Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
.
10 en BERREKETAK
Mikrokosmosetik
makrokosmosera
ZOOMa
handituz eta txikituz
Bidai bat egingo dugu abiadura bizian hamarreko multiploen
saltoak emanez
Hasiko gara 100
, hau da, 1 metrorekin baliokide...
Bidaion !
Besoa
luzatuz osto
erramu bat
harrapatu
dezakegu
100
1 metro
Gure
bidaia
goruntz,
urrutiratuz,
hasiko
dugu eta
adarrak
ikusten
hasiko
gara.
101
10 metros
Distantzia
honetatik
zuhaitzak,
eraikinak eta
laku baten ertz
bat ikus
ditzakegu.
102
100 metro
1000m, hau, 1
km ko altueran
gaude...
Nahibadugu
parakaidasekin
saltoa egin
dezakegu.
103
1 km
Hiria ikus
dezakegu
baina
dagoeneko ez
dira etxeak
nabaritzen.
104
10 km
Altuera
honetatik
Florida,
Estatu
Batuetako
estadu guztia
ikus
dezakegu.
105
100 km
Irudikoa
satelite
batetik ikus
dezakeguna
da.
106
1.000 km
Dagoeneko
lurraren ipar
hemisferioa
dakusagu eta
hego
aldekoaren
zati bat, baita
ere.
107
10.000 km
Lurra, jada,
txikitzen
hasia da,
pilota txiki
bat da.
108
100.000 km
Elipse zuria
ilargiak
lurraren
inguruan
biratzean
segitzen
duen bidea
dugu.
109
Miloi bat km
Lurrak
eguzkiaren
inguruan
egiten duen
bidearen zati
bat urdinez
ikus
dezakegu,
dagoeneko.
1010
10 miloi km
1011
100 miloi km
Artizarra,
Lurra eta
Martitzeren
orbitak
eguzkiaren
inguruan.
Merkurio,
Artizarra, Lurra,
Martitze eta
Jupiterren
orbitak,
eguzkitik hasi
eta hurrenez
hurren.
1012
biloi bat km
Eguzki
sistema
guztia ikus
dezakegu
dagoeneko
eta
urrutiratzen
jarraitzen
dugu.
1013
10 biloi km
1014
100 biloi km
Eguzki sistema
bera ere
desargetzen
hasi da
unibertso
handiaren
baitan...
Gure
eguzkia,
erdian,
miloika
beste
izarren
artean
galtzen
hasten da.
1015
triloi bat km
Argiak urte
betean
aurreratzen
duen luzera
duzu
honako
hau... Eta
eguzkia?
Dagoeneko
desberdind
u ere ez da
egiten!
1016
1...
Hemen
bakarrik
izarrak ikus
ditzakegu...
Infinitu izar
dirudite.
1017
10 argi urte
Izarrak eta
nebulosak,
besterik ez.
1018
100 argi urte
1019
1.000 argi urte
Distantzia
honetan izarrak
elkartu egiten
direla dirudi eta
esne itxura
hartzen hasiak
dira... Gure
g...
Esne
bidearen
barruko
gure bidaia
darrai..
1020
10.000
argi urte
Esne
bidearen,
gure
galaxiaren,
kanpo
aldera
ailegatu
gara.
1021
100.000
argi urte
Distantzia
itzela
honetatik
gure galaxia
osoa ikus
dezakegu
eta
inguruan
beste
zenbait
galaxia ere.
1022
Milloi bat
argi u...
Izugarrizko ditantzia
honetatik galaxiek
konglomeratu txikiak
ematen dute.
Oraindik gehiago
urrutiratu gintezke
baina gure...
1022
1021
1020
1019
1018
1017
1016
1015
1014
1013
1012
1011
1010
109
108
Abiadura
mantsotuko
dugu gure
Lurra
berriro
ikusi ahal
izateko.
107
Gure eta
gure aurretik
bizi izan
diren
guztien
bizitza
guztiak
hementxe
gertatu dira
ba...
106
Hementxe
bizi gara ba:
lurraren
berdea eta
itsasoaren
urdinaren
tartean.
105
Oraintxe
konturatzen
gara zer gutxi
garen
unibertsoaren
osotasunean:
ezer gutxi
baino besterik
ez.
104
Orain,
berriro,
betiko
galdera
horiek
bururatzen
zaizkigu: nor
garen, nora
goazen eta
nodik
gatozen.
103
Eta hemendik
pentsa
dezakegu
zenbateko
eragina duten
gure ekintzek
lurran eta
bere
etorkizunean.
102
Ber 23
arte
joan
gara
eta
berriro
ber 2n
gaude.
101
Orain bidaia
alderantzizko
noranzkoare
kin egingo
dugu.
Hasierko
puntura,
ostoetara,
itzuli gara,
joan etorria
izan duen
bidaian.
100
10 cm etatik
osto baten
irudia ikusi eta
marraztu
dezakegu.
Distantzia
hauek dira gure
bizitza
arruntean maiz
erabiltzen
d...
Distantzia
honetatik
ostoaren
osagai
diren
egiturak
ikus
ditzakegu.
10-2
zentimetro bat
Zelula
egiturak
agertzen
hasten
dira.
10-3
Milimetro bat
Zelulak argi
agertzen
hasten dira.
Euren
arteko
loturak ikus
daitezke.
10-4
100 mikra
Gure bidaia
zelula
barnera hasi
da,
dagoeneko.
10-5
10 mikra
Zelularen
nukleo
agerain
dugu, jada.
10-6
mikra bat
Unitatea aldatu
da tamainu
txikiagora
egokitzeko.
Orain
dakusagun
egiturak
kromosomak
dira,
dagoeneko
zelularen
nukleo
bar...
Kromosoma
k osatzen
duten ADN
kateak ikus
ditzakegu
alboko irudi
honetan.
10-8
100 Amgstron
Kromosomen
egiturak ikas
ditzakegu
mundu
mikroskopiko
honetan.
10-9
10 Amgstron
Karbono atomoaren
elektroi hodeiak
agertzen
Mundu mikroskopiko
honek ez al du antza
hartzen hasi
makroskopikorekin?
10-10
...
Mundu minimo
honetan
atomoaren
eremuan
mugitzen diren
elektroiak ikus
ditzakegu.
10-11
10 pikometro
Hutsik
dago
nukleoa
eta
elktroien
orbiten
arteko
eremua.
10-12
Pikometro bat
Hain
eremu
txikian
atomoaren
nukleoa
ikusten
has
gaitezke.
10-13
100 Fentometro
Karbono
atomoaren
nukleoa,
hara,
hemen
pare-
parean!
10-14
10 Fentometro
Hemen
imaginazioa
da nagusi eta
horrelakoa
izan zitekeen
protoi baten
aurpegia.
10-15
Fentometro bat
“Quark”
partikulak...
Heemntxe dago
gaur egungo
zientziaren
limitea,
harutzako zer
dagoen ez
dakigu,
materiaren
mugan gaud...
Aio pelaio !
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Microtik makrokosmosera

9,661 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Microtik makrokosmosera

  1. 1. . 10 en BERREKETAK Mikrokosmosetik makrokosmosera ZOOMa handituz eta txikituz
  2. 2. Bidai bat egingo dugu abiadura bizian hamarreko multiploen saltoak emanez Hasiko gara 100 , hau da, 1 metrorekin baliokideak baitira eta handitzen joango gara 10rekin bidertuz; horrela, hurrenez hurren, zera lortuko dugu: 101 (10 metro), 102 (10x10 = 100 metro, 103 (10x10x10 = 1.000 metro), 104 (10x10x10x10 = 10.000 metro), e.a. imagina dezakegun limiteraino, beti ere, makrokosmoseruntz. Ondoren hasierako puntura bueltatuko gara eta alderantzizko bidaia hasiko dugu, txikitze aldera, 10rekin zatituz, zera loruz: 10-1 (0,1 metro), 10-2 (0,01 metro), 10-3 (0,001 metro)... Oraingoan, berriz, mikrokosmoseruntz. Bidaian unibertsoaren lege finkoak eta zer ikasi badugula oraindik ikusiko dugu.
  3. 3. Bidaion !
  4. 4. Besoa luzatuz osto erramu bat harrapatu dezakegu 100 1 metro
  5. 5. Gure bidaia goruntz, urrutiratuz, hasiko dugu eta adarrak ikusten hasiko gara. 101 10 metros
  6. 6. Distantzia honetatik zuhaitzak, eraikinak eta laku baten ertz bat ikus ditzakegu. 102 100 metro
  7. 7. 1000m, hau, 1 km ko altueran gaude... Nahibadugu parakaidasekin saltoa egin dezakegu. 103 1 km
  8. 8. Hiria ikus dezakegu baina dagoeneko ez dira etxeak nabaritzen. 104 10 km
  9. 9. Altuera honetatik Florida, Estatu Batuetako estadu guztia ikus dezakegu. 105 100 km
  10. 10. Irudikoa satelite batetik ikus dezakeguna da. 106 1.000 km
  11. 11. Dagoeneko lurraren ipar hemisferioa dakusagu eta hego aldekoaren zati bat, baita ere. 107 10.000 km
  12. 12. Lurra, jada, txikitzen hasia da, pilota txiki bat da. 108 100.000 km
  13. 13. Elipse zuria ilargiak lurraren inguruan biratzean segitzen duen bidea dugu. 109 Miloi bat km
  14. 14. Lurrak eguzkiaren inguruan egiten duen bidearen zati bat urdinez ikus dezakegu, dagoeneko. 1010 10 miloi km
  15. 15. 1011 100 miloi km Artizarra, Lurra eta Martitzeren orbitak eguzkiaren inguruan.
  16. 16. Merkurio, Artizarra, Lurra, Martitze eta Jupiterren orbitak, eguzkitik hasi eta hurrenez hurren. 1012 biloi bat km
  17. 17. Eguzki sistema guztia ikus dezakegu dagoeneko eta urrutiratzen jarraitzen dugu. 1013 10 biloi km
  18. 18. 1014 100 biloi km Eguzki sistema bera ere desargetzen hasi da unibertso handiaren baitan...
  19. 19. Gure eguzkia, erdian, miloika beste izarren artean galtzen hasten da. 1015 triloi bat km
  20. 20. Argiak urte betean aurreratzen duen luzera duzu honako hau... Eta eguzkia? Dagoeneko desberdind u ere ez da egiten! 1016 1 argi urtea
  21. 21. Hemen bakarrik izarrak ikus ditzakegu... Infinitu izar dirudite. 1017 10 argi urte
  22. 22. Izarrak eta nebulosak, besterik ez. 1018 100 argi urte
  23. 23. 1019 1.000 argi urte Distantzia honetan izarrak elkartu egiten direla dirudi eta esne itxura hartzen hasiak dira... Gure galaxia iksten hasiak gara, Esne bidea, alegia.
  24. 24. Esne bidearen barruko gure bidaia darrai.. 1020 10.000 argi urte
  25. 25. Esne bidearen, gure galaxiaren, kanpo aldera ailegatu gara. 1021 100.000 argi urte
  26. 26. Distantzia itzela honetatik gure galaxia osoa ikus dezakegu eta inguruan beste zenbait galaxia ere. 1022 Milloi bat argi urte
  27. 27. Izugarrizko ditantzia honetatik galaxiek konglomeratu txikiak ematen dute. Oraindik gehiago urrutiratu gintezke baina gure bidaiaren noranzkoa aldatu egingo dugu eta “etxeruntz” bueltatu gara arin-arin. 1023 - 10 milloi argi urte
  28. 28. 1022
  29. 29. 1021
  30. 30. 1020
  31. 31. 1019
  32. 32. 1018
  33. 33. 1017
  34. 34. 1016
  35. 35. 1015
  36. 36. 1014
  37. 37. 1013
  38. 38. 1012
  39. 39. 1011
  40. 40. 1010
  41. 41. 109
  42. 42. 108 Abiadura mantsotuko dugu gure Lurra berriro ikusi ahal izateko.
  43. 43. 107 Gure eta gure aurretik bizi izan diren guztien bizitza guztiak hementxe gertatu dira ba...
  44. 44. 106 Hementxe bizi gara ba: lurraren berdea eta itsasoaren urdinaren tartean.
  45. 45. 105 Oraintxe konturatzen gara zer gutxi garen unibertsoaren osotasunean: ezer gutxi baino besterik ez.
  46. 46. 104 Orain, berriro, betiko galdera horiek bururatzen zaizkigu: nor garen, nora goazen eta nodik gatozen.
  47. 47. 103 Eta hemendik pentsa dezakegu zenbateko eragina duten gure ekintzek lurran eta bere etorkizunean.
  48. 48. 102 Ber 23 arte joan gara eta berriro ber 2n gaude.
  49. 49. 101 Orain bidaia alderantzizko noranzkoare kin egingo dugu.
  50. 50. Hasierko puntura, ostoetara, itzuli gara, joan etorria izan duen bidaian. 100
  51. 51. 10 cm etatik osto baten irudia ikusi eta marraztu dezakegu. Distantzia hauek dira gure bizitza arruntean maiz erabiltzen ditugunak 10-1 10 zentimetro
  52. 52. Distantzia honetatik ostoaren osagai diren egiturak ikus ditzakegu. 10-2 zentimetro bat
  53. 53. Zelula egiturak agertzen hasten dira. 10-3 Milimetro bat
  54. 54. Zelulak argi agertzen hasten dira. Euren arteko loturak ikus daitezke. 10-4 100 mikra
  55. 55. Gure bidaia zelula barnera hasi da, dagoeneko. 10-5 10 mikra
  56. 56. Zelularen nukleo agerain dugu, jada. 10-6 mikra bat
  57. 57. Unitatea aldatu da tamainu txikiagora egokitzeko. Orain dakusagun egiturak kromosomak dira, dagoeneko zelularen nukleo barnean. 10-7 1.000 Amgstron
  58. 58. Kromosoma k osatzen duten ADN kateak ikus ditzakegu alboko irudi honetan. 10-8 100 Amgstron
  59. 59. Kromosomen egiturak ikas ditzakegu mundu mikroskopiko honetan. 10-9 10 Amgstron
  60. 60. Karbono atomoaren elektroi hodeiak agertzen Mundu mikroskopiko honek ez al du antza hartzen hasi makroskopikorekin? 10-10 1 Amgstron
  61. 61. Mundu minimo honetan atomoaren eremuan mugitzen diren elektroiak ikus ditzakegu. 10-11 10 pikometro
  62. 62. Hutsik dago nukleoa eta elktroien orbiten arteko eremua. 10-12 Pikometro bat
  63. 63. Hain eremu txikian atomoaren nukleoa ikusten has gaitezke. 10-13 100 Fentometro
  64. 64. Karbono atomoaren nukleoa, hara, hemen pare- parean! 10-14 10 Fentometro
  65. 65. Hemen imaginazioa da nagusi eta horrelakoa izan zitekeen protoi baten aurpegia. 10-15 Fentometro bat
  66. 66. “Quark” partikulak... Heemntxe dago gaur egungo zientziaren limitea, harutzako zer dagoen ez dakigu, materiaren mugan gaude. 10-16 100 Atometro
  67. 67. Aio pelaio !

×