Lêi nãi ®Çu     Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, KiÓm to¸n ®· trë thµnh nhu cÇutÊt yÕu ®èi víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®én...
PHÇN 1 C¥ Së Lý LUËN CñA KIÓM TO¸N chu tr×nh hµng tån kho TRONG                   KIÓM TO¸N B¸O C¸O TµI CHÝNHI - CHU TR×NH...
+ Hµng tån kho ®î b¶o qu¶n cÊt tr÷ ë nhiÒu níi kh¸c nhau nhiÒu®èi tîng qu¶n lý kh¸c nhau cã ®¾c ®iÓm b¶o qu¶n kh¸c nhau ®i...
Khi bªn nhµ cung cÊp giao hµng bé phËn nhËn hµng sÏ dùa trªn®¬n ®Æt hµng ®Ó kiÓm tra vÒ mÉu m·, sè lîng, chñng lo¹i, quy c...
Ho¸ ®¬n b¸n hµng: §îc bé phËn tiªu thô lËp thµnh nhiÒu liªn ®Ólu ë cuèng vµ giao cho kh¸ch hµng, giao cho bé phËn kÕ to¸n ...
tr¸ch nhiÖm kiÓm so¸t vµ n¾m ch¾c tÊt c¶ t×nh h×nh trong qu¸ tr×nhs¶n xuÊt. C¸c chøng tõ sæ s¸ch ®îc sö dông chñ yÕu ®Ó gh...
kh¸c biÖt g× gi÷a sè hµng ®Æt mua víi sè hµng thùc nhËn kh«ng.Trong trêng hîp hµng ho¸ ®îc v©n chuyÓn thuª bëi mét C«ng ty...
hoµn nhËp ®Ó x¸c ®Þnh l·i vµ viÖc mÊt gi¸ lµ ®èi tîng cña mét kho¶ndù phßng.- Nguyªn t¾c ghi chÐp kÕ to¸n: C¸c Doanh nghiÖ...
- Ph¬ng ph¸p nhËp tríc, xuÊt tríc.- Ph¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tríc.- Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thùc tÕ theo gi¸ h¹ch to¸n.2.3. VÒ...
+ TK 153 – C«ng cô dông cô.    + TK 154 – S¶n phÈm dë dang.    + TK 155 – Thµnh phÈm.    + TK 156 – Hµng hãa.    + TK 157 ...
- Sù ¶nh hëng cña ph¬ng ph¸p kÕ to¸n hµng tån kho.     - HÖ thèng kÕ to¸n chi phÝ vµ t×nh gi¸ thµnh s¶n ph¶m.     - HÖ thå...
- Mäi hµng ho¸, tµi s¶n tån kho ®Òu bao hµm trong B¶ng c©n®èi kÕ to¸n (trän vÑn).        - C¸c tµi s¶n ghi trong môc hµng ...
Chu tr×nh hµng tån kho còng nh c¸c chu tr×nh kh¸c khi tiÕnhµnh KiÓm to¸n thêng cã hai c¸ch tiÕp cËn:       Sö dông c¸c thö...
hîp víi ph¹m vi, b¶n chÊt, thêi gian cña quy tr×nh KiÓm to¸n sÏ thùchiÖn.        Theo chuÈn mùc KiÓm to¸n viÖt nam sè 300,...
®¸nh gi¸ c¸c chu tr×nh kh¸c ®Ó ®a ra quyÕt ®Þnh cã chÊp nhËnKiÓm to¸n cho Doanh nghiÖp kh«ng.        NhËn diÖn c¸c ký do K...
B2: Thu thËp th«ng tin vÒ kh¸ch hµng     KiÓm to¸n viªn thu thËp th«ng tin ®èi víi phÇn hµnh KiÓm to¸nmµ m×nh ®¶m nhËn. Tr...
KiÓm to¸n viªn ®¸nh gi¸ t×nh tr¹ng b¶o qu¶n, nhËp vµ xuÊt hµng ho¸tõ ®ã ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng cña bé phËn mua hµng vµ nh÷ng gi...
C¸c hîp ®ång cam kÕt quan träng.       Thùc hiÖn c¸c thñ tôc ph©n tÝch       Sau khi thu thËp c¸c th«ng tin c¬ së vµ th«ng...
Trong giai ®o¹n nµy KiÓm to¸n viªn cÇn íc l¬ng møc träng yÕucho toµn bé chu tr×nh sau ®ã ph©n bæ møc räng yÕu cho tõngnhãm...
KiÓm to¸n viªn ph¶i dùa vµo ®¸nh gi¸ møc ®é rñi ro tiÒm tµng®Ó x¸c ®Þnh néi dung, lÞch tr×nh vµ ph¹m vi thö nghiÖm c¬ b¶n ...
nhµ xëng vµ c¸c ®iÒu kiÖn kü thuËt kh¸c. BÊt kú sù thiÕu so¸t nµovÒ ph¬ng tiÖn cÊt tr÷ vÒ dÞch vô b¶o vÖ hoÆc vÒ kiÓm so¸t...
. HÖ thèng kÕ to¸n hµng tån kho cã thÓ cã ®îc theo dâi chi tiÕtcho tõng lo¹i hµng tån kho hay kh«ng.     . HÖ thèng sæ s¸c...
KiÓm to¸n néi bé lµ bé phËn ®éc lËp ®îc thiÕt lËp trong ®¬n vÞtiÕn hµnh c«ng viÖc kiÓm tra vµ ®¸nh gia c¸c ho¹t ®éng phôc ...
thËp ®îc c¸c b»ng chøng ®Ó da ra ®¸nh gi¸ rñi ro kiÓm so¸t ®èi víi c¬së dÉn liÖu vÒ hµng tån kho.     + §¸nh gi¸ ban ®Çu v...
- ThiÕt kÕ c¸c thö nghiÖm tu©n thñ: Dïng ®Ó thu thËp b»ngchøng vµ kh¶ n¨ng ng¨n chÆn c¸c sai ph¹m cña kiÓm so¸t néi bé thù...
So s¸nh c¸c tû suÊt víi nhau vµ víi c¸c n¨m tríc.     Tr¾c nghiÖm trùc tiÕp sè d: KiÓm to¸n viªn thêng tiÕn hµnhkiÓm kª vË...
ra rñi ro KiÓm to¸n lµ vÉn tån t¹i. Bëi vËy mét c«ng viÖc cÇn thiÕtph¶i thùc hiÖn tríc lµ tiÕn hµnh chän mÉu nghiÖp vô dùa...
+ Xem xÐt tÝnh ®éc lËp cña thñ kho víi ngêi giao nhËn hµng vµc¸c kÕ to¸n viªn phÇn hµng tån kho.     - §èi víi kiÓm so¸t s...
+ Xem xÐt ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cã tu©n thñ®óng nguyªn t¾c vµ tÝnh nhÊt qu¸n gi÷a kú nµy so víi kú tríc hay...
vËy còng sÏ ®¬n gi¶n ho¸ t¬ng quan so s¸nh dÉn ®Õn m« h×nh cãthÓ chØ cung cÊp ®îc nh÷ng b»ng chøng h¹n chÕ.     - Cã thÓ t...
- LiÖu mèi quan hÖ nµy cã ®îc thêng xuyªn ®¸nh gi¸ hay kh«ng.Quan s¸t mét mèi quan hÖ cô thÓ cµng thêng xuyªn bao nhiªu th...
2.2.3. Thùc hiÖn c¸c thñ tôc KiÓm to¸n chi tiÕt.     Theo gi¸o tr×nh KiÓm to¸n tµi chÝnh ta cã ph¬ng tr×nh :     Thñ tôc  ...
+ §èi chiÕu sè liÖu gi÷a TK 154 víi sè liÖu TK 155- thµnhphÈm.     + HoÆc ®èi chiÕu gi÷a TK 155 – Thµnh phÈm (TK 156 hµngh...
- KiÓm to¸n viªn cã thÓ thùc hiÖn mét sè thñ tôc kiÓm tranghiÖp vô ®Ó ph¸t hiÖn nh÷ng sai sãt vµ gian lËn sau ®©y:     + §...
cña qu¸ tr×nh ®¸nh gi¸ hµng tån kho th× cÇn ph¶i xem xÐt cã nªnchÊp nhËn tiªu thøc ph©n bæ chi phÝ ®ã kh«ng.        + KiÓm...
C«ng t¸c KiÓm to¸n Hµng tån kho rÊt phøc t¹p vµ nã liªn quan®Õn hiÖn vËt vµ gi¸ trÞ hµng tån kho. V× vËy kiÓm tra chi tiÕt...
kiÓm kª vËt chÊt víi sæ kÕ to¸n vµ cuéc kiÓm kª lËp ®Çy ®ñ c¸cphiÕu kiÓm kª, biªn b¶n kiÓm kª.     b2: X¸c ®Þnh c¸c quyÕt ...
to¸n víi hµng tån kho thùc tÕ cña mét mÉu t¹i thêi ®iÓm nhÊt ®Þnhnµo ®ã.     Ngîc l¹i, nÕu sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n kh«ng ®...
§Æc biÖt trong qu¸ tr×nh th¶o luËn víi ngêi qu¶n lý vÒ lý do cñanhng mÆt hµng ®Ó ngoµi sæ kÕ to¸n th× KiÓm to¸n viªn còng ...
tr×nh nµy. KiÕm tra chi tiÕt qu¸ tr×nh tÝnh gi¸ vµ h¹ch to¸n hµng tånkho bao gåm tÊt c¶ c¸c kh¶o s¸t ®¬n gi¸ hµng xuÊt kho...
kh«ng (kh¶o s¸t nµy sÏ giíi thiÖu ë phÇn kh¶o s¸t qu¸ tr×nh tÝnh gi¸thµnh phÈm).     + TiÕp theo KiÓm to¸n viªn ph¶i x¸c ®...
hµng, khi ®ã KiÓm to¸n viªn, cã thÓ kh«ng cÇn ph¶i tÝnh to¸n l¹i trÞgi¸ hµng xuÊt kho mµ chØ cÇn ®èi chiÕu sè liÖu vÒ ®¬n ...
biªn b¶n häp héi ®ång qu¶n trÞ, c¸c hîp ®ång, th gi¶i tr×nh cña bangi¸m ®èc.     - §¸nh gi¸ kÕt qu¶     ViÖc h¹ch to¸n c¸c...
DO ATC THùC HIÖN.I: giíi thiÖu vÒ C«ng ty cæ phÇn KiÓm to¸n - t vÊn thuÕ1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn      C«ng ty...
2.1. §Æc ®iÓm§Ó thùc hiÖn tèt môc tiªu, chiÕn lîc kinh doanh tríc m¾t còng nh l©udµi th× Tæ chøc bé m¸y quyÕt ®Þnh sù thµn...
2.3. C¸c mèi quan hÖ.     - Quan hÖ néi bé trong phßng: tu©n thñ chØ ®¹o trùc tiÕp cñatrëng phßng, phèi hîp chÆt chÏ gi÷a ...
- Gi¸m ®èc: lµ ngêi phô tr¸ch cao nhÊt vÒ mÆt s¶n xuÊt kinhdoanh, chØ ®¹o ho¹t ®éng cña C«ng ty vµ ®¹i diÖn cho quyÒn lîi ...
níc phôc vô c«ng t¸c cæ phÇn ho¸ vµ gi¸m ®Þnh c¸c tµi liÖu tµi chÝnhkÕ to¸n.       - DÞch vô KÕ to¸n: C«ng ty cung cÊp dÞc...
vÒ vÞ trÝ cÇn tuyÓn dông, còng nh c¸c yªu cÇu vÒ ho¹t ®éng qu¶nlý chung cña kh¸ch hµng.       - C¸c lo¹i dÞch vô kh¸c.    ...
NÕu nhËn ®îc lêi mêi KiÓm to¸n ATC sÏ cö ®¹i diÖn cña C«ngty ®Ó tiÕp xóc víi kh¸ch hµng . §èi víi kh¸ch hµng cò th× viÖc g...
- C¸c c¬ quan nhµ níc, c¸c ®¬n vÞ hµnh chÝnh sù nghiÖp vµ c¸ctæ chøc kinh tÕ x· héi.     - C¸c c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n ...
îc ch¬ng tr×nh KiÓm to¸n phï hîp víi ®èi tîng KiÓm to¸n, qu¸ tr×nhKiÓm to¸n thùc hiÖn qua bèn giai ®o¹n lµ:     Giai ®o¹n ...
KiÓm to¸n sÏ ®îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ ®é tin cËy cña hÖ thèngkiÓm so¸t néi bé:     + Thö nghiÖm kiÓm so¸t (kiÓm tra hÖ thèn...
Nh vËy, tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu ®îc triÓn khai chØ víi môc®Ých thu thËp b»ng chøng ®¶m b¶o vÒ sù tin cËy cña hÖ thèngkiÓm ...
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t

447 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
447
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
19
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính t

  1. 1. Lêi nãi ®Çu Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, KiÓm to¸n ®· trë thµnh nhu cÇutÊt yÕu ®èi víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh vµchÊt lîng qu¶n lý cña c¸c Doanh nghiÖp. T¹i ViÖt Nam, ho¹t ®éngKiÓm to¸n ®· kh«ng ngõng ph¸t triÓn c¶ vÒ quy m«, chÊt lîng, còngnh c¸c lÜnh vùc ®îc KiÓm to¸n. Nh÷ng C«ng ty KiÓm to¸n ®éc lËp ra®êi ®· kh¼ng ®Þnh ®îc vÞ thÕ cña ngµnh KiÓm to¸n ë níc ta. Cïngvíi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng viÖc KiÓm to¸n trë thµnhmét ho¹t ®éng kh«ng thÓ thiÕu ®èi víi th«ng tin tµi chÝnh cña c¸cDoanh nghiÖp. Trong thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty cæ phÇn kiÓm to¸n - T vÊnthuÕ em nhËn thÊy chu tr×nh hµng tån kho lµ mét trong nh÷ng chutr×nh phøc t¹p, dÔ x¶y ra gian lËn vµ thêng ®îc KiÓm to¸n C«ng tychó träng trong c¸c cuéc KiÓm to¸n b¸o c¸o Tµi chÝnh. V× vËy, em ®·chän ®Ò tµi :"Hoµn thiÖn KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho trongKiÓm to¸n b¸o c¸o tµi chÝnh t¹i C«ng ty cæ phÇn KiÓm to¸n - T vÊnthuÕ" lµm chuyªn ®Ò b¸o c¸o thùc tËp cña m×nh. Môc tiªu cña b¸o c¸othùc tËp lµ dùa trªn lý luËn chung vÒ KiÓm to¸n Chu tr×nh hµng tånkho trong quy tr×nh KiÓm to¸n b¸o c¸o tµi chÝnh vµ thùc tÕ KiÓm to¸nChu tr×nh hµng tån kho do C«ng ty cæ phÇn KiÓm to¸n - T vÊn thuÕthùc hiÖn ë mét ®Ó tiÕn hµnh ®èi chiÕu gi÷a lý thuyÕt vµ thùc tÕ, tõ®ã ®Ò xuÊt c¸c ý kiÕn nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c KiÓm to¸n Hµngtån kho trong KiÓm to¸n b¸o c¸o tµi chÝnh t¹i C«ng ty.
  2. 2. PHÇN 1 C¥ Së Lý LUËN CñA KIÓM TO¸N chu tr×nh hµng tån kho TRONG KIÓM TO¸N B¸O C¸O TµI CHÝNHI - CHU TR×NH hµng tån kho VíI VÊN §Ò KIÓM TO¸N1. B¶n chÊt vµ chøc n¨ng cña chu tr×nh hµng tån kho ¶nh hëng tíic«ng t¸c KiÓm to¸n.1.1. §Æc ®iÓm chung vÒ chu tr×nh hµng tån kho -Hµng tån kho lµ tµi s¶n lu ®éng cña Doanh nghiÖp biÓu hiÖndíi d¹ng vËt chÊt cô thÓ díi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau, tuú thuéc vµolo¹i h×nh Doanh nghiÖp vµ ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh cñaDoanh nghiÖp. Hµng tån kho trong Doanh nghiÖp th¬ng m¹i baogåm: hµng ho¸ dù tr÷ cho lu th«ng ( kÓ c¶ sè hµng ®em göi b¸nhoÆc lµ hµng ho¸ ®ang ®i ®êng ). Hµng tån kho trong DoanhnghiÖp s¶n xuÊt gåm: Nguyªn vËt liÖu, C«ng cô dù tr÷ cho qu¸ tr×nhs¶n xuÊt, Thµnh phÈm, S¶n phÈm hoµn thµnh, S¶n phÈm dë dangvµ Hµng göi b¸n hoÆc lµ Hµng ®ang ®i ®êng. - Hµng tån kho cã c¸c ®Æc ®iÓm: + Hµng tån kho ¶nh hëng trùc tiÕp tíi gi¸ vèn hµng b¸n v× vËy¶nh hëng trùc tiÕp tíi lîi nhuËn trong n¨m. + Hµng tån kho thêng chiÕm tû träng lín so víi tæng tµi s¶n lu®éng trong Doanh nghiÖp bao gåm nhiÒu chñng lo¹i vµ qu¸ tr×nhqu¶n lý rÊt phøc t¹p. + Hµng tån kho ®îc ®¸nh gi¸ th«ng qua sè lîng chÊt lîng, t×nhtr¹ng hµng tån kho.
  3. 3. + Hµng tån kho ®î b¶o qu¶n cÊt tr÷ ë nhiÒu níi kh¸c nhau nhiÒu®èi tîng qu¶n lý kh¸c nhau cã ®¾c ®iÓm b¶o qu¶n kh¸c nhau ®iÒunµy dÉn tíi kiÓm so¸t ®èi víi hµng tån kho gÆp nhiÒu khã kh¨n. - Chu tr×nh vËn ®«ng cña hµng tån kho b¾t ®Çu tõ nguyªn vËtliÖu, c«ng cô dông cô sang s¶n phÈm dë dang råi ®Õn thµnh phÈmhµng ho¸. Sù vËn ®éng cña hµng tån kho ¶nh hëng tíi nhiÒu kho¶nmôc trªn b¸o c¸o tµi chÝnh nh chi phÝ nguyªn vËt liÖu, chi phÝ s¶nxuÊt chung, gi¸ vèn hµng b¸n, chi phÝ s¶n phÈm dë dang, dù phßnggi¶m gi¸ hµng tån kho… Lµ nh÷ng chØ tiªu thÓ hiÖn t×nh h×nh s¶nxuÊt kinh doanh, ®Þnh híng ph¸t triÓn cña Doanh nghiÖp. Khi thùchiÖn KiÓm to¸n th× chu tr×nh hµng tån kho lu«n lµ mét chu tr×nhKiÓm to¸n quan träng trong KiÓm to¸n b¸o c¸o tµi chÝnh.1.2. Chøc n¨ng cña chu tr×nh. chøc n¨ng mua hµng Khi cã nhu cÇu mua hµng th× c¸c bé phËn cã liªn quan sÏ lËpphiÕu ®Ò nghÞ mua hµng. Sau khi phiÕu ®Ò nghÞ mua hµng ®îcphª chuÈn bé phËn cung øng sÏ lËp ®¬n ®Æt hµng vµ göi cho nhµcung cÊp ®· lùa chän. PhiÕu yªu cÇu mua hµng do bé phËn cã tr¸ch nhiÖm lËp (nhbé phËn vËt t). PhiÕu ®îc lËp theo kÕ ho¹ch s¶n xuÊt hoÆc lËp ®étxuÊt. §¬n ®Æt hµng: C¨n cø vµo phiÕu ®Ò nghÞ mua hµng ®· ®îcphª chuÈn cña Gi¸m ®èc (hoÆc ngêi phô tr¸ch) bé phËn mua hµnglËp ®¬n ®Æt hµng ®Ó göi cho nhµ cung cÊp. MÉu cña ®¬n ®Æthµng ®îc thiÕt kÕ s½n cã ®Çy ®ñ c¸c cét cÇn thiÕt nh»m h¹n chÕ tèi®a c¸c sai sãt. Chøc n¨ng nhËn hµng
  4. 4. Khi bªn nhµ cung cÊp giao hµng bé phËn nhËn hµng sÏ dùa trªn®¬n ®Æt hµng ®Ó kiÓm tra vÒ mÉu m·, sè lîng, chñng lo¹i, quy c¸ch,phÈm chÊt vµ thêi gian gia hµng, cuèi cïng trëng nhãm ph¶i lËp biªnb¶n kiÓm nhËn hµng. Bé phËn nhËn hµng ph¶i ®éc lËp víi bé phËnkho vµ bé phËn kÕ to¸n. Chøc n¨ng lu kho Hµng ®îc chuyÓn tíi kho vµ hµng sÏ ®îc kiÓm tra vÒ chÊt lîng,sè lîng vµ sau ®ã cho nhËp kho. Mçi khi nhËp ®ñ kho thñ kho ph¶ilËp phiÕu nhËp kho vµ sau ®ã bé phËn kho ph¶i th«ng b¸o chophßng kÕ to¸n vÒ sè lîng hµng nhËn vµ cho nhËp kho. Chøc n¨ng xuÊt kho vËt t hµng ho¸ §èi víi mét ®¬n vÞ s¶n xuÊt th× xu©t kho cã 2 lý do c¬ b¶n lµxuÊt cho néi bé ( cho s¶n xuÊt, cho qu¶n lý Doanh nghiÖp ) vµ xuÊtb¸n. - XuÊt vËt t, hµng ho¸ cho néi bé: Khi cã hîp ®ång s¶n xuÊtmíi hoÆc theo kÕ ho¹ch s¶n xuÊt hoÆc c¸c nhu cÇu vËt t trong néibé Doanh nghiÖp c¸c bé ph©n sÏ lËp phiÕu xin lÜnh vËt t, bé phËnvËt t lËp phiÕu xuÊt kho (khi phiÕu xin lÜnh vËt t ®îc phª chuÈn ). PhiÕu xin lÜnh vËt t: Do bé phËn s¶n xuÊt (hoÆc c¸c bé phËnkh¸c) c¨n cø nhu cÇu s¶n xuÊt (hoÆc nhu cÇu b¸n hµng hoÆc qu¶nlý Doanh nghiÖp), ngêi phô tr¸ch bé phËn ®ã lËp phiÕu xin lÜnh vËtt trong ®ã ph¶i ghi râ lo¹i vËt t, sè m·, chóng lo¹i, quy c¸ch, phÈmchÊt, sè lîng vµ thêi gian giao vËt t. - XuÊt khi ®Ó b¸n: C¨n cø vµo ®¬n ®Æt mua bé phËn tiªu thôlËp ho¸ ®¬n b¸n hµng vµ lËp phiÕu xuÊt kho, ngoµi ra bé phËn vËnchuyÓn ph¶i lËp chøng tõ vËn chuyÓn.
  5. 5. Ho¸ ®¬n b¸n hµng: §îc bé phËn tiªu thô lËp thµnh nhiÒu liªn ®Ólu ë cuèng vµ giao cho kh¸ch hµng, giao cho bé phËn kÕ to¸n ®Óthanh to¸n vµ ghi sæ. Trong ho¸ ®¬n ghi râ c¸c néi dung nh ngµyth¸ng giao hµng, lo¹i hµng giao. m· sè, chóng lo¹i quy c¸ch, phÈmchÊt, sæ lîng, ®¬n gi¸ vµ thµnh tiÒn thµnh to¸n. PhiÕu xuÊt kho: §îc bé phËn vËt t hoÆc bé phËn b¸n hµng lËpthµnh nhiÒu liªn ®Ó lu cuèng, xuÊt kho vµ ghi sæ kÕ to¸n. PhiÕuxuÊt ghi râ c¸c néi dung nh lo¹i vËt t, hµng ho¸ chñng lo¹i quy c¸ch,phÈm chÊt, sè lîng vµ ngµy xuÊt. Chøng tõ vËn chuyÓn (vËn ®¬n): Do bé phËn vËn chuyÓn lËphoÆc C«ng ty cung cÊp dÞch vô vËn chuyÓn lËp (nÕu thuª dÞch vôvËn chuyÓn). §©y lµ tµi liÖu minh chøng cho viÖc hµng ®· ®îc xuÊtkho giao cho kh¸ch, chøng tõ vËn chuyÓn ®îc ®Ýnh kÌm víi phiÕuxuÊt kho hoÆc ho¸ ®¬n b¸n hµng lµm minh chøng cho nghiÖp vô b¸nhµng. Chøc n¨ng s¶n xuÊt KÕ ho¹ch vµ lÞch tr×nh s¶n xuÊt ®îc x©y dùng dùa vµo c¸c ícto¸n vÒ nhu cÇu ®èi víi s¶n phÈm cña C«ng ty còng nh dùa vµo t×nhh×nh thùc tÕ hµng tån kho hiÖn cã. Do vËy nã cã thÓ b¶o ®¶m r»ngC«ng ty sÏ s¶n xuÊt nh÷ng hµng ho¸ ®¸p øng nhu cÇu cña kh¸chhµng, tr¸nh t×nh tr¹ng ø ®äng hµng ho¸ hoÆc khã tiªu thô ®èi víi métsè hµng ho¸ cô thÓ.ViÖc s¶n xuÊt theo kÕ ho¹c vµ lÞch tr×nh cã thÓgióp C«ng ty b¶o ®¶m vÒ viÖc chuÈn bÞ ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè nhnguyªn vËt liÖu vµ nh©n c«ng cho yªu cÇu s¶n xuÊt trong kú. Tr¸ch nhiÖm víi hµng ho¸ trong giai ®o¹n s¶n xuÊt thuéc vÒnh÷ng ngêi gi¸m s¸t s¶n xuÊt. Nguyªn vËt liÖu ®îc chuyÓn tíi ph©n x-ëng cho tíi khi c¸c s¶n phÈm ®îc hoµn thµnh vµ ®îc chuyÓn vµo khos¶n phÈm th× ngêi gi¸m s¸t s¶n xuÊt ®îc ph©n c«ng theo dâi ph¶i cã
  6. 6. tr¸ch nhiÖm kiÓm so¸t vµ n¾m ch¾c tÊt c¶ t×nh h×nh trong qu¸ tr×nhs¶n xuÊt. C¸c chøng tõ sæ s¸ch ®îc sö dông chñ yÕu ®Ó ghi chÐpvµ theo dâi gåm c¸c phiÕu yªu cÇu sö dông, phiÕu xuÊt kho, b¶ngchÊm c«ng, c¸c b¶ng kª, b¶ng ph©n bæ vµ hÖ thèng sæ s¸ch kÕ to¸nchi phÝ. Lu kho thµnh phÈm §©y lµ chøc n¨ng nh»m b¶o qu¶n vµ qu¶n lý tµi s¶n cña DoanhnghiÖp khi vËt t, hµng ho¸, thµnh phÈm ®îc nhËp kho. C«ng viÖcnµy Doanh nghiÖp ph¶i tæ chøc canh phßng b¶o vÖ tr¸nh mÊt m¸t,tr¸nh bÞ l¹m dông tµi s¶n, ®ång thêi sö dông c¸c trang thiÕt bÞ b¶oqu¶n nh»m ®¶m b¶o ®iÒu kiÖn b¶o qu¶n vËt chÊt. Khi nhËp khohay xuÊt kho c¸c bªn ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c giÊy tê hîp lÖ thñ kho míi ®-îc nhËp, xuÊt kho. MÆt kh¸c thñ kho lµ ngêi chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ tµis¶n m×nh tr«ng coi vµ ph¶i ghi chÐp ®Ó theo dâi vÒ sè lîng vËt t,hµng ho¸, thµnh phÈm nhËp – xuÊt – tån kho. XuÊt thµnh phÈm ®i tiªu thô XuÊt thµnh phÈm chØ ®îc thùc hiÖn khi ®· nhËn ®îc sù phªchuÈn, thêng lµ ®¬n ®Æt mua hµng cña kh¸ch hµng. Khi xuÊt khothµnh phÈm ph¶i lËp phiÕu xuÊt kho. Bé phËn vËn chuyÓnph¶i lËpphiÕu vËn chuyÓn hµng cã ®¸nh sè thø tù tõ tríc vµ chØ râ hµng ho¸®îc vËn chuyÓn. PhiÕu vËn chuyÓn hµng ®îc lËp thµnh ba liªn, liªnthø nhÊt ®îc lËp t¹i phßng tiÕp vËn ®Ó lµm chøng tõ minh chøng vÒviÖc vËn chuyÓn, liªn thø hai ®îc sÏ ®îc göi tíi phßng tiªu thô hoÆcbé phËn tÝnh tiÒn kÌm theo. §¬n ®Æt mua cña kh¸ch hµng ®Ó lµmc¨n cø ghi ho¸ ®¬n cho kh¸ch hµng vµ liªn thø ba sÏ ®îc ®Ýnh kÌm bªnngoµi bao kiÖn cña hµng ho¸ trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn. Ho¹t ®éngkiÓm so¸t nµy sÏ gióp cho kh¸ch hµng kiÓm tra ®îc phiÕu vËnchuyÓn hµng g¾n trªn bao kiÖn hµng nh»m x¸c ®Þnh xem cã sù
  7. 7. kh¸c biÖt g× gi÷a sè hµng ®Æt mua víi sè hµng thùc nhËn kh«ng.Trong trêng hîp hµng ho¸ ®îc v©n chuyÓn thuª bëi mét C«ng ty tiÕpvËn th× phiÕu vËn chuyÓn sÏ ®îc lËp thªm mét thø liªn thø t, liªn nµysÏ ®îc giao cho bªn cung cÊp dÞch vô vËn chuyÓn ®Ó lµm c¨n cøtÝnh cíc phÝ.2. §Æc ®iÓm h¹ch to¸n hµng tån kho ¶nh hëng ®Õn KiÓm to¸n. Víi nh÷ng ®Æc trng nh trªn, yªu cÇu thùc hiÖn tèt c«ng t¸c qu¶nlý vµ h¹ch to¸n hµng tån kho lµ ®iÒu kiÖn quan träng kh«ng thÓthiÕu ®îc, gãp phÇn vµo c«ng t¸c qu¶n lý, thóc ®Èy viÖc cung cÊp®Çy ®ñ, kÞp thêi, ®ång bé cho s¶n xuÊt còng nh tiªu thô, nh»m ng¨nchÆn c¸c hiÖn tîng mÊt m¸t, hao hôt, l·ng phÝ trong kinh doanh.2.1. VÒ nguyªn t¾c kÕ to¸n. KÕ to¸n hµng tån kho ph¶i tu©n theo nh÷ng nguyªn t¾c quèc tÕ:- Nguyªn t¾c ho¹t ®éng liªn tôc: Doanh nghiÖp ho¹t ®éng cã thêi h¹nhoÆc Ýt nhÊt kh«ng bÞ gi¶i thÓ trong t¬ng lai gÇn th× ph¶i lËpBCTC ph¶n ¸nh gi¸ trÞ tµi s¶n theo gi¸ gèc, kh«ng theo gi¸ thÞ trêng.- Nguyªn t¾c vÒ tÝnh chia c¾t niªn ®é cña c¸c n¨m lµ g¾n chi phÝvµo c¸c n¨m tµi chÝnh liªn quan vµ chØ cã nh÷ng chi phÝ ®ã mµ th«i.- Nguyªn t¾c tÝnh nhÊt qu¸n: Trong qu¸ tr×nh kÕ to¸n hµng tån khomäi kh¸i niÖm, nguyªn t¾c, ph¬ng ph¸p kÕ to¸n ph¶i ®îc thùc hiÖnnhÊt qu¸n. NÕu cã thay ®æi th× ph¶i gi¶i thÝch râ rµng vµ nªu trongphô lôc BCTC cïng víi ¶nh hëng cña chóng lªn kÕt qu¶.- Nguyªn t¾c gi¸ gèc: gi¸ trÞ cña hµng tån kho ®îc tÝnh theo gi¸ gèc.- Nguyªn t¾c thËn träng: ®Ó quyÕt to¸n ngêi ta so s¸nh gi÷a gi¸ gècvµ gi¸ thÞ trêng. NÕu gi¸ thùc tÕ thÊp h¬n chi phÝ mua ph¶i h¹ch to¸nmét kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho.- Nguyªn t¾c kh«ng bï trõ: viÖc gi¶m gi¸ hµng tån kho kh«ng thÓ ghichÐp trùc tiÕp vµo viÖc gi¶m gi¸ mua. Nã ph¶i ®îc gi÷ nguyªn sau ®ã
  8. 8. hoµn nhËp ®Ó x¸c ®Þnh l·i vµ viÖc mÊt gi¸ lµ ®èi tîng cña mét kho¶ndù phßng.- Nguyªn t¾c ghi chÐp kÕ to¸n: C¸c Doanh nghiÖp s¶n xuÊt ph¶i thùchiÖn kiÓm kª thêng xuyªn tuy nhiªn c¸c C«ng ty kh«ng thùc hiÖn quy®Þnh nµy mµ chØ thùc hiÖn kiÓm kª ®Þnh kú. Trong hÖ thèng kiÓmkª thêng xuyªn nhËp, xuÊt hµng tån kho ®îc ghi nhËn ngay trong khichóng ta thùc hiÖn, cßn kiÓm kª ®Þnh kú th× hµng tån kho ®Çu kú®îc gi÷ nguyªn cuèi kú.2.2. VÒ ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸. Theo chuÈn mùc kÕ to¸n hµng tån kho quèc tÕ vµ nguyªn t¾ch¹ch to¸n hµng tån kho cña ViÖt Nam th× hµng tån kho ph¶i ®îc ®¸nhgi¸ theo gi¸ thùc tÕ (hay cßn gäi lµ gi¸ phÝ) ®îc quy ®Þnh cô thÓ chotõng lo¹i hµng. TrÞ gi¸ hµng nhËp kho ®îc quy ®Þnh cô thÓ cho tõng lo¹i vËt t,hµng hãa theo nguån h×nh thµnh vµ thêi ®iÓm tÝnh gi¸. Hµng nhËpkho cã thÓ tõ hai nguån lµ mua vµo vµ Doanh nghiÖp tù s¶n xuÊt. §èi víi hµng mua ngoµi: G i¸ = G i¸ + Chi p hÝ - C¸ c kho ¶ n thùc m ua thu g i¶ g i¸ hµ ng m ua m §èi víi hµng tù s¶n xuÊt: m ua tÕG i¸ G i¸ Chi p hÝ Chi p hÝ Chi p hÝthùc = thµ nh = ng uy ªn vËt + nh© n + s ¶ x uÊt ntÕ c « ng x ­ liÖ u trùc c « ng c hung . ë ng tiÕ p trùc tiÕ p §èi víi hµng tån kho v× trÞ gi¸ thùc tÕ cña hµng nhËp kho kh¸cnhau ë c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau trong kú h¹ch to¸n nªn viÖc tÝnh gi¸thùc tÕ hµng xuÊt kho cã thÓ ¸p dông mét trong c¸c ph¬ng ph¸p sau®©y:- Ph¬ng ph¸p gi¸ thùc tÕ ®Ých danh.- Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn.
  9. 9. - Ph¬ng ph¸p nhËp tríc, xuÊt tríc.- Ph¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tríc.- Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thùc tÕ theo gi¸ h¹ch to¸n.2.3. VÒ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi tiÕt hµng tån kho. Mäi nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh nãi chung, hµng tån kho nãiriªng, mäi sù biÕn ®éng t¨ng gi¶m vÒ mÆt sè lîng vµ gi¸ trÞ ®Òu ®îcph¶n ¸nh trªn chøng tõ gèc nh: phiÕu nhËp kho, phiÕu xuÊt kho, hãa®¬n b¸n hµng, biªn b¶n kiÓm kª, thÎ kho,... §ång thêi víi qu¸ tr×nh trªn h¹ch to¸n hµng tån kho ph¶i ®îc h¹chto¸n c¶ vÒ mÆt gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt. §Ó h¹ch to¸n ®îc nh vËy, kÕ to¸nhµng tån kho ph¶i sö dông ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi tiÕt lµ theo dâitõng thø, tõng chñng lo¹i, quy c¸ch vËt t, hµng hãa theo tõng ®Þa®iÓm qu¶n lý vµ sö dông. H¹ch to¸n hµng tån kho ph¶i lu«n lu«n ®¶mb¶o vÒ sù khíp ®óng c¶ mÆt gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt gi÷a thùc tÕ víi sè l-îng ghi trªn sæ kÕ to¸n, gi÷a sè tæng hîp vµ sè chi tiÕt. HiÖn nay,theo chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh cña ViÖt Nam, Doanh nghiÖp cã thÓlùa chän mét trong ba ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi tiÕt ®ã lµ: Ph¬ngph¸p thÎ song song, ph¬ng ph¸p sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn, ph¬ngph¸p sæ sè d.2.4. VÒ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n tæng hîp hµng tån kho: Trong mét Doanh nghiÖp hay mét ®¬n vÞ kÕ to¸n chØ ®îc ¸pdông mét trong hai ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n hµng tån kho nh sau:- Ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn: ®©y lµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n hµngtån kho b»ng c¸ch theo dâi thêng xuyªn, liªn tôc cã hÖ thèng t×nhh×nh nhËp xuÊt kho vËt t, hµng hãa trªn sæ s¸ch. Theo ph¬ng ph¸pnµy mäi biÕn ®éng t¨ng gi¶m hµng tån kho vÒ mÆt gi¸ trÞ ë bÊt kúthêi ®iÓm nµo còng ®îc ph¶n ¸nh trªn c¸c tµi kho¶n liªn quan sau: + TK151 – Hµng mua ®ang ®i dêng. + TK152 – Nguyªn vËt liÖu.
  10. 10. + TK 153 – C«ng cô dông cô. + TK 154 – S¶n phÈm dë dang. + TK 155 – Thµnh phÈm. + TK 156 – Hµng hãa. + TK 157 – Hµng göi b¸n. + TK 159 – Dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho. - Ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú; lµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n c¨n cøvµo kÕt qu¶ kiÓm kª thùc tÕ ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ tån kho cuèi kú cñavËt t, hµng hãa trªn sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ tõ ®ã tÝnh ra gi¸ trÞ cñahµng tån kho ®· xuÊt trong kú theo c«ng thøc: TrÞ g i¸ TrÞ g i¸ TrÞ g i¸ TrÞ gi¸ hµ ng = + hµ ng - hµng tån hµ ng x uÊt tå n nhËp cuèi kú tro ng kú ® Çu kú tro ng kú Theo ph¬ng ph¸p nµy mäi sù t¨ng gi¶m gi¸ trÞ hµng tån khokh«ng ®îc theo dâi trªn c¸c tµi kho¶n hµng tån kho, mµ chØ theo dâiqua c¸c tµi kho¶n trung gian sau ®©y: + TK 611 – Mua hµng. + TK 631 – Gi¸ thµnh. + Tk 632 – Gi¸ vèn hµng b¸n. Ngoµi c¸c nguyªn t¾c trªn ra, trong tõng trêng hîp cô thÓ nÕu xÐtthÊy hµng tån kho ë cuèi niªn ®é kÕ to¸n cã kh¶ n¨ng bÞ gi¶m gi¸ sovíi gi¸ thùc tÕ ®· ghi sæ kÕ to¸n th× Doanh nghiÖp ®îc phÐp lËp dùphßng gi¶m gi¸ theo chÕ ®é quy ®Þnh.3. Chøng tõ vµ sæ s¸ch cã liªn quan ®Õn chu tr×nh hµng tån kho Chøng tõ KiÓm to¸n lµ nguån t liÖu s½n cã cung cÊp cho KiÓmto¸n viªn. Chøng tõ KiÓm to¸n cã thÓ lµ c¸c tµi liÖu kÕ to¸n hoÆccòng cã thÓ lµ tµi liÖu kh¸c. Trong chu tr×nh Hµng tån kho c¸c lo¹ichøng tõ KiÓm to¸n thêng bao gåm: - HÖ thèng sæ kÕ to¸n chi tiÕt cho HTK.
  11. 11. - Sù ¶nh hëng cña ph¬ng ph¸p kÕ to¸n hµng tån kho. - HÖ thèng kÕ to¸n chi phÝ vµ t×nh gi¸ thµnh s¶n ph¶m. - HÖ thång c¸c b¸o c¸o vµ sæ s¸ch liªn quan tíi chi phÝ tÝnh gi¸thµnh s¶n phÈm bao gåm c¸c b¸o c¸o s¶n xuÊt, b¸o c¸o s¶n phÈmháng kÓ c¶ b¸o c¸o thiÖt h¹i do ngõng s¶n xuÊt. - HÖ thèng sæ s¸ch kÕ to¸n chi phÝ: sæ c¸i, b¶ng ph©n bæ, b¸oc¸o tæng hîp, nguyªn vËt liÖu, nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊtchung..4. Môc tiªu KiÓm to¸n Môc tiªu hîp lý chung. Môc tiªu hîp lý chung bao hµm viÖc xem xÐt, ®¸nh gi¸ tæng thÓsè tiÒn ghi trªn c¸c kho¶n môc trªn c¬ së cam kÕt chung vÒ tr¸chnhiÖm cña nhµ qu¶n lý vµ thùc hiÖn thu ®îc qu kh¶o s¸t thùc tÕ ëkh¸ch thÓ KiÓm to¸n. Do ®ã ®¸nh gi¸ sù hîp lý chung híng tíi kh¶ n¨ngsai sãt cô thÓ cña c¸c sè tiÒn trªn kho¶n môc ( theo gi¸ tr×nh KiÓmto¸n tµi chÝnh ). §èi víi chu tr×nh hµng tån kho cã thÎ cô thÓ ho¸ khovµ b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n hay C¸c sè d hµng tån kho trªn b¶ng c©n®èi kÕ to¸n vµ b¶ng liÖt kª hµng tån kho lµ hîp lý. Môc tiªu chung kh¸c Trong môc tiªu chung kh¸c bao gåm: Môc tiªu hiÖu lùc, môc tiªuträn vÑn, môc tiªu quyÒn vµ nghÜa vô, môc tiªu ®¸nh gi¸ vµ ph©nbæ, môc tiªu chÝnh x¸c c¬ häc vµ môc tiªu ph©n lo¹i vµ tr×nh bµy.C¸c môc tiªu nµy ®îc cô thÓ ho¸ cho chu tr×nh Hµng tån kho: - T©t c¶ hµng tån kho ghi trªn sæ ®Òu tån t¹i thùc tÕ vµo ngµylËp b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n ( hiÖu lùc ).
  12. 12. - Mäi hµng ho¸, tµi s¶n tån kho ®Òu bao hµm trong B¶ng c©n®èi kÕ to¸n (trän vÑn). - C¸c tµi s¶n ghi trong môc hµng tån kho thuéc quyÒn së h÷ucña ®¬n vÞ vµ kh«ng thuéc tµi s¶n thÕ chÊp, cÇm cè hoÆc t¹m vay(QuyÒn vµ nghÜa vô) + Gi¸ trÞ hµng tån kho phï hîp víi hiÖn vËt. + Gi¸ c¶ hµng ho¸ ®îc tÝnh theo gi¸ thùc tÕ. C¸c lÇn ®iÒuchØnh gi¸ ®îc ph¶n ¸nh ®óng vµ hµng ho¸ mÊt gi¸ ®îc ®iÒu chØnh( ®Þnh gi¸ vµ ph©n bæ ). - Sè tæng céng c¸c kho¶n môc hµng tån kho (tÝnh chÝnh x¸c c¬häc). + Ph©n lo¹i ®óng hµng tån kho theo c¸c nhãm: Nguyªn vËtliÖu, c«ng tr×nh dë dang, thµnh phÈm vµ chi tiÕt theo quy ®Þnh. + ThuyÕt tr×nh râ c¸c hµng ho¸ cÇm cè, chuyÓn nhîng, t¹m göihoÆc gi÷ hé (Ph©n lo¹i vµ tr×nh bµy). C¸c môc tiªu ®îc cô thÓ ho¸ cho chu tr×nh KiÓm to¸n hµng tånkho ë trªn ®îc gäi lµ c¸c môc tiªu KiÓm to¸n ®Æc thï. §èi víi mçi chutr×nh KiÓm to¸n cã c¸c môc tiªu ®Æc thï riªng, tuy nhiªn víi mçi vuécKiÓm to¸n cô thÓ th× môc tiªu riªng cña chu tr×nh Hµng tån kho cãthÓ lµ kh¸c nhau. V× vËy c¨n cø vµo tõng trêng hîp cô thÓ mµ KiÓmto¸n viªn ®Þnh ra c¸c môc tiªu KiÓm to¸n cô thÓ.II: NéI DUNG KIÓM TO¸N CHU TR×NH hµng tån khoTRONG KIÓM TO¸N B¸O C¸O TµI CHÝNh.1. C¸c ph¬ng ph¸p tiÕp cËn KiÓm to¸n ®èi víi chu tr×nh hµng tånkho.
  13. 13. Chu tr×nh hµng tån kho còng nh c¸c chu tr×nh kh¸c khi tiÕnhµnh KiÓm to¸n thêng cã hai c¸ch tiÕp cËn: Sö dông c¸c thö nghiÖm tu©n thñ Sö dông c¸c thö nghiÖm c¬ b¶n Thö nghiÖm tu©n thñ ( thö nghiÖm kiÓm so¸t ): Lµ lo¹i thönghiÖm ®Ó thu thËp b»ng chøng KiÓm to¸n chøng minh r»ng hÖthèng kiÓm so¸t néi bé ho¹t ®éng h÷u hiÖu. Sè lîng c¸c thö nghiÖmtu©n thñ dùa vµo viÖc ®¸nh gi¸ rñi ro KiÓm to¸n. Thö nghiÖm c¬ b¶n: Lµ lo¹i thö nghiÖm ®îc thiÕt kÕ nh»m thuthËp c¸c b»ng chøng vÒ sù hoµn chØnh, chÝnh s¸c vµ hiÖu lùc cñac¸c d÷ liÖu do hÖ thèng kÕ to¸n sö lý. Thö nghiÖm c¬ b¶n thêng ®îcsö dông víi sè lîng lín khi rñi ro kiÓm so¸t cña chu tr×nh ®ã ®îc ®¸nhgi¸ lµ cao.2. KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho Mçi mét cuéc KiÓm to¸n dï to hay nhá ®¬n gi¶n hay phøc t¹pth× quy tr×nh KiÓm to¸n thêng tu©n thñ theo tr×nh tù chung. Chutr×nh KiÓm to¸n mua hµng vµ thanh to¸n ®îc tiÕn hµnh qua ba bíc: Bíc 1: LËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho Bíc 2. Thùc hiÖn KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho Bíc 3. KÕt thóc KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho2.1. LËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho LËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n lµ kh©u ®Çu tiªn vµ rÊt quan trängtrong c«ng viÖc cña KiÓm to¸n v× nã cã ý nghÜa ®Þnh híng cho toµnbé ho¹t ®éng sau nµy. Nã t¹o ®iÒu kiÖn ph¸p lý còng nh c¸c ®iÒukiÖn kh¸c cÇn thiÕt cho KiÓm to¸n. Môc ®Ých giai ®o¹n nµy lµ x©ydùng kÕ ho¹ch KiÓm to¸n chung vµ ph¬ng ph¸p KiÓm to¸n cô thÓ phï
  14. 14. hîp víi ph¹m vi, b¶n chÊt, thêi gian cña quy tr×nh KiÓm to¸n sÏ thùchiÖn. Theo chuÈn mùc KiÓm to¸n viÖt nam sè 300, lËp kÕ ho¹chKiÓm to¸n th× “ KiÓm to¸n viªn vµ C«ng ty KiÓm to¸n ph¶i lËp kÕho¹ch KiÓm to¸n trong ®ã m« t¶ ph¹m vi dù kiÕn vµ c¸ch thøc tiÕnhµnh c«ng viÖc KiÓm to¸n. KÕ ho¹ch KiÓm to¸n ph¶i ®Çy ®ñ, chi tiÕtlµm c¬ së ®Ó lµm ch¬ng tr×nh KiÓm to¸n ’’. §èi víi chu tr×nh hµngtån kho, môc ®Ých cña giai ®o¹n nµy lµ ph¶i x©y dùng mét chiÕn lîcKiÓm to¸n vµ ph¬ng ph¸p KiÓm to¸n cô thÓ phï hîp víi b¶n chÊt, thêigian vµ ph¹m vi cña c¸c thñ tôc KiÓm to¸n sÏ ¸p dông khi KiÓm to¸nchu tr×nh nµy. LËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho gåm c¸c bícsau: B 1: ChuÈn bÞ kÕ ho¹ch KiÓm to¸n B 2: Thu thËp th«ng tin vÒ kh¸ch hµng vµ thùc hiÖn c¸c thñ tôcph©n tÝch B 3: §¸nh gi¸ tÝnh träng yÕu vµ rñi ro KiÓm to¸n B 4: T×m hiÓu hÖ thèng KSNB vµ ®¸nh gi¸ rñi ro KiÓm to¸n B 5: LËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n toµn diÖn vµ so¹n th¶o ch¬ngtr×nh KiÓm to¸n B 1: ChuÈn bÞ kÕ ho¹ch KiÓm to¸n §¸nh gi¸ kh¶ n¨ng chÊp nhËn KiÓm to¸n §Ó chÊp nhËn lêi mêi KiÓm to¸n ph¶i c¨n cø vµo kh¶ n¨ng cñaC«ng ty vµ c¸c ®iÒu kiÖn cña kh¸ch hµng. Trong giai ®o¹n nµy KiÓmto¸n viªn ph¶i ®¸nh gi¸ rñi ro cã thÓ gÆp ph¶i khi tiÕn hµnh KiÓm to¸nchu tr×nh hµng tån kho cña Doanh nghiÖp sau ®ã kÕt hîp víi viÖc
  15. 15. ®¸nh gi¸ c¸c chu tr×nh kh¸c ®Ó ®a ra quyÕt ®Þnh cã chÊp nhËnKiÓm to¸n cho Doanh nghiÖp kh«ng. NhËn diÖn c¸c ký do KiÓm to¸n cña C«ng ty kh¸ch hµng Sau khi chÊp nhËn KiÓm to¸n, C«ng ty KiÓm to¸n tiÕn hµnhxem xÐt c¸c lý do KiÓm to¸n cña kh¸ch hµng ®Ó tõ ®ã tiÕn hµnh x¸c®Þnh sè lîng b»ng chøng KiÓm to¸n cÇn thu thËp vµ c¸c møc ®échÝnh x¸c cña c¸c ý kiÕn mµ KiÓm to¸n viªn ®a ra trong b¸o c¸o KiÓmto¸n. Lùa chän ®éi ngò nh©n viªn thùc hiÖn kiÓm to¸n Th«ng qua viÖc nhËn diÖn c¸c lý do KiÓm to¸n cña kh¸ch hµng,C«ng ty KiÓm to¸n íc lîng ®îc quy m« phøc t¹p cña cuéc KiÓm to¸n tõ®ã lùa chän ®éi ngò nh©n viªn thÝch hîp ®Ó thùc hiÖn KiÓm to¸n.C«ng ty KiÓm to¸n sÏ lùa chän nhng nh©n viªn KiÓm to¸n cã nhiÒukinh nghiÖm trong KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho ®Ó KiÓm to¸nchu tr×nh nµy. Sè lîng vµ tr×nh ®é cña c¸c KiÓm to¸n viªn phô thuécvµo tÝnh phøc t¹p vµ møc rñi ro cña chu tr×nh. Hîp ®ång KiÓm to¸n C«ng viÖc kÝ kÕt hîp ®ång KiÓm to¸n lµ giai ®o¹n cuèi cïngcña giai ®o¹n nµy, ghi râ tr¸ch nhiÖm vÒ quyÒn lîi vµ nghÜa vô c¸cbªn. Nh÷ng néi dung chñ yÕu cña hîp ®ång KiÓm to¸n b¸o gåm: Môc ®Ých vµ ph¹m vi KiÓm to¸n Tr¸ch nhiÖm cña ban gi¸m ®èc C«ng ty kh¸ch hµng vµ c¸c KiÓmto¸n viªn H×nh thøc th«ng b¸o kÕt qu¶ kiÓn to¸n Thêi gian tiÕn hµnh cuéc kiÓm to¸n C¨n cø tÝnh gi¸ phÝ cuéc KiÓm to¸n vµ h×nh thøc thanh to¸n
  16. 16. B2: Thu thËp th«ng tin vÒ kh¸ch hµng KiÓm to¸n viªn thu thËp th«ng tin ®èi víi phÇn hµnh KiÓm to¸nmµ m×nh ®¶m nhËn. Trong giai ®o¹n nµy KiÓm to¸n viªn t×m hiÓuc¸c mÆt ho¹t ®éng kinh doanh cña kh¸ch hµng vµ c¸c quy tr×nh mangtÝnh ph¸p lý cã ¶nh hëng ®Õn c¸c mÆt ho¹t ®éng kinh doanh nµy tõ®ã ¶nh hëng ®Õn phÇn hµnh KiÓm to¸n cña m×nh. C¸c th«ng tin c¬ së T×m hiÓu ngµnh nghÒ vµ ho¹t ®éng kinh doanh cña kh¸chhµng. Theo chuÈn mùc KiÓm to¸n sè 300, lËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸nquy ®Þnh KiÓm to¸n viªn ph¶i t×m hiÓu ngµnh nghÒ vµ ho¹t ®éngkinh doanh cña kh¸ch hµng. ViÖc t×m hiÓu ngµnh nghÒ ho¹t ®éngkinh doanh cña kh¸ch hµng gióp KiÓm to¸n viªn nhËn ®Þnh vÒ chñnglo¹i hµng ho¸ mµ Doanh nghiÖp mua vµo còng nh c¸ch thøc thanhto¸n vµ môc ®Ých sö dông ®èi víi tõng lo¹i hµng ho¸ cã ®óng môc®Ých cam kÕt b»ng v¨n b¶n kh«ng. Ngoµi ra viÖc t×m hiÓu ngµnhnghÒ kinh doanh cña kh¸ch hµng còng cho KiÓm to¸n viªn biÕt ®îcc¸ch tæ chøc hÖ thèng kÕ to¸n vµ c¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n ®Æc thïcña ngµnh nghÒ nµy. - Xem xÐt l¹i kÕt qu¶ cuéc KiÓm to¸n n¨m tríc vµ hå s¬ KiÓmto¸n chung. ViÖc xem xÐt l¹i nµy gióp cho kiÓm to¸n viªn x¸c ®Þnh vµkhoanh vïng c¸c kho¶n môc chøa ®ùng rñi ro cao trong chu tr×nh,nh÷ng bíc mµ ë ®ã hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé yÕu. - Tham quan nhµ xëng C«ng viÖc nµy sÏ cung cÊp cho KiÓm to¸n viªn nh÷ng ®iÒu m¾tthÊy tai nghe vÒ quy tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña kh¸ch hµng, gióp
  17. 17. KiÓm to¸n viªn ®¸nh gi¸ t×nh tr¹ng b¶o qu¶n, nhËp vµ xuÊt hµng ho¸tõ ®ã ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng cña bé phËn mua hµng vµ nh÷ng gian lËn saisãt cã thÓ x¶y ra trong qu¸ tr×nh mua hµng. - NhËn diÖn c¸c bªn h÷u quan Trong qu¸ tr×nh KiÓm to¸n chu tr×nh mua hµng vµ thanh to¸nc¸c bªn h÷ quan mµ kiÓm to¸n viªn quan t©m chñ yÕu lµ cung cÊp,®¹i lý, c¸c tæ chøc ¶nh hëng ®Õn quyÕt ®Þnh mua cña C«ng tykh¸ch hµng. ViÖc nhËn diÖn c¸c bªn h÷u quan sÏ gióp cho KiÓm to¸nviªn trong qu¸ tr×nh thu thËp b»ng chøng KiÓm to¸n cã nhiÒu thuËnlîi h¬n. - Dù kiÕn nhu cÇu chuyªn gia bªn ngoµi Trong trêng hîp ph¶i gi¸m ®Þnh gi¸ trÞ cña nh÷ng hµng ho¸ mµDoanh nghiÖp mua vµo nÕu trong nhãm KiÓm to¸n kh«ng cã ai cãkh¶ n¨ng gi¸m ®Þnh th× hä ph¶i dïng nh÷ng chuyªn gia trong c¸c lÜnhvùc trªn. C¸c th«ng tin vÒ nghÜa vô ph¸p lý cña kh¸ch hµng ViÖc thu thËp th«ng tin vÒ nghÜa vô ph¸p lý cña kh¸ch hµng sÏgióp cho KiÓm to¸n viªn n¾m b¾t ®îc c¸c quy tr×nh mang tÝnh ph¸plý cã ¶nh hëng ®Õn chu tr×nh hµng tånkho. Nh÷ng th«ng tin nµy ®îcthu thËp trong qu¸ tr×nh tiÕp xóc víi ban gi¸m ®èc cña C«ng ty kh¸chhµng gåm c¸c lo¹i sau: GiÊy phÐp thµnh lËp ®iÒu lÖ cña C«ng ty. C¸c b¸o c¸o tµi chÝnh, b¸o c¸o KiÓm to¸n, thanh tra hoÆc kiÓmtra cña c¸c n¨m hiªn hµnh hoÆc trong vµi n¨m tríc. Biªn b¶n c¸c cuéc häp cæ ®«ng, héi ®ång qu¶n trÞ vµ ban gi¸m®èc.
  18. 18. C¸c hîp ®ång cam kÕt quan träng. Thùc hiÖn c¸c thñ tôc ph©n tÝch Sau khi thu thËp c¸c th«ng tin c¬ së vµ th«ng tin vÒ nghÜa vôph¸p lý cña kh¸ch hµng, KiÓm to¸n viªn thùc hiÖn c¸c thñ tôc ph©ntÝch ®èi víi c¸c th«ng tin ®· thu thËp ®îc ®Ó hç trî cho viÖc lËp kÕho¹ch vÒ b¶n chÊt, thêi gian vµ néi dung c¸c thñ tôc KiÓm to¸n sÏ ®îcsö dông ®Ó thu thËp b»ng chøng KiÓm to¸n. Gåm: Ph©n tÝch ngang: So s¸nh sè d tµi kho¶n n¨m nay so víi n¨m tr-íc, ®èi chiÕu chªn lÖch n¨m nay t¨ng hay gi¶m so víi n¨m tríc ®Ó t×mra nh÷ng ®iÒu kh«ng hîp lý. Ph©n tÝch däc: So s¸nh tû lÖ chi phÝ cña C«ng ty kh¸ch hµngvíi c¸c C«ng ty kh¸c trong ngµnh, so s¸nh tû lÖ nµy qua c¸c n¨m ®Ó®¸nh gi¸ tÝnh hîp lý. X¸c ®Þnh hÖ sè vßng quay cña hµng tån kho®Ó x¸c ®inh chÊt lîng, tÝnh kÞp thêi, tÝnh lçi thêi cña hµng ho¸ muavµo. B3: §¸nh gi¸ tÝnh träng yÕu vµ rñi ro KiÓm to¸n §¸nh gi¸ tÝnh träng yÕu Mét sai sãt cã quy m« cã thÓ träng yÕu víi C«ng ty nµy nhngkh«ng träng yÕu víi C«ng ty kh¸c. Do ®ã viÖc íc lîng träng yÕu phÇnlín phô thuéc vµo kinh nghiÖm cña KiÓm to¸n viªn. Th«ng thêng viÖc®¸nh gi¸ tÝnh träng yÕu gåm hai bíc c¬ b¶n: Bíc 1: ¦íc lîng ban ®Çu vÒ tÝnh träng yÕu Bíc 2: Ph©n bæ íc lîng ban ®Çu vÒ tÝnh träng yÕu cho c¸ckho¶n môc KiÓm to¸n.
  19. 19. Trong giai ®o¹n nµy KiÓm to¸n viªn cÇn íc l¬ng møc träng yÕucho toµn bé chu tr×nh sau ®ã ph©n bæ møc räng yÕu cho tõngnhãm nghiÖp vô. §¸nh gi¸ rñi ro Theo chuÈn mùc sè 400 rñi ro KiÓm to¸n lµ rñi ro KiÓm to¸nviªn vµ C«ng ty KiÓm to¸n ®a ra ý kiÕn nhËn xÐt kh«ng thÝch hîp khib¸o c¸o tµi chÝnh ®· ®îc KiÓm to¸n cßn cã nh÷ng sai sãt träng yÕu.Trong giai ®o¹n lËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n, KiÓm to¸n viªn ph¶i x¸c®Þnh rñi ro KiÓm to¸n mong muèn cho toµn bé BCTC ®îc KiÓm to¸nth«ng qua viÖc ®¸nh gi¸ ba bé phËn. - Rñi ro tiÒm tµng. §Ó ®¸nh gi¸ rñi ro tiÒm tµng KiÓm to¸n viªn cã thÓ dùa vµo c¸cyÕu tè nh b¶n chÊt kinh doanh cña kh¸ch hµng, tÝnh liªm chÝnh cñaban gi¸m ®èc, kÕt qu¶ cña c¸c cuéc KiÓm to¸n lÇn tríc, c¸c nghiÖp vôkinh tÕ kh«ng thêng xuyªn, c¸c íc tÝnh kÕ to¸n, c¸c hîp ®ång KiÓmto¸n lÇn ®Çu vµ dµi h¹n, quy m« sè d tµi kho¶n. - Rñi ro kiÓm so¸t. Kh¶ n¨ng gian lËn, sai sãt cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé. Rñi rokiÓm so¸t cµng lín cã nghÜa lµ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé cµng yÕukÕm vµ ngîc l¹i. ViÖc ®¸nh gi¸ rñi ro trªn th«ng qua viÖc ®¸nh gi¸ hÖthèng kiÓm so¸t néi bé. - Rñi ro ph¸t hiÖn. Kh¶ n¨ng x¶y ra c¸c sai sãt hoÆc gian lËn trªn b¸o c¸o tµi chÝnhmµ kh«ng ng¨n ®îc hay ph¸t hiÖn bëi hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé vµcòng kh«ng ®îc kiÓm to¸n viªn ph¸t hiÖn trong qu¸ tr×nh KiÓm to¸n.ViÖc ®¸nh gi¸ rñi ro ph¸t hiÖn phô thuéc vµo viÖc ®¸nh gi¸ rñi ro tiÒmtµng, rñi ro kiÓm so¸t vµ kh¶ n¨ng chuyªn m«n cña KiÓm to¸n viªn.
  20. 20. KiÓm to¸n viªn ph¶i dùa vµo ®¸nh gi¸ møc ®é rñi ro tiÒm tµng®Ó x¸c ®Þnh néi dung, lÞch tr×nh vµ ph¹m vi thö nghiÖm c¬ b¶n ®Ógi¶m rñi ro ph¸t hiÖn vµ rñi ro KiÓm to¸n ®Õn møc cã thÓ chÊp nhËn®îc. B4: T×m hiÓu hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé vµ ®¸nh gi¸ rñi ro kiÓmso¸t Trong giai ®o¹n nµy KiÓm to¸n viªn ph¶i xem xÐt c¸c yÕu tè cñahÖ thèng kiÓm so¸t néi bé nh m«i trêng kiÓm so¸t, thñ tôc kiÓm so¸t,hÖ thèng kÕ to¸n vµ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé mµ träng t©m lµ c¸cthñ tôc kiÓm so¸t ®îc ¸p dông trong chu trÝnh hµng tån kho vÒ mÆtthiÕt kÕ vµ tÝnh kh¶ thi cña c¸c thñ tôc kiÓm so¸t ®ã. - M«i trêng kiÓm so¸t Bao gåm toµn bé nh©n tè bªn trong vµ bªn ngoµi cã tÝnh t¸c®éng tíi viÖc thiÕt kÕ, ho¹t ®éng vµ sö lý d÷ liÖu cña c¸c lo¹i h×nhkiÓm so¸t néi bé. §Ó ®¹t sù hiÓu biÕt vÒ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé®èi víi hµng tån kho, KiÓm to¸n viªn cÇn xem xÐt c¸c nh©n tè trongm«i trêng kiÓm so¸t bao gåm: + §Æc thï vÒ qu¶n lý: §Æc thï vÒ qu¶n lý ®Ò cËp tíi c¸c quan®iÓm kh¸c nhau trong ®iÒu hµnh ho¹t ®éng Doanh nghiÖp cña nhµqu¶n lý ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn chÝnh s¸ch chÕ ®é quy ®Þnh vµc¸ch thøc tæ chøc kiÓm tra kiÓm so¸t trong Doanh nghiÖp nãi chungvµ hµngtån kho nãi riªng. + C¬ cÊu tæ chøc: §Ó thùc hiªn bíc c«ng viÖc nµy víi hµng tånkho KiÓm to¸n viªn cÇn t×m hiÓu c¸c thñ tôc vµ c¸c quy ®Þnh ®èi víic¸c chøc n¨ng mua hµng, nhËn hµng, lu tr÷ hµng, xuÊt hµng. còngnh viÖc kiÓm so¸t ®èi víi s¶n xuÊt, ®«ng thêi ph¶i t×m hiÓu vÒ hÖthèng kiÓm so¸t vËt chÊt ®èi víi hµng tån kho nh kho tµng, bÕn b·i,
  21. 21. nhµ xëng vµ c¸c ®iÒu kiÖn kü thuËt kh¸c. BÊt kú sù thiÕu so¸t nµovÒ ph¬ng tiÖn cÊt tr÷ vÒ dÞch vô b¶o vÖ hoÆc vÒ kiÓm so¸t vËtchÊt kh¸c ®Òu cã thÓ dÉn tíi mÊt m¸t hµng tån kho do ch¸y næ hoÆcdo mÊt trém, tÊt c¶ cÊp qu¶n lý quan t©m. Thªm n÷a c¸c KiÓm to¸nviªn cã thÓ tiÕn hµnh pháng vÊn cu·ng nh quan s¸t c¸c ho¹t ®éng cñahÖ thèng kiÓm so¸t néi bé. HÖ thèng kÕ to¸n hµng tån kho cã ®îctheo dâi tõng lo¹i kh«ng, hµng tån kho cã ®îc ®¸nh dÊu theo mét d·ysè ®îc x©y dùng kh«ng. +ChÝnh s¸ch nh©n sù: KiÓm to¸n viªn tiÕn hµnh pháng vÊn vÒchÝnh s¸ch nh©n sù ®èi víi c«ngt¸c ghi chÐp, c«ng t¸c qu¶n lý hµngtån kho, thùc hiÖn ®¸nh gi¸ ®iÒu tra vÒ tr×nh ®é nghiÖp vô, tÝnhtrung thùc vµ t c¸ch cña thñ kho, nh©n viªn thu mua, kÕ to¸n hµng tånkho còng nh xù ph©n ly tr¸ch nhiÖm gi÷a c¸c bé phËn c¸ nh©n trongviÖc thu mua, h¹ch to¸n vµ b¶o qu¶n hµng tån kho. + C«ng t¸c kÕ ho¹ch: KiÓm to¸n viªn cÇn kiÓm tra c¸c dù to¸nvÒ nguyªn vËt liÖu, kÕ ho¹ch s¶n xuÊt do Doanh nghiÖp lËp ®Çu kúvµ ®èi chiÕu víi kÕ ho¹ch s¶n xuÊt do Doanh nghiÖp lËp ®Çu kú vµ®èi chiÕu víi kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, dù to¸n kú tríc còng nh t×nh h×nhthùc tÕ s¶n xuÊt kú tríc ®Ó kh¼ng ®Þnh tÝnh khoa häc vµ nghiªmtóc trong viÖc x©y dùng kÕ ho¹ch, dù to¸n vÒ hµng tån kho cñaDoanh nghiÖp. - HÖ thèng kÕ to¸n hµng tån kho. Bao gåm hÖ thån chøng tõ, hÖ thèng s« s¸ch, hÖ thèng tµikho¶n kÕ to¸n vµ hÖ thèng b¶ng tæng hîp, c©n ®èi kÕ to¸n. Trong®ã qua tr×nh lËp vµ lu©n chuyÓn chøng tõ ®ãng vai trß quan trängtrong c«ng t¸c kiÓm so¸t néi bé cña Doanh nghiÖp. §Ó t×m hiÓu vÒhÖ thèng kÕ to¸n hµng tån kho cña d¬n vÞ ®îc KiÓm to¸n, KiÓm to¸nviªn cÇn t×m hiÓu qua c¸c c©u hái sau:
  22. 22. . HÖ thèng kÕ to¸n hµng tån kho cã thÓ cã ®îc theo dâi chi tiÕtcho tõng lo¹i hµng tån kho hay kh«ng. . HÖ thèng sæ s¸ch kÕ to¸n cã ®îc ®èi chiÕu Ýt nhÊt mét lÇnvíi kÕt qu¶ kiÓm kª hµng tån kho trong n¨m kh«ng. . Sù kh¸c biÖt gi÷a sè thùc tÕ kiÓm kª víi sæ s¸ch khi ®îc ph¸thiÖn cã ®îc gi¶i quyÕt kÞp thêi hay kh«ng. Ngoµi ra kiÓm toan viªn cÇn kiÓm tra c¸c phiÕu yªu cÇu muahµng, ®¬n ®Æt mua hµng, phiÕu yªu cÇu sö dông mua hµng ho¸,phiÕu vËn chuyÓn hµng, phiÕu nhËp kho, phiÕu xuÊtkho vµ c¸c sæs¸ch kÕ to¸n vÒ hµng tån kho vµ chi phÝ.C¸c thñ tôc nµy sÏ giópKiÓm to¸n viªn cã ®îc c¸c b»ng chøng ®Ó ®¸nh gi¸ rñi ro kiÓm so¸t®èi víi c¸c c¬ së dÉn liÖu vÒ hµng tån kho lµ nhá h¬n møc cùc ®¹i. - C¸c thñ tôc kiÓm so¸t. KiÓm to¸n viªn t×m hiÓu thñ tôc kiÓm so¸t trong ®¬n vÞ cã dùatrªn ba nguyªn t¾c c¬ b¶n: Ph©n c«ng ph©n nhiÖm, BÊt kiªm nhiÖm,Uû quyÒn phª chuÈn. + KiÓm to¸n viªn ph¶i kiÓm tra viªc ph©n chia tr¸ch nhiÖm trongviÖc thùc hiÖn chøc n¨ng cña chu tr×nh, ai lµ ngêi thùc hiÖn chøcn¨ng ®ã. + Cã tån t¹i mét phßng thu mua hµng ®éc lËp chuyªn thùc hiÖntr¸ch nhiÖm mua tÊt c¶ nguyªn vËt liÖu, c«ng cô dông cô hµng ho¸kh«ng. + Cã b¶o ®¶m sù phª duyÖt trong xuÊt dïng hµng tån khokh«ng. - KiÓm to¸n néi bé
  23. 23. KiÓm to¸n néi bé lµ bé phËn ®éc lËp ®îc thiÕt lËp trong ®¬n vÞtiÕn hµnh c«ng viÖc kiÓm tra vµ ®¸nh gia c¸c ho¹t ®éng phôc vô yªucÇu qu¶n trÞ néi bé ®¬n vÞ. + KiÓm to¸n viªn ph¶i t×m hiÓu xem kh¸ch hµng cã hay khongcã sù tån t¹i cña bé phËn KiÓm to¸n néi bé vµ bé phËn KiÓm to¸n néibé nµy thùc tÕ cã ho¹t ®éng hay kh«ng, bé phËn KiÓm to¸n néi bétrùc thuéc ai, ph¹m vi quyÒn h¹n cña nã nh thÕ nµo. + C¸c nh©n viªn trong bé phËn KiÓm to¸n néi bé cã ®¶m b¶ovÒ n¨ng lùc chuyªn m«n còng nh phÈm chÊt ®¹o ®øc nghÒ nghiÖphay kh«ng. + Bé phËn nµy tiÕn hµnh kiÓm tra ®èi víi c¸c ho¹t ®éng liªnquan ®Õn hµng tån kho nh thÕ nµo, nã cã ®¶m b¶o chøc n¨ng kiÓmtra ®¸nh gi¸ vµ gi¸m s¸t thÝch hîp hiÖu qu¶ cña hÖ thèng kÕ to¸n vµkiÓm so¸t néi bé víi hµng tån kho hay kh«ng. - Quy tr×nh ®¸nh gi¸ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé ®îc tiÕn hµnhqua c¸c bíc sau. + Thu thËp hiÓu biÕt vÒ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé. KiÓm to¸n viªn tiÕn hµnh kiÓm tra kho b·i, pháng vÊn nh÷ng ng-êi trùc tiÕp qu¶n lý kho b·i, pháng vÊn ban gi¸m ®èc, t×m hiÓu c¸cthñ tôc nhËp xuÊt hµng, quy tr×nh s¶n xuÊt s¸n phÈm cña ®¬n vÞ,pháng vÊn nh©n viªn kÕ to¸n vÒ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n hµng tån kho,sæ s¸ch kÕ to¸n hµng tån kho bao gåm c¶ sæ chi tiÕt, sæ tæng hîp,c¸c thñ tôc liªn quan ®Õn viÖc kiÓm tra vËt chÊt hµng tån kho, phángvÊn nh©n viªn tham gia kiÓm kª. KiÓm to¸n viªn sö dông c¸c b¶ng c©u hái, b¶ng têng thuËt ®èivíi ho¹t ®éng kiÕm so¸t cña ®¬n vÞ kh¸ch hµng, KiÓm to¸n viªn sÏ thu
  24. 24. thËp ®îc c¸c b»ng chøng ®Ó da ra ®¸nh gi¸ rñi ro kiÓm so¸t ®èi víi c¬së dÉn liÖu vÒ hµng tån kho. + §¸nh gi¸ ban ®Çu vÒ rñi ro kiÓm so¸t. KiÓm to¸n viªn tiÕn hµnh c¸c c«ng viÖc sau: . NhËn diÖn c¸c môc tiªu kiÓm so¸t . NhËn diÖn c¸c qu¸ tr×nh kiÓm so¸t ®Æc thï . NhËn diÖn vµ ®¸nh gi¸ nhîc ®iÓm cña HTKSNB . §¸nh gi¸ rñi ro kiÓm so¸t C¨n cø trªn b¶ng ®¸nh gi¸ hÖ HTKSNB KiÓm to¸n viªn sÏ tiÕnhµnh thiÕt kÕ l¹i c¸c thö nghiÖm c¬ b¶n trªn c¸c sè d vµ c¸c nghiÖpvô trong phÇn thùc hiÖn KiÓm to¸n. B5: LËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n toµn diÖn va thiÕt kÕ ch ¬ngtr×nh KiÓm to¸n Sau khi cã nh÷ng hiÓu biÕt vÒ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé cña®¬n vÞ kh¸ch hµng ®· x¸c ®Þnh ®îc møc träng yÕu vµ rñi ro KiÓmto¸n viªn sÏ ®¸nh gi¸ tæng thÓ ho¹t ®éng cña ®¬n vÞ , ph©n tÝchtriÓn khai kÕ ho¹ch vµ so¹n th¶o ch¬ng tr×nh KiÓm to¸n cho chuitr×nh. Trong thùc tiÔn KiÓm to¸n c¸c KiÓm to¸n viªn thêng c¨n cø vµoc¸c rñi ro tiÒm tµng vµ c¸c rñi ro kiÓm so¸t ®Ó thiÕt kÕ ch¬ng tr×nhKiÓm to¸n cho chu tr×nh. Thùc chÊt cña viÖc so¹n th¶o ch¬ng tr×nh KiÓm to¸n lµ viÖcthiÕt kÕ c¸c thö nghiÖm kiÓm so¸t vµ thö nghiªm c¬ b¶n víi bèn néidung chÝnh lµ : X¸c ®Þnh thñ tôc KiÓm to¸n, quy m« chän mÉu,kho¶n môc ®îc chän vµ thêi gian thùc hiÖn.
  25. 25. - ThiÕt kÕ c¸c thö nghiÖm tu©n thñ: Dïng ®Ó thu thËp b»ngchøng vµ kh¶ n¨ng ng¨n chÆn c¸c sai ph¹m cña kiÓm so¸t néi bé thùchiÖn th«ng qua tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu lµ: Tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu kh«ng ®Ó l¹i dÊu vÕt: KiÓm to¸n viªncÇn quan s¸t nh÷ng ngêi cã tr¸ch nhiÖm trong ®¬n vÞ vÒ c¸c biÖnph¸p kiÓm so¸t ¸p dông cho c¸c nghiÖp vô trong chu tr×nh. Tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu ®Ó l¹i dÊu vÕt: KiÓm to¸n viªn tiÕnhµnh kiÓm tra chi tiÕt hÖ thèng chøng tõ, kiÓm tra ch÷ ký t¾t trªnc¸c ho¸ ®¬n mua hµng, c¸c phiÕu chi…nh»m thu thËp b»ng chøngKiÓm to¸n vÒ ho¹t ®éng h÷u hiÖu cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé víichu tr×nh hµng tån kho. - ThiÕt kÕ c¸c thö nghiÖm c¬ b¶n trong chu tr×nh hµng tån kho. C¨n cø vµo c¸c b»ng chøng thu thËp ®îc qua c¸c thö nghiÖmtu©n thñ nh trªn, KTV ®¸nh gi¸ l¹i rñi ro kiÓm so¸t vµ sau ®ã thiÕt kÕc¸c thö nghiÖm c¬ b¶n cho chu tr×nh hµng tån kho th«ng qua c¸c lo¹itr¾c nghiÖm chÝnh: Tr¾c nghiÖm ®é v÷ng ch·i vµ tr¾c nghiÖm trùctiÕp sè d. Tr¾c nghiªm ®é v÷ng ch·i: KiÓm to¸n viªn xem xÐt c¸c ho¸ ®¬nchøng tõ, phiÕu nhËp kho…®Ó kiÓm tra tÝnh hîp ph¸p vµ hîp lý cñacchóng xem cã sù phª duyÖt kh«ng, gi¸ trÞ , sè lîng víi sè tiªn cã khípnhau kh«ng. KiÓm to¸n viªn còng ®èi chiÕu víi sæ chi tiÕt c¸c kho¶nph¶i tr¶, nhËt ký vµ c¸c chøng tõ liªn quan ë trªn ®Ó kiÓm tra tÝnh®óng ®¾n cña c¸c con sè ghi sæ. Tr¾c nghiÖm ph©n tÝch: KiÓm to¸n viªn thêng sö dông c¸c tr¾cnghiÖm ph©n tÝch lµ: So s¸nh sè hµng cña n¨m tríc víi n¨m nay hoÆc víi kÕ ho¹chcung øng.
  26. 26. So s¸nh c¸c tû suÊt víi nhau vµ víi c¸c n¨m tríc. Tr¾c nghiÖm trùc tiÕp sè d: KiÓm to¸n viªn thêng tiÕn hµnhkiÓm kª vËt chÊt hµng tån kho ®èi chiÕu víi c¸c sè liÖu trªn sæ s¸ch.Sè lîng tr¾c nghiÖm trùc tiÕp sè d cÇn thùc hiÖn tuú thuéc vµo kÕtqu¶ tr¾c nghiÖm ®é vòng ch·i vµ tr¾c nghiÖm ph©n tÝch.2.2. Thùc hiÖn KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho Lµ viÖc cô thÓ ho¸ ch¬ng tr×nh KiÓm to¸n ®· thiÕt kÕ trong qu¸tr×nh lËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n. §©y lµ qu¸ tr×nh sö dông c¸c ph¬ngph¸p kü thuËt cña KiÓm to¸n thÝch øng víi ®èi tîng KiÓm to¸n ®Ó thuthËp b»ng chøng KiÓm to¸n mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ tin cËy nh»m ®a ranhòng ý kiÕn x¸c thùc vÒ møc ®é trung thùc vµ hîp lý cña BCTC. Södông c¸c tr¾c nghiÖm vµo x¸c minh c¸c th«ng tin tµi chÝnh, sù kÕthîp gi÷a c¸c tr¾c nghiÖm phô thuéc vµo kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ hÖ thèngkiÓm so¸t néi bé, KiÓm to¸n viªn ph¶i xem xÐt ®¸nh gi¸ møc ®é tincËy cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé ®Ó sö dông lo¹i vµ quy moo tr¾cnghiÖm cho phï hîp víi c«ng c«ng viÖc. NÕu ®¸nh gi¸ ban ®Çu vÒhÖ thèng kiÓm so¸t néi bé lµ cã hiÖu lùc th× KiÓm to¸n viªn thùchiÖn tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu vµ thùc hiÖn Ýt h¬n tr¾c nghiÖm ®év÷ng ch·i. NÕu hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé ®îc ®¸nh gi¸ lµ kh«ng cãhiÖu lùc th× KiÓm to¸n viªn sÏ ¸p dông tr¾c nghiÖm ®é v÷ng ch·i víiquy m« lín . Quy m« tr¾c nghiÖm, tr×nh tù sö dông vµ c¸ch kÕt hîpc¸c tr¾c nghiÖm phô thuéc vµo kinh nghiÖm vµ kh¶ n¨ng ph¸n ®o¸nsuy xÐt b¶n chÊt sai ph¹m cña KiÓm to¸n viªn.. Chu tr×nh hµng tånkho sö dông kÕt hîp c¶ ba lo¹i tr¾c nghiÖm v× ®©y lµ chu tr×nh phøct¹p vµ cã kh¶ n¨ng sai ph¹m cao. Sè lîng nghiÖp vô ph¸t sinh trong chu tr×nh hang tån kho lµ rÊtlín vµ KiÓm to¸n viªn kh«ng thÓ cø xem xÐt hÕt c¸c nghiÖp vô ®Î t×mra sai ph¹m ®îc, mÆt kh¸c cho dï cã lµm ®iÒu nµy th× kh¶ n¨ng x¶y
  27. 27. ra rñi ro KiÓm to¸n lµ vÉn tån t¹i. Bëi vËy mét c«ng viÖc cÇn thiÕtph¶i thùc hiÖn tríc lµ tiÕn hµnh chän mÉu nghiÖp vô dùa vµo nh÷ngph©n tÝch s¬ bé ban ®Çu ®Ó thùc hiªn c¸c tr¾c nghiÖm mang tÝnh®¹i diÖn cho tæng thÓ.2.2.1. Qu¸ tr×nh kiÓm so¸t néi bé vµ thö nghiÖm kiÓm so¸t víi chutr×nh. - Víi nghiÖp vô mua hµng + Xem xÐt viÖc cö lý ®¬n ®Æt hµng cã ®îc thùc hiÖn ®óngtheo quy tr×nh kh«ng. + Xem xÐt ch÷ ký trªn ®¬n ®Æt mua hµng cã ®íc ký x¸c nhËn®óng tr¸ch nhiÖm cña ngêi chuyªn tr¸ch kh«ng. + Xem xÐt thñ tôc nhËn hµng cã thùc hiÖn ®óng kh«ng. + Xem xÐt sù ®éc lËp vµ bÊt kiªm nhiÖm gi÷a ngêi nhËn hµng,ngêi kiÓm hµng vµ thñ kho, kÕ to¸n. -Víi qu¸ tr×nh nhËp xuÊt kho. + KiÓm to¸n viªn xem xÐt vÒ thñ tôc nhËp xuÊt cã ®îc tiÕnhµnh ®óng nguyªn t¾c vµ quy ®Þnh kh«ng. + Tæ chøc viÖcnhËn hµng cã ®óng tr×nh tù kh«ng + KiÓm tra qu¸ tr×nh hoµn thµnh c¸c thñ tôc xuÊt kho hµng, tõviÖc lËp c¸c phiÕu yªu cÇu vËt t cña bé phËn s¶n xuÊt, tiÕp nhËnc¸c ®¬n ®Æt hµng cña kh¸ch hµng, viÖc phª chuÈn kÝ lÖnh xuÊt khovµ lËp phiÕu xuÊt kho ®Õn thùc hiÖn nghiÖp vô xuÊt k ho cña thñkho. +ViÖc theo dâi ghi sæ nhËt ký hµng vËn chuyÓn . + KiÓm tra viÖc thùc hiÖn kiÓm tra chÊt lîng hµng nhËp, xuÊtkho, quy tr×nh lµm viÖc vµ x¸c nhËn chÊt lîng hµng nhËp kho cña bé.
  28. 28. + Xem xÐt tÝnh ®éc lËp cña thñ kho víi ngêi giao nhËn hµng vµc¸c kÕ to¸n viªn phÇn hµng tån kho. - §èi víi kiÓm so¸t s¶n xuÊt vµ chi phÝ s¶n xuÊt: Th«ng thêng ë Doanh nghiÖp s¶n xuÊt cã mét bé phËn kiÓmso¸t s¶n xuÊt ®Ó xem xÐt sè lîng chñng lo¹i s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊtcã ®óng theo yªu cÇu hay lÖnh s¶n xuÊt kh«ng, kiÓm so¸t chÊt lîngs¶n phÈm ë c¸c ph©n xëng, phÕ liÖu còng nh kiÓm so¸t qu¸ tr×nhb¶o vÖ vµ theo dâi nguyªn vËt liÖu cña ph©n xëng s¶n xuÊt. ngoµi raDoanh nghiÖp còng cã mét c¬ cÊu kiÓm so¸t néi bé ®èi víi kÕ to¸nchi phÝ s¶n xuÊt ®Ó chi phÝ s¶n xuÊt ®îc tÝnh ®óng ®ñ hîp lý chotõ ®èi tîng. Khi kiÓm tra c¬ cÊu kiÓm so¸t s¶n xuÊt vµ chi phÝ s¶n xuÊt,KiÓm to¸n viªn còng cã thÓ tiÕn hµnh xem xÐt mét sè vÊn ®Ò cñyÕu sau: + ViÖc ghi chÐp cña nh©n viªn thèng kÕ ph©n xëng tæ, ®éi,còng nh sù gi¸m s¸t cña qu¶n ®èc ph©n xëng hoÆc tæ tráng, ®éi tr-ëng cã thêng xuyÒn vµ chÆt chÏ kh«ng. + Xem xÐt viÖc chÐp nhËt ký s¶n xuÊt cña tõng bé phËn s¶nxuÊt theo dâi sè lîng, chÊt lîng, chñng lo¹i, s¶n phÈm háng, phÕ liÖu.. + Quan s¸t quy tr×nh lµm viÖc bé phËn kiÓm tra chÊt lîng ëph©n xëng, tÝnh ®éc lËp cña b«n phËn nµy víi bé phËn kiÓm nhËnhµng nhËp kho. + Xem xÐt mÉu kiÓm so¸t c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ cña DoanhnghiÖp cã ®îc thùc hiÖn thêng xuyªn hay kh«ng. §iÒu ®ã ®îc thÓhiÖn th«ng qua c¸c dÊu hiÖu kiÓm tra sè kÕ to¸n chi phÝ cña nh÷ngngêi cã tr¸ch nhiÖm vµ ®éc lËp víi nh÷ng ngêi ghi sæ.
  29. 29. + Xem xÐt ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cã tu©n thñ®óng nguyªn t¾c vµ tÝnh nhÊt qu¸n gi÷a kú nµy so víi kú tríc haykh«ng, còng nh sù gi¸m s¸t cña ngêi cã tr¸ch nhiÖm trong c«ng viÖc®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang. Qu¸ tr×nh kh¶o s¸t kiÓm so¸t chi phÝtiÒn l¬ng ë chu kú tiÒn l¬ng vµ nh©n sù còng lµ mét phÇn liªn quandÕn kh¶o s¸t kiÓm so¸t chi phÝ s¶n xuÊt.2.2.2. Thùc hiÖn thñ tôc ph©n tÝch. Sö dông c¸c thñ tôc ph©n tÝch trong KiÓm to¸n chu tr×nh hµngtån kho ®Ó ph¸t hiÖn nh÷ng biÕn ®éng bÊt thêng ë nh÷ng kho¶nmôc hµng tån kho nh: Nguyªn vËt liÖu, c«ng cô dông cô, hµng ho¸,s¶n phÈm dë dang, thµnh phÈm. KÕt qu¶ thu ®îc sÏ gióp KiÓm to¸nviªn quyÕt ®Þnh t¨ng hay gi¶m c¸c thñ tôc KiÓm to¸n chi tiÕt ®èi víinghiÖp vô vµ sè d hµng tån kho. Qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¸c thñ tôcph©n tÝch bao gåm c¸c giai ®o¹n sau: G§1: Ph¸t triÓn mét m« h×nh kÕt hîp c¸c biÕn tµi chÝnh vµbiÕn ho¹t ®éng. - Khi ph¸t triÓn m« h×nh, chóng ta x¸c ®Þnh mèi quan hÖ gi÷ac¸c biÕn tµi chÝnh vµ ho¹t ®éng. - CÇn ®¸nh gi¸ xem viÖc ph¸t triÓn mét m« h×nh ®Ó dù ®o¸n sèd tµi kho¶n hiÖn thêi hay ®Ó dù ®o¸n thay ®æi ®èi víi sè d cña n¨mtríc. Dù ®o¸n thay ®æi so víi n¨m tríc cã thÓ hiÖu qu¶ khi chóng ta ®·KiÓm to¸n sè d cña n¨m ngoµi v× chóng ta cã thÓ xo¸ bá khái m«h×nh nh÷ng biÕn ®éc lËp kh«ng thay ®æi so víi n¨m tríc. - Khi kÕt hîp c¸c biÕn ®éc lËp liªn quan, m« h×nh sÏ cho tanhiÒu th«ng tin h¬n vµ v× vËy dù ®o¸n cña ta sÏ chÝnh x¸c h¬n. NÕu®¬n gi¶n ho¸ qua nhiÒu m« h×nh sÏ lµm ®¬n gi¶n ho¸ dù ®o¸n, v×
  30. 30. vËy còng sÏ ®¬n gi¶n ho¸ t¬ng quan so s¸nh dÉn ®Õn m« h×nh cãthÓ chØ cung cÊp ®îc nh÷ng b»ng chøng h¹n chÕ. - Cã thÓ tÝnh chÝnh x¸c cho dù ®o¸n b»ng c¸ch ph¸t triÓn m«h×nh tõ nh÷ng d÷ liÖu ®îc ph©n tÝch chi tiÕt h¬n. G§2: Xem xÐt tÝnh ®éc lËp vµ tÝnh ®¸ng tin cËy cña d÷ liÖutµi chÝnh vµ d÷ liÖu ho¹t ®éng. - TÝnh ®éc lËp vµ tÝnh ®¸ng tin cËy cña d÷ liÖu tµi chÝnh vµd÷ liÖu ho¹t ®éng sö dông trong m« h×nh nµy cã ¶nh hëng trùc tiÕp®Õn tÝnh chÝnh x¸c dù ®o¸n, v× thÕ còng cã ¶nh hëng tíi b»ngchøng KiÓm to¸n thu nhËn ®îc tõ thñ tôc ph©n tÝch. - §Ó ®¸nh gi¸ tÝnh ®¸ng tin cËy cña d÷ liÖu, cÇn xem xÐt liÖu: +D÷ liÖu xuÊt ph¸t tõ c¸c nguån ®éc lËp ngoµi Doanh nghiÖphay tõ nh÷ng nguån trong Doanh nghiÖp. +Nh÷ng nguån th«ng tin bªn trong Doanh nghiÖp cã ®éc lËp víingêi chÞu tr¸ch nhiÖm cho gi¸ trÞ ®îc KiÓm to¸n hay kh«ng. +D÷ liÖu cã ®îc KiÓm to¸n theo c¸c thñ tôc KiÓm to¸n trong n¨mnay vµ n¨m tríc hay kh«ng. +Cã ph¸t triÓn nh÷ng dù tÝnh sö dông d÷ liÖu tõ nhiÒu nguånkh¸c nhau hay kh«ng. G§3: TÝnh to¸n ra mét gi¸ trÞ íc tÝnh vµ so s¸nh gi¸ trÞ ghi sæ. Theo m« h×nh ®· x©y dùng vµ c¸c ®Æc tÝnh cña d÷ liÖu KiÓmto¸n viªn tÝnh to¸n ra gi¸ trÞ íc tÝnh vµ so s¸nh gi¸ trÞ nµy víi gi¸ trÞghi sæ. Khi so s¸nh íc tÝnh cña KiÓm to¸n viªn víi gi¸ trÞ ghi sæ,KiÓm to¸n viªn cÇn xem xÐt:
  31. 31. - LiÖu mèi quan hÖ nµy cã ®îc thêng xuyªn ®¸nh gi¸ hay kh«ng.Quan s¸t mét mèi quan hÖ cô thÓ cµng thêng xuyªn bao nhiªu th×cµng cã thÓ ch¾c ch¾n vÒ tÝnh nhÊt qu¸n cña mèi quan hÖ ®ã. - Khi so s¸nh gi¸ trÞ hµng th¸ng, cÇn xem xÐt nh÷ng chªnh lÖchtheo mïa (®èi víi nh÷ng lo¹i h×nh kinh doanh cã ¶nh hëng cña yÕu tèmïa vô). - NÕu thiÕu nh÷ng chªnh lÖch theo íc tÝnh. §iÒu nµy ®ßi háiKiÓm to¸n viªn cÇn t×m hiÓu râ t×nh h×nh kinh doanh cña kh¸chhµng. G§4: Thu thËp b»ng chøng ®Ó gi¶i thich vÒ nh÷ng chªnh lÖch®¸ng kÓ. Khi ph¸t hiÖn ra nh÷ng chªnh lÖch ®ét biÕn ®¸ng kÓ so víi dùtÝnh, th× KiÓm to¸n viªn cÇn ph¶i t×m hiÓu ®Ó gi¶i thÝch nguyªnnh©n cña nh÷ng chªnh lÖch ®ã. Chªnh lÖch cã thÓ do c¸c trêng hîp:Thø nhÊt do sè d c¸c tµi kho¶n thuéc chu tr×nh hµng tån kho cãchøa ®ùng sai sãt. Thø 2 lµ do íc tÝnh cña KiÓm to¸n viªn kh«ngchÝnh x¸c. Mçi khi cã sù chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ íc tÝnh vµ g¸ trÞ ghisæ, KiÓm to¸n viªn cÇn t×m kiÕm lêi gi¶i thÝch tõ Ban gi¸m ®èchoÆc nh©n viªn kh¸ch hµng liªn quan, ®ång thêi quyÕt ®Þnh t¨ng c¸cthñ tôc kiÓm tra chi tiÕt sè d (nÕu kh«ng cã ®îc lêi gi¶i thÝch hîp lýtõ ban gi¸m ®èc vµ c¸c nh©n viªn) G§5: Xem xÐt nh÷ng ph¸t hiÖn KiÓm to¸n. NÕu ph¸t hiÖn mét chªnh lÖch KiÓm to¸n, thùc hiÖn cÇn ®iÒutra tÝnh chÊt vµ nguyªn nh©n cña chªnh lÖch ®ã cã cho thÊy mét saisãt ®¸ng kÓ trong cë së dÉn liÖu b¸o c¸o tµi chÝnh vÒ nh÷ng môctiªu KiÓm to¸n vµ c©n nh¾c tíi nh÷ng ¶nh hëng t×nh h×nh kinh doanhcu¶ kh¸ch hµng.
  32. 32. 2.2.3. Thùc hiÖn c¸c thñ tôc KiÓm to¸n chi tiÕt. Theo gi¸o tr×nh KiÓm to¸n tµi chÝnh ta cã ph¬ng tr×nh : Thñ tôc Tr¾c nghiÖm Tr¾cnghiÖm kÕ to¸n = ®é v÷ng ch·i trong + trùc tiÕp chi tiÕt tr¾c nghiÖm c«ng viÖc sè d Trong KiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho tr¾c nghiÖm ®é v÷ngch·i trong tr¾c nghiÖm c«ng viÖc sö dông c¸c thñ tôc kiÓm tra chitiÕp nghiÖp vô hµng tån kho vµ tr¾c nghiÖm trùc tiÕp sè d lµ södông c¸c thñ tôc kiÓm tra chi tiÕt sè d hµng tån kho.2.2.3.1. KiÓm tra chi tiÕt nghiÖp vô hµng tån kho - Môc tiªu kiÓm tra chi tiÕt nghiÖp vô lµ ph¸t hiÖn nh÷ng sai sãttrong h¹ch to¸n hay nh÷ng sai sãt trong h¹ch to¸n hµng tån kho kh«ng®óng nguyªn t¾c. - Thñ tôc kiÓm tra chi tiÕt nghiÖp vô th«ng thêng lµ xem xÐt l¹imèi quan hÖ gi÷a c¸c tµi kho¶n liªn quan, b»ng c¸ch ®èi chiÕu sèliÖu ph¸t sinh cña c¸c tµi kho¶n hµng tån kho vµ c¸c tµi kho¶n chi phÝliªn quan. + Xem xÐt ®èi chiÕu gi÷a sè liÖu trªn TK 152- Nguyªn vËt liÖuvíi c¸c TK621- chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, TK 627- chi phÝs¶n xuÊt chung, c¸c TK chi phÝ kh¸c. + §èi chiÕu sè liÖu gi÷a c¸c tµi kho¶n chi phÝ nh TK 621 – chiphÝ NVL trùc tiÕp ; TK 622 chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp víi tµi kho¶n154- chi phÝ SXKD dë dang. + §èi chiÕu sè liÖu gi÷a TK 627 – chi phÝ s¶n xuÊt chung víiTK 154.
  33. 33. + §èi chiÕu sè liÖu gi÷a TK 154 víi sè liÖu TK 155- thµnhphÈm. + HoÆc ®èi chiÕu gi÷a TK 155 – Thµnh phÈm (TK 156 hµngho¸) víi TK 157- Hµng göi b¸n vµ TK 632 – Gi¸ víi hµng b¸n. Thñ tôc kiÓm tra nghiÖp vô còng cßn ®îc thùc hiÖn th«ng quaviÖc ®èi chiÕu gi÷a sè d trªn tµi kho¶n hµng tån kho víi sè liÖu kiÓmkª thùc tÕ. KiÓm tra chi tiÕt nghiÖp vô chñ yÕu chó träng vµo nh÷ngkho¶n môc hµng tån kho hoÆc chi phÝ thiÕu b»ng chøng cã tÝnhthuyÕt phôc hoÆc trong qu¸ tr×nh kh¶o s¸t KiÓm to¸n viªn nhËn thÊycã nh÷ng kh¶ nghi vµ rñi ro kiÓm so¸t lín. Thùc tÕ KiÓm to¸n viªn th -ëng më réng c¸c thñ tôc kiÓm tra chi tiÕt nghiÖp vô hµng tån kho ëc¸c kho¶n môc thuéc hÖ thèng kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt. NhiÒu Doanh nghiÖp cã c¬ cÊu kiÓm so¸t néi bé vÒ qu¸ tr×nhs¶n xuÊt vµ chi phÝ s¶n xuÊt kh«ng chÆt chÏ t¹o s¬ hë nh÷ng gianlËn trong viÖc sö dông nguyªn vËt liÖu nh: Nguyªn vËt liÖu xuÊtdïng nhng kh«ng ®îc sö dông vµo s¶n xuÊt mµ vÉn h¹ch to¸n vµo chiphÝ s¶n xuÊt, hoÆc nguyªn vËt liÖu ®· xuÊt dïng nhng kh«ng ®îctÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt, hoÆc tÝnh kh«ng ®óng vµo chi phÝ cñabé phËn sö dông, ph¶n ¸nh sai lÖch gi¸ trÞ tµi s¶n. Ngoµi ra nÕu hÖthèng kiÓm so¸t néi bé ®èi víi chi phÝ s¶n xuÊt kh«ng hiÖu lùc th× sÏph¸t sinh nh÷ng sai sãt trong viÖc tËp hîp chi phÝ kh«ng ®óng, hoÆcph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung kh«ng hîp lý dÉn ®Õn viÖc ®¸nhgi¸ sai lÖch tµi s¶n (s¶n phÈm dë dang, thµnh phÈm). HoÆc tÝnh saikÕt qu¶ kinh doanh do h¹ch to¸n nhÇm chi phÝ s¶n xuÊt chung vµochi phÝ b¸n hµng hoÆc chi phÝ qu¶n lý Doanh nghiÖp. . T¬ng tùviÖc kh«ng tu©n thñ nhÊt qu¸n nguyªn t¾c ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dëdang cuèi kú còng lµ nguyªn nh©n g©y ra nh÷ng sai sãt träng yÕucña kho¶n môc s¶n phÈm dë dang vµ thµnh phÈm.
  34. 34. - KiÓm to¸n viªn cã thÓ thùc hiÖn mét sè thñ tôc kiÓm tranghiÖp vô ®Ó ph¸t hiÖn nh÷ng sai sãt vµ gian lËn sau ®©y: + §Ó x¸c ®Þnh sù phï hîp gi÷a nguyªn vËt liÖu xuÊt kho södông víi c¸c chi phÝ vËt liÖu ë c¸c bé phËn b»ng c¸ch ®èi chiÕu gi¸trÞ nguyªn vËt liÖu xuÊt kho trªn TK 152 – Nguyªn vËt liÖu víi tængchi phÝ nguyªn vËt liÖu trªn c¸c TK627 – chi phÝ s¶n xuÊt chung(6272- chi phÝ nguyªn vËt liÖu); TK 641 chi phÝ b¸n hµng (6412 –chi phÝ vËt liÖu, bao b×) ; TK 642 – chi phÝ qu¶n lý Doanh nghiÖp(6422- chi phÝ vËt liÖu qu¶n lý). + §ång thêi xem xÐt viÖc ghi chÐp trªn sæ theo dâi vËt t södông ë c¸c ph©n xëng s¶n xuÊt. §èi chiÕu gi÷a sè liÖu vËt t xuÊtdïng cho ph©n xëng víi b¸o c¸o sö dông vËt t cña ph©n xëng ®Ó ph¸thiÖn sai lÖch nÕu cã ( Kh¶o s¸t nghiÖp vô nµy sÏ ®îc tiÕn hµnh kÕthîp víi qu¸ tr×nh kh¶o s¸t thèng kª ë ph©n xëng ). + §Ó ®¸nh gi¸ qu¸ tr×nh tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ ®óng ®¾nvµ hîp lý, KiÓm to¸n viªn tríc hÕt ph¶i xem xÐt chøng tõ, tµi liÖu cñac¸c chi phÝ ph¸t sinh ®îc h¹ch to¸n vµo c¸c tµi kho¶n chi phÝ cã ®Çy®ñ vµ hîp lý kh«ng. Sau ®ã sÏ ®èi chiÕu gi÷a sè liÖu trªn c¸c tµikho¶n 621 - Chi phÝ NVL trùc tiÕp; TK 622 - Chi phÝ nh©n c«ngtrùc tiÕp; TK 627 - Chi phÝ s¶n xuÊt chung víi sè liÖu ph¸t sinh nîtrªn TK 154 – Chi phÝ SXKD dë dang. . . + §Ó x¸c ®Þnh tÝnh hîp lý cña qu¸ tr×nh ph©n bæ chi phÝ,KiÓm to¸n viªn xem xÐt tiªu thøc ph©n bæ chi phÝ theo c¸c ®èi tîngtÝnh gi¸ c¸ biÖt cã thay ®æi ®¸ng kÓ so víi c¸c kú tríc hay kh«ng.NÕu cã thay ®æi tõ tiªu thøc nµy sang tiªu thøc kh¸c mµ cã ¶nh hënglín vµ ®¸ng kÓ ®Õn chi phÝ vµ gi¸ thµnh cña nh÷ng ®èi tîng tÝnh gi¸c¸ biÖt. NÕu sù thay ®æi ®ã cã kh¶ n¨ng lµm mÊt ®i tÝnh trung thùc
  35. 35. cña qu¸ tr×nh ®¸nh gi¸ hµng tån kho th× cÇn ph¶i xem xÐt cã nªnchÊp nhËn tiªu thøc ph©n bæ chi phÝ ®ã kh«ng. + KiÓm to¸n viªn xem xÐt viÖc. ghi chÐp sæ theo dâi s¶n phÈmdë dang cuèi kú ë ph©n xëng s©n xuÊt cã ®Çy ®ñ, kÞp thêi kh«ng.§ång thêi ®èi chiÕu ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang kú nµyvíi c¸c kú tríc cã nhÊt qu¸n kh«ng. NÕu cã sù thay ®æi thi t×m hiÓunguyªn nhan vµ sù ¶nh hëng cña chóng. §è chiÕu sù phï hîp gi÷a sèlîng s¶n phÈm dë dang víi gi¸ trÞ s¶n phÈm ®ã ®Ó ph¸t hiÖn nh÷ngbiÕn ®éng bÊt thêng vµ tÝnh kh«ng hîp lý. + T¬ng tù nh vËy, kiÓm to¸n viªn còng cÇn kh¶o s¸t xem cã sùthay ®æi trong viÖc sö dông ph¬ng ph¸p tÝnh to¸n gi¸ thµnh cñaDoanh nghiÖp kh«ng. Ngoµi ra, KiÓm to¸n viªn cã thÓ tÝnh to¸n métsè kho¶n môc chi phÝ vµ viÖc tæng hîp chi phÝ, ph©n bæ chi phÝvµo tÝnh gi¸ hµng nh»m ph¸t hiÖn nh÷ng. sai sãt trong qu¸ tr×nh tÝnhto¸n.2.2.3.2. KiÓm tra chi tiÕt sè d hµng tån kho Khi KiÓm to¸n sè d hµng tån kho KiÓm to¸n viªn ph¶i thùc hiÖnc¸c kh¶o s¸t chi tiÕt hµng tån kho lµ ®iÒu cÇn thiÕt vµ quan träng. ëkhÝa c¹nh kh¸c viÖc ®Þnh gi¸ hµng tån kho còng rÊt phøc t¹p vµ phôthuéc nhiÒu vµo tÝnh chñ quan cña ngêi tÝnh to¸n vµ ®Þnh gi¸, dovËy viÖc kiÓm ra chi tiÕt c¸c kho¸n môc hµng tån kho còng lµ ph¬ngtiÖn, thñ ph¸p quan träng ®Ó ph¸t hiÖn c¸c gian lËn, sai sãt träng yÕutrong chu tr×nh nµy. Khi kh¶o s¸t chi tiÕt hµng tån kho cÇn lu ý vµxem xÐt kÕt qu¶ kiÓm tra chi tiÕt cña c¸c chu tr×nh liªn quan: Chutr×nh Mua vµo vµ Thanh to¸n, chu tr×nh TiÒn l¬ng vµ Nh©n viªn, chutr×nh B¸n hµng vµ Thu tiÒn bëi v× kÕt qu¶ kiÓm tra c¸c chu tr×nh ®ãcã ¶nh hëng ®Õn c¸c kiÓm tra chi tiÕt Hµng tån kho.
  36. 36. C«ng t¸c KiÓm to¸n Hµng tån kho rÊt phøc t¹p vµ nã liªn quan®Õn hiÖn vËt vµ gi¸ trÞ hµng tån kho. V× vËy kiÓm tra chi tiÕt Hµngtån kho ®îc ®Ò cËp chñ yÕu hai vÊn ®Ò: Quan s¸t kiÓm tra vËtchÊt vµ qu¸ tr×nh ®Þnh gi¸, h¹ch to¸n hµng tån kho.2.2.3.2.1. Quan s¸t kiÓm kª vËt chÊt hµng tån kho. Quan s¸t kiÓm kª vËt chÊt hµng tån kho lµ c«ng viÖc mµ KiÓmto¸n viªn ph¶i cã mÆt vµo thêi ®iÒm mµ cuéc kiÓm kª hµng tån kho®îc tiÕn hµnh. B»ng c¸c biÖn ph¸p quan s¸t, kh¶o s¸t, thÈm vÊnthÝch hîp ®Ó KiÓm to¸n viªn x¸c ®Þnh sù tån t¹i vËt chÊt vµ tÝnhchÝnh x¸c cña hµng tån kho kiÓm kª, còng nh c¸c vÊn ®Ò liªn quan®Õn hµng tån kho vÒ quyÒn së h÷u vµ chÊt lîng hµng tån kho. Qu¸ tr×nh quan s¸t vËt chÊt hµng tån kho cña KiÓm to¸n viªn th-êng ®îc tiÕn hµnh theo c¸c bíc : T×m hiÓu c¸c qu¸ tr×nh kiÓm so¸tc¸c cuéc kiÓm kª, x¸c ®Þnh c¸c quyÕt ®Þnh KiÓm to¸n vµ thùc hiÖnquan s¸t vËt chÊt. b1: T×m hiÓu c¸c qu¸ tr×nh kiÓm so¸t kiÓm kª. BÊt cø Doanh nghiÖp vËn dông c¸c ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n hµngtån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn hay ph¬ng ph¸p kiÓm kª®Þnh kú th× còng ph¶i cã cuéc kiÓm kª vËt chÊt hµng tån kho ®Þnhkú. Tuú theo ®iÒu kiÖn cô thÓ vµ c¸ch tæ chøc kiÓm kª cña DoanhnghiÖp, cuéc kiÓm kª ®è ®îc tiÕn hµnh vµo thêi ®iÓm cuèi kú hoÆcvµo 1 thêi ®iÓm nµo ®ã trong n¨m. KiÓm to¸n viªn quan s¸t vµ t×m hiÓu qu¸ tr×nh kiÓm so¸t c¸ccuéc kiÓm kª, nÕu c¸c thñ tôc kiÓm so¸t ®Çy ®ñ vµ ®¸ng tin cËy ph¶ibao gåm: Nhng quy ®Þnh hîp lý ®èi víi cuéc kiÓm kª vËt chÊt, sùgi¸m s¸t bëi c¸ nh©n cã tr¸ch nhiÖm vµ trung thùc, qu¸ tr×nh kiÓm tranéi bé ®éc lËp víi cuéc kiÓm kª, viÖc ®èi chiÕu ®éc lËp kÕt qu¶
  37. 37. kiÓm kª vËt chÊt víi sæ kÕ to¸n vµ cuéc kiÓm kª lËp ®Çy ®ñ c¸cphiÕu kiÓm kª, biªn b¶n kiÓm kª. b2: X¸c ®Þnh c¸c quyÕt ®Þnh KiÓm to¸n. Còng gièng nh bÊt kú cuéc KiÓm to¸n kh¸c, c¸c quyÕt ®ÞnhKiÓm to¸n cña qu¸ tr×nh quan s¸t vËt chÊt hµng tæn kho bao gåm:Lùa chän thñ tôc KiÓm to¸n, x¸c ®Þnh thêi gian, x¸c ®Þnh quy m«mÉu vµ lùa chän kho¶n môc ®Ó kiÓm tra. -Lùa chän thñ tôc KiÓm to¸n Thñ tôc KiÓm to¸n sö dông trong qu¸ tr×nh quan s¸t vËt chÊthµng tån kho chñ yÕu lµ: KiÓm tra, quan s¸t, thÈm vÊn, ®èi chiÕu,so s¸nh nh÷ng th«ng tin liªn quan ®Ó ®¹t ®îc môc tiªu KiÓm to¸n. Néidung cô thÓ c¸c thñ tôc nµy ®îc tr×nh bµy ë c¸c phÇn sau. - X¸c ®Þnh thêi gian Th«ng qua viÖc kiÓm tra kiÓm so¸t c¸c cuéc kiÓm kª vËt chÊtcña Doanh nghiÖp ®· thùc hiÖn vµ kÕt qu¶ kiÓm tra ®èi chiÕu sæs¸ch hµng tån, kiÓm tra hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé (®îc thùc hiÖn ëphÇn trªn) ®Ó quyÕt ®Þnh cã tæ chøc tiÕn hµnh kiÓm kª vËt chÊtvµo cuèi kú kÕ to¸n hay kh«ng. NÕu cã kiÓm kª vËt chÊt ®Çy ®ñvµo ngµy cuèi kú kÕ to¸n th× dù tÝnh thêi gian cÇn thiÕt ®Ó thùchiÖn c«ng viÖc ®ã víi sù gi¸m s¸t cña KiÓm to¸n viªn lµ bao nhiªungµy. Gi¶ sö thêi ®iÓm gi÷a kú ®· cã mét cuéc kiÓm kª vËt chÊt vµKiÓm to¸n viªn ®· quan s¸t viÖc kiÓm kª vµo lóc ®ã, ®ång thêi KiÓmto¸n viªn ®· kiÓm tra sæ kª to¸n hµng tån kho tõ thêi ®iÓm kiÓm kªgi÷a kú ®Õn cuèi kú kh«ng vÊn ®Ò g× nghi vÊn, th× KiÓm to¸n viªnquyÕt ®Þnh kh«ng cÇn ph¶i tæ chøc kiÓm kª vËt chÊt vµo cuèi kún÷a. Thay vµo ®ã KiÓm to¸n viªn cã thÓ so s¸nh sè liÖu trªn sæ kÕ
  38. 38. to¸n víi hµng tån kho thùc tÕ cña mét mÉu t¹i thêi ®iÓm nhÊt ®Þnhnµo ®ã. Ngîc l¹i, nÕu sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n kh«ng ®îc ghi chÐp thêngxuyªn, c¸c thñ tôc kiÓm so¸t kiÓm kª kh«ng ®Çy ®ñ vµ kh«ng ®¸ng tincËy th× cÇn ph¶i tiÕn hµnh mét cuéc kiÓm kª vËt chÊt ®Çy ®ñ lµhoµn toµn cÇn thiÕt. Tïy theo khèi lîng hµng tån kho nhiÒn hay Ýt,ph©n t¸n hay tËp trung ®Ó x¸c ®Þnh thêi gian cÇn thiÕt cho c«ngviÖc mµ KiÓm to¸n viªn cÇn ph¶i theo dâi, gi¸m s¸t trùc tiÕp cuéckiÓm kª vËt chÊt ®ã. - X¸c ®Þnh quy m« mÉu Quy m« mÉu trong quan s¸t vËt chÊt thêng ®îc lùa chon theoc¸c yÕu tè: Sè lîng hµng cÇn kiÓm tra, sè kho cÇn kiÓm tra, vµ thêigian bá ra ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc quan s¸t. KiÓm to¸n viªn cã thÓlùa chän mét trong sè c¸c tiªu thøc nµy ®Ó x¸c ®Þnh quy m« quans¸t. Trong thùc tÕ ®Ó gi¶m chi phÝ kiÕm to¸n, KiÓm to¸n viªn thênglÊy tiªu thøc thêi gian ®Ó x¸c ®Þnh quy m«. - Chän lùa nh÷ng mÆt hµng cÇn kiÓm tra Ngoµi ra trªn thùc tÕ tuú vµo ®iÒu kiÖn vµ nh÷ng ®Æc thï cñaDoanh nghiÖp, KiÓm to¸n viªn cã thÓ chän mÉu ®èi víi nh÷ng mÆthµng chñ yÕu vµ cã nghi vÊn vÒ gian lËn hoÆc sai sãt trong qu¸tr×nh kiªm tra chi tiÕt nghiÖp vô vµ kiÓm tra kiÓm so¸t néi bé. HoÆc trong qu¸ tr×nh quan s¸t cuéc kiÓm kª hiÖn vËt, KiÓmto¸n viªn chó ý ®Õn nh÷ng mÆt hµng ®¸ng kÓ nhÊt vµ ®iÓn h×nhnhÊt ®Ó tiÕn hµnh kiÓm tra cô thÓ. T¬ng tù nh khi ®iÒu tra nh÷ngmÆt hµng cã kh¸ n¨ng kÐm phÈm chÊt, l¹c hËn hoÆc h háng trongqu¸ tr×nh b¶o qu¶n còng cÇn ph¶i lùa chän nh÷ng mÆt hµng nµy ®ÓtiÕn hµnh kiÓm tra.
  39. 39. §Æc biÖt trong qu¸ tr×nh th¶o luËn víi ngêi qu¶n lý vÒ lý do cñanhng mÆt hµng ®Ó ngoµi sæ kÕ to¸n th× KiÓm to¸n viªn còng cÇnlùa chän nh÷ng mÆt hµng ®ã ®Ó kiÓm tra vµ ®iÒu tra thªm. b3: C¸c thñ tôc quan s¸t vËt chÊt §iÓm quan träng nhÊt cña c¸c thñ tôc quan s¸t vËt chÊt lµ KiÓmto¸n viªn ph¶i cã mÆt ®Ó quan s¸t trùc tiÕp cuéc kiÓm kª hiÖn vËthµng tæn kho cña Doanh nghiÖp. Khi quan s¸t, KiÓm to¸n viªn thêngthùc hiÖn c¸c c«ng viÖc: - X¸c ®Þnh liÖu cuéc kiÓm kª vËt chÊt cña Doanh nghiÖp®ang thùc hiÖn cã tu©n thñ theo ®óng quy ®Þnh vµ híng dÉn cñaDoanh nghiÖp kh«ng. - KiÓm to¸n viªn ph¶i cã sù hiÓu biÕt vÒ nh÷ng mÆt hµng kinhdoanh cña Doanh nghiÖp, nÕu kh«ng cã sù hiÓu biÕt s©u vÒ chóng(nhÊt lµ ®èi víi nh÷ng mÆt hµng ®Æc thï nh: ®iÖn tö, ho¸ chÊt, kimlo¹i quý hiÕm) th× ph¶i mêi chuyªn gia ®¸nh gi¸ hµng tæn kho vÒchÊt lîng, kh¶ n¨ng l¹c hËu cña nh÷ng hµng ®ã. - Th¶o luËn ®Ó x¸c ®Þnh quyÒn së h÷u cña hµng tån kho hiÖndiÖn, ®Æc biÖt lµ hµng göi b¸n, hµng nhËn ®¹i lý, nhËn ký göi hoÆchµng mua ®ang ®i ®êng. - Tham quan vµ xem xÐt c¸c ph¬ng tiÖn kho, b·i, n¬i b¶o qu¶nhµng tæn kho, khu vùc s¶n xuÊt, cuéc tham quan xem xÐt ®ã nªn ®-îc mét nh©n viªn cña Doanh nghiÖp cã ®ñ hiÓu biÕt vµ kh¶ n¨ng tr¶lêi c¸c c©u hái cña KiÓm to¸n viªn.2.2.3.2.2. KiÓm tra chi tiÕt qu¸ tr×nh tÝnh gi¸ vµ h¹ch to¸n hµng tånkho. §Ó x¸c ®Þnh qu¸ tr×nh tÝnh gi¸ vµ h¹ch to¸n hµng tån kho ®óng®¾n hay kh«ng KiÓm to¸n viªn cÇn ph¶i kiÓm tra chi tiÕt c¸c qu¸
  40. 40. tr×nh nµy. KiÕm tra chi tiÕt qu¸ tr×nh tÝnh gi¸ vµ h¹ch to¸n hµng tånkho bao gåm tÊt c¶ c¸c kh¶o s¸t ®¬n gi¸ hµng xuÊt kho cã ®óng vµchÝnh x¸c kh«ng, kh¶o s¸t qu¸ tr×nh tÝnh to¸n gi¸ trÞ hµng xuÊt kho,kiÓm tra qu¸ tr×nh tÝnh to¸n, tËp hîp, ph©n bæ chi phÝ vµ tÝnh gi¸thµnh s¶n phÈm, kiÓm tra chi tiÕt tÝnh to¸n x¸c ®Þnh gi¸ trÞ s¶nphÈm dë dang vµ kiÓm tra qu¸ tr×nh h¹ch to¸n hµng tån kho. KiÓm tra qu¸ tr×nh tÝnh gi¸ hµng tån kho thêng lµ mét trongnh÷ng phÇn quan träng nhÊt vµ mÊt nhiÒu thêi gian nhÊt cña cuécKiÓm to¸n chi tiÕt hµng tån kho. Khi kiÓm tra cÇn quan t©m líi 3 vÊn®Ò cña ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ (c¸c ®èi tîng chñ yÕu lµ hµng xuÊt kho,s¶n phÈm dë dang cuèi kú vµ gi¸ thµnh thµnh phÈm) ®ã lµ: Ph¬ngph¸p tÝnh mµ Doanh nghiÖp ¸p dông cã phï hîp víi c¸c nguyªn t¾c kÕto¸n ®îc thõa nhËn hay kh«ng. Qu¸ tr×nh ¸p dông ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸cã nhÊt qu¸n víi c¸c niªn ®é kÕ to¸n tríc ®ã kh«ng. Sè liÖu tÝnh to¸ncã chÝnh x¸c vµ hîp lý kh«ng. Mçi ®èi tîng tÝnh gi¸ cã ®Æc ®iÓm kh¸c nhau nªn sÏ ®îc södông c¸c ph¬ng ph¸p kh¸c nhau ®Ó kiÓm tra viÖc tÝnh to¸n gi¸ cña®èi tîng tÝnh gi¸ ®ã. + Tríc hÕt ph¶i xem xÐt viÖc tÝnh gi¸ hµng nhËp kho cã ®óng®¾n kh«ng. §èi víi nguyªn vËt liÖu vµ hµng ho¸ mua ngoµi, KiÓmto¸n viªn cÇn ph¶i kh¶o s¸t xem liÖu nh÷ng chi phÝ cÊu thµnh gi¸ cñahµng nhËp kho cã ®îc h¹ch to¸n ®óng kh«ng. Cô thÓ lµ c¸c kho¶n chiphÝ vËn chuyÓn, bèc dì, hao hôt, c¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õnhµng mua cã ®îc tÝnh vµo gi¸ hµng nhËp kho kh«ng, c¸c kho¶n chiÕtkhÊu mua hµng, gi¶m gi¸ hµng mua cã ®îc tÝnh trõ kh«ng. . . ViÖckiÓm tra nµy lµ mét phÇn cña kiÓm tra chu tr×nh Mua vµo vµ Thanhto¸n. Cßn ®èi víi thµnh phÈm tríc hÕt xem xÐt qu¸ tr×nh tÝnh gi¸thµnh s¶n xuÊt thùc tÕ cña ®¬n vÞ thµnh phÈm nhËp kho cã ®óng
  41. 41. kh«ng (kh¶o s¸t nµy sÏ giíi thiÖu ë phÇn kh¶o s¸t qu¸ tr×nh tÝnh gi¸thµnh phÈm). + TiÕp theo KiÓm to¸n viªn ph¶i x¸c ®Þnh ph¬ng ph¸p ®ang ®-îc sö dông ®Ó tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng xuÊt kho ë DoanhnghiÖp lµ ph¬ng ph¸p g× ? (Ph¬ng ph¸p nhËp tríc, xuÊt tríc (FIFO);Ph¬ng ph¸p nhËp sau, xuÊt tríc (LIFO); ph¬ng ph¸p gi¸ ®Ých danhhay ph¬ng ph¸p ®¬n gi¸ b×nh qu©n; hoÆc ph¬ng ph¸p nµo kh¸c), ph-¬ng ph¸p ®ã cã ®îc thõa nhËn kh«ng. + KiÓm to¸n viªn xem xÐt ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ hµng xuÊt kho ¸pdông trong kú nµy cã nhÊt qu¸n víi c¸c kú tríc kh«ng. Bëi v× thùc tÕtrong mét sè Doanh nghiÖp sù thay ®æi tõ ph¬ng ph¸p tÝnh nµysang ph¬ng ph¸p tÝnh kh¸c sÏ lµm ¶nh hëng ®Õn gi¸ trÞ hµng xuÊtkho, ph¶n ¸nh sai lÖch kÕt qu¶ kinh doanh. + Gi¶ sö nÕu Doanh nghiÖp cã sù thay ®æi ph¬ng ph¸p tÝnhgi¸ hµng xuÊt kho, th× KiÓm to¸n viªn xem xÐt sù c«ng khai viÖc thay®æi nµy trªn b¸o c¸o tµi chÝnh cña Doanh nghiÖp cã ®îc thùc hiÖnkh«ng (xem trªn ThuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh). + §Ó kiÓm tra kü thuËt tÝnh to¸n gi¸ hµng xuÊt kho cã ®óng haykh«ng, KiÓm to¸n viªn ph¶i xem xÐt vµ liÖt kª c¸c mÆt hµng tån kho®Þnh kiÓm tra kÕt qu¶ tÝnh to¸n, yªu cÇu Doanh nghiÖp cung cÊpnh÷ng ho¸ ®¬n, chøng tõ nhËp, xuÊt kho, sæ kÕ to¸n chi tiÕt hµngtån kho cña nh÷ng mÆt hµng ®ã. Sau ®ã xem xÐt tÝnh ®Çy ®ñ cñac¸c ho¸ ®¬n, chøng tõ nhËp, xuÊt kho ®Ó kh¶o s¸t tÝnh ®Çy ®ñ cñasè lîng hµng nhËp, xuÊt kho. TiÕp tôc thùc hiÖn tÝnh to¸n l¹i gi¸ cñahµng xuÊt kho cña nh÷ng mÆt hµng ®· chän ®Ó so s¸nh víi kÕt qu¶tÝnh to¸n cña Doanh nghiÖp vµ t×m ra nh÷ng sai lÖch (nÕu cã). NÕu trêng hîp KiÓm to¸n viªn ®· kiÓm tra tÝnh thêng xuyªn, kÞpthêi cña viÖc ghi sæ kÕ to¸n chi tiÕt hµng tån kho theo tõng mÆt
  42. 42. hµng, khi ®ã KiÓm to¸n viªn, cã thÓ kh«ng cÇn ph¶i tÝnh to¸n l¹i trÞgi¸ hµng xuÊt kho mµ chØ cÇn ®èi chiÕu sè liÖu vÒ ®¬n gi¸ sè lînghµng xuÊt kho trªn sæ kÕ to¸n hµng tån kho víi chi phÝ trªn sæ kÕto¸n chi phÝ. HoÆc cã thÓ lµm l¹i mét vµi phÐp tÝnh ë mét vµi mÆthµng cô thÓ ®Ó xem xÐt vµ ®èi chiÕu t¨ng thªm tÝnh thuyÕt phôccña c¸c kÕt qu¶ kiÓm tra. Trªn ®©y lµ nh÷ng néi dung cã thÓ ¸p dông cho cuéc KiÓm to¸nhµng tån kho, tïy ®Æc ®iÓm ngµnh nghÒ kinh doanh cña DoanhnghiÖp, h×nh thøc tæ chøc kÕ to¸n hµng tån kho, thùc tr¹ng thiÕt kÕvµ ¸p dông c¸c thñ tôc kiÓm so¸t néi bé ®Ó KiÓm to¸n viªn ¸p dôngc¸c tr¾c nghiÖm KiÓm to¸n mét c¸ch linh ®éng nh»m ®em l¹i c¸cb»ng chøng ®ñ ®Ó KiÓm to¸n viªn ®a ra ý kiÕn nhËn xÐt cña m×nhvÒ chu tr×nh hµng tån kho cña Doanh nghiÖp. Nh÷ng néi dung trªnchØ lµ c¸c néi dung c¬ b¶n mang tÝnh chÊt lý thuyÕt, trong thùc tÕKiÓm to¸n viªn cã thÓ thªm hoÆc bít nh÷ng c«ng viÖc kh«ng cÇnthiÕt hoÆc kh«ng thiÕt thùc ®èi víi tõng cuéc KiÓm to¸n cô thÓ.2.3. KÕt thóc c«ng viÖc KiÓm to¸n §©y lµ kh©u cuèi cïng cña qu¸ tr×nh KiÓm to¸n b¸o c¸o tµichÝnh. Sau khi hoµn thµnh c«ng viÖc KiÓm to¸n t¹i tõng chu tr×nhriªng lÎ ®Ó b¶o ®¶m tÝnh thËn träng nghÒ nghiÖp, th«ng thêngKiÓm to¸n viªn kh«ng lËp ngay b¸o c¸o KiÓm to¸n mµ thùc hiÖn c¸cc«ng viªc sau: - KiÓm tra, so¸t xÐt Theo chuÈn mùc KiÓm to¸n viÖt nam sè 560 th× KiÓm to¸n viªnph¶i xem xÐt ¶nh hëng cña nhøng sù kiÖn ph¸t sinh sau ngµy kho¸sæ kÕ to¸n, lËp b¸o c¸o tµi chÝnh vµ b¸o c¸o KiÓm to¸n. KiÓm to¸n viªn thêng trao ®æi víi ban gi¸m ®èc kh¸ch hµng vÒkh¶ n¨ng mét sè viªc cha ®îc tr×nh bµy trªn b¸o c¸o tµi chÝnh, xem lai
  43. 43. biªn b¶n häp héi ®ång qu¶n trÞ, c¸c hîp ®ång, th gi¶i tr×nh cña bangi¸m ®èc. - §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ViÖc h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô lµ phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ vµtu©n thñ c¸c quy ®Þnh chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh hoÆc ®îc chÊpnhËn. C¸c ho¹t ®éng cña Doanh nghiÖp cã liªn quan ®Õn chu tr×nhhµng tån kho ph¶i phï hîp víi c¸c ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanhcña Doanh nghiÖp. C¸c chøng tõ sæ s¸ch cã liªn quan ®Õn chu tr×nh ph¶i thÓ hiÖnsù vËn ®éng cña nghiÖp vô vµ ph¶i hîp lý. C¸c th«ng tin vÒ nghiÖp vô ph¶i ®¶m b¶o trung thùc hîp lý. Trªn c¬ së kÕt qu¶ cña tÊt c¶ c¸c c«ng viªc ®· thùc hiÖn KiÓmto¸n viªn ®a ra kÕt luËn cuèi cïng vµ lËp b¸o c¸o KiÓm to¸n. - LËp vµ ph¸t hµnh b¸o c¸o KiÓm to¸n: KiÓm to¸n viªn ®a ra tÊtc¶ ý kiÕn cña m×nh vÒ b¸o c¸o tµi chÝnh ®· ®îc KiÓm to¸n. KiÓmto¸n viªn ph¶i ®a ra mét trong bèn lo¹i ý kiÕn sau. + ý kiÕn chÊp nhËn tõng phÇn + ý kiÕn chÊp nhËn toµn phÇn + ý kiÕn tõ chèi + ý kiÕn kh«ng chÊp nhËn - Cïng víi viÖc ph¸t hµnh b¸o c¸o KiÓm to¸n C«ng ty KiÓm to¸ncßn göi th cho kh¸ch hµng trong ®ã ®a ra ý kiÕn t vÊn cña KiÓm to¸nviªn vÒ viÖc kh¾c phôc nh÷ng yÕu ®IÓm cßn tån t¹i trong hÖ thèngcòng nh c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i d¬n vÞ k h¸ch hµng. PHÇN 2: THùC TR¹NG KIÓM TO¸N CHU TR×NH hµng tån kho TRONG KIÓM TO¸N B¸O C¸O TµI CHÝNH
  44. 44. DO ATC THùC HIÖN.I: giíi thiÖu vÒ C«ng ty cæ phÇn KiÓm to¸n - t vÊn thuÕ1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn C«ng ty cæ phÇn KiÓm to¸n - T vÊn thuÕ lµ c¬ quan KiÓm to¸nchuyªn nghiÖp hîp ph¸p ho¹t ®éng trong lÜnh vùc KiÓm to¸n, t vÊnthuÕ. C«ng ty ®îc thµnh lËp ngµy: 05/ 08/ 2003 vµ chÝnh thøc ®ivµo ho¹t ®éng th¸ng 09/ 2003 theo giÊy phÐp kinh doanh sè:010002678 do Së KÕ ho¹ch vµ §Çu t Hµ Néi cÊp. C«ng ty thµnh lËp víi sè vèn ®iÒu lÖ ban ®Çu lµ 1,5 tû ®ångtrong ®ã vèn cña c¸c s¸ng lËp viªn lµ 1 tû ®ång. C«ng ty Cæ phÇn vµ T vÊn thuÕ lµ C«ng ty cã t c¸ch ph¸p nh©nvíi tªn giao dÞch lµ: Auditing - Tax Consultancy Joint Stock Company(ATC) thuéc lo¹i h×nh KiÓm to¸n ®éc lËp víi trô së chÝnh t¹i: 65D - T«HiÕn Thµnh-Hai Bµ Trng - Hµ Néi. Môc tiªu: C«ng ty cæ phÇn KiÓm to¸n - T vÊn thuÕ thµnh lËp víimôc tiªu lµ: kiÓm tra, ®a ra ý kiÕn x¸c nhËn tÝnh kh¸ch quan, ®óng®¾n, trung thùc vµ hîp lý cña c¸c sè liÖu, tµi liÖu kÕ to¸n vµ b¸o c¸oquyÕt to¸n cña ®¬n vÞ ®îc KiÓm to¸n. Ngoµi ra C«ng ty cßn t vÊn, h-íng dÉn cho kh¸ch hµng thùc hiÖn c¸c quy ®Þnh cña nhµ níc vÒ tµichÝnh, kÕ to¸n, thuÕ.. ®Ó gióp ®¬n vÞ ®îc KiÓm to¸n vµ gióp t vÊn®iÒu hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cã hiÖu qu¶, ®óng ph¸pluËt ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý cña c¸c c¬ quan nhµ níc, cña c¸c tæchøc, c¸c c¸ nh©n cã quan hÖ vµ quan t©m ®Õn t×nh h×nh tµi chÝnhcña ®¬n vÞ.2. §Æc ®iÓm tæ chøc qu¶n lý cña C«ng ty.
  45. 45. 2.1. §Æc ®iÓm§Ó thùc hiÖn tèt môc tiªu, chiÕn lîc kinh doanh tríc m¾t còng nh l©udµi th× Tæ chøc bé m¸y quyÕt ®Þnh sù thµnh b¹i trong ho¹t ®éngs¶n xuÊt kinh doanh cña C«ng ty. Mét c¬ cÊu tæ chøc hîp lý sÏkhuyÕn khÝch ngêi lao ®éng trong C«ng ty lµm viÖc cã chÊt lîng vµn¨ng suÊt cao. M« h×nh tæ chøc bé m¸y qu¶n lý cña C«ng ty. Héi §ång Qu¶n TrÞ Gi¸m §èc Phã Gi¸m §èc Phã Gi¸m §èc Phô tr¸ch m¶ng t­ vÊn Phô tr¸ch m¶ng KiÓm thuÕ to¸n Phßng t­ NghiÖp Phßng NghiÖp Phßng XDCB Phßng Phßng To¸n KiÓm To¸n KiÓm To¸n KiÓm To¸n VÊn Vô I Vô II KÕ2.2. QuyÒn h¹n. C¸c phßng trong bé m¸y C«ng ty cã quyÒn h¹n ®îc chñ ®éngtriÓn khai c«ng t¸c theo chøc n¨ng nhiÖm vô quy ®Þnh, ®îc toµnquyÒn huy ®éng c¸c nguån nh©n lùc trong phßng m×nh ®Ó thùchiÖn nhiÖm vô ®îc giao, ®îc ®Ò xuÊt gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò liªnquan theo chøc n¨ng vµ tr×nh tù theo quy ®Þnh cña C«ng ty.
  46. 46. 2.3. C¸c mèi quan hÖ. - Quan hÖ néi bé trong phßng: tu©n thñ chØ ®¹o trùc tiÕp cñatrëng phßng, phèi hîp chÆt chÏ gi÷a c¸c bé phËn, c¸c nh©n viªn trongphßng ®Ó ph¸t huy cao nhÊt mäi nguån lùc néi bé ®Ó hoµn thµnhc«ng viÖc ®¶m b¶o tiÕn ®é, khèi lîng vµ chÊt lîng. - Quan hÖ gi÷a c¸c phßng: tu©n thñ quy ®Þnh sña quy chÕnµy vµ c¸c quy ®Þnh liªn quan. Khi gi¶i quyÕt nhiÖm vô c¸c phßngph¶i chñ ®éng vµ trùc tiÕp tiÕp xóc, quan hÖ, ®Ò xuÊt víi c¸c phßngliªn quan tham gia gi¶i quyÕt. Khi ®îc hái ý kiÕn, ®îc yªu cÇu thamgia hç trî, c¸c phßng cã tr¸ch nhiÖm tham gia ®¸p øng yªu cÇu vµ tiÕn®é c«ng viÖc theo chøc n¨ng nhiÖm vô cña phßng m×nh. - Khi cÇn thiÕt Gi¸m ®èc C«ng ty sÏ thµnh lËp c¸c tæ banchuyªn ®Ò ®Ó thùc thi nhiÖm vô cã thêi h¹n. C¸c phßng ®îc giao chñtr× cã tr¸ch nhiÖm qu¶n lý tæ chøc triÓn khai, c¸c phßng tham gia cãtr¸ch nhiÖm cö ngêi tham gia vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ phÇn néi dungtham gia cña m×nh.2.4. Chøc n¨ng cña c¸c phßng ban trong C«ng ty. - Héi ®ång qu¶n trÞ: lµ c¬ quan l·nh ®¹o cao nhÊt cña C«ng tygi÷a hai kú häp §¹i Héi Cæ §«ng. Héi §ång Qu¶n TrÞ gåm: Mét ChñtÞch, mét phã Chñ tÞch chØ ®¹o, gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña gi¸m ®èc.Héi ®ång qu¶n trÞ chÞu tr¸ch nhiÖm tríc §¹i héi ®¹i biÓu cæ ®«ngvÒ nh÷ng sai ph¹m trong qu¶n lý, vi ph¹m ®iÒu lÖ, vi ph¹m ph¸p luËtg©y thiÖt h¹i cho C«ng ty. - §¹i héi ®¹i biÓu cæ ®«ng: lµ c¬ quan quyÕt ®Þnh cao nhÊtcña C«ng ty, quyÕt ®Þnh vÒ tæ chøc nh©n sù, th«ng qua b¸o c¸otæng hîp vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh, xem xÐt phª chuÈnquyÕt ®Þnh cña Héi §ång Qu¶n TrÞ.
  47. 47. - Gi¸m ®èc: lµ ngêi phô tr¸ch cao nhÊt vÒ mÆt s¶n xuÊt kinhdoanh, chØ ®¹o ho¹t ®éng cña C«ng ty vµ ®¹i diÖn cho quyÒn lîi cñaC«ng ty tríc ph¸p luËt vµ c¸c bªn h÷u quan. - Phã gi¸m ®èc: ChÞu tr¸ch nhiÖm tríc gi¸m ®èc vÒ ho¹t ®éngcña phßng ban m×nh qu¶n lý. - Phßng t vÊn: chuyªn lµm nhiÖm vô t vÊn trong lÜnh vùc kÕto¸n, tµi chÝnh, thuÕ… - Phßng KiÓm to¸n NghiÖp vô I, II: Ho¹t ®éng trong lÜnh KiÓmto¸n, ®øng ®Çu lµ Trëng phßng, díi quyÒn trëng phßng lµ c¸c KiÓmto¸n viªn vµ trî lý KiÓm to¸n. - Phßng KiÓm to¸n XDCB: Phßng nµy do mét KiÓm to¸n viªnkiªm Kü s x©y dùng lµm trëng phßng. Chøc n¨ng cña phßng KiÓmto¸n XDCB lµ thùc hiÖn KiÓm to¸n c¸c c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n ®·hoµn thµnh vµ bµn giao. - Phßng kÕ to¸n: qu¶n lý vµ cung cÊp c¸c th«ng tin, kÕt qu¶ tµichÝnh cña C«ng ty vÒ kú s¶n xuÊt kinh doanh, tham mu cho Héi®ång qu¶n trÞ vµ Gi¸m ®èc vÒ lÜnh vùc tµi chÝnh.3. C¸c lo¹i h×nh dÞch vô cña C«ng ty. §Ó ®¸p øng nhu cÇu cña thÞ trêng, ATC thùc hiÖn cung cÊp®Çy ®ñ nh÷ng dÞch vô chuyªn ngµnh bao gåm: - DÞch vô KiÓm to¸n: Bao gåm: KiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh th-êng niªn, KiÓm to¸n ho¹t ®éng cña c¸c dù ¸n, KiÓm to¸n B¸o c¸oquyÕt to¸n vèn ®Çu t c¸c c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n, KiÓm to¸n x¸c®Þnh vèn, gi¸ trÞ Doanh nghiÖp, KiÓm to¸n tu©n thñ luËt ®Þnh,KiÓm to¸n c¸c Doanh nghiÖp tham gia niªm yÕt trªn thÞ trêng chøngkho¸n, KiÓm to¸n tû lÖ néi ®Þa ho¸, KiÓm to¸n c¸c Doanh nghiÖp nhµ
  48. 48. níc phôc vô c«ng t¸c cæ phÇn ho¸ vµ gi¸m ®Þnh c¸c tµi liÖu tµi chÝnhkÕ to¸n. - DÞch vô KÕ to¸n: C«ng ty cung cÊp dÞch vô kÕ to¸n gåm: Mëvµ ghi sæ kÕ to¸n, lËp c¸c B¸o c¸o tµi chÝnh ®Þnh kú, X©y dùng c¸cm« h×nh tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n, trî gióp viÖc chuyÓn ®æi hÖ thèngkÕ to¸n vµ B¸o c¸o tµi chÝnh, phï hîp víi c¸c yªu cÇu cña kh¸ch hµngvµ ®ång thêi ®¶m b¶o tÝnh tu©n thñ c¸c yªu cÇu cña kh¸ch hµng vµ®ång thêi ®¶m b¶o tÝnh tu©n thñ c¸c quy ®Þnh cña nhµ níc ViÖtNam hoÆc c¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n Quèc tÕ ®îc chÊp nhËn. - DÞch vô t vÊn tµi chÝnh: C¸c dÞch vô t vÊn do C«ng ty cungcÊp sÏ ®em ®Õn cho kh¸ch hµng nh÷ng gi¶i ph¸p tèt nhÊt, gióp kh¸chhµng c¶i tiÕn hÖ thèng KiÓm so¸t néi bé, n©ng cao hiÖu qu¶ kinhdoanh vµ chÊt lîng s¶n phÈm dÞch vô, gi¶m chi phÝ ho¹t ®éng,kh«ng ngõng t¨ng doanh thu. C¸c dÞch vô nµy rÊt ®a d¹ng, bao gåm:t vÊn so¹n th¶o ph¬ng ¸n ®Çu t, ®¨ng ký kinh doanh vµ thµnh lËpDoanh nghiÖp míi, t vÊn kiÓm kª thÈm ®Þnh gi¸ trÞ tµi s¶n, t vÊnquyÕt to¸n vèn ®Çu t, t vÊn tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸, niªm yÕt chøngkho¸n, s¸t nhËp hoÆc gi¶i thÓ, t vÊn tu©n thñ c¸c quy ®Þnh cña ph¸pluËt, chÝnh s¸ch tµi chÝnh… - DÞch vô t vÊn thuÕ bao gåm: LËp kÕ ho¹ch thuÕ, ®¨ng ký,tÝnh to¸n vµ kª khai thuÕ ph¶i nép víi c¬ quan thuÕ, rµ so¸t ®¸nh gi¸viÖc vËn dông c¸c s¾c lÖnh, chÝnh s¸ch thuÕ hiÖn hµnh cña ViÖtNam. - DÞch vô ®µo t¹o: §µo t¹o nh©n viªn nh»m n©ng cao kü n¨ngvµ chuyªn m«n cho nguån nh©n lùc C«ng ty kh¸ch hµng ngoµi ra sÏhç trî cho kh¸ch hµng trong viÖc t×m kiÕm vµ tuyÓn dông c¸c øng cöviªn cã n¨ng lùc vµ thÝch hîp nhÊt dùa trªn nh÷ng hiÓu biÕt cô thÓ
  49. 49. vÒ vÞ trÝ cÇn tuyÓn dông, còng nh c¸c yªu cÇu vÒ ho¹t ®éng qu¶nlý chung cña kh¸ch hµng. - C¸c lo¹i dÞch vô kh¸c. - ATC lµ C«ng ty míi thµnh lËp nhng gãp mét tiÕng nãi quanträng trong thÞ trêng KiÓm to¸n viÖt nam ®ang trong giai ®o¹n më.Doanh thu trong ho¹t ®éng KiÓm to¸n chiÕm phÇn lín, hai lÜnh vùcchñ chèt cña C«ng ty lµ KiÓm to¸n vµ t vÊn thuÕ, dÞch vô KiÓm to¸nrÊt tiÒm n¨ng trong nhiÒu lÜnh vùc trë thµnh mòi nhän ®îc C«ng tychó trong ®Çu t vµ tiÕp thÞ ra thÞ trêng. Trong nh÷ng ngµy ®Çuthµnh lËp kh¸ch hµng cña C«ng ty chñ yÕu lµ kh¸ch hµng quen biÕtdanh tÝnh C«ng ty qua ®éi ngò l·nh ®¹o uy tÝn, vµ hiÖn nay C«ng ty®ang h×nh thµnh ®îc mét thÞ tríng kh¸ch hµng ®«ng ®¶o nhß vµochÊt lîng vµ dÞch vô cña m×nh, ®Æc biÖt lµ lu«n ®¶m b¶o vÒ thêigian tèt. ATC lu«n theo dâi nh÷ng biÕn ®éng vÒ tµi chÝnh c¸c kh¸chhµng cña m×nh mét c¸ch thíng xuyªn, hµng n¨m ®Õn mïa KiÓm to¸nATC ®Òu göi th chµo hµng ®Õn cho kh¸ch hµng coa nhu cÇu KiÓmto¸n kÓ c¨ kh¸ch hµng quen biÕt vµ kh¸ch hµng míi. Víi kh¸ch hµngmíi th× th chµo mêi KiÓm to¸n lµ bøc th«ng ®iÖp ®Ó ATC giíi thiÖuvÒ uy tÝn vµ chÊt lîng dÞch vô cña C«ng ty, víi kh¸ch hµng quen biÕtC«ng ty thÓ hiÖn mèi quan tam thêng xuyªn tíi nhu cÇu cÇn thiÕt vµsù v÷ng bÒn tµi chÝnh còng nh chÊt läng vµ ®é hiªu qu¶ cña hÖthèng qu¶n lý trong C«ng ty kh¸ch hµng. Th chµo hµng cung cÊp chokh¸ch hµng nh÷ng th«ng tin nh th«ng tin ph¸p lý, th«ng tin vÒ t×nhh×nh ho¹t ®éng cung cÊp c¸c lo¹i dÞch vô, nh÷ng kh¸ch hµng ®· mêiKiÓm to¸n ®éi ngò nh©n viªn thùc hiÖn vµ cam kÕt chÊt lîng cungcÊp.
  50. 50. NÕu nhËn ®îc lêi mêi KiÓm to¸n ATC sÏ cö ®¹i diÖn cña C«ngty ®Ó tiÕp xóc víi kh¸ch hµng . §èi víi kh¸ch hµng cò th× viÖc gÆp gìnµy mh»m môc ®Ých xem xÐt thay ®æi ®¸ng kÓ so víi n¨m tríc vµbiÕt yªu cÇu cña kh¸ch hµng vµ xem xÐt sù ¶nh hëng cña kh¸ch hµngvÒ cuécKiÓm to¸n n¨m tríc do C«ng ty ®· cung cÊp ®Ó cã c¸c biÖnph¸p kh¾c phôc vµ nh÷ng thay ®æi cÇn thiÕt nh÷ng tån tai.Víi kh¸chhµng míi thÝ cuéc gÆp nh»m xem xÐt nh÷ng th«ng tin nh nh÷ng khãkh¨n C«ng ty kh¸ch hµng ®ang gÆp ph¶i, t×nh h×nh chung vÒ s¶nxuÊt kinh doanh, t×nh hh×nh qu¶n lý tµi chÝnh cña C«ng ty kh¸chhµng. KiÓm to¸n viªn xem xÐt kh¶ n¨ng chÊp nhËn KiÓm to¸n. NÕuchÊp nhËn KiÓm to¸n th× ban gi¸m ®èc bæ nhiÖm chñ nhiªm KiÓmto¸n tÝch hîp vµ bè trÝ nguån nh©n lùc tham gia KiÓm to¸n.4. Kh¸ch hµng cña C«ng ty. Tuy míi ®îc thµnh lËp bÒ dµy kinh nghiÖm cha nhiÒu songC«ng ty cã ®éi ngò kh¸ch hµng ®«ng ®¶o, ho¹t ®éng trong nhiÒulÜnh vùc vµ thuéc nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ nh: Ng©n hµng, b¶ohiÓm, dÞch vô tµi chÝnh, n¨ng lîng dÇu khÝ, viÔn th«ng, ®iÖn lùc,c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, giao th«ng, thuû lîi, than, thÐp, xi m¨ng,kh¸ch s¹n, du lÞch, thong m¹i, x©y dùng… ChØ trong 17 th¸ng ®i vµo ho¹t ®éng C«ng ty ®· cã kh¸ch hµngchia theo nhãm: - C¸c Doanh nghiÖp nhµ níc. - C¸c doanh ngiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi. - C¸c Doanh nghiÖp cæ phÇn, tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, C«ng ty tnh©n. - Dù ¸n ®îc tµi trî bëi c¸c tæ chøc tµi chÝnh tiÒn tÖ.
  51. 51. - C¸c c¬ quan nhµ níc, c¸c ®¬n vÞ hµnh chÝnh sù nghiÖp vµ c¸ctæ chøc kinh tÕ x· héi. - C¸c c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n hoµn thµnh bµn giao.5. Ch¬ng tr×nh KiÓm to¸n cña C«ng ty. Hµng n¨m C«ng ty cæ phÇn KiÓm to¸n - T vÊn thuÕ göi thchµo hµng tíi c¸c kh¸ch hµng bao gåm c¶ kh¸ch hµng cò vµ kh¸chhµng míi. Qua th chµo hµng ATC th«ng b¸o cho kh¸ch hµng c¸c lo¹idÞch vô mµ C«ng ty cã kh¶ n¨ng cung cÊp. §Æc biÖt trong thêi®iÓm hiÖn nay, gi÷a c¸c h·ng KiÓm to¸n cña ViÖt Nam vµ KiÓm to¸nNíc ngoµi cã sù c¹nh tranh gay g¾t, viÖc göi th chµo hµng lµ hÕt søccÇn thiÕt. B»ng viÖc göi th chµo hµng, C«ng ty chñ ®éng thiÕt lËp vµ duytr× mèi quan hÖ víi kh¸ch hµng ®ång thêi thu hót sù quan t©m thßngxuyªn cña kh¸ch hµng ®èi víi c¸c dÞch vô mµ C«ng ty cung cÊp. Kh¸cvíi C«ng ty KiÓm to¸n kh¸c, ATC thêng tiÕn hµnh gÆp gì trùc tiÕp,tho¶ thuËn vµ ký kÕt hîp ®ång. ViÖc ký kÕt trùc tiÕp nµy sÏ tr¸nh ®îcnh÷ng bÊt ®ång trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn KiÓm to¸n vµ c«ng bè b¸oc¸o KiÓm to¸n, ®Æc biÖt lµ kh¸ch hµng míi KiÓm to¸n lÇn ®Çu. Saukhi ký kÕt hîp ®ång KiÓm to¸n C«ng ty sÏ x©y dùng kÕ ho¹ch KiÓmto¸n tæng qu¸t vµ tr¬ng tr×nh KiÓm to¸n cô thÓ. Thùc hiÖn kÕ ho¹chKiÓm to¸n do ATC tiÕn hµnh thùc chÊt lµ viÖc thùc hiÖn c¸c tr¾cnghiÖm kiÓm so¸t vµ tr¾c nghiÖm c¬ b¶n. Giai ®o¹n cuèi cïng cñamét cuéc KiÓm to¸n do ATC thùc hiÖn lµ tæng hîp kÕt qu¶ KiÓm to¸nvµ lËp b¸o c¸o KiÓm to¸n. Thùc tr¹ng KiÓm to¸n do C«ng ty cæ phÇn KiÓm to¸n - T vÊnthuÕ thùc hiÖn: §Ó t¹o nªn uy tÝn vµ thu hót ®îc nhiÒu kh¸ch hµngth× mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng nhÊt lµ C«ng ty ph¶i ®a ra ®-
  52. 52. îc ch¬ng tr×nh KiÓm to¸n phï hîp víi ®èi tîng KiÓm to¸n, qu¸ tr×nhKiÓm to¸n thùc hiÖn qua bèn giai ®o¹n lµ: Giai ®o¹n 1: LËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n. Giai ®o¹n 2: Thùc hiÖn KiÓm to¸n. Giai ®o¹n 3: KÕt thóc KiÓm to¸n. Giai ®o¹n 4: C«ng viÖc sau KiÓm to¸n. LËp kÕ ho¹ch KiÓm to¸n Thùc hiÖn KiÓm to¸n KÕt thóc KiÓm to¸n C«ng viÖc sau KiÓm to¸n Thùc hiÖn kÕ hoach KiÓm to¸n lµ qu¸ tr×nh sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p kü thuËt KiÓm to¸n thÝch øng víi ®èi tîng KiÓm to¸n côthÓ ®Ó thu thËp b»ng chøng KiÓm to¸n. §ã lµ qu¸ tr×nh triÓn khaimét c¸ch chñ ®éng vµ tÝch cùc c¸c kÕ ho¹ch, ch¬ng tr×nh KiÓmto¸n nh»m ®a ra nh÷ng ý kiÕn x¸c thùc vÒ møc ®é trung thùc vµhîp lý cña b¸o c¸o tµi chÝnh trªn c¬ së nh÷ng b»ng chøng KiÓmto¸n ®Çy ®ñ vµ tin cËy. Nh vËy, thùc hiÖn kÕ ho¹ch KiÓm to¸nkh«ng chØ lµ qu¸ tr×nh triÓn khai mét c¸ch m¸y mãc kÕ ho¹ch ®·v¹ch ra, còng kh«ng ph¶i lµ qu¸ tr×nh thu thËp mét c¸ch thô ®éngc¸c b»ng chøng KiÓm to¸n theo ®Þnh híng trong kÕ ho¹ch KiÓmto¸n hoÆc trµn lan theo diÔn biÕn cña thùc tiÔn. C¸c tr¾c nhiÖm
  53. 53. KiÓm to¸n sÏ ®îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ ®é tin cËy cña hÖ thèngkiÓm so¸t néi bé: + Thö nghiÖm kiÓm so¸t (kiÓm tra hÖ thèng kiÓm so¸t): LµviÖc kiÓm tra ®Ó thu thËp b»ng chøng KiÓm to¸n vÒ sù thiÕt kÕphï hîp vµ sù vËn hµnh h÷u hiÖu cña hÖ thèng kÕ to¸n vµ hÖthèng kiÓm so¸t néi bé. + Thö nghiÖm c¬ b¶n (kiÓm tra c¬ b¶n): Lµ viÖc kiÓm tra®Ó thu thËp b»ng chøng KiÓm to¸n liªn quan ®Õn b¸o c¸o tµichÝnh nh»m ph¸t hiÖn ra nh÷ng sai sãt träng yÕu lµm ¶nh hëng®Õn b¸o c¸o tµi chÝnh. Thö nghiÖm c¬ b¶n gåm: . KiÓm tra chi tiÕt c¸c nghiÖp vô vµ sè d. . Quy tr×nh ph©n tÝch. Dùa trªn 2 cÊp ®é. CÊp ®é1: KiÓm to¸n viªn kh¼ng ®Þnh cãdùa vµo hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé hay kh«ng. NÕu c©u tr¶ lêi lµkh«ng, c«ng viÖc KiÓm to¸n ®îc triÓn khai theo híng sö dông ngayc¸c tr¾c nghiÖm vÒ ®é v÷ng ch·i víi sè lîng lín. Trêng hîp ngîc l¹icã thÓ sö dông kÕt hîp tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu víi tr¾c nghiÖm®é v÷ng ch·i trªn mét sè lîng Ýt h¬n c¸c nghiÖp vô. Trong sè cñamçi lo¹i tr¾c nghiÖm trong sù kÕt hîp nµy tuú thuéc vµo møc ®étin cËy cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé vµ ®îc xem xÐt ë cÊp ®é 2. CÊp ®é 2: NÕu ®é tin cËy cña hÖ thèngkiÓm so¸t néi bé ®îc ®¸nh gi¸ ë møc ®é cao th× b»ng chøng KiÓmto¸n ®îc thu thËp vµ tÝch luü chñ yÕu qua tr¾c nghiÖm ®¹t yªucÇu víi mét sè Ýt tr¾c nghiÖm ®é v÷ng ch·i. Ngîc l¹i nÕu ®é tincËy cña hÖ thèng nµy ®îc ®¸nh gi¸ ë møc dé thÊp th× tr¾cnghiÖm ®é tin cËy ®îc thùc hiÖn víi sè lîng lín h¬n.
  54. 54. Nh vËy, tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu ®îc triÓn khai chØ víi môc®Ých thu thËp b»ng chøng ®¶m b¶o vÒ sù tin cËy cña hÖ thèngkiÓm so¸t néi bé. Còng do ®ã, tr¾c nghiÖm d¹t yªu cÇu cßn gäi lµtr¾c nghiÖm kiÓm so¸t hay thö nghiÖm kiÓm so¸t. C«ng viÖc sau KiÓm to¸n. §¸nh gi¸ l¹i chÊt lîng toµn bé c«ng viÖc, ®¸nh gi¸ chÊt lîng lµmviÖc cña c¸c KiÓm to¸n viªn, ®¸nh gi¸ l¹i rñi ro cña cuéc KiÓm to¸n,tõ ®ã rót ra bµi häc kinh nghiÖm. Sù ®¸nh gi¸ ®îc thùc hiÖn tõ 2phÝa. - §¸nh gi¸ tõ kh¸ch hµng: ATC tiÕp nhËn c¸c ý kiÕn ®¸nh gi¸,nhËn xÐt cña kh¸ch hµng ®èi víi dÞch vô mµ C«ng ty cung cÊp ®·tho¶ m·n c¸c yªu cÇu cña kh¸ch hµng hay cha. - §¸nh gi¸ trong néi bé cña C«ng ty: C«ng ty KiÓm to¸n ph¶ithùc hiÖn chÝnh s¸ch vµ thñ tôc kiÓm tra chÊt lîng ®Ó ®¶m b¶or»ng KiÓm to¸n ®îc tiÕn hµnh phï hîp víi c¸c chuÈn mùc. §¸nh gi¸l¹i toµn bé cuéc KiÓm to¸n trªn c¸c mÆt. + §¸nh gi¸ l¹i rñi ro c¸c cuéc KiÓm to¸n. + So¸t xÐt trong néi bé vÒ hiÖu qu¶ cña viÖc thùc hiÖndÞch vô cho kh¸ch hµng. + §¸nh gi¸ chÊt lîng lµm viÖc cña nh©n viªn KiÓm to¸n. Mét c«ng viÖc n÷a ®îc ATC tiÕn hµnh thêng xuyªn vµ cãhiÖu qu¶ lµ gi÷ mèi liªn hÖ thêng xuyªn víi kh¸ch hµng b»ng c¸chthêng xuyªn thu thËp th«ng tin vÒ kh¸ch hµng vµ nh÷ng thay ®æitrong C«ng ty kh¸ch hµng cã thÓ ¶nh hëng ®Õn cuéc KiÓm to¸nn¨m sau.Ch¬ng tr×nh KiÓm to¸n hµng tån kho ( bảng phụ lục )

×