Kullanılabilirlik ve Kullanıcı Deneyimi Teknikleri

5,762 views

Published on

Kullanılabilirlik ve kullanıcı deneyimi projelerinde kapsamlı uygulanabilir teknikler yer almaktadır.
Kullanılabilirlik ve kullanıcı deneyimi çalışmaları çeşitli metodolojilerle gerçekleştirilebilir. Bu metodolojileri projelere uygun olarak seçmek çok önemlidir. Her yöntem kendine özgü biçimler içerir. Dolayısıyla bu teknikleri analiz ederek projelere uyarlamak hayati önem taşır.

Published in: Design

Kullanılabilirlik ve Kullanıcı Deneyimi Teknikleri

  1. 1. Kullanılabilirlik veKullanıcı DeneyimiTeknikleriwww.userspots.com
  2. 2. KullanılabilirlikKullanılabilirlik, bir ürünün potansiyel kullanıcılarıtarafından, belirli bir kullanım bağlamı içinde,amaçlanan kullanım hedeflerine ulaşmak için, nederece etkin, verimli ve tatmin edici bir şekildekullanılabilmesidir.1
  3. 3. Neden Kullanılabilirlik?2John S. Rhodes“Veriler gösteriyor ki kullanılabilirlik herhangi bir işaksiyonundan daha fazla bir yatırım geri dönüşüsağlamaktadır. Ne zaman işler zora girerse,kullanılabilirlik parlamaktadır. Faydalarıdüşünülemeyecek kadar fazladır. Kullanılabilirlik; parakazanmanızı, rekabetinizde gelişmenizi ve müşterisadakatini arttırmanızı sağlayan bir silahtır. Şimdiaraştırmaya yatırım yapmanın tam zamanı.”
  4. 4. Kullanıcı Deneyimi3Kullanıcı deneyimi, tasarım sürecine ürünün hedefkitlesinin dahil edilmesi, doğru araştırma tekniklerininkullanılması ve doğru sonuçların tasarım kararı halinegetirilmesiyle birlikte tasarlanır.
  5. 5. Neden KullanıcıDeneyimi?4“Tasarım sadece nasıl göründüğü ve hissedildiğideğildir. Tasarım, nasıl çalıştığıdır”.Steve Jobs
  6. 6. Teknikler5.0Kullanılabilirlik ve kullanıcı deneyimiprojelerinde kapsamlı uygulanabilirteknikler yer almaktadır.Kullanılabilirlik ve kullanıcı deneyimiçalışmaları çeşitli metodolojilerlegerçekleştirilebilir. Bu metodolojileriprojelere uygun olarak seçmek çokönemlidir. Her yöntem kendine özgübiçimler içerir. Dolayısıyla bu tekniklerianaliz ederek projelere uyarlamak hayatiönem taşır.
  7. 7. Rakip Analizi5.1Rakip web siteleri veuygulamaların denetimi vearaştırması üzerine, rakip sitelerinkullanıcı testlerini uygulayarak,rekabet sıralamasını rapor halindeözetlemek olarak tanımlanabilir.Strateji ve araştırma için kullanılır.İşlemin bir parçası olarak indirme,kayıt olma, satın alma ve ürünkullanma konuları rakip analizindebakılması gereken kriterlerin birparçasıdır. Değerli içgörüler eldeetmek için kullanıcı testigörüşmeleri yapılmalıdır.
  8. 8. Web Analitik Araçlarında Veri İncelemesi5.2.Web veya mobil kullanım verilerinianaliz etmek ve sonrasında çeşitliaksiyonlar almak için kullanılanyöntemdir. Anahtar rapor sunanweb analitik araçları, en çokziyaret edilen sayfaları, ziyaretçidemografikleri, hemen çıkmaoranları ve daha fazlasınıgörmenizi sağlar. Bu verileriyorumlayarak aksiyon almak isebaşlı başlına araştırma ve stratejiiçin yardımcıdır.
  9. 9. Paydaş Analizi5.3.Ürün pazarlama, satış ve fonlarkonusundaki müşteriportföyündeki kilit kişilerlekonuşmak kullanıcı deneyimiaraştırmaları konusunda kullanılanyöntemlerden biridir. Bu kişiler ileyapılan görüşmeler sektördekidurumu da özetleyeceğindenfaydalı bir çalışma olacaktır.
  10. 10. Bağlamsal Görüşme5.4.Kullanıcıların görevlerini veyapmaları gerekenleri anlamalarıiçin web site veya uygulamalarıkullanırken doğal ortamlarındaonlarla görüşerek araştırmayapma yöntemidir.
  11. 11. Anketler5.5.Online anket uygulamak hemgüncel hem de potansiyel olankullanıcılardan geri bildirimleriistemeyi sağlar. Araştırma içinönemli bir adım olan anketlerioluşturmak doğru sorularısormanız halinde sapmaları en azaindirgemiş olabileceğiniz ve kolayuygulanabilecek bir yöntemdir.
  12. 12. İçerik Denetimi5.6.Müşterinin varolan içerikdeposunu inceleyerek vekataloglayarak çalışma yöntemidir.Burada toplanacak olan içeriklerinseçimi önemlidir. Navigasyonbaşlıkları, sayfa başlıkları ve hersayfa için URL’ler, indirilebiliriçeriklerin listesi ve site hiyerarşisibunlara örnek sayılabilir.
  13. 13. Günlük Çalışması5.7.Kullanıcılardan bir ürün veyagörev ile ilgili deneyimlerinive düşüncelerini belirli birsüre boyunca kayıt ederekveri elde etmeye yarayanyöntemdir. Burada kullanıcıyaneleri kaydedipkaydetmeyeceği ile ilgili birana hatlarıyla birlikte bilgivermek gereklidir.
  14. 14. Kullanıcı Görüşmeleri5.8.Kullanıcı görüşmeleri arayüzlerinkimler için tasarladığını bilmekaçısından en önemli aktiviteolarak sayılır. Kullanıcıgörüşmeleri, görevler vemotivasyonlar belirlenerekilerlenebilir. Görüşmeler formalolarak düzenlenebileceği gibiinformal olarak sohbetlerle deyapılabilir. Bu görüşmeler içinpratik çok önemlidir.
  15. 15. Sezgisel Analiz5.9.Web sitesinin ve uygulamanındeğerini ölçmek içinkullanılabilirlik hatalarının ve diğergeliştirmeler için gereken alanlarındökümantasyonu demektir. Birsitenin ne kadar kullanılabilirolduğunu belirlemek için çeşitlikontrol listeleri bulunmaktadır. Bukontrol listeleri ile de web siteninkullanılabilir olup olmadığısonucuna varılabilir.
  16. 16. Kullanıcı Testi5.10.Sesli düşünme testinin de içindebulunduğu kullanıcı testi,katılımcıları bir web sitesinikullanırken gözlemleyerekhareketlerini veriler halinegetirmeye dayanır. Burada çeşitlisenaryolar verilerek görevlerbelirlenebilir. Tasarım ve üretimaşaması için önemli bir adım olankullanıcı testlerinde plan,yönetim ve veri analizinin çok iyiyürütülmesi gerekmektedir.
  17. 17. Use Cases5.11.Sistem ve kullanıcı arasındakietkileşimleri tanımlarkenkullanılan çeşitli adımlardanoluşan bir yöntemdir. Yazılımgeliştirme için temel ihtiyaçolarak sayılabilir. BirleşikModelleme Dili’nde kurulabilir,roller belirlenebilir. Bir çeşitdiyagram yapısını andırmaktadır.
  18. 18. Storyboards5.12.Storyboards sinemaendüstrisinden esinlenerekortaya çıkarılan bir yöntemdir.Ürün ve kullanıcı arasındakietkileşim sıralamaya uygunşekilde görsel olarak sunulur.Hedef kitle seçimi net birşekilde yapılmadığındataslakları oluşturmak zorlaşır.Storyboard’lar fikirlerinsomutlaştırılması içinönemlidir.
  19. 19. Affinity Diagramming5.13.Birbiriyle ilgili olmayanverileri sınıflamak vegruplamak için kullanılan biryöntemdir. Doneler kartveya post-it üzerineyazılarak analiz edilir.Mantıklı gruplar halinegetirilir.
  20. 20. Kişilik Kartları (Persona)5.14.Persona oluşturma, ürününüzü/yazılımınızı veya web sitenizi kullanankişi profilini ve onların ürününüzle olanilişkisini ortaya çıkarmak için kullanılanaraştırma yöntemidir. Tipik bir kullanıcıtemsilini belirlemek için analitikaraçlar, anketler, görüşmeler, kullanıcıtestleri ve diğer araştırma verilerikullanılarak persona oluşturulur.Personalar gerçek kişilerin bilgileriışığında; isim, fotoğraf, motivasyon,hedef ve alışkanlıklar gibi özelliklergöz önünde bulundurularak yaratılır.
  21. 21. Senaryolar5.15.Senaryolar personaların bir güniçinde yaşadığı hikayeleri anlatan,web sitesinin ve uygulamanınonların hayatına nasıl entegreolduğunu içeren kullanıcıdeneyimi yöntemlerindendir.Analiz için kullanılan senaryolaroluşturulurken kullanıcının ürünükullanım aşamasında belirlenengörevleri yerine getirmesinindökümanlanması hem basit hemde karmaşık olabilir.
  22. 22. Mental Model5.16.Mental model senaryonun görseltasviri olarak kullanılan yöntemdir.Kullanıcının hayatındaki olaylarıtarif etmek için bir zamançizgisinden yararlanılır. Düşüncehalindeki ürünlerin gerçek hayattanasıl çalışacağını anlatan birmetottur. Bunun için örnek olarakakış diyagramları da kullanılabilir.Problem çözümlerinde davranışlarışekillendirmeye yardımcı olur.
  23. 23. Deneyim Haritası5.17.Deneyim haritası mentalmodellemenin gelişmişversiyonudur. Kullanıcıetkileşimlerinin görsel temsili içinkullanılır. Büyük bir kanvasahazırlanarak detayların daha fazlaincelenmesi sağlanabilir. Birkullanıcının belirli bir zamanda neleryaptığına bakmak yerine dahageniş açıdan projeningörüntülenmesini sağlar. Kantitatifbilgiler ve kalitatif içgörüler içerir.
  24. 24. Collaborative Design5.18.Kullanıcıların, paydaşların vediğer proje üyelerinin projedeyer alıp katkıda bulunaraktasarımın yürütülmesi üzerineakan bir yöntemdir. Tümkatılımcılara kalem ve kağıtvererek çalışmalarıntamamlanması sağlanır. Meselawireframeler çizmek ve ekrançıktılarıyla taslaklar yaratmaktakım çalışması halindeyapılabilir.
  25. 25. Akış Diyagramı (Workflow Diagram)5.19.Bir sistem kullanıcısının aktiviteve aksiyonlarının grafik tasarımolarak gösterilmesi üzerineyapılan çalışmadır. Oklar ve farklısemboller yardımıyla iş akışıişlemlerinin incelenmesikolaylaşır. Başlangıç ve bitişnoktalarını belirlemek, iş akışlarıiçin amaçları tanımlamak veadımları teker teker tasarlamakbaşlıca yapılması gerekenaşamalardır.
  26. 26. Site Haritası5.20.Web sitesindeki tümsayfaların listesidir. Siteharitası yaratmak tasarımsürecinde en yararlı iştir.Wireframeleringörüntülenmesi için kolaybir yöntem olarak dakullanılır.
  27. 27. Wireframe5.21.Web sitesinin veya uygulamalarınbiçimlendirilmesi için rehber olantasarım yöntemlerindendir.“Wireframe”lerden görsel veyafonksiyonel olarak henüz son halinialmamış şeklinde “prototip”ler üretilir.Ürünün hangi yöne doğru gittiğinigösterir. “Mockup”lar ise wireframelerindaha detaylı halidir. Bu üç terim arasındakesin bir ayrım olmadığından anlamkargaşası yaşanmaktadır. Statikwireframeler kalem ve kağıt yardımıylaüretilebilir, fakat interaktif wireframelerçeşitli yazılımlarla daha kolay şekildetasarlanmaktadır.
  28. 28. Kağıt Prototipleme5.22.Kağıt prototiplemekullanılabilirlik testlerindegeri bildirim toplamak içinel ile kullanıcı arayüzüeskizleri yapma işlemidir.Katılımcılar sayfadanerelere tıklayacaklarınıgösterir. Ekranlarkullanıcıların etkileşimlerinegöre manuel olarakgösterilir.
  29. 29. Kart Gruplama5.23.Kart gruplama kullanıcılarınkatılımıyla bilgi mimarisioluşturmak için sıklıklabaşvurulan bir yöntemdir.Web sitesinin navigasyonmenüsünü oluşturmadabaşlıca kullanılan aşamadır.Analiz adımlarından sayılankart gruplama online olarakda yapılabilmektedir.
  30. 30. Mood Board5.24.Mood board, görsel stilinnereye doğru gideceğinigösteren fiziksel veya dijitalhazırlanan bir kolajdır.Paydaşlar, grafik tasarımcıyaweb sitesinin nasıl bir renkpaletine sahip olacağını vesitenin atmosferini mood boardaracılığıyla iletirler.
  31. 31. Beta Lunch5.25.Üretim aşamasındakullanılan Beta Açılışıyöntemi tasarım sırasındaürünün belirli kişileregösterilmesini amaçlar.Böylece geri bildirimler açıkolarak toplanmak yerinesadece bir gruptantoplanabilir. Ardındancanlıya alınarak ürüntestlerine devam edilebilir.
  32. 32. Etnografi5.26.Çalışma yapılacak konu vegrubun belirlenmesinin ardındannüfus yapısı, davranış biçimleri,nüfusun birbiri ile iletişimi vekullanılan kodların incelendiği biraraştırma yöntemidir. Çalışmayapılacak gruba aktif katılım,grubun gözlemlenmesi, serbestgörüşme veya günlükler aracılığıile bilgi toplanıp o toplumungenel yapısı çıkarılabilir.
  33. 33. Netnografi5.27.Yaratıcısı Robert Kozinets’indeyimiyle netnografi internetveya teknolojik ağ etnografisidir.Anahtar kelimeler ve incelenecekonline topluluklar belirlendiktensonra araştırmacı bu onlinegruplara dahil olarak,gözlemleyerek veya sorularsorarak bu topluluğun kullandığıinternet dili ve online içeriğiinceler.
  34. 34. Semantik Analiz5.28.Belli bir kullanıcı grubu üzerineyapılan çalışmalardaderinlemesine bir bakışkazandırabilen semantik analizbir ürüne onu kullanan bukullanıcı grubu tarafından verilenanlamları belirlemekte kullanılır.
  35. 35. Cultural Probes5.29.Kullanıcıları günlük tarzı bir belgetutmaya iten bu çalışma, doğalortamlarında gerçekleştiğinden dahasamimi veriler alınmasına yardımcıolur. Kullanıcılara, yapılacaklar çalışmaöncesinde detaylı bir şekildeanlatılmalıdır. Belirlenen süre içindeistenilen konularda not tutmaları vegörsel döküman sağlamaları içinfotoğraf makinesi, not defteri gibiekipmanlar sağlanabilir. Ayrıcaçalışma online da gerçekleştirilebilir.Düzenli görüşmeler iledesteklenmelidir.
  36. 36. Shadowing5.30.Shadowing veya “A Day In Life”adı ile anılan bu yöntemdekullanıcının izni alınıp kendisidoğal ortamında ziyaretedilerek bir gün birlikte geçirilirve onun alışkanlıkları not alınır.
  37. 37. Teşekkürlerwww.userspots.comBizi takip edinfacebook.com/userspotstwitter.com/userspotslinkedin.com/userspotsgplus.to/userspots

×