuûa ngaân haøng thöông maïi <ul><li>Döï tröõ thöïc teá (RT) </li></ul><ul><li>Vôùi Rt : tæ leä döï tröõ thöïc teá </li></ul><ul><li>Rt = Rr + Re( tæ leä döï tröõ dö thöøa) </li></ul><ul><li>Tieàn löu thoâng ngoaøi ngaân haøng vaø tieàn kyù thaùc </li></ul><ul><li>Vôùi c : tæ leä tieàn maët so vôùi tieàn kyù thaùc </li></ul>
  104. 104. 2.2.2. Khaû naêng taïo tieàn qua ngaân haøng vaø soá nhaân cuûa tieàn: <ul><li>Khi coù 1 löôïng tieàn maët ñöôïc gôûi vaøo ngaân haøng thöông maïi (ngaân haøng bieán noù thaønh 1 löôïng buùt teä töông öùng ). Traûi qua nhieàu voøng kyù thaùc vaø cho vay, ngaân haøng taïo ra 1 löôïng buùt teä lôùn hôn nhieàu laàn soá tieàn gôûi ban ñaàu. </li></ul><ul><li>Ví duï :Giaû ñònh caùc ngaân haøng thöông maïi hoaït ñoäng hoaøn haûo (kinh doanh heát tieàn maët:RT= RR) ngöôøi daân chæ duøng seùc, khoâng duøng tieàn maët vôùi Rr = 10% Löôïng tieàn maët ban ñaàu gôûi vaøo ngaân haøng laø 1000 USD caùc ngaân haøng thöông maïi seõ taïo ra moät löôïng buùt teä nhö sau : </li></ul>
  105. 105. Ví duï veà khaû naêng taïo tieàn cuûa ngaân haøng thöông maïi <ul><li>Gæa ñònh NH kinh doanh cho vay heát tieàn; nhaân daân chí duøng seùc, khoâng duøng tieàn maët( c = 0 vaø Rr = Rt) </li></ul>900 810 729 656 . . . 100 90 81 72,9 . . . 1000 900 810 729 . . . 1 2 3 4 5 Cho vay môùi taêng Döï tröõ baét buoäc Kí thaùc duøng seùc Theá heä ngaân haøng
  106. 106. Ví duï veà khaû naêng taïo tieàn cuûa ngaân haøng thöông maïi <ul><li> Buùt teä = 1000 + 900 + 810 + 729 … </li></ul><ul><li> = 1000 . [1 + (0,9) + (0,9)2 + (0,9)3…] </li></ul><ul><li> Buùt teä = 1000 . 10 = 10.000 </li></ul>
  107. 107. Soá nhaân cuûa tieàn: <ul><li>Töø ñaây cho khaùi nieäm soá nhaân tieàn teä (m M ). Soá nhaân tieàn teä laø heä soá phaûn aùnh soá löôïng tieàn cung öùng (MS) ñöôïc sinh ra töø 1 ñôn vò tieàn phaùt haønh (H) </li></ul><ul><li>Soá nhaân tieàn teä ñöôïc kyù hieäu : m M </li></ul>MS = m M . H  MS = m M .  H
  108. 108. soá nhaân cuûa tieàn: <ul><li>2 .2 .3. Phaân tích soá nhaân </li></ul><ul><li>Theo ñònh nghóa : MS = mM . H </li></ul><ul><li>Maø : MS = C + D = c.D + D = D.(c+1) </li></ul><ul><li>H = C + RT = cD + Rt.D = D(c+Rt) </li></ul><ul><li>Vaäy </li></ul>
  109. 109. 2.3 . Ngaân haøng trung öông vaø vai troø kieåm soaùt möùc cung tieàn <ul><li>2.3.1. Chöùc naêng cuûa ngaân haøng trung öông: </li></ul><ul><li>Ngaân haøng cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi </li></ul><ul><li>Ngaân haøng cuûa chính phuû </li></ul><ul><li>Quaûn lyù nhaø nöôùc veà NN & TT, kieåm soaùt MS, thò tröôøng taøi chính vaø tieàn teä </li></ul>
  110. 110. Ngaân haøng trung öông <ul><li>2.3.2. Caùc coâng cuï: </li></ul><ul><li>Mua baùn chöùng khoaùn </li></ul><ul><li>Quy ñònh tæ leä döï tröõ baét buoäc </li></ul><ul><li>Thay ñoåi laõi suaát chieát khaáu </li></ul><ul><li>Ngaân haøng trung öông kieåm soaùt möùc cung öùng tieàn MS. Möùc cung tieàn ñöôïc tính toaùn baèng nhöõng thoáng keâ vaø löôïng hoùa phöùc taïp. Khi qui veà caùch tính ñôn giaûn ñeå giaûi thích chính saùch tieàn teä, cung tieàn taïi moãi thôøi ñieåm ñöôïc xaùc ñònh bôûi phöông trình Irving Fisher: MV= PQ </li></ul>
  111. 111. MV= PQ hay MV = GNP <ul><li>Trong ñoù: </li></ul><ul><li>M toång soá tieàn ñang löu thoâng trong neàn kinh teá </li></ul><ul><li>V: vaän toác-voøng quay tieàn teä </li></ul><ul><li>P: chæ soá giaù bình quaân hay CPI (xem chöông 1 vaø 2) </li></ul><ul><li>Q: soá löôïng toång saûn phaåm vaø dòch vuï maø neàn kinh teá taïo ra ñöôïc taïi thôøi ñieåm ñang xeùt. </li></ul><ul><li>Vì tích soá PQ ñoàng nhaát vôùi GNP (hay GDP) tuøy qui öôùc. Deã daøng thaáy raèng: </li></ul>GNP MS = V
  112. 112. MV= PQ hay MV = GNP <ul><li>Veà maët ngaén haïn, taïi nhöõng thôøi ñieåm ñang xeùt baát kyø, vì saûn löôïng vaø möùc giaù ñöôïc xem laø khoâng ñoåi, vaän toác voøng quay tieàn teä V cuõng khaù coá ñònh, MS laø moät soá xaùc ñònh. Töø ñoù, haøm MS coù daïng moät haøm haèng . </li></ul><ul><li>Ví duï: MS = 1000 tyû </li></ul>
  113. 113. 3. Möùc caàu veà tieàn: <ul><li>3.1 . Caùc taøi saûn taøi chính </li></ul><ul><li>Taøi saûn giao dòch ( khoâng sinh laõi ) : tieàn maët, seùc </li></ul><ul><li>Taøi saûn sinh laõi bao goàm: coå phieáu , traùi phieáu , tín phieáu goïi chung laø traùi phieáu. </li></ul>
  114. 114. 3.2 . Caàu tieàn (MD) <ul><li>3.2.1.Khaùi nieäm : </li></ul><ul><li>Möùc caàu tieàn laø löôïng tieàn daân chuùng muoán naém giöõ cho nhu caàu chi tieâu vaø laøm taøi saûn . Möùc caàu tieàn phuï thuoäc phuï vaøo thu nhaäp (Y) vaø laõi suaát (i) </li></ul><ul><li>MD = f(Y, i) vôùi MD = f(Y) ñoàng bieán vôùi Y </li></ul><ul><li>MD = f(Y) > 0 </li></ul><ul><li>MD = f(i) nghòch bieán vôùi I </li></ul><ul><li>MD = f(i) < 0 </li></ul>
  115. 115. Haøm caàu tieàn: MD = f ( Y, i ) <ul><li>Trong moät thôøi ñieåm Y khoâng ñoåi, </li></ul><ul><li>MD phuï thuoäc i : ñöôøng caàu doác xuoáng. Haøm caàu tieàn phuï thuoäc laõi suaát- caàu tieàn theo laõi suaát </li></ul><ul><li>MD = kY + hi ( hi < 0) </li></ul><ul><li>Vôùi Y : thu nhaäp (saûn löôïng ) </li></ul><ul><li>i : laõi suaát, k , h : möùc nhaïy caûm cuûa MD ñoái vôùi Y & i </li></ul>
  116. 116. MD = kY + hi ( hi < 0) <ul><li>H 4.1. Ñoà thò caàu tieàn theo laõi suaát </li></ul><ul><li>i </li></ul><ul><li>0 M </li></ul>H 4.1 – Ñoà thò caàu tieàn theo laõi suaát
  117. 117. 3.2.2 . Möc caàu veà taøi saûn taøi chính <ul><li>Caùc taøi saûn taøi chính goïi chung laø traùi phieáu (B . Bonds) </li></ul><ul><li>Khi laõi suaát taêng , ngöôøi ta chuyeån tieàn qua traùi phieáu vaø ngöôïc laïi . </li></ul><ul><li>Caàu veà traùi phieáu : DB= f(i) ñoàng bieán vôùi laõi suaát </li></ul>
  118. 118. Gæa ñònh nghieân cöùu moái quan heä MD&DB <ul><li>Gæa ñònh: P= 1 => MS/P=MSr;MD/P=MDr(real) </li></ul><ul><li>MD: Caàu tieàn danh nghóa,MDr:Caàu tieàn thöïc </li></ul><ul><li>MS:Cung tieàn danh nghóa.MSr : Cung tieàn thöïc </li></ul><ul><li>SB/P=SBr;DB/P=DBr(real) </li></ul><ul><li>SB:Caàu traùi phieáu danh nghóa, SBr: Caàu traùi phieáu thöïc </li></ul><ul><li>DB:Cung traùi phieáu danh nghóa. DBr : Cung traùi phieáu thöïc. </li></ul><ul><li>Khi P=1: MS=MSr;MD=MDr </li></ul><ul><li>SB=SBr;DB=DBr </li></ul>
  119. 119. 3.3. Moái quan heä MD & DB <ul><li>Caàu veà taøi saûn taøi chính = MD + DB </li></ul><ul><li>Cung veø taøi saûn taøi chính = MS + SB </li></ul><ul><li>Laõi suaát chi phoái ngöôøi ta giöõ MD hay DB </li></ul><ul><li>Khi thò tröôøng tieàn teä caân baèng thì thò tröôøng traùi phieáu cuõng caân baèng. </li></ul><ul><li>MS + SB = MD + DB </li></ul><ul><li>Töø ñaây ruùt ra : Laõi suaát ( i) laø thu nhaäp trung bình töø taøi saûn taøi chính, laõi suaát do cung tieàn vaø caàu tieàn quyeát ñònh . </li></ul>
  120. 120. 4. Tieàn teä laõi suaát & toång caàu <ul><li>4.1.Thò tröôøng tieàn teä caân baèng </li></ul><ul><li>4.1.1 . Khaùi nieäm : Thò tröôøng tieàn teä caân baèng khi : MS = MD </li></ul><ul><li>H5.2: Thò tröôøng tieàn teä caân baèng hay M = kY+ hi </li></ul><ul><li>i o E </li></ul>i M 0 Löôïng tieàn thöïc teá 0 H5.2: Thò tröôøng tieàn teä caân baèng
  121. 121. 4. Tieàn teä laõi suaát & toång caàu <ul><li>Ñieåm caân baèng E : do MS = MD cho i 0 , M 0 </li></ul><ul><li>E dòch chuyeån khi : MS & MD thay ñoåi. </li></ul><ul><li>Kieåm soaùt : thò tröôøng tieàn teä baèng MS hay i </li></ul><ul><li>Neáu giöõ nguyeân MS: i ñoåi MD ñoåi </li></ul><ul><li>Neáu coá ñònh i: phaûi thay ñoåi MS cho töông öùng vôùi MD </li></ul><ul><li>Duøng coâng cuï naøo ñeå ñieàu tieát tuøy ñieàu kieän cuï theå </li></ul>
  122. 122. 4. Tieàn teä laõi suaát & toång caàu <ul><li>4.1.2 . Laõi suaát vôùi tieâu duøng , ñaàu tö vaø xuaát nhaäp khaåu : </li></ul><ul><li>4.1.2.1. Vôùi tieâu duøng : </li></ul><ul><li>MS taêng => i giaûm => C taêng </li></ul><ul><li>Hieäu öùng cuûa caûi : haøm C dòch chuyeån leân treân , cuûa caûi cuûa hoä gia ñình taêng. </li></ul><ul><li>Ví duï : Tín phieáu 100 USD laõi suaát coá ñònh 5% naêm . Thanh toaùn sau 5 naêm laõi 25$ . Neáu laõi suaát haï xuoáng 4% , muoán coù thu nhaäp 25$ baây giôø phaûi boû ra 125$ </li></ul><ul><li>Goïi 100$ laø giaù trò hieän taïi , 25$ laø thu nhaäp trong töông lai . Sau khi laõi suaát haï 1% giaù trò hieän taïi cuûa thu nhaäp trong töông lai ñaõ taêng leân töông öùng 125 USD </li></ul>
  123. 123. Laõi suaát vaø ñaàu tö <ul><li>4.1.2.2. Laõi suaát vaø ñaàu tö : MS taêng => i giaûm => I taêng </li></ul><ul><li>I = f ( i) </li></ul><ul><li>Haøm I phuï thuoäc laõi suaát </li></ul><ul><li>Kí hieäu I = IM i , IM I < 0 </li></ul><ul><li>I nghòch bieán vôùi i </li></ul><ul><li>Khi coù haøm I = IM.i toång ñaàu tö seõ laø:Y= f(Y,I) </li></ul><ul><li>Haøm I phuï thuoäc saûn löôïng vaø laõi suaát : </li></ul><ul><li>i </li></ul><ul><li>I </li></ul><ul><li>O I </li></ul>I 1 I 2
  124. 124. 4.1.2.3. Laõi suaát vaø xuaát nhaäp khaåu : <ul><li>4.1.2.3. Laõi suaát vaø xuaát nhaäp khaåu : </li></ul><ul><li>i taêng => e taêng => X giaûm & M taêng </li></ul><ul><li>i giaûm => e giaûm => X taêng & M giaûm </li></ul><ul><li>vôùi e : tæ giaù ñoàng noäi ñòa . </li></ul><ul><li>Keát luaän : khi i giaûm AD taêng & ngöôïc laïi </li></ul>
  125. 125. 4.2 . Chính saùch tieàn teä <ul><li>4.2.1.Khaùi nieäm : </li></ul><ul><li>Chính saùch tieàn teä laø chính saùch taùc ñoäng ñeán möùc cung tieàn & laõi suaát , qua ñoù taùc ñoäng ñeán toång caàu laøm thay ñoåi saûn löôïng theo nhöõng muïc tieâu nhaát ñònh </li></ul><ul><li>Chính saùch tieàn teä do ngaân haøng trung öông tieán haønh döïa treân nhöõng coâng cuï ñieàu tieát möùc cung tieàn teä . </li></ul><ul><li>4.2.1.Cô cheá taùc ñoäng cuûa CSTT : </li></ul><ul><li>Khi MS thay ñoåi laøm cho i thay ñoåi , khi i thay ñoåi toång caàu vaø saûn löôïng seõ thay ñoåi . </li></ul>
  126. 126. 4.3 . Moâ hình IS vaø LM ( IS: Investment equals savings & LM: Liquidity Preference & Money Supply ) <ul><li>4.3.1 .Ñöôøng IS </li></ul><ul><li>4.3.1.1. Khaùi nieäm : taäp hôïp nhöõng toå hôïp khaùc nhau giöõa laõi suaát vaø thu nhaäp phuø hôïp vôùi söï baèng cuûa thò tröôøng haøng hoùa . </li></ul><ul><li>4.3.1.2. Phöông trình IS </li></ul>
  127. 127. IS & LM <ul><li>4.3.1.3. YÙ nghóa ñöôøng IS : </li></ul><ul><li>-Ñöôøng IS phaûn aùnh söï caân baèng cuûa thò tröôøng haøng hoùa öùng vôùi caùc möùc khaùc nhau cuûa laõi suaát vaø thu nhaäp ( i & Y) </li></ul><ul><li>-Nghieân cöùu ñöôøng IS cho ta moái quan heä taùc ñoäng qua laïi giöõa laõi suaát vaø saûn löôïng caân baèng (thu nhaäp) , noù cho bieát saûn löôïng caân baèng seõ thay ñoåi nhö theá naøo khi laõi suaát thay ñoåi(caùc yeáu toá khaùc khoâng ñoåi). </li></ul>
  128. 128. hình 5.3: Ñoà thò ñöôøng IS <ul><li>AD 1 </li></ul><ul><li>AD 2 </li></ul><ul><li>i </li></ul><ul><li>AD </li></ul><ul><li>IS </li></ul><ul><li>Y </li></ul><ul><li>0 </li></ul><ul><li>4.3.1.4. Cô cheá : </li></ul><ul><li>Khi laõi suaát ( i) ñoåi , toång caàu (AD) dòch chuyeån laøm saûn löôïng (Y) thay ñoåi </li></ul><ul><li>4.3.1.5. Ñoä doác IS : </li></ul><ul><li>IS doác xuoáng phaûn aùnh moái quan heä nghòch bieán giöõa Y & i . Ñoä doác </li></ul><ul><li>IS phuï thuoäc vaøo ñoä nhaïy caûm cuûa AD vôùi i </li></ul><ul><li>i ñoåi , AD ñoåi ít:doác nhieàu </li></ul><ul><li>i ñoåi , AD ñoåi nhieàu:doác ít </li></ul>AD 0 Y 0 Y 1 Y H 5.3: Ñoà thò ñöôøng IS
  129. 129. Söï dòch chuyeån ñöôøng IS <ul><li>4.3.1.6. Söï di chuyeån doïc ñöôøng IS : phaûn aùnh söï thay ñoåi cuûa laõi suaát ( i) daãn ñeán dòch chuyeån AD laøm thay ñoåi saûn löôïng . </li></ul><ul><li>4.3.1.7. Söï dòch chuyeån toaøn boä ñöôøng IS : phaûn aùnh caùc nhaân toá ngoaøi i laøm thay ñoåi AD seõ laøm cho IS dòch chuyeån sang phaûi hay sang traùi ñoà thò </li></ul>
  130. 130. 4.3.2.ñöôøng LM <ul><ul><ul><li>4.3.2.1.Khaùi nieäm :Ñöôøng LM bieåu thò nhöõng toå hôïp khaùc nhau giöõa laõi suaát vaø thu nhaäp, phuø hôïp vôùi söï caân baèng cuûa thò tröôøng tieàn teä . Phöông trình ñöôøng LM: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Vôùi : h &k : ñoä nhaïy caûm cuûa caàu tieàn teä vôùi Y & i </li></ul></ul></ul>
  131. 131. YÙ nghóa nghieân cöùu ñöôøng LM <ul><ul><ul><ul><li>4.3.2.2.YÙ nghóa nghieân cöùu ñöôøng LM </li></ul></ul></ul></ul><ul><li>Ñöôøng LM phaûn aùnh söï caân baèng cuûa thò tröôøng tieàn teä töông öùng vôùi caùc möùc khaùc nhau cuûa laõi suaát vaø thu nhaäp . </li></ul><ul><li>Nghieân cöùu ñöôøng LM cho ta moái quan heä giöõa saûn löôïng vaø laõi suaát caân baèng, noù cho bieát laõi suaát seõ thay ñoåi nhö theá naøo khi saûn löôïng ( thu nhaäp ) thay ñoåi . </li></ul><ul><li>Cô cheá : khi saûn löôïng (Y) thay ñoåi , caàu tieàn seõ thay ñoåi keùo theo laõi suaát thay ñoåi </li></ul>
  132. 132. H5.4: Ñoà thò ñöôøng LM <ul><li>MD1 MS LM </li></ul><ul><li>MD2 </li></ul>0 i 0 i 1 i Y 0 E 0 E 1 i 0 Y 1 Y H5.4: Ñoà thò ñöôøng LM
  133. 133. Ñoä doác cuûa LM : <ul><li>LM doác leân phaûn aùnh moái quan heä ñoàng bieán giöõaY & i . Ñoä doác cuûa LM phuï thuoäc vaøo ñoä nhaïy caûm cuûa caàu tieàn vôùi thu nhaäp (saûn löôïng) . </li></ul><ul><li>Y ñoåi MD ñoåi nhieàu - doác nhieàu . </li></ul><ul><li>Y ñoåi MD ñoåi ít - doác ít. </li></ul>
  134. 134. Söï dòch chuyeån doïc ñöôøng LM: <ul><li>Söï di chuyeån doïc ñöôøng LM cho thaáy : söï thay ñoåi cuûa thu nhaäp Y laøm cho laõi suaát ( i) thay ñoåi döôùi taùc ñoäng söï dòch chuyeån ñöôøng caàu tieàn trong khi cung tieàn khoâng ñoåi ( LM öùng vôùi 1 möùc MS) </li></ul><ul><li>Söï dòch chuyeån toaøn boä ñöôøng LM xaûy ra khi MS thay ñoåi . </li></ul><ul><li>MS taêng => LM => sang phaûi </li></ul><ul><li>MS giaûm => LM => sang traùi </li></ul>
  135. 135. Söï caân baèng ñoàng thôøi thò tröôøng haøng hoùa vaø tieàn teä: <ul><li>IS phaûn aùnh söï caân baèng cuûa thò tröôøng haøng hoùa öùng vôùi caùc möùc Y & i </li></ul><ul><li>LM phaûn aùnh söï caân baèng cuûa thò tröôøng tieàn teä öùng vôùi caùc möùc Y & i </li></ul><ul><li>Söï taùc ñoäng qua laïi giöõa 2 thò tröôøng aán ñònh möùc laõi suaát vaø thu nhaäp caân baèng cho caû hai thò tröôøng (H.a). </li></ul><ul><li>Taïi ñieåm caân baèng IS vaø LM thò tröôøng haøng hoùa & thò tröôøng tieàn teä caân baèng taïi moät möùc i & Y ( i 0 & Y 0 ) </li></ul>
  136. 136. Söï caân baèng ñoàng thôøi thò tröôøng haøng hoùa vaø tieàn teä: <ul><li>Taïi moät möùc i naøo ñoù (i1 hay i2) IS & LM khoâng caân baèng (H.b) : i1 > i0 seõ xaûy ra : </li></ul><ul><li>*Neáu thò tröôøng haøng hoùa caân baèng ( ñieåm A) : thò tröôøng tieàn teä seõ dö cung keùo i giaûm . </li></ul><ul><li>*Neáu thò tröôøng tieàn teä caân baèng ( ñieåm B) : thò tröôøng haøng hoùa seõ dö cung keùo P giaûm vaø i giaûm. </li></ul><ul><li>Taïi möùc i2 < i0 seõ xaûy ra : </li></ul><ul><li>*Neáu thò tröôøng haøng hoùa caân baèng (ñieåm D) thò tröôøng tieàn teä dö caàu , eùp i taêng . </li></ul><ul><li>*Neáu thò tröôøng tieàn teä caân baèng ( ñieåm C) thò tröôøng haøng hoùa dö caàu, eùp P taêng & i taêng . </li></ul>
  137. 137. Söï caân baèng ñoàng thôøi thò tröôøng haøng hoùa vaø tieàn teä: <ul><li>. </li></ul>i i 0 i i 1 i 0 i 2 0 Y 0 Y LM IS A D C B H.b Y 0 Y LM IS E H.a H 5.5: Söï caân baèng IS & IM 0
  138. 138. 5. Chính saùch taøi khoùa & tieàn teä 5.1 . Chính saùch taøi khoùa <ul><li>Khi G taêng => AD taêng laøm cho IS 0 => IS 1 . Tuy nhieân vì MS khoâng ñoåi neân i taêng töø i 0 ñeán i 1 , neàn kinh teá caân baèng taïi E1 ( hieän töôïng i taêng gaây thaùo lui ñaàu tö ) . Ñaùng leõ saûn löôïng ñaït Y2 taïi E2 , baây giôø saûn löôïng ñaït Y1 taïi E1 . </li></ul><ul><li>Quy moâ laán aùt ñaàu tö : Y2 => Y1 </li></ul><ul><li>Muoán khaéc phuïc tình traïng naøy phaûi keát hôïp vôùi môû roäng tieàn teä (taêng MS) seõ giöõ vöõng i0 vaø ñaït saûn löôïng Y2 . </li></ul><ul><li>. </li></ul>0 Y 1 Y 2 Y 1 i Y i 2 E 1 E 2 E 0 IS 0 IS 1 H 5.6: Taùc ñoäng cuûa chính saùch taøi khoùa vaø tieàn teä LM 1 i 0 i 1
  139. 139. 5. Chính saùch taøi khoùa & tieàn teä 5.2 . Chính saùch tieàn teä <ul><li>MS taêng : LM chuyeån sang phaûi . Luùc ñaàu Y chöa taêng neân i giaûm , i giaûm laøm AD taêng . IS chuyeån sang phaûi caân baèng môùi thieát laäp taïi E2 , saûn löôïng Y2 , i trôû veà i0 . </li></ul><ul><li>Nhaän xeùt : chính saùch tieàn teä coù theå ñöôïc tieán haønh ñoäc laäp : khi caàn môû roäng saûn xuaát kinh doanh thì taêng MS. Khi caàn choáng laïm phaùt thì giaûm MS. </li></ul><ul><li>Khi thò tröôøng haøng hoùa bieán ñoäng thì oån ñònh MS ñeå AD thay ñoåi . Duøng MS ñeå kieàm cheá hay phuïc hoài AD. </li></ul><ul><li>Cô cheá giöõ nguyeân MS : AD taêng => i taêng => AD giaûm veà vò trí oån ñònh . </li></ul><ul><li>Khi thò tröôøng tieàn teä dao ñoäng , caàu veà tieàn bieán ñoåi thì giöõ vöõng laõi suaát ñeå oån ñònh . </li></ul><ul><li>Cô cheá giöõ nguyeân i : neáu MD taêng => MS taêng veà vò trí oån ñònh . </li></ul>0 Y 1 Y 2 Y 1 i Y i 2 E 1 E 2 E 0 IS 0 IS 1 H 5.6: Taùc ñoäng cuûa chính saùch taøi khoùa vaø tieàn teä LM 1 i 0 i 1
  140. 140. Phoái hôïp chính saùch taøi khoùa & tieàn teä <ul><ul><li>Phoái hôïp chính saùch taøi khoùa & tieàn teä </li></ul></ul><ul><li>5.3.1 . Khaùi quaùt : </li></ul><ul><li>Chính saùch taøi khoùa taùc ñoäng tröïc tieáp qua coâng cuï G & T, thôøi gian taùc ñoäng coù hieäu quaû nhanh . </li></ul><ul><li>Chính saùch tieàn teä taùc ñoäng giaùn tieáp thoâng qua MS & i , thôøi gian taùc ñoäng ñeán keát quaû chaäm . </li></ul><ul><li>Yeâu caàu : phoái hôïp chung 2 chính saùch ñeå ñaït cuøng muïc tieâu . </li></ul>
  141. 141. Phoái hôïp chính saùch taøi khoùa & tieàn teä <ul><li>5.3.2. Caùc caëp chính saùch : ( khi neàn kinh teá khoâng oån ñònh ) </li></ul><ul><li>Môû roäng taøi khoùa + nôùi loûng tieàn teä : aùp duïng cho thôøi kyø suy thoaùi . </li></ul><ul><li>Thu heïp taøi khoùa + thaét chaët tieàn teä :aùp duïng cho thôøi kyø taêng tröôûng quaù noùng . </li></ul>
  142. 142. Phoái hôïp chính saùch taøi khoùa & tieàn teä <ul><li>5.3.3. Caùc caëp chính saùch khi neàn kinh teá oån ñònh Yt = YP </li></ul><ul><li>Taøi khoùa heïp + tieàn teä nôùi loûng : bieán ñoåi thaønh phaàn toång caàu . G giaûm , coøn C taêng & I taêng . Keát quaû saûn löôïng tieàm naêng trong töông lai seõ taêng vì ñaàu tö taêng . </li></ul><ul><li>Taøi khoùa roäng + tieàn teä heïp : G taêng , C giaûm & I giaûm , môû roäng ñaàu tö vaø phuùc lôïi coâng coäng , giaûm tieâu duøng & I tö nhaân . Keát quaû ñaàu tö tö nhaân vaø tieâu duøng giaûm nhöng ñaàu tö nhaø nöôùc vaø phuùc lôïi xaõ hoäi taêng </li></ul>
  143. 143. BAØI TAÄP <ul><li>BAØI TAÄP </li></ul><ul><li>Baøi 1 : Döôùi ñaây laø soá lieäu giaû ñònh veà baûng caân ñoái taøi saûn heä thoáng ngaân haøng thöông maïi ( ñôn vò tæ ñoàng) </li></ul><ul><li>Coù:Döï tröõ taïi ngaân haøng trung öông: 500,Traùi phieáu : 2500 </li></ul><ul><li>Tieàn kyù thaùc söû duïng seùc laø 3000 </li></ul><ul><li>Ñöôïc bieát löôïng tieàn döï tröõ thöïc teá cuûa heä thoáng ngaân haøng baèng 1/6 löôïng tieàn kyù thaùc , löôïng tieàn maët ngoaøi ngaân haøng baèng 4/1 löôïng tieàn kyù thaùc . Haõy tìm caùc chæ tieâu sau : </li></ul><ul><li>. Haõy tìm caùc chæ tieâu sau :m M ,H, M? </li></ul>
  144. 144. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 2 : Cuøng vôùi soá lieäu cuûa baøi 1 nhö treân . Baây giôø ngaân haøng trung öông mua heát löôïng traùi phieáu cuûa ngaân haøng thöông maïi , giaù trò : 2500 tæ . Heä thoáng ngaân haøng thöông maïi cho vay heát toaøn boä löôïngtieàn maët döï tröõ dö thöøa . </li></ul><ul><li>Haõy tính caùc chæ tieâu sau : </li></ul><ul><li>2.1. H </li></ul><ul><li>2.2. M </li></ul><ul><li>2.3. C </li></ul><ul><li>2.4. D </li></ul><ul><li>2.5. RT </li></ul>
  145. 145. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 3 : Thò tröôøng tieàn teä ñöôïc ñaëc tröng bôûi nhöõng thoâng soá sau : </li></ul><ul><li>3.1. Xaùc ñònh möùc laõi suaát caân baèng . </li></ul><ul><li>3.2. Veõ ñoà thò thò tröôøng tieàn teä töông öùng </li></ul><ul><li>3.3. Giaû söû thu nhaäp giaûm 100 tæ ñoàng . Xaùc ñònh möùc laõi suaát caân baèng môùi . </li></ul><ul><li>3.4. Moâ taû söï thay ñoåi cuûa thò tröôøng tieàn teä treân ñoà thò khi thu nhaäp giaûm ôû caâu 3 </li></ul><ul><li>. </li></ul>
  146. 146. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 4 : Cho thò tröôøng tieàn teä vôùi caùc thoâng soá sau : </li></ul><ul><li>MD = 0,2Y - 4i </li></ul><ul><li>MS = 200 (tæ ñoàng) </li></ul><ul><li>4.1. Vieát phöông trình vaø veõ ñoà thò bieåu dieãn ñöôøng LM </li></ul><ul><li>4.2. Giaû söû ñöôøng IS ñöôïc xaùc ñònhbaèng bieåu thöùc Y = 1250 . Haõy xaùc ñònh saûn löôïng vaø laõi suaát caân baèng . </li></ul><ul><li>4.3. Veõ ñoà thò moâ taû traïng thaùi caân baèng treân hai thò tröôøng haøng hoùa vaø tieàn teä </li></ul>
  147. 147. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 5 : Thò tröôøng haøng hoùa vaø thò tröôøng tieàn teä ñöôïc bieåu dieãn bôûi nhöõng thoâng soá sau ( ñôn vò : tæ) </li></ul><ul><li>C = 50 + 0,75Yd G = 100 </li></ul><ul><li>T = 0,2Y MD = 40 + 0,2Y – 8i </li></ul><ul><li>I = 100 – 10 i MS = 100 </li></ul><ul><li>5.1. Vieát phöông trình bieåu dieãn caùc ñöôøng IS vaø LM </li></ul><ul><li>5.2. Xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng </li></ul><ul><li>5.3. Giaû söû chi tieâu chính phuû taêng 10 tæ , xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng môùi . </li></ul><ul><li>5.4. Giaû söû chi tieâu chính phuû vaãn ôû möùc ban ñaàu vaø NHTW taêng möùc cung tieàn 10 tæ . Xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng . </li></ul><ul><li>5.5. Neâu nhaän xeùt ruùt ra töø keát quaû ôû caâu 3 & 4 </li></ul>
  148. 148. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 5 : Thò tröôøng haøng hoùa vaø thò tröôøng tieàn teä ñöôïc bieåu dieãn bôûi nhöõng thoâng soá sau ( ñôn vò : tæ) </li></ul><ul><li>C = 50 + 0,75Yd G = 100 </li></ul><ul><li>T = 0,2Y MD = 40 + 0,2Y – 8i </li></ul><ul><li>I = 100 – 10 i MS = 100 </li></ul><ul><li>5.1. Vieát phöông trình bieåu dieãn caùc ñöôøng IS vaø LM </li></ul><ul><li>5.2. Xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng </li></ul><ul><li>5.3. Giaû söû chi tieâu chính phuû taêng 10 tæ , xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng môùi . </li></ul><ul><li>5.4. Giaû söû chi tieâu chính phuû vaãn ôû möùc ban ñaàu vaø NHTW taêng möùc cung tieàn 10 tæ . Xaùc ñònh möùc thu nhaäp vaø laõi suaát caân baèng . </li></ul><ul><li>5.5. Neâu nhaän xeùt ruùt ra töø keát quaû ôû caâu 3 & 4 </li></ul>
  149. 149. CHÖÔNG 5 TOÅNG CUNG VAØ CHU KYØ KINH DOANH <ul><li>1. Toång cung vaø thò tröôøng lao ñoäng </li></ul><ul><li>1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng </li></ul><ul><li>1.1.1. Cung veà lao ñoäng ( SL) </li></ul><ul><li>Phaân bieät hai ñöôøng cung veà lao ñoäng </li></ul><ul><li>Ñöôøng cung SL : löïc löôïng lao ñoäng chaáp nhaän vaø saün saøng cung öùng lao ñoäng taïi caùc möùc tieàn coâng thöïc teá . </li></ul><ul><li>Ñöôøng cung SL 1 : toång löïc löôïng lao ñoäng xaõ hoäi </li></ul><ul><li>SL 1 > SL vì vaäy khi thò tröôøng lao ñoäng caân baèng hay traïng thaùi toaøn duïng nhaân coâng thì vaãn coù thaát nghieäp. Ñaây laø tình traïng thaát nghieäp töï nhieân . </li></ul>
  150. 150. 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng <ul><li>1.1.2. Caàu veà lao ñoäng ( DL) </li></ul><ul><li>Caàu veà lao ñoäng cho bieát nhu caàu söû duïng nhaân coâng cuûa caùc doanh nghieäp töông öùng vôùi caùc möùc tieàn coâng thöïc teá ( caùc yeáu toá khaùc khoâng ñoåi ) </li></ul><ul><li>Tieàn coâng danh nghóa Wn (Nominal Wage) laø toång soá tieàn ngöôøi lao ñoäng thu ñöôïc do cung öùng dòch vuï lao ñoäng . Tieàn coâng thöïc teá Wr (Real Wage) laø khoái löôïng haøng hoùa vaø dòch vuï coù theå mua ñöôïc töø tieàn coâng danh nghóa . Wr phuï thuoäc vaøo söï caân baèng cuûa thò tröôøng lao ñoäng vaø möùc giaù caû cuûa neàn kinh teá </li></ul>
  151. 151. 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng <ul><li>1.1.3. Caân baèng treân thò tröôøng lao ñoäng </li></ul><ul><li>Thò tröôøng lao ñoäng caân baèng taïi möùc tieàn coâng thöïc teá W0 . Taïi möùc naøy soá lao ñoäng maø doanh nghieäp muoán thueâ baèng soá lao ñoäng maø xaõ hoäi muoán cung caáp . Nhö vaäy taïi möùc thò tröôøng lao ñoäng caân baèng moïi ngöôøi muoán cung öùng lao ñoäng vôùi möùc tieàn coâng caân baèng ( W0) ñeàu coù vieäc laøm ( traïng thaùi toaøn duïng nhaân coâng). Tuy nhieân taïi möùc naøy vaãn toàn taïi tæ leä thaát nghieäp töï nhieân . </li></ul>
  152. 152. 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng <ul><li>S L : Löïc löôïng lao ñoäng chaáp nhaän möùc löông W 0 </li></ul><ul><li>S L1 : Toång löïc löôïng lao ñoäng </li></ul><ul><li>D L : Caàu veà lao ñoäng </li></ul><ul><li>Ñoaïn A ñeán B : löôïng thaát nghieäp töï nhieân </li></ul><ul><li>. </li></ul>Wr W 0 0 S L S L1 L H5.1: Thò tröôøng lao ñoäng caân baèng A D L B
  153. 153. 1.1 . Thò tröôøng lao ñoäng <ul><li>1.1.4. Toång cung vaø thò tröôøng lao ñoäng </li></ul><ul><li>Ñöôøng toång cung cho bieát möùc saûn löôïng maø caùc doanh nghieäp muoán vaø coù khaû naêng cung öùng taïi caùc möùc giaù . </li></ul><ul><li>Möùc saûn löôïng cung öùng cuûa caùc doanh nghieäp phuï thuoäc vaøo soá löôïng caùc ñaàu vaøo cuûa saûn xuaát. Soá löôïng ñaàu vaøo cuûa saûn xuaát ñöôïc phaûn aùnh taäp trung ôû ñaàu vaøo lao ñoäng. Do ño,ù toång cung coù quan heä chaët cheõ vaø phuï thuoäc vaøo thò tröôøng lao ñoäng . </li></ul>
  154. 154. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung . <ul><li>1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung . </li></ul><ul><li>1.2.1. Giaù caû vaø tieàn coâng </li></ul><ul><li>Söï phaân tích ôû treân cho thaáy tieàn coâng thöïc teá phuï thuoäc chuû yeáu vaøo möùc giaù caû, coøn vieäc laøm laïi phuï thuoäc chuû yeáu vaøo tieàn coâng thöïc teá. Möùc tieàn coâng naøy do cung vaø caàu veà lao ñoäng treân thò tröôøng quyeát ñònh coù theå moâ taû moái quan heä naøy baèng ñoà thò sau ñaây </li></ul>
  155. 155. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung . <ul><li>. </li></ul>Vôùi Wr = f(P) H 6.2: Quan heä giaù caû tieàn coâng vaø vieäc laøm Wr W 1 W 2 W 3 Wr W 1 W 2 W 3 0 L 1 L 2 L 3 L 0 P 1 P 2 P 3 P ( möùc giaù ) Vôùi L = f(Wr)
  156. 156. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung . <ul><li>1.2.2. Ñöôøng toång cung </li></ul><ul><li>Toång cung cuûa neàn kinh teá, ñaëc bieät toång cung trong ngaén haïn, phuï thuoäc chuû yeáu vaøo tieàn coâng vaø giaù caû cuûa neàn kinh teá. Tieàn coâng vaø giaù caû cuûa neàn kinh teá aûnh höôûng caên baûn ñeán hình daïng vaø ñoä doác cuûa ñöôøng toång cung ngaén haïn . </li></ul><ul><li>Tieàn coâng vaø giaù caû vaän ñoäng nhö theá naøo trong neàn kinh teá ? Vaán ñeà naøy caùc nhaø kinh teá hoïc coå ñieån vaø caùc nhaø kinh teá hoïc tröôøng phaùi Keynes coù quan ñieåm traùi ngöôïc nhau : </li></ul>
  157. 157. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung . <ul><li>. - Theo tröôøng phaùi coå ñieån : giaù caû vaø tieàn coâng danh nghóa hoaøn toaøn linh hoaït , tieàn coâng thöïc teá ñieàu chænh ñeå giöõ cho thò tröôøng lao ñoäng luoân caân baèng. Neàn kinh teá luoân ôû möùc toaøn duïng nhaân coâng, caùc doanh nghieäp hoaït ñoäng heát coâng suaát, ñöôøng toång cung laø ñöôøng thaúng ñöùng . </li></ul>
  158. 158. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung. <ul><li>- Theo phaùi Keynes : giaù caû vaø tieàn coâng danh nghóa khoâng linh hoaït , thaäm chí coá ñònh. Tieàn coâng thöïc teá do vaäy cuõng khoâng ñoåi , thò tröôøng lao ñoäng luoân ôû tình traïng coù thaát nghieäp. Caùc doanh nghieäp coù theå thueâ möôùn theâm nhieàu nhaân coâng taïi möùc löông coá ñònh , hoï coù theå gia taêng saûn löôïng cung öùng maøkhoâng caàn taêng giaù, ñöôøng toång cung laø ñöôøng naèm ngang </li></ul>
  159. 159. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung . <ul><li>. </li></ul>Ñöôøng toång cung thaúng ñöùng Ñöôøng toång cung naèm ngang H 6.5: Ñöôøng toång cung thaúng ñöùng vaø ñöôøng toång cung naèm ngang AS Y P O AS O P Y
  160. 160. 1.2 . Giaù caû , tieàn coâng , vieäc laøm vaø ñöôøng toång cung. <ul><li>Trong ngaén haïn, tieàn coâng laø coá ñònh do hôïp ñoàng lao ñoäng raøng buoäc tieàn löông khoâng ñoåi ít nhaát trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh (3 thaùng, 6 thaùng…). Vì theá, möùc giaù khoâng ñoåi vaø ñöôøng toång cung coù xu höôùng naèm ngang. Ngöôïc laïi, vôùi nhöõng khoaûng thôøi gian töø moät naêm trôû leân, hôïp ñoàng coù theå ñöôïc ñieàu chænh, tieàn löông coù theå thoûa thuaän laïi. Do vaäy, löông vaø giaù coù theå thay ñoåi. Trong khi veà daøi haïn, taøi nguyeân coù theå ñöôïc khai thaùc heát daãn ñeán saûn löôïng khoù taêng theâm. Moïi noã löïc taêng saûn löôïng seõ laøm giaù caû taêng nhieàu hôn laø ñaàu ra. Ñöôøng toång cung töø ñoù, coù xu höôùng thaúng ñöùng. Nhö vaäy, Keynes ñuùng trong ngaén haïn, trong khi tröôøng phaùi coå ñieån ñuùng trong daøi haïn . </li></ul>
  161. 161. 1.3. Ñöôøng toång cung thöïc teá ngaén haïn <ul><li>1.3. Ñöôøng toång cung thöïc teá ngaén haïn </li></ul><ul><li>Ñöôøng toång cung thöïc teá ngaén haïn ñöôïc xaây döïng treân cô sôû caùc moái quan heä sau: </li></ul><ul><li>-Tieàn coâng vaø giaù caû : Wr = f(P) </li></ul><ul><li>-Vieäc laøm vaø tieàn coâng : L =f(Wr) </li></ul><ul><li>-Saûn löôïng vaø vieäc laøm : Y= f(L) </li></ul>
  162. 162. 1.3. Ñöôøng toång cung thöïc teá ngaén haïn Wr= f(P) => L =f(Wr) => Y=f(l) = > AS=f(P) AS c b a H 5.4: Caùch hình thaønh ñöôøng toång cung thöïc teá ngaén haïn AS = f (P) Y Y 1 Y 2 Y 3 45 0 c Y Y Y=f(L) L L 1 L 2 L 3 b Y AS P c b a P 2 P 1 d Wr D L a b c W 1 W 2 W 3 L a
  163. 163. 2.AS,AD möùc giaù vaø toác ñoä ñieàu chænh kinh teá <ul><li>1.2.1. Moái quan heä AS, AD vaø möùc giaù </li></ul><ul><li>AS, AD quuyeát ñònh ñieåm caân baèng, quyeát ñònh möùc saûn löôïng vaø giaù caû caân baèng . Do vaäy vò trí cuûa ñieåm caân baèng (E0) phuï thuoäc vaøo vò trí cuûa ñöôøng AS & AD, ñoä doác cuûa ñöôøng AS &AD </li></ul><ul><li>. </li></ul>P AD AS P 0 0 Y Y 0 H 5.5: Moái quan heä AS - AD
  164. 164. 2.2.2. Ñieàu chænh ngaén haïn , trung haïn vaø daøi haïn <ul><ul><li>Söï ñieàu chænh ngaén haïn , trung haïn vaø daøi haïn </li></ul></ul><ul><li>2.2.1. Khaùi nieäm : </li></ul><ul><li>Ñieàu chænh kinh teá : </li></ul><ul><li>Ñieàu chænh kinh teá laø söï thay ñoåi traïng thaùi caân baèng cuûa AS, AD daãn tôùi thay ñoåi möùc saûn löôïng vaø giaù caû . </li></ul><ul><li>Ñieàu chænh kinh teá coù theå dieãn ra döôùi daïng quaù trình töï ñieàu chænh (töï ñoäng) hoaëc döôùi taùc ñoäng cuûa caùc chính saùch kinh teá vó moâ . </li></ul><ul><li>Quaù trình töï ñieàu chænh cuûa neàn kinh teá: </li></ul><ul><li>Laø söï phaûn öùng töï nhieân cuûa neàn kinh teá tröôùc nhöõng bieán ñoäng cuûa tieàn coâng vaø giaù caû, dieãn ra theo trình töï töø môû roäng ñeán thu heïp saûn löôïng hoaëc theo chieàu ngöôïc laïi tuøy thuoäc vaøo chieàu höôùng cuûa caùc bieán ñoäng </li></ul>
  165. 165. 2.2.2. Ñieàu chænh ngaén haïn , trung haïn vaø daøi haïn <ul><li>. </li></ul><ul><li>H 5.6 moâ taû : </li></ul><ul><li>Ñieàu chænh ngaén haïn : </li></ul><ul><li>Neàn kinh teá ñang caân baèng taïi E0 vôùi saûn löôïng Y0, chaúng haïn do bieán ñoäng giaù caû vaø tieàn coâng laøm AD dòch chuyeån leân treân thaønh AD’, caân baèng môùi taïi E’ ñöôïc thieát laäp: saûn löôïng taêng , giaù caû taêng </li></ul>AS’ AS AD’ AD Y P E’” E” P 0 Y 0 Y E 0 H 5.6: Caùc ñieàu chænh kinh teá
  166. 166. 2.2.2. Ñieàu chænh ngaén haïn , trung haïn vaø daøi haïn <ul><li>Ñieàu chænh trung haïn : </li></ul><ul><li>ÔÛ traïng thaùi caân baèng E’ : do saûn löôïng taêng, giaù taêng laøm AS dòch chuyeån sang traùi thaønh AS’, traïng thaùi caân baèng môùi ñöôïc thieát laäp taïi E’’ , saûn löôïng giaûm, giaù caû vaø tieàn coâng tieáp tuïc taêng . </li></ul><ul><li>Ñieàu chænh daøi haïn : </li></ul><ul><li>Neáu taïi E’’ saûn löôïng caân baèng cao hôn saûn löôïng tieàm naên, AS tieáp tuïc dòch chuyeån sang traùi cho ñeán khi ñaït caân baèng taïi E’’ . Taïi ñaây, Y0 = YP , chæ coù giaù caû ôû möùc cao hôn </li></ul>
  167. 167. 3. Chu kyø kinh doanh : <ul><li>3. Chu kyø kinh doanh : </li></ul><ul><ul><li>3.1.Khaùi nieäm : </li></ul></ul><ul><li>Chu kyø kinh doanh ( chu kyø kinh teá ) laø söï giao ñoäng cuûa saûn löôïng thöïc teá ( Yt) xung quanh xu theá taêng leân cuûa saûn löôïng tieàm naêng ( Y p ) </li></ul><ul><li>3.2 . Nguyeân nhaân : </li></ul><ul><li>3.2.1. Nguyeân nhaân beân ngoaøi : </li></ul><ul><li>Caùc vaán ñeà chính trò, daân soá, thôøi tieát, chieán tranh …coù taùc duïng gaây soác ban ñaàu. </li></ul><ul><li>3.2.2. Nguyeân nhaân beân trong : </li></ul><ul><li>Do söï taùc ñoäng qua laïi AS vaø AD . </li></ul>
  168. 168. 3 .3. Cô cheá gaây chu kyø kinh doanh : <ul><li>3.3.1.Cô cheá : </li></ul><ul><li>Cô cheá gaây chu kyø laø taùc ñoäng qua laïi giöõa soá nhaân cuûa toång caàu (m) vôùi möùc ñaàu tö bieân ( MPI ) taïo thaønh heä soá gia toác : </li></ul><ul><li>V = m.MPI </li></ul><ul><li>Vôùi : V: heä soá gia toác </li></ul><ul><li>m: soá nhaân cuûa toång caàu MPI : möùc ñaàu tö bieân ( möùc thay ñoåi cuûa ñaàu tö khi saûn löôïng thay ñoåi 1 ñôn vi) </li></ul>
  169. 169. 3 .3. Cô cheá gaây chu kyø kinh doanh : <ul><li>Heä soá gia toác laøm ñaàu tö thay ñoåi qua moâ hình heä soá gia toác . </li></ul><ul><li>Moâ hình heä soá gia toác giaû ñònh laõi suaát khoâng ñoåi, ñaàu tö thay ñoåi phuï thuoäc vaøo löôïng lôïi nhuaän döï kieán trong töông lai. Löôïng lôïi nhuaän döï kieán trong töông lai phuï thuoäc vaøo doanh soá baùn ra trong töông lai. Caùc doanh nghieäp öôùc tính doanh soá trong töông lai qua doanh soá vaø saûn löôïng trong quaù khöù ñeå xaùc ñònh möùc ñaàu tö . Moâ hình heä soá gia toác coù coâng thöùc sau: </li></ul><ul><li>It : ñaàu tö cho naêm hieän taïi </li></ul><ul><li>I0 : ñaàu tö töï ñònh ( ñaàu tö khoâng phuï thuoäc vaøo saûn löôïng ) </li></ul><ul><li>V : heä soá gia toác </li></ul><ul><li>Yt-1 : saûn löôïng thôøi kyø tröôùc </li></ul><ul><li>Yt-2 : saûn löôïng tröôùc :TKT </li></ul>
  170. 170. <ul><li>Söï thay ñoåi cuûa ñaàu tö haøng naêm theo moâ hình heä soá gia toác seõ gaây ra chu kyø kinh doanh theo trình töï sau : </li></ul><ul><li>Khi saûn löôïng taêng , ñaàu tö taêng theo gia toác , saûn löôïng taêng theo soá nhaân . </li></ul><ul><li>Khi saûn löôïng ngöøng taêng, ñaàu tö baèng vôùi ñaàu tö töï ñònh, saûn löôïng baét ñaàu giaûm . </li></ul><ul><li>Khi saûn löôïng giaûm ñaàu tö giaûm theo gia toác, saûn löôïng giaûm theo soá nhaân </li></ul>
  171. 171. 3 .3. Cô cheá gaây chu kyø kinh doanh : <ul><li>3.3.2. Minh hoïa: </li></ul><ul><li>Moät neàn kinh teá giaûn ñôn ñang caân baèng ôû : Y = C +I = 60 tæ USD vôùi C = 30 tæ , I = 30 tæ, MPC = 0,5 , MPI = 0,18 coá ñònh ôû caùc möùc saûn löôïng. Giaû söû ñaàu tö töï ñònh taêng töø 30 tæ leân 40 tæ quaù trình ñieàu chænh cuûa neàn kinh teá theo moâ hình heä soá gia toác nhö sau : </li></ul>
  172. 172. 40,85 1,42 80,07 40,75 39,32 10 40,75 1,26 78,65 39,95 38,7 9 39,95 -0,08 77,39 38,66 38,73 8 38,66 -2,23 77,47 37,62 39,85 7 37,62 -3,96 79,7 37,87 41,83 6 37,87 -3,55 83,66 40,06 43,6 5 40,06 0,11 87,21 43,66 43,55 4 43,66 6,1 87,1 46,6 40,5 3 46,6 11 81 46 35 2 46 10 70 40 30 1 60 30 30 0 i t  Y Y I C Thôøi kyø
  173. 173. H 5.7: Ñoà thò moâ taû chu kyø kinh doanh <ul><li>. </li></ul><ul><li>Töø baûng treân ta veõ ñöôïc ñoà thò chu kyø kinh doanh : vôùi ñænh chu kyø ñaït ñöôïc khi saûn löôïng ngöøng taêng, ñaùy chu kyø khi saûn löôïng ngöøng giaûm . </li></ul>Y ( tæ USD) 80,07 77,39 87,21 Thôøi kyø 4 0 8 10 60 H 5.7: Ñoà thò moâ taû chu kyø kinh doanh
  174. 174. BAØI TAÄP <ul><li>BAØI TAÄP </li></ul><ul><li>Baøi 1 : Cho bieåu thöùc xaùc ñònh saûn phaåm giaù trò bieân cuûa lao ñoäng laø 14 – 0,08L vôùi ( L soá löôïng lao ñoäng ). </li></ul><ul><li>1.1. Haõy tìm bieåu thöùc moâ taû caàu veà lao ñoäng vôùi tieàn coâng danh nghóa W vaø möùc giaù P . </li></ul><ul><li>1.2. Xaùc ñònh caàu veà lao ñoäng khi tieàn coâng danh nghóa baèng 4 nghìn , 3 nghìn , 1 nghìn ñoàng vaø möùc giaù baèng 1 . </li></ul><ul><li>1.3. Veõ ñoà thò ñöôøng caàu lao ñoäng . </li></ul>
  175. 175. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 2 : Cho bieåu thöùc moâ taû cung veà lao ñoäng laø : S L = -40 + 20 W ( P=1) </li></ul><ul><li>2.1. Xaùc ñònh soá cung veà lao ñoäng töông öùng vôùi möùc tieàn coâng danh nghóa 4 nghìn , 3 nghìn , 1 nghìn ñoàng vaø möùc giaù laø 1 . </li></ul><ul><li>2.2. Veõ ñoà thò cung lao ñoäng . </li></ul><ul><li>2.3. Tìm caân baèng cuûa thò tröôøng lao ñoäng vôùi ñöôøng caàu tìm ñöôïc ôû baøi 1 </li></ul>
  176. 176. BAØI TAÄP <ul><li>Baøi 3 : Moät neàn kinh teá ñang caân baèng ôû C + I = 3100 tæ ñoàng. Trong ñoù C = 1500 vaø I = 1600. Ñöôïc bieát saûn löôïng caân baèng naêm tröôùc ñoù laø 3000 tæ ñoàng, MPC coá ñònh ôû möùc 0,5 vaø MPI = 0,2. Haõy tính möùc saûn löôïng taïi ñænh vaø ñaùy cuûa chu kyø vaø bieåu dieãn chu kyø treân ñoà thò . </li></ul>
  177. 177. CHÖÔNG 6 THAÁT NGHIEÄP & LAÏM PHAÙT . <ul><li>1. Thaát nghieäp </li></ul><ul><li>1.1. Khaùi nieäm : </li></ul><ul><ul><ul><li>Thaát nghieäp : </li></ul></ul></ul><ul><li>Thaát nghieäp laø traïng thaùi khoâng coù vieäc laøm cuûa löïc löôïng lao ñoäng . </li></ul>
  178. 178. 1. Thaát nghieäp <ul><ul><ul><li>Löïc löôïng lao ñoäng : </li></ul></ul></ul><ul><li>Laø nhöõng ngöôøi trong ñoä tuoåi lao ñoäng coù söùc lao ñoäng ñang coù vieäc laøm hoaëc chöa coù vieäc laøm nhöng ñang tìm kieám vieäc laøm </li></ul>Co ùvieäc laøm Thaát nghieäp Löïc löôïng Lao ñoäng   Ngoaøi löïc löôïng lao ñoäng Trong tuoåi lao ñoäng Ngoaøi tuoåi lao ñoäng Daân soá quoác gia
  179. 179. Löïc löôïng lao ñoäng : <ul><li>+Ñoä tuoåi lao ñoäng ôû VN :töø 15 ñeán 55 ( nöõ) 60 (nam) </li></ul><ul><li>+Ngoaøi löïc löôïng lao ñoäng : </li></ul><ul><li>Nhöõng ngöôøi trong ñoä tuoåi lao ñoäng nhöng ñang ñi hoïc ( khoâng keå hoïc taïi chöùc) </li></ul><ul><li>Nhöõng ngöôøi khoâng coù khaû naêng lao ñoäng ( oám ñau , dò taät ) </li></ul><ul><li>Nhöõng ngöôøi khoâng caàn vieäc laøm (khoâng coù höùng thuù laøm vieäc , quaù giaøu coù) </li></ul>
  180. 180. Coâng thöùc ño löôøng thaát nghieäp :
  181. 181. 1.2 . Phaân loaïi thaát nghieäp : <ul><li>1.2.1. Phaân theo loaïi hình thaát nghieäp : </li></ul><ul><li>theo giôùi tính </li></ul><ul><li>theo löùa tuoåi </li></ul><ul><li>theo vuøng laõnh thoå </li></ul><ul><li>theo ngaønh ngheà </li></ul>
  182. 182. 1.2 . Phaân loaïi thaát nghieäp : <ul><li>1.2.2. Theo lyù do thaát nghieäp: </li></ul><ul><li>do boû vieäc </li></ul><ul><li>do maát vieäc </li></ul><ul><li>do môùi tham gia löïc löôïng lao ñoäng </li></ul><ul><li>do môùi quay laïi löïc löôïng lao ñoäng </li></ul>
  183. 183. 1.2 . Phaân loaïi thaát nghieäp : <ul><li>1.2.3. Phaân theo nguoàn goác thaát nghieäp : </li></ul><ul><li>thaát nghieäp taïm thôøi </li></ul><ul><li>thaát nghieäp cô caáu </li></ul><ul><li>thaát nghieäp chu kyø </li></ul><ul><li>do yeáu toá ngoaøi thò tröôøng </li></ul>
  184. 184. 1.3. thaát nghieäp töï nhieân: <ul><li>Thaát nghieäp töï nghieân laø quan nieäm theo höôùng tieáp caän khaùc veà thaát nghieäp töø chuû theå thaát nghieäp, chia thaát nghieäp thaønh hai loaïi: thaát nghieäp töï nguyeän (töï nhieân) vaø baét buoäc. Moãi loaïi thaát nghieäp naøy ñoøi hoûi phaûi coù nhöõng chính saùch, bieän phaùp khaùc nhau ñeå giaûi quyeát . </li></ul>
  185. 185. 1.3 . Thaát nhieäp töï nhieân <ul><li>1.3.1 .Khaùi nieäm : </li></ul><ul><li>Thaát nghieäp töï nhieân laø möùc thaát nghieäp toàn taïi trong ñieàu kieän thò tröôøng lao ñoäng caân baèng ( xem laïi chöông 1) </li></ul><ul><li>Phaân bieät thaát nghieäp töï nhieân (thaát nghieäp töï nguyeän) vôùi thaát nghieäp baét buoäc. </li></ul><ul><li>Thaát nghieäp töï nhieân töông öùng vôùi thaát nghieäp taïm thôøi vaø thaát nghieäp cô caáu. Coøn thaát nghieäp baét buoäc töông öùng vôùi thaát nghieäp chu kyø. </li></ul><ul><li>Tæ leä thaát nghieäp töï nhieân ôû caùc nöôùc phaùt trieån thöôøng töø 3% ñeán10%. Möùc thaát nghieäp thöïc teá coù theå baèng, cao, hoaëc thaáp hôn thaát nghieäp töï nhieân . </li></ul>
  186. 186. 1.3 . Thaát nhieäp töï nhieân <ul><li>1.3.2. Caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán thaát nghieäp töï nhieân : </li></ul><ul><li>1.3.2.1. Khoaûng thôøi gian thaát nghieäp : </li></ul><ul><li>Khoaûng thôøi gian thaát nghieäp laø thôøi gian trung bình ngöôøi lao ñoäng khoâng coù vieäc laøm. Khi khoaûng thôøi gian thaát ngheäp trung bình caøng daøi thì toång soá ngöôøi thaát nghieäp trung bình seõ taêng . </li></ul><ul><li>1.3.2.2. Taàn soá thaát nghieäp </li></ul><ul><li>Taàn soá thaát nghieäp phaûn aùnh soá laàn thaát nghieäp trong moät naêm (moãi laàn laø khoaûng thôøi gian thaát nghieäp). Taàn soá thaát nghieäp caøng cao thì toång soá ngöôøi thaát nghieäp seõ gia taêng . </li></ul>
  187. 187. 1.4 . Taùc haïi cuûa thaát nghieäp : <ul><li>1.4.1. Ñoái vôùi caù nhaân vaø gia ñình ngöôøi bò thaát nghieäp : </li></ul><ul><li>Ñôøi soáng gia ñình khoù khaên, khaû naêng laøm vieäc vaø chuyeân moân bò soùi moøn, maát nieàm tin vaøo cuoäc soáng, beänh taät chaùn naûn, haïnh phuùc gia ñình bò ñe doïa. </li></ul><ul><li>1.4.2 .Ñoái vôùi xaõ hoäi : </li></ul><ul><li>Phaûi chi phí cho gaùnh naëng thaát nghieäp, caû veà phöông dieän vaät chaát vaø tinh thaàn , phaûi ñöông ñaàu vôùi caùc teä naïn xaõ hoäi nhieàu hôn do thaát nghieäp gaây ra. Tæ leä thaát nghieäp caøng cao neàn kinh teá caøng keùm hieäu quaû </li></ul>
  188. 188. 1.5 . Giaûm tæ leä thaát nghieäp <ul><li>1.5.1. Ñoái vôùi thaát nghieäp töï nhieân : </li></ul><ul><li>Taïo ra nhieàu vieäc laøm môùi baèng caùc bieän phaùp khuyeán khích ñaàu tö, ñoåi môùi coâng ngheä saûn xuaát . </li></ul><ul><li>Ñoåi môùi vaø hoaøn thieän thò tröôøng lao ñoäng ñeå ñaùp öùng moät caùch nhanh choùng, kòp thôøi cho caû ngöôøi söû duïng vaø ngöôøi cung öùng lao ñoäng. </li></ul><ul><li>Môû roäng hoaït ñoäng ñaøo taïo ngheà, ñaøo taïo laïi ñeå ngöôøi lao ñoäng coù theå ñaùp öùng yeâu caàu söû duïng cuûa caùc doanh nghieäp vôùi trình ñoä chuyeân moân ngaøy caøng ña daïng vaø cao hôn . </li></ul><ul><li>Taïo thuaän lôïi trong vieäc di chuyeån vaø cö truù cho ngöôøi lao ñoäng, nhaát laø trong thôøi kyø chuyeån ñoåi cô caáu kinh teá . </li></ul><ul><li>Ñaåy maïnh coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa noâng nghieäp vaø noâng thoân ñeå haïn cheá bôùt tæ leä thaát nghieäp thôøi vuï </li></ul>
  189. 189. 1.5 . Giaûm tæ leä thaát nghieäp <ul><li>1.5.2.Ñoái vôùi thaát nghieäp chu kyø : </li></ul><ul><li>Thaát nghieäp chu kyø gaén vôùi söï suy giaûm cuûa toång caàu vaø saûn löôïng. Vì vaäy caàn aùp duïng caùc chính saùch môû roäng taøi chính vaø nôùi loûng tieàn teä ñeå gia taêng toång caàu vaø saûn löôïng . </li></ul>
  190. 190. 2. Laïm phaùt : <ul><li>2.1 . Laïm phaùt : </li></ul><ul><li>2.1.1. Khaùi nieäm : </li></ul><ul><li>Laïm phaùt laø tình traïng möùc giaù chung cuûa neàn kinh teá taêng leân trong khoaûng thôøi gian nhaát ñònh . </li></ul><ul><li>2.1.2.Möùc giaù chung : Möùc giaù chung (möùc giaù trung bình cuûa caùc loaïi haøng hoùa) ngöôøi ta ño möùc giaù baèng chæ soá giaù caû : </li></ul>
  191. 191. 2. Laïm phaùt : <ul><li>Vôùi : IP : chæ soá giaù caû ( möùc giaù trung bình ) </li></ul><ul><li>ip : tæ leä taêng giaù saûn phaåm i </li></ul><ul><li>d : tæ troïng saûn phaåm i (  d = 1) </li></ul><ul><li>i : soá saûn phaåm tính chæ soá giaù caû </li></ul><ul><li>Chaúng haïn : vôùi i = 3 saûn phaåm laø gaïo, thòt , xi maêng. Trong naêm 1999 giaù gaïo taêng 110%, giaù thòt taêng 105%, xi maêng taêng 103% . Tæ troïng cuûa gaïo 0,5 (töùc chieám 50%), cuûa thòt 0,3 vaø xi maêng 0,2. Chæ soá giaù trung bình cuûa 3 saûn phaåm laø </li></ul><ul><li>IP = ( 0,5 . 110 ) + ( 0,3 . 105 ) + ( 0,2 . 103 ) = 107,1% </li></ul>
  192. 192. 2. Laïm phaùt : <ul><li>2.1.3. Phaân loaïi </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù ñöôïc chia thaønh caùc loaïi sau : </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù tieâu duøng CPI (Consumer Price Index) phaûn aùnh sö ïthay ñoåi cuûa giaù caû trung bình cuûa caùc loaïi haøng hoùa tieâu duøng chính . </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù saûn xuaát PPI (Producer Price Index) phaûn aùnh söï thay ñoåi giaù caû trung bình cuûa caùc nhoùm haøng hoùa laø löông thöïc, thöïc phaåm, caùc haøng hoùa thuoäc ngaønh cheá taïo cô khí, ngaønh khai khoaùng . </li></ul><ul><li>Chæ soá giaù baùn leû RPI hay chæ soá ñieàu chænh GDP (GDP deflator), kyù hieäu : D. Chæ soá D phaûn aùnh söï thay ñoåi giaù caû, trung bình cuûa taát caû caùc haøng hoùa saûn xuaát trong neàn kinh teá . </li></ul><ul><li>Nhö vaäy coù theå xem xeùt möùc giaù chung cuûa neàn kinh teá baèng CPI , PPI hay D , ñieàu naøy tuyø thuoäc vaøo muïc ñích yeâu caàu ñaët ra khi tính toaùn </li></ul>
  193. 193. 2. Laïm phaùt : <ul><li>2.2.Tæ leä laïm phaùt : </li></ul><ul><li>Tæ leä laïm phaùt laø thöôùc ño laïm phaùt. Tæ leä laïm phaùt laø tæ leä phaàn traêm möùc taêng giaù caû trung bình cuûa neàn kinh teá : </li></ul><ul><li>Vôùi : GP : tæ leä laïm phaùt </li></ul><ul><li>Ipt : chæ soá giaù naêm tính toaùn </li></ul><ul><li>Ipt-1 : chæ soá giaù naêm tröôùc ñoù </li></ul>
  194. 194. 2. Laïm phaùt : <ul><li>2 .3. Quy moâ laïm phaùt </li></ul><ul><li>Laïm phaùt ñöôïc chia laøm 3 loaïi : </li></ul><ul><li>Laïm phaùt vöøa phaûi (laønh maïnh ) laø laïm phaùt moät con soá ( döôùi 10% moät naêm ) </li></ul><ul><li>Laïm phaùt phi maõ vôùi 2 hoaëc 3 con soá trong moät naêm. Laïm phaùt loaïi naøy seõ gaây nhöõng aûnh höôûng raát xaáu ñeán toaøn boä neàn kinh teá . </li></ul><ul><li>Sieâu laïm phaùt vôùi 4 con soá trôû leân trong moät naêm. Laïm phaùt loaïi naøy gaây haäu quaû naêng neà nghieâm troïng, tuy nhieân noù thöôøng ít xaûy ra . </li></ul>
  195. 195. 2.4 . Nguyeân nhaân cuûa laïm phaùt <ul><li>2.4.1.Laïm phaùt do caàu keùo: </li></ul><ul><li>Laïm phaùt do caàu keùo xaûy ra khi toång caàu taêng quaù nhanh, trong ñieàu kieän toång cung haïn cheá. Ñoä doác cuûa ñöôøng toång cung caøng lôùn thì tæ leä laïm phaùt cao </li></ul><ul><li>. </li></ul>P AD 1 AD 2 AS 0 Y Y P H 6.2: Laïm phaùt do caàu P 1 P 2
  196. 196. 2.4 . Nguyeân nhaân cuûa laïm phaùt <ul><li>2.4.2. Laïm phaùt do cung : </li></ul><ul><li>Laïm phaùt do cung thöôøng ñöôïc goïi laø laïm phaùt do chi phí ñaåy, xaûy ra khi toång cung bò thu heïp, ñöôøng AS dòch sang traùi, ñoä doác cuûa AD caøng lôùn, tæ leä laïm phaùt caøng cao </li></ul><ul><li>. H 6.3: Laïm phaùt do cung </li></ul>P 0 Y AS H 6.3: Laïm phaùt do cung AS’ AD P 2 P 1 Y P
  197. 197. 2.4 . Nguyeân nhaân cuûa laïm phaùt <ul><li>2.4.3.Laïm phaùt döï kieán : </li></ul><ul><li>Laïm phaùt döï kieán laø tæ leä laïm phaùt hieän taïi maø moïi ngöôøi döï kieán raèng noù seõ tieáp tuïc xaûy ra trong töông lai . </li></ul><ul><li>Tæ leä laïm phaùt döï kieán ñöôïc ñöa vaøo caùc hoaït ñoäng kinh teá trong töông lai ( hôïp ñoàng kinh teá, keá hoaïch, löông, laõi suaát, taøi chính …) Vì vaäy möùc laïm phaùt ñöôïc duy trì ñeàu ñaën , naêm sau nhö naêm tröôùc vaø noù giöõ vöõng nhö theá neáu nhö khoâng coù nhöõng cuù soác trong cung hay trong caàu . </li></ul>H 6.4: Söï dòch chuyeån cuûa AS , AD vaø tæ leä laïmphaùt döï kieán P Y P AD 3 AD 2 AD 1 AS 3 AS 2 AS 3 P 3 = 1,05P 2 0 Y P 2 = 1,05P 1 P 1
  198. 198. 2.5 . Taùc ñoäng cuûa laïm phaùt <ul><li>2.5.1.Laïm phaùt vaø saûn löôïng quoác gia : </li></ul><ul><li>Laïm phaùt do caàu seõ laøm taêng saûn löôïng quoác gia </li></ul><ul><li>Laïm phaùt do cung seõ laøm giaûm saûn löôïng quoác gia , gaây tình traïng vöøa coù laïm phaùt vöøa suy thoaùi . </li></ul><ul><li>Laïm phaùt do caû cung vaø caàu gaây ra thì tuøy theo möùc ñoä taêng caàu giaûm cung maø coù theå saûn löôïng taêng , giaûm hay khoâng ñoåi . </li></ul>
  199. 199. 2.5 . Taùc ñoäng cuûa laïm phaùt <ul><li>2.5.2. Laïm phaùt vaø phaân phoái laïi thu nhaäp : </li></ul><ul><li>2.5.2.1.Ngöôøi cho vay vaø ngöôøi ñi vay </li></ul><ul><li>Laõi suaát thöïc = Laõi suaát danh nghóa – Tæ leä laïm phaùt </li></ul><ul><li>Ñeå xaùc ñònh laõi suaát thöïc phaûi döï kieán ñöôïc tæ leä laïm phaùt. Tuy nhieân tæ leä laïm phaùt thöïc teá thöôøng cheânh leäch so vôùi döï kieán . </li></ul><ul><li>Khi tæ leä laïm phaùt döï kieán cao hôn tæ leä laïm phaùt thöïc, ngöôøi cho vay ñöôïc lôïi. Khi tæ leä laïm phaùt döï kieán thaáp hôn tæ leä laïm phaùt thöïc, ngöôøi cho vay bò thieät . </li></ul>
  200. 200. 2.5 . Taùc ñoäng cuûa laïm phaùt <ul><li>2.5.2.2. Ngöôøi höôûng löông vaø ngöôøi traû löông </li></ul><ul><li>Tieàn löông thöïc teá = Tieàn löông danh nghóa – Tæ leä laïm phaùt </li></ul><ul><li>Neáu tieàn löông danh nghóa taêng chaäm hôn laïm phaùt, ngöôøi aên löông bò thieät. Neáu tieàn löông danh nghóa khoâng taêng, laïm phaùt taêng 10% thì tieàn löông thöïc teá giaûm 10%. Phaàn lôïi naøy thuoäc veà ngöôøi traû löông </li></ul>
  201. 201. 2.5 . Taùc ñoäng cuûa laïm phaùt <ul><li>2.5.2.3. Giöõa ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn </li></ul><ul><li>Khi coù laïm phaùt

×