Paraja Banka Dhe Krediti

19,556 views

Published on

Punim Seminarik

Published in: Travel
2 Comments
4 Likes
Statistics
Notes
  • me kontaktu, eshte lehte,ne facebook me kerkon
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • hi.. qysh mundem me kontaktu me ju???
    see u
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
No Downloads
Views
Total views
19,556
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
96
Actions
Shares
0
Downloads
585
Comments
2
Likes
4
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Paraja Banka Dhe Krediti

  1. 1. UNIVERSITETI <ul><li>FAKULTETI EKONOMIK </li></ul><ul><li>Drejtimi: MENAXHMENT DHE INFORMATIK </li></ul><ul><li>PUNIM SEMINARIK </li></ul><ul><li>Lënda : PARAJA - BANKA DHE KREDITI </li></ul><ul><li>Tema : PARAJA DHE SISTEMI FINANCIAR </li></ul><ul><li>Profesori i lëndes: Studenti: </li></ul><ul><li>Ass.Dr. Seadin XHAFERI Veton SOPJANI </li></ul><ul><li>________________ _______________ </li></ul>AAB
  2. 2. PARAJA DHE SISTEMI FINANCIAR <ul><li>PARATHËNJE </li></ul><ul><li>PARAJA </li></ul><ul><li>KUPTIMI I PARASË </li></ul><ul><li>FUNKSIONET E PARASË </li></ul><ul><li>EVULUCIONI DHE FORMAT E PARASË </li></ul><ul><li>OFERTA E PARASË DHE AGREGATET MONETAR </li></ul>
  3. 3. PARAJA <ul><li>Paraja është përmbledhje e një paradoksi. </li></ul><ul><li>Ajo është njëkohësisht malli më i rëndsishëm dhe më i parëndsishëm i ekonomisë. </li></ul><ul><li>Paraja nuk mund të përdoret si ushqim, veshje ose drejtpërdrejt për të prodhuar mallra të tjera ekonomike. </li></ul><ul><li>Por nga ana tjetër zotrimi i sajë jep mundësin të sigurohet një shumëllojshmëri mallrash të tjera të dobishëm apo të lluksit. </li></ul><ul><li>Në kohë të ndryshme dhe vende të ndryshme funksionin e paras e kanë luajtur sende të ndryshme. </li></ul><ul><li>Studimin e bere në këtë drejtim tregojm se rrethë 170 sende të ndryshme e kanë luajtur rrolin e parasë. </li></ul><ul><li>Për të kuptuar rolin e parasë në ekonomi ne duhet të kuptojm se që është paraja. </li></ul><ul><li>Perkufizimi i parasë varet nga perdorimi ose qellimi të cilit ajo i shërben. </li></ul><ul><li>Studimi i parasë fillon duke analizuar më parë funksionet e saj dhe duke analizuar ndikimin në efektivitetin ekonomik. </li></ul><ul><li>Gjitëashtu do të trajtohen format e evuluimit të parasë dhe se si matet ajo aktualisht. </li></ul>
  4. 4. <ul><li>KUPTIMI I PARASË </li></ul><ul><li>Në bisedat e përditshëme paraja ka kuptimin e shumë gjërave, por për ekonomistët ajo ka një kuptim shumë të veqantë. </li></ul><ul><li>Për të shmangur keqkuptimin trajtojm se në qfar kuptimi e perdorin ekonomistet fjalën para në dallim nga përdorimi i zakonshëm. </li></ul><ul><li>Ekonimistet e përcaktojn paranë si qëdo gjë që përgjithsisht pranohet në blerjen e mallrave, kryerjen e shërbimeve ose në shlyrjen e borgjeve. </li></ul><ul><li>Paraja shpeshë në jetën e përdishme përdoret edhe si sinonim i pasurisë. </li></ul><ul><li>Ekonomistët bëjn një dallim midis parasë që perdoret drejtëperdrejt për blerjen e mallrave dhe sherbimeve ( në formën e kartmonedhave, monedhave, qeqeve etj ) dhe pasurisë që perfshinë qdo gjë që zotron njeriu dhe që shërben si rezervë vlerë. </li></ul><ul><li>Pasurija përveq parasë përfshin edhe elemente të tilla siqë jan: aksionet, obligacionet, toka bujqësore, trualli, shtëpija etj. </li></ul><ul><li>Paraja dhe të gjitha këto pasuri e kanë një karakteristik të përbashkët dhe konsiderohen si assete. </li></ul>
  5. 5. FUNKSIONET E PARASË <ul><li>Qfarëdo forme e paraqitjes së parasë si guaskë, gurë i qmuar, ar, apo lerër, në qëdo ekonomi ajo i kryen katër funksione kryesore siqë janë: </li></ul><ul><li>1. Funkaionin si mjetë këmbimi </li></ul><ul><li>2. Funksionin si njësi llogaritëse </li></ul><ul><li>3. Funksionin e rezervës së vlerës </li></ul><ul><li>4. Funksionin e standardit të llogarive të ardhshme </li></ul><ul><li>PARAJA SI MJET KËMBIMI </li></ul><ul><li>Në të gjitha transaksionet e tregut në ekonomi paraja në formën e kartëmonedhës, monedhës ose të qekut është mjetë këmbimi, domethën ajo perdoret për të paguar për mallrat dhe shërbimet. </li></ul><ul><li>Përdorimi i parasë si mjetë këmbimi ndikonë në efektivitetin ekonomik, duke kursyer kohën dhe duke ulur shpenzimet për blerjen e mallrave dhe shërbimeve. </li></ul><ul><li>Paraja e rritë efikasitetin ekonomik duke i lejuar njerzit te specializohen në atë punë që e bëjnë më mirë,shihet që paraja është një mjet i rëndsishëm. </li></ul>
  6. 6. <ul><li>PARAJA NJËSI LLOGARITËSE </li></ul><ul><li>Ky funksion i parasë shërben si njësi llogaritëse, dëmethënë ajo perdoret për të matur vlerën e mallrave në ekonomi. </li></ul><ul><li>Elementi bazë për të gjita sistemet monetare është njësija e llogaritëjes ose njësija kryesore e mases me anen e së cilës: llogariten vlerat, mbahet kontabiliteti dhe nënshkruhen kontratat. </li></ul><ul><li>Në këtë funksion paraja shërben si emrues i vetëm i vlerave të të gjitha mallrave të shërbimeve duke i bërë ato të bashkëmatshëme. </li></ul><ul><li>Perdorimi i parajës si njësi llogaritëse zvoglonë koston e tranaksioneve nëpërmjet zvoglimit të numrit të qmimeve që nevoitën. </li></ul><ul><li>Funksioni i parasë si njësi llogarije lejon vënjen e qmimit të mallrave dhe shërbimeve në kushtet e standardeve me të njëjten vlerë. </li></ul><ul><li>Për të kuptuar më mirë këtë funksion të parasë le të marrim si shembull një ekonomi në natyrë, ku paraja nuk e kryen këtë funksion. </li></ul><ul><li>Në qoftë se ekonomia ka tri mallra të themi: pjeshkë, leksione ekonomike dhe automobila , do të jene vetem tri qmime per të treguar se si kembehen me njëri tjetrin. </li></ul>
  7. 7. <ul><li>PARAJA REZERVË ME VLERË </li></ul><ul><li>Paraja shërben gjithëashtu si rezervë e vlerës, domethënë si rezervë e fuqisë blerëse me kalimin e kohës. </li></ul><ul><li>Rezerva vlerë përdoret për të ndarë kohen e marrjes së të ardhurave me ato të kryerjes së shërbimeve. </li></ul><ul><li>Ky funksion i parasë është i dobishëm sepse shumica nga ne nuk duam t’i shpenzojm parat sapo ti marrim ato, por të presim qastin dhe kohen e përshtatshme në të ardhmen. </li></ul><ul><li>Paraja nuk është i vetmi mjetë si rezerv e vleres sepse qdo aktiv qfardoqoft ai si, para, obligacion, tokë bujqsore, truall, shtëpi ose gur i qmuar është një mjet i ruajtjes së pasuris. </li></ul><ul><li>Shumë nga këto aktive kanë përparsi ndaj parasë si një rezerv e vlerës, duke pasur parasyshë edhe rritjen e vazhdueshme të qmimeve. </li></ul><ul><li>Shkalla me të cilen një mjetë sjellë parame lehtsi thyeshmeri dhe të lirë nga rreziku i humbjes së kapitalit mund të quhet shkallë e likuiditetit. </li></ul><ul><li>Ka dy përmasa të likuidtetit: a) shpenzimet e transaksionit të kthimit të parasë, b) rreziku i qmimit. </li></ul>
  8. 8. <ul><li>EVULUCIONI DHE FORMAT E PARASË </li></ul><ul><li>Nevoja për para është shumë e madhe saqë qëdo ekonomi e shpikë atë. </li></ul><ul><li>Që një mall të luaj rrolin e parasë ai duhet ti plotsoj disa kushte: </li></ul><ul><li>Duhet të jetë i standarizuar </li></ul><ul><li>Duhet të i matë vlerat </li></ul><ul><li>Duhet të pranohet gjërsisht </li></ul><ul><li>Duhet të jetë i ndashëm </li></ul><ul><li>Duhet të jetë lehtësisht i transportueshëm </li></ul><ul><li>Duhet të jetë i qëndrushëm </li></ul><ul><li>Format e parasë që kanë këto kritere kan qenë të ndryshme gjatë historis njerzore duke filluar nga lekura e kafshëve, gjëja e gjallë, kripa, cigaret etj. </li></ul><ul><li>Në evulucionin e materialit të parasë ka qenë një prirje e lëvizjes nga lëndet më të dobishme tek ato më pak të dobishme. </li></ul><ul><li>Evulucioni i formave të parasë ka qenë kalimi nga paraja mall tek paraja kredi. </li></ul><ul><li>Vetem paraja mall ka perjetuar dy ndryshime dhe ka kaluar në dy etapa. </li></ul><ul><li>Paraja mallë </li></ul><ul><li>Paraja kredi </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Paraja mall, këtu përfshihen si mallrat e perdorura ne rolin e parasë si: drithrat, kripa, gjëja e gjallë, duhani etj. </li></ul><ul><li>Paraja kredi është para plotsisht e këmbyeshme me paran mall, si materiali ajo është e bërë nga letra. </li></ul><ul><li>Përdorim të gjërë sotë kanë marrë kartat e kreditit dhe të debitit si instrumente që kanë lehtsuar mjaft kryerjen e transaksioneve të pagesave pa perdorimin e kartmonedhave dhe monedhave. </li></ul><ul><li>Sipas formes fizike, paraja në kuptimin e ngushtë egziston në tri forma: </li></ul><ul><li>Monedha metalike </li></ul><ul><li>Paraja prej letre </li></ul><ul><li>Paraja llogari </li></ul><ul><li>Dy gruper e para quhen grupet e paras të prekshme ose para të gatshme. </li></ul><ul><li>Kartëmonedhat dhe monedhat janë para fizike që qarkulloj në nje ekonomi. </li></ul><ul><li>Kartë monedha është para e stampuar me një letër të veqant mbi të cilen jan vendosur mbishkrime, shifra dhe figura të caktuara si dhe eleente të tjera sigurie . </li></ul>
  10. 10. <ul><li>Monedha ose paraja metalike është form e perpunuar e parasë, format e sotme të paras metalike mund të quhen si para mall me ndryshime ndermjet vlere emrore dhe vleres së mbrendshme. </li></ul><ul><li>OFERTA E PARASË DHE AGREGATËT MONETAR </li></ul><ul><li>Aji qfar e bënë aktiv paranë është fakti se njerzit besojn në të dhe a jan të gatshëm ta pranojn ata si mjet pagese. </li></ul><ul><li>Siqë e pamë histprikisht rolin e paras e kanë luajtur shume aktive duke filluar nga ari, kartëmonedhat, llogarit e qeqeve etj. </li></ul><ul><li>Oferta e paras është rezerva e mjeteve likuide e cila mund te shkëmbehet lirishem me mallra dhe shërbime si dhe të shlyej borgjet. </li></ul><ul><li>Oferta e paras shpreh shumen e parave në dispozicion për transaksione dhe investime në ekonomi. </li></ul><ul><li>Për të percaktuar oferten e parasë (M) perdoren dy kritere bazë. </li></ul><ul><li>Kriteri i transaksionit </li></ul><ul><li>Kriteri i likuiditetit </li></ul><ul><li>Sipas ketij kriteri llogariten katër agregat monetar: </li></ul><ul><li>M1; M2; M3 dhe L </li></ul>
  11. 11. <ul><li>M1 – elementet e këtij agregati janë: </li></ul><ul><li>Monedha metalike në qarkullim </li></ul><ul><li>Kartëmonedhat në qarkullim </li></ul><ul><li>Depozita në para dhe llogarit likuiduse bankare </li></ul><ul><li>Qeqet e udhëtarit </li></ul><ul><li>M2 - elementet e këtij agregati janë: </li></ul><ul><li>Depozitat e kursimit dhe ato me fatë </li></ul><ul><li>Llogarit e depozitave të tregut të parasë </li></ul><ul><li>Marrveshjet e riblerjes me afat 24 ore </li></ul><ul><li>Marrveshjet në euro, dollarë </li></ul><ul><li>M3 - elementet e këtij agregati janë: </li></ul><ul><li>Depozitat afatëgjate në shuma të mëdha </li></ul><ul><li>Marrëveshjet e riblera me afat 1-14 ditë </li></ul><ul><li>Fondet e përbashkëta instutucionale te tregut te parasë </li></ul><ul><li>L – mates i likuiditetit që perfshin keto elemente </li></ul><ul><li>a) Obligacionet e kursimit; b) bonat e thesatit; c) letrat tregtare </li></ul><ul><li>d) pranimet e bankës. </li></ul>
  12. 12. Ju falemënderit për vëmendje

×