Health

1,771 views

Published on

การดูแลและส่งเสริมสุขภาพของผู้ใหญ่วัยทองและสูงอายุ โดยคุณ มณีรัตน์ ลิงก์ถาวร ลิงก์ของตัวไฟล์:http://learners.in.th/file/maneerat_sjc/Health01.ppt

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,771
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
26
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Health

  1. 1. สื่อการสอนวิชาสุขศึกษาเรื่องการดูแลและสงเสริมสุขภาพของผูใหญวัยทองและวัยสูงอายุ จััดทําโดย ํโ นางสาวมณีรัตน สมภาค ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3
  2. 2. การดูแลและสงเสรมสุขภาพของการดแลและสงเสริมสขภาพของ ผูใหญวัยทองและวัยสูงอายุ
  3. 3. วัยทอง เปนชวงตอระหวางวัยผูใหญตอนตนและวัยสูงอายุ ประชากรชายและหญิงในชวงอายุ 40 หรือ 45 ปขึ้นไป รางกายจะมีการเปลี่ยนแปลงโดยเฉพาะมีการผลิตฮอรโมนเพศลดลงการเปลี่ยนแปลงของรางกายจะเปนแบบคอยเปนคอยไป เนื่องจากการลดลงของฮอรโมนเพศชาย (Testosterone) ไมได ( )ลดลงอยางเฉียบพลัน ผูชายบางคนก็อาจมี หรือหยดทันทีเหมือนผหญิง ุ ู ญ
  4. 4. ในทางตรงกนขาม วยทองหรอ ในทางตรงกันขาม วัยทองหรือวัยหมดประจําเดือนของผูหญิงเปนชวงเวลาที่สิ้นสุดการมีประจําเดือนแลว เนื่องจากรังไขหยดทํางาน ทําแลว เนองจากรงไขหยุดทางาน ทาใหฮอรโมนเอสโตรเจน (Estrogen)ลดลง เกิดอาการตางๆ สงผลกระทบตอสุขภาพในระยะยาวตอสขภาพในร ย ยาว
  5. 5. ผลการขาดฮอรโมนเอสโตรเจน ผลการขาดฮอรโมนเอสโตรเจน1. ชองคลอดมีขนาดเล็กลง2. มลลูกมีีขนาดเล็็กลง3.3 เตานมมรูปรางขนาดและความตงตวลดลง เตานมมีรปรางขนาดและความตึงตัวลดลง4. กระดูกคอยๆ มการสูญเสยแคลเซยม กระดกคอยๆ มีการสญเสียแคลเซียม5. จะมีขนขึนตามรางกายมากขึ้น ้6. ผิวหนังจะแหงเหี่ยวยน
  6. 6. อาการหรอโรคทเกด อาการหรือโรคที่เกิด จากการขาดฮอรโมนเอสโตรเจนในระยะแรกเริ่ม 1. อาการรอนวูบวาบตามตว 1 อาการรอนวบวาบตามตัว (hot flush) 2. ผนังชองคลอดบางและอักเสบ (atrophic vaginitis) 3. กลุมอาการของสตรีหมดประจําเดือน (menopausal syndrome)
  7. 7. ระยะยาว1. ภาวะกระดูกพรุน (osteoporosis)
  8. 8. 2. ภาวะโรคของหลอดเลอดไปเลยงหวใจอุดตน2 ภาวะโรคของหลอดเลือดไปเลี้ยงหัวใจอดตัน(coronaryheartdisease)3. ทางสมองจะมความจาเสอมลง3 ทางสมองจะมีความจําเสื่อมลง
  9. 9. วัยทองในเพศชาย หมายถง ผ ายทีสงอายุแลวอณฑะเสอม หมายถึง ผูชายทสูงอายแลวอัณฑ เสื่อม ่หนาทการผลตฮอรโมนแอนโดรเจนหนาที่การผลิตฮอรโมนแอนโดรเจน (androgen)มักเกิดกับ ผูชายที่สงอายุุ 40 ปขึ้นไปตรงกับภาวะ ู ูทีเ่ รียกวา Partial Androgen Deficiency inAging Male (PADAM)
  10. 10. วยทองในเพศชาย วัยทองในเพศชาย1. ทําใหเกิดภาวะกระดูกพรุน 2. เสีี่ยงตอการเปนโรคหัวใ ป โ ั ใจและหลอดเลืือด 3. เกิดอาการปวยเมื่อยและรอนวูบวาบตามตัว ู 4. สมรรถภาพทางเพศเสื่อมลงเนื่องจากอัณฑะทํางานไดนอยลง
  11. 11. ลักษณะการเจริญเติบโ โตและความเสืื่อมของผูใหญวัยทอง ระบบรางกาย ลักษณะการเจริญเติบโตและความเสื่อม ของผูใหญวัยทอง1. ระบบสมองและ - หลงลืม ขาดสมาธิ หลงลม ขาดสมาธสติปญญา2. ระบบประสาทและ - รอนวูบวาบ เหงื่ออกมาก อารมณประสาทสมผสประสาทสัมผัส แปรปรวน3. ระบบผิวหนังและ - ผิวหนังขาดความชุมชื้น แหง เหี่ยว มีผม ไขมั ไ นสะสมใตผิวหนัง
  12. 12. ระบบรางกาย ลักษณะการเจริญเติบโตและความเสื่อม ของผู หญวยทอง ของผใหญวัยทอง4. ระบบกระดูก ู - กระดูกบาง กระดูกพรุน ู ู ุ5. ระบบสืบพันธุ - เพศหญิงขาดหรือมีฮอรโมนเอสโตรเจนนอยลงและฮอรโมนแล ฮอรโมน - เพศชาย ลกอัณฑ เสื่อมทําใหสรางฮอรโมนนอยลง ลูกอณฑะเสอมทาใหสรางฮอรโมนนอยลง6. โรคที่มักพบ - เพศหญิง มะเร็งเตานม มะเร็งปากมดลูก โรคหัวใจ และหลอดเลืือด โโรคเบาหวาน โโรคความดันโ ตสูง โลหิ - เพศชาย มะเร็งตอมลกหมาก มะเร็งปอด โรคหัวใจ มะเรงตอมลูกหมาก มะเรงปอด โรคหวใจ และหลอดเลือด โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง
  13. 13. คุณคาและแนวทางการปฎิิบัติตนทีเ่ี หมาะสม  ป 1. ยอมรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น 2. ดูแลรักษาสุขภาพรางกายและ สุขภาพจตของตนเอง สขภาพจิตของตนเอง 3. ตรวจรางกายอยางสม่ําเสมอ
  14. 14. ขอแนะนําในการปฏิบัติตวสําหรับผูใหญวัยทอง ฏ ั ญ1. ควรเตรียมตัวเตรียมใจรับการเปลี่ยนแปลง ควรเตรยมตวเตรยมใจรบการเปลยนแปลง2.2 ควรตังใจจะมีชีวิตอยตอไป ควรตงใจจะมชวตอยู อไป ้3. ควรปลอยตัวเองใหสนุกสนานราเริง ุ4. ควรยึดหลักความเรียบงาย5. ยืดหยุนใหมากขึ้นจะทําใหมสุขภาพจิตดี ี6. มีจดมุงหมายในชีวิตที่สรางสรรค ุ7. ควรฝกหายใจเขาออกลึกๆ ชาๆ ฝ ใ  ึ 
  15. 15. 8. ดมนาใหมากพอ8 ดืมน้ําใหมากพอ ่9. ออกกําลังกายอยางเหมาะสม10. รับประทานอาหารใหถูกสวน11. สนุกสนานกับงานอดิเรก12. สนใจศกษาธรรมใหมากขน12 สนใจศึกษาธรรมใหมากขึ้น13. หมันยกระดับจิตใจใหราเริง และสรางสรรคอยูเู สมอ ่14. ชวนคูสมรสทํากิจกรรมคลาย ๆ กัน15. ถายทอดประสบการณใหมีคา 16. ใชเซลลสมองใหมากๆ16 ใชเซลลสมองใหมากๆ
  16. 16. ปจจััยทีี่มผลกระทบตอการเจริิญเติบโต ี  ิ โ และพฒนาการของวยทองและวยสูงอายุ และพัฒนาการของวัยทองและวัยสงอาย1. พนธุกรรม1 พันธกรรม2. สิ่งแวดลอม 2.1 ปญหาเกี่ยวกับตนเอง - สุขภาพทางกาย - สุขภาพทางจิต 2.2 ปญหาเกยวกบครอบครว 2 2 ปญหาเกี่ยวกับครอบครัว 2.3 ปญหาเกี่ยวกับสังคม
  17. 17. การปฏบตตอผู หญวัยทองของลกหลาน การปฏิบัติตอผใหญวยทองของลูกหลาน1. ทําความเขาใจ และยอมรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดกับชวงวัย2. สรางความสัมพันธท่ีดีกบผูใหญวัยทอง  ั3. ใหการดูแลชวยเหลอตางๆ อยางเหมาะสม3 ใหการดแลชวยเหลือตางๆ อยางเหมาะสม
  18. 18. วัยสูงอายุ วัยสูงอายุ หมายถึง ผูที่มีอายุ 60 ปขึ้นไป ทัง  ้เพศชายและเพศหญิง
  19. 19. ผูสูงอายุ แบงเปน 3 กลุมตามภาวะและสุขภาพดังนี้1. ผูสูงอายุระดัับตน มีอายุระหวาง 60 - 70 ป  ี 2. ผู ูงอายุระดบกลาง มอายุระหวาง2 ผสงอายระดับกลาง มีอายระหวาง 71 - 80 ป ป3. ผูสูงอายุระดับปลาย มีอายุุระหวาง 80 ปขนไป ู ุ ึ้
  20. 20. ลัักษณะการเจริิญเติบโตและความเสืื่อมของวััยสูงอายุ ิ โ ระบบรางกาย ลักษณะการเจริญเติบโ โตและความเสืื่อมของวัยสูงอายุดานกายภาพดานกายภาพ1. ระบบผิวหนังและผม -ผิวหนังบาง เหี่ยวยน ตกกระ หนาวงาย -ผมรวง ผมเปลี่ยนเปนสีขาว2. ระบบกระดููก ไขขอ - กระดูกเปราะงาย ปวดตามขอ ูและกลามเนื้อ3. ระบบทางเดนหายใจ3 ระบบทางเดินหายใจ - ปอดเสื่อม การยุบและขยายตวไมดี ปอดเสอม การยบและขยายตัวไมด
  21. 21. ระบบรางกาย ลัักษณะการเจริิญเติิบโ โตและความเสืื่อมของวััยสูงอายุ4. ระบบทางเดนอาหาร4 ระบบทางเดินอาหาร - เหงือกรน ฟนโยก ฟนหักงาย อาหารยอยยาก ทองผูก เหงอกรน ฟนโยก ฟนหกงาย อาหารยอยยาก ทองผก5. ระบบหัวใจและหลอด - กลามเนื้อหัวใจออนกําลังลง หลอดเลือดแข็งตัว หนาเลืือด ขาดความยืืดหยุน 6.6 ระบบประสาท ป - อวยวะรบความรูสกสมผสเสอม เชน หู ตา จมูก ลน ั ั ึ ั ั ื่  ิ้ประสาทสัมผัสและการทรงตัว ั
  22. 22. ระบบรางกาย ลัักษณะการเจริิญเติิบโ โตและความเสืื่อมของวััยสูงอายุ7. สมองแลละสตปญญา สมองเสอม เหี่ยว เล็กลง ความจาเสอม หลงลมงาย7 สมองแลละสติปญญา - สมองเสื่อม เหยว เลกลง ความจําเสื่อม หลงลืมงาย8. ระบบตอมไรทอและ - ตับออนหลั่งฮอรโมนอินซูลนนอยลง ิฮอรโมน โ - ตอมใตสมองเสืื่อม ทําใหรูสึกออนเพลีย เบืื่ออาหาร9.9 ระบบสบพนธุและ ื ั  - ตอมเพศ มการเปลยแปลงฮอรโมนเพศในหญง  ี ป ี่ ป โ ใ ิระบบปสสาวะ - การถายปสสาวะจะมีปริมาณลดลง แตบอยครั้ง 
  23. 23. ระบบรางกาย ลักษณะการเจริญเติบโตและความเสื่อมของวัยสูงอายุทางดานจิตใจ -สูญเสียบุคคลอันเปนทีรัก ่ -สญเสียสัมพัธภาพภายในครอบครัว สูญเสยสมพธภาพภายในครอบครว -สูญเสียความสัมพันธทางเศรษฐกิจและสังคม -สูญเสียสมรรถภาพทางเพศ
  24. 24. ระบบรางกาย ลักษณะการเจริญเติบโตและความเสื่อมของวัยสูงอายุทางดานสงคม  ั - การเปลยนแปลงรูปแบบของสงคม ป ี่ ป ั - การเปลี่ยนแปลงสภาพของสังคม - ความสูญเสีียและความคัับของใจทางสัังคม ใ - ความสัมพันธกับชุมชนลดลง
  25. 25. การเปลีี่ยนแปลงและสภาพปญหาทางรางกาย ป ป ป1. ภาวะสมองเสื่อม อาการ เกิดความบกพรองในการ รับรู การเรียนรู การตัดสินใจ การใชภาษา การทากจวตร การใชภาษา การทํากิจวัตร ประจําวัน บุคคลิกภาพ เปลี่ยนไปจากเดิิม ป ี ไป
  26. 26. 10 สัญญาณอันตราย...สมองเสื่อม!1. สูญเสียความจําในระยะสั้น ทีกระทบตอการทํางาน ่ 2. สิ่งที่เคยทําเปนประจําเริ่มทําไมเปน สงทเคยทาเปนประจาเรมทาไมเปน 3. ปญหาดานภาษา เลือกคําพูดไมคอยถูก  4. ไมรูเวลา และสถานที่ 5. สูญเสียการตัดสินใจ 6. ไมคอยเขาใจความคิดที่เปนนามธรรม  7. วางของผดทแปลกๆ 7 วางของผิดที่แปลกๆ 8. อารมณหรือพฤติกรรมเปลี่ยนแปลง 9. บคลิกภาพเปลี่ยนแปลง และ บุคลกภาพเปลยนแปลง 10. สูญเสียความคิดริเริ่ม
  27. 27. ปจจัยเสี่ยง การเกิดโรคตางๆ เชน โรคหลอดเลือดสมอง โรคความดัน-โลหิต สูง โรคเบาหวาน หรือ พฤติกรรมการใชสารเสพติด ู ฤการปฏิบัติตัวเพื่อปองกันภาวะสมองเสือม ป ิ ื ั ื่ - ตรวจสขภาพตนเองอยางสม่ําเสมอ ตรวจสุขภาพตนเองอยางสมาเสมอ - สรางเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่ดี - หลีกเลี่ยงหรืองดการสูบบุหรี่ ดื่มสุราและการใชสารเสพติด - เขารวมกิจกรรมกับครอบครัวและสังคม เขารวมกจกรรมกบครอบครวและสงคม - ใชสมองมาก ๆ
  28. 28. อาการเวยนศรษะจากการเสยการทรงตว อาการเวียนศีรษะจากการเสียการทรงตัวอาการ เวียนศีรษะ ไมสามารถทรงตัวอยูได ซึ่งพบรอยละ 40 ในผูสูงอายุซึ่งเปนสาเหตุทําใหเกิดการหกลมการดูแลตนเองเพื่อปองกัน 1. ดูแลสุขภาพโดยรวม 2. เมอพบอาการผดปกต ควรรบพบแพทย 2 เมือพบอาการผิดปกติ ควรรีบพบแพทย ่ 3. หมันบริหารศีรษะและคอ ่
  29. 29. โรคตาในผู ูงอายุ โรคตาในผสงอายโรคตอกระจกโรคตอกระจกเกิดจากกการเสื่อมสลายของเลนสแกวตา เกิดการขุนมัว แสงผานไมไดอาการ ตามัว มองไมชัด มองไมเห็นการดูแลตนเอง- พบแพทยเพืื่อรับการรักษา - ควบคุมนําตาลในเลืือด ้- หลีกเลี่ยงการถูกแสงจา - หามซื้อยาหยอดตามาใชเอง
  30. 30. โรคต ิ โ อหิน เกิดจากการอุดตันการไหลเวียนของน้ําในลูกตา ุ ูทําใหความดันในลูกตาสูงกวาปกติ แบงออกเปน 2 ชนิด 1. ตอหินชนิดเฉียบพลัน 2.  ิ ิ ื้ ั 2 ตอหนชนดเรอรง
  31. 31. ตอหินชนิดเฉียบพลัน เกิดขึ้นทันทีโดยไมทราบสาเหตุ มีอาการปวด ตามากคลื่นไส อาเจียน ตามัว มองเห็นแสงเปนสี ตางๆ รอบดวงไฟ  ไฟ ตอหินชนิดเรื้อรัง ความดันน้าในลูกตาคอยๆ เพิ่มขึ้นอยางชาๆ ํ ปวดไมรุนแรง มองเห็นแสงเปนสีตางๆ รอบ  ดวงไฟ ไฟ
  32. 32. การดูแลตนอง- รีบรักษาทันที- ไ ควรซืื้อยาหยอดตามาใชเอง ไม
  33. 33. โรคหูในผูสูงอายุ รอยละ ผู อาย ปขนไป รอยละ 30 ผที่อายุ 65 ปขึ้นไป รอยละ ผู อาย ปขนไป รอยละ 50 ผที่อายุ 75 ปขึ้นไปสาเหตุ เกิดจากความเสื่อมของประสาทสําหรับสงเสียงในหูชนใน ้ั
  34. 34. อาการ ฟงไมชัด แยกที่มาของเสียงไมออก หูอื้อ หากรุนแรงจะสูญเสีียการไดยิน ไ  การดูแลรักษา ลดเสยงรบกวน ไมตะโกนใสกน กรณีที่หตงมาก ลดเสียงรบกวน ไมตะโกนใสกน กรณทหูตึงมาก ัควรใชอุปกรณชวยฟง
  35. 35. โรคขอเขาเสอม โรคขอเขาเสื่อมสาเหตุ- เกิดจากความเสื่อม เกดจากความเสอม - น้ําหนักตัวมาก นาหนกตวมาก- เคยไดรบอบัตเหตุมากอน เคยไดรบอุบติเหตมากอน ั - ติดเชื้อบริเวณขอเขา ตดเชอบรเวณขอเขา
  36. 36. อาการ ปวดขอ ขอฝด ขอบวมผิดรูป มีปญหาเกี่ยวกับการใชขอ ูการดูแลตนเองการดแลตนเอง - ใชความรอนประคบ - บริหารกลามเนือใหแข็งแรง ้ - หลีกเลีี่ยงทาทางทีี่ไมเหมาะสม ี  - ใชไมเทาชวย และควบคมน้ําหนักตัว ใชไมเทาชวย และควบคุมนาหนกตว
  37. 37. ทองผูกสาเหตุ- การเคลื่อนไหวของลําไสลดลง- การรับยาตางๆ และการเจ็บปวยดวยโรคบางชนิดการดูแลตนเอง- รัับป ประทานอาหารทีมกากใยมากๆ ี่ ี ใ- ออกกําลังกาย- งดดื่มยา กาแฟ- หากทองผกติดตอเปนเวลานานควรพบแพทย ู
  38. 38. ปญหาเกยวกบการขบถายปสสาวะ ป ี่ ั ั  ป เกิดจากความเสื่อมของระบบปสสาวะการดูแลตนเอง- ไมควรกลั้นยปสสาวะเปนเวลานาน ไมควรกลนยปสสาวะเปนเวลานาน- งดดืมชา กาแฟ เพราะเปนตัวกระตุนใหอยากถายปสสาวะ ่
  39. 39. นอนไมหลับ ไ ัสาเหตุ - ธรรมชาติของวัยสูงอายุ จะมีระยะเวลาในการนอนสั้นลง - การไดรับยาบางชนิด การไดรบยาบางชนด - ดื่มเครื่องดื่มประเภทชา กาแฟ สุรา - การเจ็บปวย - ภาวะดานจิตใจ ภาวะดานจตใจ
  40. 40. การปฏิบัตตนเมื่อนอนไมหลับ ฏ ิ- ทําจิตใจใหสงบ- พยายามออกกําลังกาย- งดดืมชา กาแฟ และสุรา ื่- ไมควรนอนกลางวน ไมควรนอนกลางวัน- หากปฏบัตทั้งหมดดังกลาวแลวไมไดผลควรพบแพทย  ิ
  41. 41. สุขภาพชองปาก  ป- ฟนสึก ใชและดแลรักษาฟนไมถกวิธี ู ู- ฟนผ ฟนผุ ดูแลรกษาฟนไมถูกวธ ดแลรักษาฟนไมถกวิธี- โรคปริทันต โรคปรทนต เปนปญหาทพบมาก เปนปญหาที่พบมาก
  42. 42. การดูแลรกษาสุขภาพชองปากของผู ูงอายุ การดแลรักษาสขภาพชองปากของผสงอาย- รกษาความสะอาดของฟนและชองปาก ั ฟ  ป- เลอกรบประทานอาหารทมคุณคา เลือกรับประทานอาหารที่มีคณคา- เลือกใชเครื่องชวยทําความสะอาดฟน- ตรวจสุขภาพฟนทุก 6 เดือน
  43. 43. อบัติเหตทีเ่ กิดกับผูสูงอายุ ุ ุ สาเหตุ การปองกัน ป ัโดยสวนใหญเกดจากโดยสวนใหญเกิดจาก - ระมัดระวังในการทํากิจกรรมตางๆ ระมดระวงในการทากจกรรมตางๆ การเปลี่ยนแปลงของ - จัดบานเรือนใหสะอาดเรียบรอย รางกาย - เมื่อไดรับอุบัติเหตุตองแจงให  ลูกหลานทราบ - ควรพบแพทยเพื่อตรวจสขภาพ ควรพบแพทยเพอตรวจสุขภาพ ประจําป
  44. 44. การเปลี่ยนแปลงทางดานจิตใจอารมณและสังคมในวัยสูงอายุุ ู - ความเครียด ความวิตกกังวลและความไมมนใจ ั่ เกีี่ยวกับอนาคตของตนเอง - ซึมเศรา มความคดฟุงซาน ซมเศรา มีความคิดฟ ซาน - ระแวง คิดซ้ําซาก ไมไววางใจผูอน  ื่
  45. 45. แนวทางปองกนและแกไขปญหาสุขภาพจตในผู ูงอายุแนวทางปองกันและแกไขปญหาสขภาพจิตในผสงอาย ตระหนักและระวังความรูสึก และความคิดของ ตนเอง คอยกระตุนเตือนตนเองใหกระทํากิจวัตรประจําวัน ุ เขารวมกิจกรรมทางสังคม ทํางานอดิเรกที่ชื่นชอบ สรางเสริิมสัมพันธภาพภายในครอบครััว ั ั ใ ฝกจตใหสงบ ฝกจิตใหสงบ
  46. 46. แนวทางการปฏบตสาหรบผู ูงอายุ แนวทางการปฏิบัติสําหรับผสงอาย- ดูแลรักษาสุขภาพทางกาย ใหแข็งแรง- ดูแลรัักษาสุขภาพจิิตใ ใจ อารมณใหเปนปกต อารมณใหเปนปกติ- อยูในสังคมอยางเปนปกติ ู ไมแยกตัว
  47. 47. การปฏิิบัติตัวของลูกหลานตอผูสูงอายุ ป  - ดูแลชวยเหลือทางดานการสงเสริมและรักษา สุขภาพทางดานรางกาย - การสงเสริมดูแลสุขภาพจิต - การสงเสรมทางดานสงคม การสงเสริมทางดานสังคม
  48. 48. กิจกรรมทบทวนความรูู 1. จากการศึกษาเรื่องการดูแลและสงเสริมสุขภาพของผูใหญวยทองและวยสูงอายุ ใ  ิ  ั ั ใหวเคราะหปจจยทมี ป ั ี่ ผลตอการเปลี่ยนแปลงดานตางๆ ของผูใหญวัยทองและวัยสูงอายุลงในหนังสือรียนวิชาสุขศึกษา หนา 36 - 40(แบบฝกหดทายบทเรยน(แบบฝกหัดทายบทเรียน)

×