Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Монгол хатад

3,942 views

Published on

  • Be the first to comment

Монгол хатад

  1. 1. Монгол хатадХатанМандухай сэцэн хатанХулан хатанСорхогтон Бэхи
  2. 2. Хатан гэдэг үг нь цэцэн хэрсүү-хатан ухаан, үзэсгэлэн гоо,нинжин сэтгэл, эрхэмсэг, дайчин зориг, урвашгүй үнэнч сэтгэл дээд язгуур гэсэн олон утга санааг илэрхийлдэг ажээ ..
  3. 3. Түүхэнд Чингис Хааны байгуулсанМонголын Их Эзэнт Гүрнийг төвхнүүлэн авч явахын төлөө алдар нэрээ дуурсагасан,Чингисхааны эх, хатад, охид, тэдний ачзээ охид, садан төрөл, урагбарилдсан олон эр зоригтойхатад байдаг.
  4. 4. Үүнд : Өэлүн Үжин, Бөртэ Үжин Есүгэн Хатан , Есүй Хатан, Хулан Хатан, Алага Бэхи, Чэчэйхэн Бэхи, Алалтун Бэхи, Дөргөнэ Их Хатан, Огул Хаймиш Их Хатан, Сорхогтани Бэхи, Хотол Цагаан, Самар Гүнж Мандухай Сэцэн Хатан гэх мэт олон Монгол эмэгтэйчүүд байдаг.,,
  5. 5. Чингэс Хааны бүсгүй өвзалгамжлагч нар үедамжин, бие даан, улсорноо удирдаж, зарим үедах нар болон эрэгтэйүеэлүүдийнхээ засаглалынэсрэг тэмцэх ч хэрэг гардагбайв.
  6. 6. Чингис Хаан эмэгтэйчүүдийг худалдах, наймалцахыг хуулиар хориглосон нь гэрлэлтэй холбоотой овгийн заншлыг халах анхны чухал алхам болсон ба аажмаар хэд хэдэн ийм өөрчлөлт хийснээр өөрийн охидын,цаашлаад мандан бадарчбуй улс гүрнийхээ хэмжээнднийт эмэгтэйчүүдийн нийгэмдэзлэх байр суурийг өөрчилсөн юм.
  7. 7. Мандухай сэцэн хатан Мандухай сэцэнхатан нь Түмэдаймгийн Энхүдовогтон ЦоросбайТөмөр хэмээх хүнийохин болж 1448 онышар луу жил төржээ
  8. 8. Мандуул хаан удам залгах үргүй тул 40 насгарсан хойноо 17 настайМандухайг 1465 онд бага хатнаа болгон авсан аж.Мандухай дургүй байсанболовч ёсыг даган хатан нь болжээ.
  9. 9. Мандухай гоо үзэсгэлэнтөгс, төрөлхийн сэцэнсэргэлэн байсан тулМандухай сэцэн хатангэж хүмүүс түүнийгхүндэтгэн дууддагбайжээ.
  10. 10. Мандухай 19 наснаасааэхлэн гурван жилийн турш их Монголын хаант улсын төрийгбарьж байв.
  11. 11. 1482 оны хар бар жил 34настай Мандухай сэцэнхатан ба 19 настайБатмөнх даян хаан хоёрындундаас хоёр ихэр хүүтөрсөн нь Төрболд,Улсболд болой.1484 оны хөх луу жилТөрөлт гүнж, Барсболджонон хоёр ихэр төрөв.
  12. 12. 100 гаруй жил үргэлжилсэн феодалын дайн Монголын ард түмэнд их хэмжээний хохирол, гай зовлонг авчирсан дотоодын хямрал, дайн тулалдааныг зогсоож,энх тайвныг цогцлоохын тулд Мандухай хатан хамаг бүхнээ зориулж ихийг бүтээсэн юм
  13. 13. Мандухайн сэцэн хатан зүүн, баруун түмэн, Ойрадын нэлээд хэсгийг улс төрийн арга, эв зүйгээр нэгтгэж чадсан бөгөөд гагцхүү зарим ноёдыг зэр зэвсэг хөдөлгөн эзэлж авахаас өөр аргагүй байсан тул тулалдан байлдаж эзлэн авч тэднийг цаашид баримтлан захирч байх талаар хатуу цааз гаргажээ..
  14. 14. МөнМин (Хятад)улсыг цэрэглэн довтолж, цагаанхэрмийг давууланхөөж байж даранавч энхийн гэрээбайгуулсан байна.
  15. 15. Хулан хатан
  16. 16. Дайр-Үсэний охин Хуланхэдий арван наймтай чэцгийн гэрт эрх танхиөссөн дураар омголонзантай хол ойрыгухан бодох чадвартайсэргэлэн бүсгүй байв.
  17. 17. Тиймдээ ч мэргэд аймгийгнөмрөн ирэх аюулыгмэдэрч, басхүү эцэгөвгөдийн муйхарэсэргүүцлийн уршгааралагдан үгүй болохыгхүсэхгүй байлаа .
  18. 18. Арван найман настай Хуланыхэлсэн үг дэндүү осолтой,хатуу шаардлага байв.Эцгийгээ боржигон аймагтбуун өгч, өөрийгөө Тэмүжиндбэлэглэхийг Хулан хатуу шаарджээ.
  19. 19. XIII зууны үеийн монголынтүүхийн сурвалжид гооүзэсгэлэн, эмэгтэй хүнийэрхэм нандин чанарынбэлгэ тэмдэг болгон олонтоотэмдэглэгдсэн нэгэн бүсгүйбол Чингис хааны бага хатанХулан билээ.
  20. 20. Хулан хатан энэ үеэс их хатан Бөртийн удаах байрыг эзлэн суух болжээ. Хулан хатан төрөлхийн цэцэн сэргэлэн,. үнэхээр үзэсгэлэн гоо, ариун нандин байсан тул төрийн их хатан Бөртэ ч түүнийг хүндэтгэн таалжээ.
  21. 21. Тэмүжин Хулан хатандаамаш их хайр халамжтай байжээ.
  22. 22. Сорхагтани Бэхи ньЧингис хааны бага хүүТулуйн хатан байсан бөгөөдМөнх, Аригбөх, Хубилай,Хүлэгү хаадын төрсөн эх юм.
  23. 23. Тэрээр Тоорил ван хааныдүү Жаха Хамбугийн багаохин бөгөөд Чингис хааныЖорчидайд эхнэр болгосонИбага бэхи хатны дүү юм
  24. 24. Сорхагтани 4 хүүхэдтэй байсан. Мөнх хаан: Их монгол улсын Их хаан(1251- 1259). Хубилай хаан: Их монгол болонЮан гүрний Их хаан(1260–1294)Хүлэгү хаан: Перс Туркийн илхаант улсын хаан(1256–1264) .Аригбөх Түүний 4 дэх хүү бөгөөдИх хаанд өргөмжлөгдсөн боловч маш бага хугацаандбуюу 1260 он хүртэл төрийн эрхийг барьжээ.
  25. 25. Соргагтани Бэхи загалмайншашинтай байсан ньгарцаагүй ба түүнийг насбарсанаас 20-хон жилийндараа ирсэн Марко Полоүүнийг давхар баталжээ.
  26. 26. Гэвч тэрээр бүх шашинд тэнцүү ханддаг ухаалаг хүн байсан учирхүүхдүүд нь загалмайн шашиндэлэгтэй л байсан болохоос хэн нь ч албан ёсоор эрхүүд болоогүй юм.
  27. 27. Тэр байтугай МонголдТөвдийн шарын шашиндэлгэрсэн хойно ч 20-р зуунхүртэл Өвөр Монголынбуддын сүм хийдэд СоргагтаниБэхийн зураг нандин шүтээнболон хадгалагдаж байв.

×