27 november 2011Googlende verzekeraars en privacybeschermingHester de Vries en Ester NederlofVerzekeringsBranchedag 2012  ...
Googlende verzekeraars                         2
Googlende verzekeraars                         3
Mag een verzekeraar persoonsgegevensverzamelen via internet?• Maakt het enkele feit dat persoonsgegevens op internet openb...
Googlen & persoonsgegevens: juridisch kader     Grondrecht privacy(art. 10 Grondwet, 8 EVRM)       Wet bescherming        ...
Inbreuk op privacy?Gegevens zijn openbaar gemaakt?Op eigen initiatief…. of door anderen….
Zwolsman arrest (HR 12 februari 2002, NJ2002, 301)Een opsporingsambtenaar kan op grond van artikel 2 Politiewet “als ieder...
NVP SollicitatiecodeEen werkgever                       8
Normen internet onderzoek • Toepassingsbereik Wbp   • Uitzondering: persoonlijk / huishoudelijk gebruik   • Geautomatiseer...
Normen internet onderzoek verzekeraar • Fair processing (art. 6 Wbp en 4.1 GVP)   • proportionaliteit /subsidiariteit • Do...
Gedragscode Persoonlijk OnderzoekIs internet onderzoek feitenonderzoek of persoonlijk onderzoek?
Persoonlijk onderzoek                        12
Proportionaliteit / subsidiariteit• Noodzaak van het internet onderzoek? Kan informatie op andere   wijze worden verkregen...
Rb Almelo 21 december 2011, LJN: BV0428• Stratenmaker, als gevolg van ongeluk met kraan volledig   arbeidsongeschikt; omva...
Onrechtmatig verkregen bewijsOnrechtmatig verkregen bewijs?Deze „problematiek‟ valt uiteen in twee vragen:1. Wanneer is sp...
Onrechtmatig verkregen bewijsOnrechtmatig verkregen bewijs?• Strafzaken            uitgangspunt ≈ onrechtmatigheid• Civiel...
Onrechtmatig verkregen bewijsWat is onrechtmatig verkregen bewijs?• Dat is niet eenduidig → Onrechtmatige daad (artikel 16...
Onrechtmatig verkregen bewijsInbreuk op persoonlijke levenssfeerHR 31 mei 2002, RvdW 2002, 93“Vooropgesteld moet worden da...
Zal de rechter onrechtmatig verkregen bewijsmeewegen?Argumenten vóór:          Argumenten tegen:• Waarheidsvinding        ...
Onrechtmatig verkregen bewijsZal de rechter onrechtmatig verkregen bewijs  meewegen?• Doel verzekerde is bewijsuitsluiting...
HR 5 juni 2009, LJN: BH 2811, 2815 en 2822Casus: onrechtmatig verkregen bewijs / bruikbaar? X heeft een arbeidsongeschikth...
Onrechtmatig verkregen bewijsStel nu dat….• Stel nu dat er niets uit het onderzoek is gekomen?• Stel nu dat de verzekeraar...
Googlende verzekeraars & privacybescherming • Let op regels ter bescherming van persoonsgegevens • Bewaak proportionalitei...
Onrechtmatig verkregen bewijs                                Nog vragen?                                              24
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Kennedy van der Laan, H. de Vries & E. Nederlof: Googelende verzekeraars en privacybescherming

1,305 views

Published on

Googelende verzekeraars en privacybescherming

Juridische valkuilen en nieuwe ontwikkelingen

 Het is aan de orde van de dag: verzekeraars die internetonderzoek doen naar verzekerden. Het gebeurt in het kader van een gericht fraudeonderzoek, maar ook in het kader van de afhandeling van een claim, of in het kader van het acceptatiebeleid. Of gewoon gedurende de looptijd van een verzekering. Via Facebook, Hyves en andere sociale netwerksites vertellen mensen details over hun privé-leven die voor een verzekeraar bijzonder interessant kunnen zijn. De vraag is echter of het geoorloofd is om gericht het internet af te zoeken naar privé-gegevens van verzekerden. Verzekeraars dienen zich bij het verzamelen van persoonsgegevens immers te houden aan de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) en de Gedragscode Financiële Instellingen, die is goedgekeurd door het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). Welke regels gelden voor het verzamelen, registreren en analyseren van via het internet verkregen persoonsgegevens? Welke sancties kunnen aan een verzekeraar worden opgelegd wegens een overtreding van de Wbp en de Gedragscode? En wanneer is sprake van onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal?

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,305
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
197
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kennedy van der Laan, H. de Vries & E. Nederlof: Googelende verzekeraars en privacybescherming

  1. 1. 27 november 2011Googlende verzekeraars en privacybeschermingHester de Vries en Ester NederlofVerzekeringsBranchedag 2012 1
  2. 2. Googlende verzekeraars 2
  3. 3. Googlende verzekeraars 3
  4. 4. Mag een verzekeraar persoonsgegevensverzamelen via internet?• Maakt het enkele feit dat persoonsgegevens op internet openbaar zijn gemaakt dat deze gegevens vrij verzameld en verwerkt mogen worden?• Gelden er beperkingen, al dan niet afhankelijk van de (maatschappelijke) rol van degene die gegevens verzamelt?• Wat kan een verzekerde / claimant doen tegen een internet onderzoek?• Is een beroep mogelijk op onrechtmatig verkregen bewijs?
  5. 5. Googlen & persoonsgegevens: juridisch kader Grondrecht privacy(art. 10 Grondwet, 8 EVRM) Wet bescherming Persoonsgegevens (Wbp) Grondrecht bescherming Persoonsgegevens (art. 8 Handvest Grondrechten EU) Gedragscode verwerking persoonsgegevens Financiële Instellingen (GVP) Richtlijn bescherming persoonsgegevens Gedragscode persoonlijk onderzoek (1995/46/EG)
  6. 6. Inbreuk op privacy?Gegevens zijn openbaar gemaakt?Op eigen initiatief…. of door anderen….
  7. 7. Zwolsman arrest (HR 12 februari 2002, NJ2002, 301)Een opsporingsambtenaar kan op grond van artikel 2 Politiewet “als iederander […] rondkijken in de digitale wereld en kennis […] nemen vande voor een ieder raadpleegbare informatie. [...] Zoals de politie, al danniet in burger, op straat mag surveilleren en rondkijken, zo mag eenrechercheur vanachter zijn computer hetzelfde doen op internet. Eenuitdrukkelijke wettelijke grondslag is daarvoor niet nodig” 7
  8. 8. NVP SollicitatiecodeEen werkgever 8
  9. 9. Normen internet onderzoek • Toepassingsbereik Wbp • Uitzondering: persoonlijk / huishoudelijk gebruik • Geautomatiseerde verwerking / bestand • Wbp vtp op verzamelen gegevens op internet
  10. 10. Normen internet onderzoek verzekeraar • Fair processing (art. 6 Wbp en 4.1 GVP) • proportionaliteit /subsidiariteit • Doelbinding (art. 7-9 Wbp en 4.2-4.4, 5.2 en 5.5 GVP) • CDD • Fraudeonderzoek • Grondslag (art. 8 Wbp en 4.3 GVP) • Dataminimalisatie (art. 10 Wbp en 4.5-4.6 GVP) • Informatieplicht & rechten betrokkene (art. 33-42 Wbp en 4.8 e.v en 7.1-7.4 GVP)
  11. 11. Gedragscode Persoonlijk OnderzoekIs internet onderzoek feitenonderzoek of persoonlijk onderzoek?
  12. 12. Persoonlijk onderzoek 12
  13. 13. Proportionaliteit / subsidiariteit• Noodzaak van het internet onderzoek? Kan informatie op andere wijze worden verkregen?• Niet alles wat op internet is gepubliceerd is waar!• Is de informatie afgeschermd?• Omvang onderzoek / duur onderzoek• Gegevens inzien, verzamelen, opslaan en reproduceren • (on)rechtmatig verkregen bewijs?
  14. 14. Rb Almelo 21 december 2011, LJN: BV0428• Stratenmaker, als gevolg van ongeluk met kraan volledig arbeidsongeschikt; omvang van uitkering?• Aegon: Poging tot fraude• Een kasplantje?• Internetonderzoek: „schril contrast‟• Bewijs niet ontkend• Onverschuldigde betaling 14
  15. 15. Onrechtmatig verkregen bewijsOnrechtmatig verkregen bewijs?Deze „problematiek‟ valt uiteen in twee vragen:1. Wanneer is sprake van onrechtmatig verkregen bewijs?2. Zal de rechter onrechtmatig verkregen bewijs meewegen? 15
  16. 16. Onrechtmatig verkregen bewijsOnrechtmatig verkregen bewijs?• Strafzaken uitgangspunt ≈ onrechtmatigheid• Civiele zaken uitgangspunt ≈ rechtmatigheid 16
  17. 17. Onrechtmatig verkregen bewijsWat is onrechtmatig verkregen bewijs?• Dat is niet eenduidig → Onrechtmatige daad (artikel 162 lid 2 BW): • Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht • Inbreuk op een recht • Strijd met zorgvuldigheidsnorm• een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigheidsnorm. 17
  18. 18. Onrechtmatig verkregen bewijsInbreuk op persoonlijke levenssfeerHR 31 mei 2002, RvdW 2002, 93“Vooropgesteld moet worden dat een inbreuk op het recht op eerbiediging vande persoonlijke levenssfeer in beginsel een onrechtmatige daad oplevert (HR 9januari 1987, NJ 1987, 928). De aanwezigheid van een rechtvaardigheidsgrondkan aan een inbreuk het onrechtmatige karakter ontnemen. Of zulk eenrechtvaardigheidsgrond zich voordoet, kan slechts worden beoordeeld in het lichtvan de omstandigheden van het geval door tegen elkaar af te wegen enerzijds deernst van de inbreuk op het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeeren anderzijds de belangen die met de inbreuk makende handelingen redelijkerwijskunnen worden gediend.” 18
  19. 19. Zal de rechter onrechtmatig verkregen bewijsmeewegen?Argumenten vóór: Argumenten tegen:• Waarheidsvinding Bv gebruik/openbaarmaking is• Procesrecht heeft een nieuwe onrechtmatige daad dienende functie• Vrije bewijsleer 19
  20. 20. Onrechtmatig verkregen bewijsZal de rechter onrechtmatig verkregen bewijs meewegen?• Doel verzekerde is bewijsuitsluiting.• Onrechtmatige daad: schadevergoeding kan ook bestaan uit iets anders dan geld.• Rechtbank Middelburg 29 september 2010, JA 2011, 23:“Slechts wanneer in overeenstemming met die Gedragscode tot onderzoek is beslist,kunnen de resultaten van het persoonlijk onderzoek bij de beoordeling van de vorderingvan de verzekeraar worden betrokken.” 20
  21. 21. HR 5 juni 2009, LJN: BH 2811, 2815 en 2822Casus: onrechtmatig verkregen bewijs / bruikbaar? X heeft een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Hij meldt al heel snel zich arbeidsongeschikt en krijgt een uitkering. Op verzoek van de verzekeraar is een persoonlijk onderzoek gedaan. X is daarbij gevraagd een vragenlijst in te vullen, is geobserveerd en gevraagd zijn activiteiten bij te houden in een dagboek. Slotconclusie van het rapport: X heeft bewust onjuiste informatie aan de verzekeraar verstrekt. Verzekeraar vordert terugbetaling uitkering + onderzoekskosten. 21
  22. 22. Onrechtmatig verkregen bewijsStel nu dat….• Stel nu dat er niets uit het onderzoek is gekomen?• Stel nu dat de verzekeraar alleen heeft gegoogeld en op grond daarvan tot het oordeel fraude komt? 22
  23. 23. Googlende verzekeraars & privacybescherming • Let op regels ter bescherming van persoonsgegevens • Bewaak proportionaliteit en subsidiariteit • Let op Gedragscode Persoonlijk Onderzoek • Risico van onbruikbaarheid van (onrechtmatig) verkregen bewijs 23
  24. 24. Onrechtmatig verkregen bewijs Nog vragen? 24

×