YENİ MARKA YARATMA STRATEJİLERİ

ÜMİT ÜNKER
ÜMİT ÜNKERTEDİ Eğitim ve Danışmanlık - Kurucu - Türk Kızılayı İstanbul Şube Başkanlığı Eğitimden Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi at TEDi Eğitim Danışmanlık Ltd. Şti.

Özet Bu çalışmada bir marka yaratma stratejisinin aşamaları ve yeni bir marka belirlerken nelere dikkat edilmesi gerektiği anlatılmaktadır. Bunu anlatırken marka kavramına, tarihçesine bakılmış ve bir markanın en temel ve en önemli noktası olan logo belirleme aşamalarına değinilmiştir. Ayrıca marka yaratma adımından önce fikrin geliştirilmesi ve tutması noktasında 6 temel ilkeye değinilmiş ve bu ilkelerin neler olduğu açıklanmıştır. Marka, günümüzde bir ürünün renk, söz, şekil v.b. noktalarla diğerlerinden farklılaşarak ayrışması anlamındadır. Tüketicilerin markalar ile aralarında kurdukları duygusal bağ ürünün raftan kolayca alınmasına ve akılda kalıcılığa böylelikle de pazarda uzun süreli konumlanmaya sebep olmaktadır. Anahtar Kelimeler: Marka, Yeni Marka Yaratma Stratejileri, Logo belirleme süreçleri

SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ 
İLETİŞİM YÖNETİMİ 
MARKA VE İMAJ TASARIMI 
YENİ MARKA YARATMA STRATEJİLERİ 
Ümit ÜNKER 131303028 
Danışman: Yrd. Doç. Dr. Sevinç KOÇAK 
2014
YENİ MARKA YARATMA STRATEJİLERİ 
Final Projesi 
Ümit ÜNKER 131303028 
Danışman: Yrd. Doç. Dr. Sevinç KOÇAK 
İstanbul, 2014 
T.C. 
YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ 
SOSYAL BİLİMLER FAKÜLTESİ 
İLETİŞİM YÖNETİMİ PROGRAMI
İÇİNDEKİLER 
Giriş .............................................................................................................................. 1 
I.BÖLÜM KAVRAMSAL ÇERÇEVE ....................................................................... 2 
1.1.Marka Nedir? ...................................................................................................... 2 
1.2. Marka Kelimedir ............................................................................................... 3 
1.3. Marka Semboldür .............................................................................................. 3 
1.4.Markanın Tarihçesi ............................................................................................ 3 
II. BÖLÜM FİKRİN TUTMASI 
2.1.Bir fikrin Başarılı Olabilmesi için 6 Temel İlke ................................................ 4 
III. BÖLÜM YENİ BİR MARKA YARATMA STRATEJİLERİ 
3.1.Marka Yaratma Stratejileri Nelerdir?................................................................. 6 
3.2.Marka Yaratma Sürecinde Logo Nasıl Belirlenir?............................................. 7 
3.3.Marka Koruma Altına Alma .............................................................................. 8 
3.4.Marka Tescili İçin Başvuru Şartları ................................................................... 8 
IV. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME......................................................................... 9 
KAYNAKÇA ............................................................................................................. 10
Özet 
Bu çalışmada bir marka yaratma stratejisinin aşamaları ve yeni bir marka belirlerken nelere dikkat edilmesi gerektiği anlatılmaktadır. Bunu anlatırken marka kavramına, tarihçesine bakılmış ve bir markanın en temel ve en önemli noktası olan logo belirleme aşamalarına değinilmiştir. Ayrıca marka yaratma adımından önce fikrin geliştirilmesi ve tutması noktasında 6 temel ilkeye değinilmiş ve bu ilkelerin neler olduğu açıklanmıştır. Marka, günümüzde bir ürünün renk, söz, şekil v.b. noktalarla diğerlerinden farklılaşarak ayrışması anlamındadır. Tüketicilerin markalar ile aralarında kurdukları duygusal bağ ürünün raftan kolayca alınmasına ve akılda kalıcılığa böylelikle de pazarda uzun süreli konumlanmaya sebep olmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Marka, Yeni Marka Yaratma Stratejileri, Logo belirleme süreçleri
1 
Giriş 
Marka kurumların rakiplerinden ayrılmasına, farklılaşmasına ve kalitesinin, konumunun, sektörünün ne olduğunun belirlenmesini sağlar. Bir marka yaratırken çok yönlü planlama yapılması gerekir. Tarih boyunca insanlar ürünlerin diğer kişilerden ayrılması için çeşitli semboller, işaretler veya yazılar kullanmışlardır. İşletmeler ürün ya da hizmetlerinin tüketiciler nezdinde daha kolay hatırlanması ve ürünün doğru şekilde konumlanabilmesi için marka yaratmak durumundadır. Markaların şekilleri genellikle kısa, akılda kalıcı ve sektörüne uygun halde tasarlanır. Özellikle 1990 ve sonrasında marka kavramı üzerine akademik birçok çalışma yapılmış ve markanın değerinin belirlenmesi, markanın tercih edilebilirliğinin anlaşılması ve satın alma davranışlarında markanın önemi gibi kavramlar ile finansal odaklı marka değeri hesaplamaları kavramları araştırılmıştır. Bugün dünyanın en önemli ve en büyük markalarının yıllar boyunca kullandıkları şekiller değişmemiş ve tüketicilerin zihninde yer etmiştir. Böylelikle marka ile ilgili bir çağrışım yapıldığında hatırlanması istenen özellikleri hatırlanılmaktadır. Yeni bir marka yaratırken dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri de akılda kalıcılıktır. Kurumların pazarlama stratejileri, stratejik konumlanmaları, algı yönetimleri ve kalitesi marka bilinirliliğini etkilemekte ve tercih edilebilir kılmaktadır. Bu da bir marka yaratırken dikkat edilmesi gereken birçok değişken olduğunu bize göstermektedir.
2 
I.BÖLÜM 
KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
1.1 MARKA NEDİR? 
Marka, ‘bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla; kişi adları, sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi ve ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir.’ 1 Marka kullanıcısı ile duygusal bir bağ yaratan, ürüne anlamlı bir değer katan, ürünün statüsünü, kalitesini belirleyen bir cisim ve simgelerdir. Amerikan Pazarlama Derneği (APD), Kotler ve literatürde en çok kabul gören marka tanımlarından biri olan Aaker’in tanımı markayı, işletmenin sunduğu ürünleri tanıtan, onu rakiplerin ürünlerinden farklılaştırmaya yarayan isim, terim, işaret, sembol, tasarım veya bunların bileşkesi olarak tanımlamıştır. 2 Adam Morgan markayı, dört koşulu taşıyan bir varlık olarak tanımlamaktadır. Bunlar; 
 Alıcısı ve satıcısı olan, 
 Ayırt edici bir ad, simge ya da tescile sahip, 
 Tüketicilerin akıllarında gerçek ürün özelliklerinin dışındaki nedenlerden ötürü olumlu veya olumsuz izlenim uyandıran, 
 Kendiliğinden oluşan değil yaratılan bir şeydir. 
Şekil 1. Marka İletişim Süreci Aşamaları 3 
1 Şahin Z. (2007) ‘’Hizmetlerde Marka Değeri ve Marka Geliştirme’’ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı S. 5 
2 Moranjkic A., Yağan E, Valiyeva K. (2007) ‘’Marka ve Tüketici Temelli Marka Değeri’’ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı S. 5 
3 Yıldırım Y. ‘’Marka Yönetimi Doktora Seminer Ödevi II’’ S. 69.
3 
1.2 Marka Kelimedir, 
1.3 Marka Semboldür, 
1.4 Markanın Tarihçesi Markanın ilk defa hangi zaman diliminde kullanılmaya başlandığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, eski çağ dönmelerinden bu yana ayırt edici işaret olarak kullanıldığına inanılmaktadır. Öyle ki, hayvancılıkla geçimini sağlayan tarım toplumlarında hayvanların kime ait olduğunu anlayabilmek için örneğin ineklerin üzerine işaretler yapıldığı bilinmekte ve bu durum marka kullanımına bir örnek teşkil etmektedir. Ayrıca yine eski çağlara ait, Arkeolojik kazılar sonucunda bulunan çanak, çömlek vb. bir takım araç gereçler üzerinde tespit edilen şekillerde kanıt olarak kabul edilmektedir. Bunlarla birlikte, asıl olarak markadan bahsedilebilmesi için markanın mal ve hizmet ticareti ile alakalı olması zorunlu görülmektedir. Bu bağlamda, orta çağlarda marka kullanımında Kıta Avrupa’sındaki Loncaların büyük etkisi olmuştur. Fransız devrimi ve tüm imtiyazlar ile birlikte marka kullanım zorunluluğuna son verilmiştir. Gerçek anlamıyla marka hukuku sahasında kanunlaşma 19. yy. da başlamıştır. 4 Mısır piramidinde kullanılan taşlar üzerine özel işaretler konur ve bu taşın imalatçısının kim olduğunun ayırt edilebilmesi sağlanırdı. İlk markalı ürünler, yerel dükkânlarda dökme satılan pirinç, un, sabun gibi ürünlerin kitlesel üretimle paketlere konulması sonrasında ortaya çıkmıştır. 1940’lara gelindiğinde markanın sadece etikette basılan kelimeler ya da resimler olmadığının farkına varılmıştır. 5 
4 Yargı Patent ‘’Marka Tarihi’’ http://www.yargipatent.com/marka-tarihi (Erişim: 02.06.2014.) 
5 Yıldırım Y. ‘’Marka Yönetimi Doktora Seminer Ödevi II’’ S. 16.
4 
II. BÖLÜM 
FİKRİN TUTMASI 
2.1 Bir fikrin başarılı olması için 6 temel ilke 
Marka oluşturma sürecinde markanın bir pazarlama karması ile tutundurulmasından önce fikrin tutmasının sağlanması gerekir. Bir fikir tutması yani fikrin beklenen ve hedeflenen kitle ile istenilen şekilde buluşması ve yayılması için 6 temel ilke gerekir. Bu ilkeler bütünsel şekilde fikirde yer buluyorsa o zaman fikrin tutması çok daha yüksek bir orana yükselecektir. 
1. İlke Basitlik 2. İlke Beklenmediklik 3. İlke Somutluk 4. İlke Güvenilirlik 5. İlke Duygular 6. İlke Hikayeler 
1. İlke Basitlik 
Fikirlerin özüne ulaşmak gerekmektedir. Bir duruşmada onlarca savunma yapılırsa, her birinde haklı olsa dahi, jüri içeri çekildiğinde hiçbirini hatırlamaz. Bir fikrin çekirdeğine inebilmek için dışlama konusunda usta olmak gerekir. Burada amaç kısa bir şeyler söylemek değil, bir atasözü söylemek. Hem basit hem de derinliği olan fikirler yaratmak. Altın kural, basitliğin en temel modelidir. Bir insanın peşinden gitmeye bütün ömrünü verebileceği derinlikte, tek cümlelik bir ifade. 
2. İlke Beklenmediklik 
İnsanların fikirle ilgilenmesi ve eğer zamana ihtiyaç varsa ilgilerini kaybetmemek için beklentilerini yıkmak gerekir. Özellikle sezgilerin tersine gitmek çok önemlidir. Tüketicilerin dikkatini yakalamak için onları şaşırtmak gerekir. Şaşırma duygusunun işlevi, tetikteliği arttırmak ve dikkati odaklandırmaktır. Ama unutulmamalıdır ki şaşkınlık bir süre sonra sona erir. Bu nedenle fikrin kalıcı olması için ilgi ve merak uyandırmak gerekir. Merak oluşturmak en etkili taktiktir ve tüketicilerin bilgilerinde sistematik ‘’boşluklar’’ açarak ve sonra da bu boşlukları doldurarak, onların merakı uzun süreler boyunca ayakta tutulabilir. 
3. İlke Somutluk 
Fikirlerin anlaşılır olması gerekir. Onları, insan yaşantısı üzerinden, duyusal bilgiler üzerinden açıklayabiliriz. İyi ve tutan tüm fikirler somut verilerle doludur çünkü beynimiz, somut verileri hatırlayacak biçimde programlanmıştır. Atasözleri de, çoğu zaman soyut fikirlerin somut bir dille şifrelenmiş halidir. ‘’Eldeki bir kuş, çalıdaki iki kutlan iyidir.’’ Somut terimlerle konuşmak, fikrin her bir dinleyiciye aynı şeyi ifade etmesini sağlamanın tek yoludur.
5 
4. İlke Güvenilirlik 
Güven bir fikrin ve markanın insanlar tarafından tercih edilmesi için olmazsa olmazıdır. Tüketiciler, güven duymadıkları ya da şüphe duydukları bir markayı satın almazlar. İnsanların yaratılan fikre güven duymasının temel noktası onların anlayabileceği basitlikte ifadeler kullanmak ve gerçekçi olmaktır. Çoğu zaman rakamlarla markanın ya da fikrin değerini ifade ederiz ancak bu her zaman geçerli olmaz. İnsanların kendi kendilerini sınayabilecekleri basit sorular sormak ve onları doğru şekilde yönlendirme, etkili ve etkin bir algı yönetimi yapmak güvenilirliği belirleyen faktörlerdir. 
5. İlke Duygular 
İnsanların fikirleri umursamalarını sağlamak gerekir. Bir şey hissetmelerini sağlamak. İnsanlar beğendikleri şeyleri satın alırlar ya da beğenebilecekleri bir şeyleri… Araştırmalar yoksul düşmüş tüm bir bölge yerine tek bir muhtaç insana yardımda bulunmaya daha eğilimli olduğumuzu gösteriyor çünkü beynimiz, insanlara karşı bir şeyler hissedecek biçimde çalışır. Örneğin, sigaranın kötü sonuçları konusunda gözdağı vererek gençleri sigaradan vazgeçirmek zordur, ama tütün endüstrisinin sahtekarlığına öfke duymalarını sağlayarak onlara sigarayı bıraktırmak daha kolaydır. 
6. İlke Hikayeler 
Yaratılan bir fikrin ve markanın bir hikayesi olmalıdır. İnsanların fikirleri hayata geçirmek için onlara hikaye anlatmak gerekir. Olayları kafamızda önceden canlandırmışsak, fiziksel bir ortamda o olayla karşılaştığımız zaman daha iyi performans sergileriz. Hikayeler zihnin uçuş simülasyonu gibi çalışarak bizi, daha hızlı ve etkili tepkiler vermeye hazırlar. 6 
6 HeathC, Heath Dan (2007) İşte Bu Fikir Tutar. (Çev. Elif Özsayar). İstanbul: Optimist yayınları
6 
III. BÖLÜM 
YENİ BİR MARKA YARATMA STRATEJİSİ 
3.1 Marka Yaratma Stratejileri Nelerdir? 
Yeni bir marka yaratırken öncelikle insanların tam olarak neye ihtiyaç duyduklarını, onların sıkıntısının neler olduğunu, ne yapılırsa markanın kullanıcılarının hayatlarını kolaylaştıracağını planlamak gerekmektedir. Sonrasında markanın çözüm önerisini ve vaatlerini belirlemek ve bu çözüm önerileri ile hedef kitleyi detaylandırarak ayrıştırmak gerekmektedir. Tüm bunlar sonrasında pazarın konumuna bakmak ve buradaki sis bulutlarını aralamak gerekir. Markanın stratejik olarak nasıl konumlandırılacağı, iletişim dilinin ne olacağı ve rakipleri ile olan farklılıklarını iyi analiz etmek ve çıktılarını doğru şekilde kullanabilmek çok önemlidir. Marka stratejisi, markanın sunduğu yararlar ve hedef tüketicilere bağlı olarak, firma içindeki tüm markaların bütünleştirildiği kurum stratejileri doğrultusunda ele alınmaktadır.7 
Markanın stratejik olarak konumlandırılmasından önce sözler ya da görsellerle markanın logo’sunun tasarlanması ve logonun fikri anlatan renk, şekil, sözlerle desteklenmesi gerekmektedir. Logo markanın dışarıya bakan yüzüdür ve yeni bir marka yaratırken en önem verilmesi gereken noktalardan biridir. Markanın logosunda kullanılacak renkler ve tüketicilere hissettirdikleri o marka ile kullanıcı arasında bir duygusal bağ yaratır ve hatırlanmasını daha fazla kolaylaştırır. 
Şekil 2. Markanız için renk seçmek 8 
7 Kırdar Y. ‘’ Öğretim Görevlisi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü, İletişim 
Fakültesi, Kırgızistan – Türkiye Manas Üniversitesi’’ Review of Social, Economic & Business Studies, Vol.3/4, 233-250 S. 236 
8 Yalçın Hasan. (2009) ‘’Markanız için Renk Seçmek’’ Logo Makaleler http://www.hasanyalcin.com/markaniz-icin-renk-secmek/ (Erişim: 03.06.2014)
7 
3.2. Marka Yaratma Sürecinde Logo Nasıl Belirlenir? 
Ticaretin başlamasıyla bir malın, bir ürünün diğerlerinden ayırt edilmesi gerekliliği de doğmuştur. Zamanla bazı ürünlerin taşıdıkları özellikleriyle rakiplerinden ayrılmaya, aranılır olmaya başlaması, bunların kolay ayırt edilmesi gerekliliğini, üzerlerine bazı işaretler koyma zorunluluğunu getirmiştir. O dönemde okuryazar kitlenin fazla olmaması bu işaretlerin, yani markaların daha çok semboller şeklinde oluşmasına sebep olmuştur. 9 
Gelişen teknoloji ile birlikte yüz yüze iletişim azalmış, 2005 yılı ve sonrasında hızla gelişen elektronik ticaret ile birlikte ürünlere dokunmak ya da ürünleri incelemek yerini artık dijital ortamlarda ürünlerin tercih edilmesine bırakmıştır. Burada binlerce ürün ve binlerce işletmenin diğerlerinden ayrılmasını marka belirlemektedir. İyi bir marka, iyi tasarlanmış bir logo ile kendini rakiplerinden farklılaştırabilir. Pazarlama faaliyetleri ile markanın birebir deneyim yapılmadan TV, gazete, internet, radyo gibi kitle iletişim araçları üzerinden tanıtılması ve tüketicilerin satın alma davranışlarının olumlu etkilenmesi sağlanmaktadır. Tüm bu mecralarda logo en önemli belirleyicilerdendir. 
Bir logo; 
 Özgün olmalı, 
 Yazı kullanılacaksa birçok durumda okunur ve kolay anlaşılabilir olmalı, 
 Renk, şekil ve sözler bütünlük içinde olmalı, 
 Kurumun hikayesini anlatmalı, 
 Vermek istediği mesajla örtüşmeli ve sade olmalıdır. 
Şekil 3. Marka ve Logo 
9 T.C. Milli Eğitim Bakanlığı ‘’Gazetecilik’’ Logo, Afiş, İlan ve Broşür Tasarımı http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Logo,%20%C4%B0lan,%20Bro% C5%9F%C3%BCr%20Ve%20Afi%C5%9F%20Tasar%C4%B1m%C4%B1.pdf (Erişim: 03.06.2014)
8 
3.3. Markayı Koruma altına alma 
Yeni bir marka yaratılırken geçilin yaratıcı süreçlerden sonra, mümkünse ticari faaliyete başlamadan önce Türk Patent Enstitüsünden markanın tescilini almak ve 10 yıl süre ile koruma altında tutmak gerekmektedir. Türk patent enstitüsü tarafından incelenen ve sonrasında uygun bulunan markalar 3 ay süre ile ilan edilir ve itirazın olup olmadığına bakılır, şayet yapılan şekilsel ve içerik incelemelerinin sonrasında ilan olunan markaya herhangi bir itiraz gelmezse marka işletme, kişi ya da kişiler üzerine tescil edilir ve her 10 yılda bir yenilenmek kaydı ile marka tescil ömrü uzatılır. Markaların koruma altına alınması çok kritik ve önemli bir konudur çünkü yaşam faaliyetine geçmiş bir ürünün markası tescil edilmemişse bir başkası tarafından alınma riski ile karşı karşıya kalınır. Marka tescilinde ilk başvuran alır prensibi işlemektedir. Bu sebeple bir marka yaratımı sürecinin devamında ki en kilit nokta marka tescilidir. Marka tescil edildikten sonra faaliyet alanı ve ileri de yapılması planlanan faaliyet alanları için koruma alanları belirlenir ve bu alanlarda yapılan tüm faaliyetlerde marka ismi, logosu güvenle kullanılabilir. 
3.4 Marka Tescili için Başvuru şartları 
Madde 23 - Bir markanın tescil edilmesi için, aşağıda belirtilen unsurlar ile başvuruda bulunmak şarttır: 
 Şekli ve kapsamı yönetmelikte belirlenen, başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri de içeren başvuru dilekçesi, 
 Markanın yayına ve çoğaltmaya elverişli örneği, 
 Markanın kullanılacağı malların veya hizmetlerin listesi, 
 Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı, 
 Sınıf veya sınıfların ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı, 
 Marka vekili tayin edilmiş ise vekaletname, 
 Başvuru sahibi tüzel kişi ise imza sirküleri, 
 Başvuru sahibinin ticaretle uğraştığını gösterir belge. 10 
Marka Tescili önemlidir çünkü 
 Önemli bir varlıktır. 
 Güçlü bir pazarlama aracıdır. 
 Haksız rekabeti önlemenin etkili bir yoludur. 
 İyi bir marka çok taklit edilir. 
 Çok taklit edilen marka sulanır. 
 Tescil taklidi önler. 11 
10 Türk Patent Enstitüsü (1995) ‘’Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’’ Resmi Gazete S. 27.06.1995/22326 http://www.turkpatent.gov.tr/dosyalar/mevzuat/MarkaKhk.pdf (Erişim: 03.06.2014.) 
11 Türk Patent Enstitüsü ‘’Markalar’’ S.15
9 
III. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 
Bir marka yaratırken tüketicilerin bağlılığını sağlamak ve sürdürülebilirliğini yakalamak son derece önemlidir. Marka stratejisini doğru belirlemek ve atılacak tüm adımları planlamak gerekir. Marka oluştururken önce fikri geliştirmek ve fikrin tutması için gerekli temel noktaları uygulamak gerekir. Bir marka tüketicilerine basitlik, beklenmediklik, somut, güvenilirlik, duygusal ve hikayeler temel ilkelerini bütünleşik olarak sunmalıdır. Belirlenen ve analiz edilen hedef kitleye doğru yapılacak pazarlama faaliyetleri ile birlikte markanın tutundurulması sağlanır. Marka bazen tek bir söz, bazense bir şekille ifade edilebilir. Markanın logosunu tasarlarken renk uyumu, renklerin anlamları ve sadeliği ön planda tutmak gerekir. Tarih boyunca marka bir ürünle diğer bir ürünün birbirinden ayrılması esasına dayanarak kullanılmıştır. Ticaretle birlikte alıcı ve satıcı kavramının doğması markanın önemini arttırmıştır. 
Markalar rakiplerinden farklılaşmalı, benzer olmamalıdır. Taklit edilebilir olmamalıdır bunun için marka tescili yapmak gerekir. Sonuç olarak, yeni bir marka yaratma stratejileri markanın geleceğini belirler. Uzun yıllar hatırlanma, güven duyulması ve tercih edilebilir olması stratejik olarak belirlenen adımlarla gerçekleştirilebilir.
10 
KAYNAKÇA 
Makaleler 
7 Kırdar Y. ‘’ Öğretim Görevlisi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü, İletişim 
Fakültesi, Kırgızistan – Türkiye Manas Üniversitesi’’ Review of Social, Economic & Business Studies, Vol.3/4, 233-250 S. 236 
2 Moranjkic A., Yağan E, Valiyeva K. (2007) ‘’Marka ve Tüketici Temelli Marka Değeri’’ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı S. 5 
1 Şahin Z. (2007) ‘’Hizmetlerde Marka Değeri ve Marka Geliştirme’’ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı S. 5 
11 Türk Patent Enstitüsü ‘’Markalar’’ S.15 
3 Yıldırım Y. ‘’Marka Yönetimi Doktora Seminer Ödevi II’’ S. 69. 
5 Yıldırım Y. ‘’Marka Yönetimi Doktora Seminer Ödevi II’’ S. 16. 
Kitaplar 
6 HeathC, Heath Dan (2007) İşte Bu Fikir Tutar. (Çev. Elif Özsayar). İstanbul: Optimist yayınları 
İnternet 
9 T.C. Milli Eğitim Bakanlığı ‘’Gazetecilik’’ Logo, Afiş, İlan ve Broşür Tasarımı http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Logo,%20%C4% B0lan,%20Bro%C5%9F%C3%BCr%20Ve%20Afi%C5%9F%20Tasar%C4%B1m% C4%B1.pdf (Erişim: 03.06.2014) 
10 Türk Patent Enstitüsü (1995) ‘’Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’’ Resmi Gazete S. 27.06.1995/22326 http://www.turkpatent.gov.tr/dosyalar/mevzuat/MarkaKhk.pdf (Erişim: 03.06.2014.) 
8 Yalçın Hasan. (2009) ‘’Markanız için Renk Seçmek’’ Logo Makaleler http://www.hasanyalcin.com/markaniz-icin-renk-secmek/ (Erişim: 03.06.2014) 
4 Yargı Patent ‘’Marka Tarihi’’ http://www.yargipatent.com/marka-tarihi (Erişim: 02.06.2014.)

Recommended

Marka / Brand by
Marka / BrandMarka / Brand
Marka / BrandAycaKandemir
1.3K views71 slides
Marka Konumlandırma by
Marka KonumlandırmaMarka Konumlandırma
Marka KonumlandırmaMertcanMert
2.3K views59 slides
Marka yaratmanın 22 kuralı by
Marka yaratmanın 22 kuralıMarka yaratmanın 22 kuralı
Marka yaratmanın 22 kuralıEfe Bent
74.7K views35 slides
Marka Yönetimi ve Markalaşma Stratejileri by
Marka Yönetimi ve Markalaşma StratejileriMarka Yönetimi ve Markalaşma Stratejileri
Marka Yönetimi ve Markalaşma StratejileriUğurcan Yurtsever
28.5K views56 slides
Marka bilinirliği by
Marka bilinirliğiMarka bilinirliği
Marka bilinirliğiÖzge Subaşı
2.9K views25 slides
MARKA STRATEJİLERİ VE MARKA YÖNETİMİ by
MARKA STRATEJİLERİ VE MARKA YÖNETİMİMARKA STRATEJİLERİ VE MARKA YÖNETİMİ
MARKA STRATEJİLERİ VE MARKA YÖNETİMİEge Ihracatci Birlikleri
68.5K views105 slides

More Related Content

What's hot

Marka Yönetimi by
Marka YönetimiMarka Yönetimi
Marka YönetimiAlper ESKİKILIÇ
840 views30 slides
Sıfırdan Marka Yaratma…Choice Bira Markalaşma Süreci by
Sıfırdan Marka Yaratma…Choice Bira Markalaşma SüreciSıfırdan Marka Yaratma…Choice Bira Markalaşma Süreci
Sıfırdan Marka Yaratma…Choice Bira Markalaşma SüreciAli Emre Süslü
7.5K views46 slides
Markam Tanıtım Sunumu 2016 by
Markam Tanıtım Sunumu 2016Markam Tanıtım Sunumu 2016
Markam Tanıtım Sunumu 2016markamtr
3.9K views56 slides
Stratejik Pazarlama ve Marka Yönetimi by
Stratejik Pazarlama ve Marka YönetimiStratejik Pazarlama ve Marka Yönetimi
Stratejik Pazarlama ve Marka YönetimiKASIAD KOCAELİ
23.8K views139 slides
Marka Hikayeleri by
Marka HikayeleriMarka Hikayeleri
Marka HikayeleriSacit Şahin
6K views27 slides
6 2-marka by
6 2-marka6 2-marka
6 2-markacll-o
9.5K views54 slides

What's hot(20)

Sıfırdan Marka Yaratma…Choice Bira Markalaşma Süreci by Ali Emre Süslü
Sıfırdan Marka Yaratma…Choice Bira Markalaşma SüreciSıfırdan Marka Yaratma…Choice Bira Markalaşma Süreci
Sıfırdan Marka Yaratma…Choice Bira Markalaşma Süreci
Ali Emre Süslü7.5K views
Markam Tanıtım Sunumu 2016 by markamtr
Markam Tanıtım Sunumu 2016Markam Tanıtım Sunumu 2016
Markam Tanıtım Sunumu 2016
markamtr3.9K views
Stratejik Pazarlama ve Marka Yönetimi by KASIAD KOCAELİ
Stratejik Pazarlama ve Marka YönetimiStratejik Pazarlama ve Marka Yönetimi
Stratejik Pazarlama ve Marka Yönetimi
KASIAD KOCAELİ23.8K views
6 2-marka by cll-o
6 2-marka6 2-marka
6 2-marka
cll-o9.5K views
Brand Positioning in Brief / Kısaca Marka Konumlandırma by Mine Albayrak
Brand Positioning in Brief / Kısaca Marka KonumlandırmaBrand Positioning in Brief / Kısaca Marka Konumlandırma
Brand Positioning in Brief / Kısaca Marka Konumlandırma
Mine Albayrak4.7K views
BAÜ / Apple - Marka Pazarlaması Sunumu (Melis Çavuş_Zahide Balbay) by Melis Çavuş
BAÜ / Apple - Marka Pazarlaması Sunumu (Melis Çavuş_Zahide Balbay)BAÜ / Apple - Marka Pazarlaması Sunumu (Melis Çavuş_Zahide Balbay)
BAÜ / Apple - Marka Pazarlaması Sunumu (Melis Çavuş_Zahide Balbay)
Melis Çavuş5.6K views
Reklam analizi by Betül Alda
Reklam analiziReklam analizi
Reklam analizi
Betül Alda11.7K views
Pazarlama Araştırması 1 by Meryem Yıldız
Pazarlama  Araştırması 1Pazarlama  Araştırması 1
Pazarlama Araştırması 1
Meryem Yıldız25.6K views
Bu Topraklardan Dünya Markası Çıkar mı? Güven Borça by yaseminbig
Bu Topraklardan Dünya Markası Çıkar mı? Güven BorçaBu Topraklardan Dünya Markası Çıkar mı? Güven Borça
Bu Topraklardan Dünya Markası Çıkar mı? Güven Borça
yaseminbig1.4K views
eti canga. reklam kampanyaları. by Murat Ayabakan
eti canga. reklam kampanyaları. eti canga. reklam kampanyaları.
eti canga. reklam kampanyaları.
Murat Ayabakan7.5K views
Konumlandırma nedir by AycaKandemir
Konumlandırma nedirKonumlandırma nedir
Konumlandırma nedir
AycaKandemir12K views
Mavi̇ jeans swot anali̇zi̇ by Berna Birkan
Mavi̇ jeans swot anali̇zi̇Mavi̇ jeans swot anali̇zi̇
Mavi̇ jeans swot anali̇zi̇
Berna Birkan29.8K views
Lg pest ve swot anali̇zi̇ by Edanur Akçay
Lg pest ve swot anali̇zi̇Lg pest ve swot anali̇zi̇
Lg pest ve swot anali̇zi̇
Edanur Akçay5.9K views

Similar to YENİ MARKA YARATMA STRATEJİLERİ

Marka konumlandırma ve mavi jeans projesi by
Marka konumlandırma ve mavi jeans projesiMarka konumlandırma ve mavi jeans projesi
Marka konumlandırma ve mavi jeans projesiAli Emre Süslü
17.6K views60 slides
Sosyal Medyada Marka Yönetimine İletişim Öğrencilerin Algısı by
Sosyal Medyada Marka Yönetimine İletişim Öğrencilerin AlgısıSosyal Medyada Marka Yönetimine İletişim Öğrencilerin Algısı
Sosyal Medyada Marka Yönetimine İletişim Öğrencilerin AlgısıAhmet Beliktay
5.8K views64 slides
MARKANIN SOSYAL MEDYA BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ by
MARKANIN SOSYAL MEDYA BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİMARKANIN SOSYAL MEDYA BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
MARKANIN SOSYAL MEDYA BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİGalatasaray Üniversitesi
1.8K views13 slides
Yeni Medya ve Markalaşma by
Yeni Medya ve MarkalaşmaYeni Medya ve Markalaşma
Yeni Medya ve MarkalaşmaCansu Çam
1.8K views23 slides
Goodjob Insight & Strategy Company by
Goodjob Insight & Strategy CompanyGoodjob Insight & Strategy Company
Goodjob Insight & Strategy CompanyGoodjob
127 views40 slides
Marka stratejilerinin oluþturulmasý; by
Marka stratejilerinin oluþturulmasý;Marka stratejilerinin oluþturulmasý;
Marka stratejilerinin oluþturulmasý;serapkozak
950 views18 slides

Similar to YENİ MARKA YARATMA STRATEJİLERİ(20)

Marka konumlandırma ve mavi jeans projesi by Ali Emre Süslü
Marka konumlandırma ve mavi jeans projesiMarka konumlandırma ve mavi jeans projesi
Marka konumlandırma ve mavi jeans projesi
Ali Emre Süslü17.6K views
Sosyal Medyada Marka Yönetimine İletişim Öğrencilerin Algısı by Ahmet Beliktay
Sosyal Medyada Marka Yönetimine İletişim Öğrencilerin AlgısıSosyal Medyada Marka Yönetimine İletişim Öğrencilerin Algısı
Sosyal Medyada Marka Yönetimine İletişim Öğrencilerin Algısı
Ahmet Beliktay5.8K views
Yeni Medya ve Markalaşma by Cansu Çam
Yeni Medya ve MarkalaşmaYeni Medya ve Markalaşma
Yeni Medya ve Markalaşma
Cansu Çam1.8K views
Goodjob Insight & Strategy Company by Goodjob
Goodjob Insight & Strategy CompanyGoodjob Insight & Strategy Company
Goodjob Insight & Strategy Company
Goodjob127 views
Marka stratejilerinin oluþturulmasý; by serapkozak
Marka stratejilerinin oluþturulmasý;Marka stratejilerinin oluþturulmasý;
Marka stratejilerinin oluþturulmasý;
serapkozak950 views
Mobil Pazarlama Ve Tüketiciler Üzerindeki Etkileri by Benhur Battal
Mobil Pazarlama Ve Tüketiciler Üzerindeki EtkileriMobil Pazarlama Ve Tüketiciler Üzerindeki Etkileri
Mobil Pazarlama Ve Tüketiciler Üzerindeki Etkileri
Benhur Battal10.9K views
Özel Hastaneleri̇n Sosyal Medyadaki̇ Pazarlama Yöntemleri̇ni̇n Taki̇pçi̇ler v... by Onur Tuhta
Özel Hastaneleri̇n Sosyal Medyadaki̇ Pazarlama Yöntemleri̇ni̇n Taki̇pçi̇ler v...Özel Hastaneleri̇n Sosyal Medyadaki̇ Pazarlama Yöntemleri̇ni̇n Taki̇pçi̇ler v...
Özel Hastaneleri̇n Sosyal Medyadaki̇ Pazarlama Yöntemleri̇ni̇n Taki̇pçi̇ler v...
Onur Tuhta1.3K views
Utility Marketing @muratdurak by Murat DURAK
Utility Marketing @muratdurakUtility Marketing @muratdurak
Utility Marketing @muratdurak
Murat DURAK10.7K views
Markam Tanıtım Sunumu 2013 by markamtr
Markam Tanıtım Sunumu 2013Markam Tanıtım Sunumu 2013
Markam Tanıtım Sunumu 2013
markamtr10.4K views
Markam tanıtım2013 by wagozgu
Markam tanıtım2013Markam tanıtım2013
Markam tanıtım2013
wagozgu2.8K views
Etki̇n satış i̇çi̇n etki̇n pazarlama by Tanju Ayse Oflaz
Etki̇n satış i̇çi̇n etki̇n pazarlama Etki̇n satış i̇çi̇n etki̇n pazarlama
Etki̇n satış i̇çi̇n etki̇n pazarlama
Tanju Ayse Oflaz1.7K views
Başarılı Sosyal Internet Planına Giden Yol @Promoqube by Ozgur Alaz
Başarılı Sosyal Internet Planına Giden Yol @PromoqubeBaşarılı Sosyal Internet Planına Giden Yol @Promoqube
Başarılı Sosyal Internet Planına Giden Yol @Promoqube
Ozgur Alaz1K views
Dijital Pazarlama Stratejisi by Mehmet KUZU
Dijital Pazarlama StratejisiDijital Pazarlama Stratejisi
Dijital Pazarlama Stratejisi
Mehmet KUZU2K views
Ağızdan Ağıza İletişim by Mehmet KUZU
Ağızdan Ağıza İletişimAğızdan Ağıza İletişim
Ağızdan Ağıza İletişim
Mehmet KUZU5K views

More from ÜMİT ÜNKER

TEDi training and consultancy training seminar catalogue by
TEDi training and consultancy training seminar catalogueTEDi training and consultancy training seminar catalogue
TEDi training and consultancy training seminar catalogueÜMİT ÜNKER
9.9K views12 slides
TEDi Eğitim Danışmanlık Eğitim ve Seminer Kataloğu by
TEDi Eğitim Danışmanlık Eğitim ve Seminer KataloğuTEDi Eğitim Danışmanlık Eğitim ve Seminer Kataloğu
TEDi Eğitim Danışmanlık Eğitim ve Seminer KataloğuÜMİT ÜNKER
6.7K views12 slides
KURUMSAL İLETİŞİMDE ETİK by
KURUMSAL İLETİŞİMDE ETİKKURUMSAL İLETİŞİMDE ETİK
KURUMSAL İLETİŞİMDE ETİKÜMİT ÜNKER
8K views13 slides
Toplumsal bellek bağlamında sokak ve cadde i̇simlerinin i̇ncelenmesi by
Toplumsal bellek bağlamında sokak ve cadde i̇simlerinin i̇ncelenmesiToplumsal bellek bağlamında sokak ve cadde i̇simlerinin i̇ncelenmesi
Toplumsal bellek bağlamında sokak ve cadde i̇simlerinin i̇ncelenmesiÜMİT ÜNKER
4.7K views13 slides
İLETİŞİM BECERİLERİ VE İKNA EDİCİ İLETİŞİM by
İLETİŞİM BECERİLERİ VE İKNA EDİCİ İLETİŞİMİLETİŞİM BECERİLERİ VE İKNA EDİCİ İLETİŞİM
İLETİŞİM BECERİLERİ VE İKNA EDİCİ İLETİŞİMÜMİT ÜNKER
20K views13 slides
KİRA GURU by
KİRA GURUKİRA GURU
KİRA GURUÜMİT ÜNKER
1.5K views37 slides

More from ÜMİT ÜNKER(13)

TEDi training and consultancy training seminar catalogue by ÜMİT ÜNKER
TEDi training and consultancy training seminar catalogueTEDi training and consultancy training seminar catalogue
TEDi training and consultancy training seminar catalogue
ÜMİT ÜNKER9.9K views
TEDi Eğitim Danışmanlık Eğitim ve Seminer Kataloğu by ÜMİT ÜNKER
TEDi Eğitim Danışmanlık Eğitim ve Seminer KataloğuTEDi Eğitim Danışmanlık Eğitim ve Seminer Kataloğu
TEDi Eğitim Danışmanlık Eğitim ve Seminer Kataloğu
ÜMİT ÜNKER6.7K views
KURUMSAL İLETİŞİMDE ETİK by ÜMİT ÜNKER
KURUMSAL İLETİŞİMDE ETİKKURUMSAL İLETİŞİMDE ETİK
KURUMSAL İLETİŞİMDE ETİK
ÜMİT ÜNKER8K views
Toplumsal bellek bağlamında sokak ve cadde i̇simlerinin i̇ncelenmesi by ÜMİT ÜNKER
Toplumsal bellek bağlamında sokak ve cadde i̇simlerinin i̇ncelenmesiToplumsal bellek bağlamında sokak ve cadde i̇simlerinin i̇ncelenmesi
Toplumsal bellek bağlamında sokak ve cadde i̇simlerinin i̇ncelenmesi
ÜMİT ÜNKER4.7K views
İLETİŞİM BECERİLERİ VE İKNA EDİCİ İLETİŞİM by ÜMİT ÜNKER
İLETİŞİM BECERİLERİ VE İKNA EDİCİ İLETİŞİMİLETİŞİM BECERİLERİ VE İKNA EDİCİ İLETİŞİM
İLETİŞİM BECERİLERİ VE İKNA EDİCİ İLETİŞİM
ÜMİT ÜNKER20K views
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ MODÜL 1 by ÜMİT ÜNKER
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ MODÜL 1YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ MODÜL 1
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ MODÜL 1
ÜMİT ÜNKER739 views
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ MODÜL 1 - 2012 by ÜMİT ÜNKER
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ MODÜL 1  - 2012YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ MODÜL 1  - 2012
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ MODÜL 1 - 2012
ÜMİT ÜNKER725 views
SATIŞ STRATEJİSİ 2012 by ÜMİT ÜNKER
SATIŞ STRATEJİSİ 2012SATIŞ STRATEJİSİ 2012
SATIŞ STRATEJİSİ 2012
ÜMİT ÜNKER4.4K views
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ by ÜMİT ÜNKER
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİYARATICI DRAMA TEKNİKLERİ
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ
ÜMİT ÜNKER482 views
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ Eğitim by ÜMİT ÜNKER
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ EğitimYARATICI DRAMA TEKNİKLERİ Eğitim
YARATICI DRAMA TEKNİKLERİ Eğitim
ÜMİT ÜNKER1.3K views
Ti̇yatro müfradati ümit ünker by ÜMİT ÜNKER
Ti̇yatro müfradati   ümit ünkerTi̇yatro müfradati   ümit ünker
Ti̇yatro müfradati ümit ünker
ÜMİT ÜNKER696 views
Outdoor reklam ümit ünker by ÜMİT ÜNKER
Outdoor reklam   ümit ünkerOutdoor reklam   ümit ünker
Outdoor reklam ümit ünker
ÜMİT ÜNKER1.8K views

YENİ MARKA YARATMA STRATEJİLERİ

  • 1. SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İLETİŞİM YÖNETİMİ MARKA VE İMAJ TASARIMI YENİ MARKA YARATMA STRATEJİLERİ Ümit ÜNKER 131303028 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Sevinç KOÇAK 2014
  • 2. YENİ MARKA YARATMA STRATEJİLERİ Final Projesi Ümit ÜNKER 131303028 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Sevinç KOÇAK İstanbul, 2014 T.C. YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER FAKÜLTESİ İLETİŞİM YÖNETİMİ PROGRAMI
  • 3. İÇİNDEKİLER Giriş .............................................................................................................................. 1 I.BÖLÜM KAVRAMSAL ÇERÇEVE ....................................................................... 2 1.1.Marka Nedir? ...................................................................................................... 2 1.2. Marka Kelimedir ............................................................................................... 3 1.3. Marka Semboldür .............................................................................................. 3 1.4.Markanın Tarihçesi ............................................................................................ 3 II. BÖLÜM FİKRİN TUTMASI 2.1.Bir fikrin Başarılı Olabilmesi için 6 Temel İlke ................................................ 4 III. BÖLÜM YENİ BİR MARKA YARATMA STRATEJİLERİ 3.1.Marka Yaratma Stratejileri Nelerdir?................................................................. 6 3.2.Marka Yaratma Sürecinde Logo Nasıl Belirlenir?............................................. 7 3.3.Marka Koruma Altına Alma .............................................................................. 8 3.4.Marka Tescili İçin Başvuru Şartları ................................................................... 8 IV. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME......................................................................... 9 KAYNAKÇA ............................................................................................................. 10
  • 4. Özet Bu çalışmada bir marka yaratma stratejisinin aşamaları ve yeni bir marka belirlerken nelere dikkat edilmesi gerektiği anlatılmaktadır. Bunu anlatırken marka kavramına, tarihçesine bakılmış ve bir markanın en temel ve en önemli noktası olan logo belirleme aşamalarına değinilmiştir. Ayrıca marka yaratma adımından önce fikrin geliştirilmesi ve tutması noktasında 6 temel ilkeye değinilmiş ve bu ilkelerin neler olduğu açıklanmıştır. Marka, günümüzde bir ürünün renk, söz, şekil v.b. noktalarla diğerlerinden farklılaşarak ayrışması anlamındadır. Tüketicilerin markalar ile aralarında kurdukları duygusal bağ ürünün raftan kolayca alınmasına ve akılda kalıcılığa böylelikle de pazarda uzun süreli konumlanmaya sebep olmaktadır. Anahtar Kelimeler: Marka, Yeni Marka Yaratma Stratejileri, Logo belirleme süreçleri
  • 5. 1 Giriş Marka kurumların rakiplerinden ayrılmasına, farklılaşmasına ve kalitesinin, konumunun, sektörünün ne olduğunun belirlenmesini sağlar. Bir marka yaratırken çok yönlü planlama yapılması gerekir. Tarih boyunca insanlar ürünlerin diğer kişilerden ayrılması için çeşitli semboller, işaretler veya yazılar kullanmışlardır. İşletmeler ürün ya da hizmetlerinin tüketiciler nezdinde daha kolay hatırlanması ve ürünün doğru şekilde konumlanabilmesi için marka yaratmak durumundadır. Markaların şekilleri genellikle kısa, akılda kalıcı ve sektörüne uygun halde tasarlanır. Özellikle 1990 ve sonrasında marka kavramı üzerine akademik birçok çalışma yapılmış ve markanın değerinin belirlenmesi, markanın tercih edilebilirliğinin anlaşılması ve satın alma davranışlarında markanın önemi gibi kavramlar ile finansal odaklı marka değeri hesaplamaları kavramları araştırılmıştır. Bugün dünyanın en önemli ve en büyük markalarının yıllar boyunca kullandıkları şekiller değişmemiş ve tüketicilerin zihninde yer etmiştir. Böylelikle marka ile ilgili bir çağrışım yapıldığında hatırlanması istenen özellikleri hatırlanılmaktadır. Yeni bir marka yaratırken dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri de akılda kalıcılıktır. Kurumların pazarlama stratejileri, stratejik konumlanmaları, algı yönetimleri ve kalitesi marka bilinirliliğini etkilemekte ve tercih edilebilir kılmaktadır. Bu da bir marka yaratırken dikkat edilmesi gereken birçok değişken olduğunu bize göstermektedir.
  • 6. 2 I.BÖLÜM KAVRAMSAL ÇERÇEVE 1.1 MARKA NEDİR? Marka, ‘bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla; kişi adları, sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi ve ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlerdir.’ 1 Marka kullanıcısı ile duygusal bir bağ yaratan, ürüne anlamlı bir değer katan, ürünün statüsünü, kalitesini belirleyen bir cisim ve simgelerdir. Amerikan Pazarlama Derneği (APD), Kotler ve literatürde en çok kabul gören marka tanımlarından biri olan Aaker’in tanımı markayı, işletmenin sunduğu ürünleri tanıtan, onu rakiplerin ürünlerinden farklılaştırmaya yarayan isim, terim, işaret, sembol, tasarım veya bunların bileşkesi olarak tanımlamıştır. 2 Adam Morgan markayı, dört koşulu taşıyan bir varlık olarak tanımlamaktadır. Bunlar;  Alıcısı ve satıcısı olan,  Ayırt edici bir ad, simge ya da tescile sahip,  Tüketicilerin akıllarında gerçek ürün özelliklerinin dışındaki nedenlerden ötürü olumlu veya olumsuz izlenim uyandıran,  Kendiliğinden oluşan değil yaratılan bir şeydir. Şekil 1. Marka İletişim Süreci Aşamaları 3 1 Şahin Z. (2007) ‘’Hizmetlerde Marka Değeri ve Marka Geliştirme’’ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı S. 5 2 Moranjkic A., Yağan E, Valiyeva K. (2007) ‘’Marka ve Tüketici Temelli Marka Değeri’’ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı S. 5 3 Yıldırım Y. ‘’Marka Yönetimi Doktora Seminer Ödevi II’’ S. 69.
  • 7. 3 1.2 Marka Kelimedir, 1.3 Marka Semboldür, 1.4 Markanın Tarihçesi Markanın ilk defa hangi zaman diliminde kullanılmaya başlandığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, eski çağ dönmelerinden bu yana ayırt edici işaret olarak kullanıldığına inanılmaktadır. Öyle ki, hayvancılıkla geçimini sağlayan tarım toplumlarında hayvanların kime ait olduğunu anlayabilmek için örneğin ineklerin üzerine işaretler yapıldığı bilinmekte ve bu durum marka kullanımına bir örnek teşkil etmektedir. Ayrıca yine eski çağlara ait, Arkeolojik kazılar sonucunda bulunan çanak, çömlek vb. bir takım araç gereçler üzerinde tespit edilen şekillerde kanıt olarak kabul edilmektedir. Bunlarla birlikte, asıl olarak markadan bahsedilebilmesi için markanın mal ve hizmet ticareti ile alakalı olması zorunlu görülmektedir. Bu bağlamda, orta çağlarda marka kullanımında Kıta Avrupa’sındaki Loncaların büyük etkisi olmuştur. Fransız devrimi ve tüm imtiyazlar ile birlikte marka kullanım zorunluluğuna son verilmiştir. Gerçek anlamıyla marka hukuku sahasında kanunlaşma 19. yy. da başlamıştır. 4 Mısır piramidinde kullanılan taşlar üzerine özel işaretler konur ve bu taşın imalatçısının kim olduğunun ayırt edilebilmesi sağlanırdı. İlk markalı ürünler, yerel dükkânlarda dökme satılan pirinç, un, sabun gibi ürünlerin kitlesel üretimle paketlere konulması sonrasında ortaya çıkmıştır. 1940’lara gelindiğinde markanın sadece etikette basılan kelimeler ya da resimler olmadığının farkına varılmıştır. 5 4 Yargı Patent ‘’Marka Tarihi’’ http://www.yargipatent.com/marka-tarihi (Erişim: 02.06.2014.) 5 Yıldırım Y. ‘’Marka Yönetimi Doktora Seminer Ödevi II’’ S. 16.
  • 8. 4 II. BÖLÜM FİKRİN TUTMASI 2.1 Bir fikrin başarılı olması için 6 temel ilke Marka oluşturma sürecinde markanın bir pazarlama karması ile tutundurulmasından önce fikrin tutmasının sağlanması gerekir. Bir fikir tutması yani fikrin beklenen ve hedeflenen kitle ile istenilen şekilde buluşması ve yayılması için 6 temel ilke gerekir. Bu ilkeler bütünsel şekilde fikirde yer buluyorsa o zaman fikrin tutması çok daha yüksek bir orana yükselecektir. 1. İlke Basitlik 2. İlke Beklenmediklik 3. İlke Somutluk 4. İlke Güvenilirlik 5. İlke Duygular 6. İlke Hikayeler 1. İlke Basitlik Fikirlerin özüne ulaşmak gerekmektedir. Bir duruşmada onlarca savunma yapılırsa, her birinde haklı olsa dahi, jüri içeri çekildiğinde hiçbirini hatırlamaz. Bir fikrin çekirdeğine inebilmek için dışlama konusunda usta olmak gerekir. Burada amaç kısa bir şeyler söylemek değil, bir atasözü söylemek. Hem basit hem de derinliği olan fikirler yaratmak. Altın kural, basitliğin en temel modelidir. Bir insanın peşinden gitmeye bütün ömrünü verebileceği derinlikte, tek cümlelik bir ifade. 2. İlke Beklenmediklik İnsanların fikirle ilgilenmesi ve eğer zamana ihtiyaç varsa ilgilerini kaybetmemek için beklentilerini yıkmak gerekir. Özellikle sezgilerin tersine gitmek çok önemlidir. Tüketicilerin dikkatini yakalamak için onları şaşırtmak gerekir. Şaşırma duygusunun işlevi, tetikteliği arttırmak ve dikkati odaklandırmaktır. Ama unutulmamalıdır ki şaşkınlık bir süre sonra sona erir. Bu nedenle fikrin kalıcı olması için ilgi ve merak uyandırmak gerekir. Merak oluşturmak en etkili taktiktir ve tüketicilerin bilgilerinde sistematik ‘’boşluklar’’ açarak ve sonra da bu boşlukları doldurarak, onların merakı uzun süreler boyunca ayakta tutulabilir. 3. İlke Somutluk Fikirlerin anlaşılır olması gerekir. Onları, insan yaşantısı üzerinden, duyusal bilgiler üzerinden açıklayabiliriz. İyi ve tutan tüm fikirler somut verilerle doludur çünkü beynimiz, somut verileri hatırlayacak biçimde programlanmıştır. Atasözleri de, çoğu zaman soyut fikirlerin somut bir dille şifrelenmiş halidir. ‘’Eldeki bir kuş, çalıdaki iki kutlan iyidir.’’ Somut terimlerle konuşmak, fikrin her bir dinleyiciye aynı şeyi ifade etmesini sağlamanın tek yoludur.
  • 9. 5 4. İlke Güvenilirlik Güven bir fikrin ve markanın insanlar tarafından tercih edilmesi için olmazsa olmazıdır. Tüketiciler, güven duymadıkları ya da şüphe duydukları bir markayı satın almazlar. İnsanların yaratılan fikre güven duymasının temel noktası onların anlayabileceği basitlikte ifadeler kullanmak ve gerçekçi olmaktır. Çoğu zaman rakamlarla markanın ya da fikrin değerini ifade ederiz ancak bu her zaman geçerli olmaz. İnsanların kendi kendilerini sınayabilecekleri basit sorular sormak ve onları doğru şekilde yönlendirme, etkili ve etkin bir algı yönetimi yapmak güvenilirliği belirleyen faktörlerdir. 5. İlke Duygular İnsanların fikirleri umursamalarını sağlamak gerekir. Bir şey hissetmelerini sağlamak. İnsanlar beğendikleri şeyleri satın alırlar ya da beğenebilecekleri bir şeyleri… Araştırmalar yoksul düşmüş tüm bir bölge yerine tek bir muhtaç insana yardımda bulunmaya daha eğilimli olduğumuzu gösteriyor çünkü beynimiz, insanlara karşı bir şeyler hissedecek biçimde çalışır. Örneğin, sigaranın kötü sonuçları konusunda gözdağı vererek gençleri sigaradan vazgeçirmek zordur, ama tütün endüstrisinin sahtekarlığına öfke duymalarını sağlayarak onlara sigarayı bıraktırmak daha kolaydır. 6. İlke Hikayeler Yaratılan bir fikrin ve markanın bir hikayesi olmalıdır. İnsanların fikirleri hayata geçirmek için onlara hikaye anlatmak gerekir. Olayları kafamızda önceden canlandırmışsak, fiziksel bir ortamda o olayla karşılaştığımız zaman daha iyi performans sergileriz. Hikayeler zihnin uçuş simülasyonu gibi çalışarak bizi, daha hızlı ve etkili tepkiler vermeye hazırlar. 6 6 HeathC, Heath Dan (2007) İşte Bu Fikir Tutar. (Çev. Elif Özsayar). İstanbul: Optimist yayınları
  • 10. 6 III. BÖLÜM YENİ BİR MARKA YARATMA STRATEJİSİ 3.1 Marka Yaratma Stratejileri Nelerdir? Yeni bir marka yaratırken öncelikle insanların tam olarak neye ihtiyaç duyduklarını, onların sıkıntısının neler olduğunu, ne yapılırsa markanın kullanıcılarının hayatlarını kolaylaştıracağını planlamak gerekmektedir. Sonrasında markanın çözüm önerisini ve vaatlerini belirlemek ve bu çözüm önerileri ile hedef kitleyi detaylandırarak ayrıştırmak gerekmektedir. Tüm bunlar sonrasında pazarın konumuna bakmak ve buradaki sis bulutlarını aralamak gerekir. Markanın stratejik olarak nasıl konumlandırılacağı, iletişim dilinin ne olacağı ve rakipleri ile olan farklılıklarını iyi analiz etmek ve çıktılarını doğru şekilde kullanabilmek çok önemlidir. Marka stratejisi, markanın sunduğu yararlar ve hedef tüketicilere bağlı olarak, firma içindeki tüm markaların bütünleştirildiği kurum stratejileri doğrultusunda ele alınmaktadır.7 Markanın stratejik olarak konumlandırılmasından önce sözler ya da görsellerle markanın logo’sunun tasarlanması ve logonun fikri anlatan renk, şekil, sözlerle desteklenmesi gerekmektedir. Logo markanın dışarıya bakan yüzüdür ve yeni bir marka yaratırken en önem verilmesi gereken noktalardan biridir. Markanın logosunda kullanılacak renkler ve tüketicilere hissettirdikleri o marka ile kullanıcı arasında bir duygusal bağ yaratır ve hatırlanmasını daha fazla kolaylaştırır. Şekil 2. Markanız için renk seçmek 8 7 Kırdar Y. ‘’ Öğretim Görevlisi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü, İletişim Fakültesi, Kırgızistan – Türkiye Manas Üniversitesi’’ Review of Social, Economic & Business Studies, Vol.3/4, 233-250 S. 236 8 Yalçın Hasan. (2009) ‘’Markanız için Renk Seçmek’’ Logo Makaleler http://www.hasanyalcin.com/markaniz-icin-renk-secmek/ (Erişim: 03.06.2014)
  • 11. 7 3.2. Marka Yaratma Sürecinde Logo Nasıl Belirlenir? Ticaretin başlamasıyla bir malın, bir ürünün diğerlerinden ayırt edilmesi gerekliliği de doğmuştur. Zamanla bazı ürünlerin taşıdıkları özellikleriyle rakiplerinden ayrılmaya, aranılır olmaya başlaması, bunların kolay ayırt edilmesi gerekliliğini, üzerlerine bazı işaretler koyma zorunluluğunu getirmiştir. O dönemde okuryazar kitlenin fazla olmaması bu işaretlerin, yani markaların daha çok semboller şeklinde oluşmasına sebep olmuştur. 9 Gelişen teknoloji ile birlikte yüz yüze iletişim azalmış, 2005 yılı ve sonrasında hızla gelişen elektronik ticaret ile birlikte ürünlere dokunmak ya da ürünleri incelemek yerini artık dijital ortamlarda ürünlerin tercih edilmesine bırakmıştır. Burada binlerce ürün ve binlerce işletmenin diğerlerinden ayrılmasını marka belirlemektedir. İyi bir marka, iyi tasarlanmış bir logo ile kendini rakiplerinden farklılaştırabilir. Pazarlama faaliyetleri ile markanın birebir deneyim yapılmadan TV, gazete, internet, radyo gibi kitle iletişim araçları üzerinden tanıtılması ve tüketicilerin satın alma davranışlarının olumlu etkilenmesi sağlanmaktadır. Tüm bu mecralarda logo en önemli belirleyicilerdendir. Bir logo;  Özgün olmalı,  Yazı kullanılacaksa birçok durumda okunur ve kolay anlaşılabilir olmalı,  Renk, şekil ve sözler bütünlük içinde olmalı,  Kurumun hikayesini anlatmalı,  Vermek istediği mesajla örtüşmeli ve sade olmalıdır. Şekil 3. Marka ve Logo 9 T.C. Milli Eğitim Bakanlığı ‘’Gazetecilik’’ Logo, Afiş, İlan ve Broşür Tasarımı http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Logo,%20%C4%B0lan,%20Bro% C5%9F%C3%BCr%20Ve%20Afi%C5%9F%20Tasar%C4%B1m%C4%B1.pdf (Erişim: 03.06.2014)
  • 12. 8 3.3. Markayı Koruma altına alma Yeni bir marka yaratılırken geçilin yaratıcı süreçlerden sonra, mümkünse ticari faaliyete başlamadan önce Türk Patent Enstitüsünden markanın tescilini almak ve 10 yıl süre ile koruma altında tutmak gerekmektedir. Türk patent enstitüsü tarafından incelenen ve sonrasında uygun bulunan markalar 3 ay süre ile ilan edilir ve itirazın olup olmadığına bakılır, şayet yapılan şekilsel ve içerik incelemelerinin sonrasında ilan olunan markaya herhangi bir itiraz gelmezse marka işletme, kişi ya da kişiler üzerine tescil edilir ve her 10 yılda bir yenilenmek kaydı ile marka tescil ömrü uzatılır. Markaların koruma altına alınması çok kritik ve önemli bir konudur çünkü yaşam faaliyetine geçmiş bir ürünün markası tescil edilmemişse bir başkası tarafından alınma riski ile karşı karşıya kalınır. Marka tescilinde ilk başvuran alır prensibi işlemektedir. Bu sebeple bir marka yaratımı sürecinin devamında ki en kilit nokta marka tescilidir. Marka tescil edildikten sonra faaliyet alanı ve ileri de yapılması planlanan faaliyet alanları için koruma alanları belirlenir ve bu alanlarda yapılan tüm faaliyetlerde marka ismi, logosu güvenle kullanılabilir. 3.4 Marka Tescili için Başvuru şartları Madde 23 - Bir markanın tescil edilmesi için, aşağıda belirtilen unsurlar ile başvuruda bulunmak şarttır:  Şekli ve kapsamı yönetmelikte belirlenen, başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri de içeren başvuru dilekçesi,  Markanın yayına ve çoğaltmaya elverişli örneği,  Markanın kullanılacağı malların veya hizmetlerin listesi,  Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı,  Sınıf veya sınıfların ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı,  Marka vekili tayin edilmiş ise vekaletname,  Başvuru sahibi tüzel kişi ise imza sirküleri,  Başvuru sahibinin ticaretle uğraştığını gösterir belge. 10 Marka Tescili önemlidir çünkü  Önemli bir varlıktır.  Güçlü bir pazarlama aracıdır.  Haksız rekabeti önlemenin etkili bir yoludur.  İyi bir marka çok taklit edilir.  Çok taklit edilen marka sulanır.  Tescil taklidi önler. 11 10 Türk Patent Enstitüsü (1995) ‘’Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’’ Resmi Gazete S. 27.06.1995/22326 http://www.turkpatent.gov.tr/dosyalar/mevzuat/MarkaKhk.pdf (Erişim: 03.06.2014.) 11 Türk Patent Enstitüsü ‘’Markalar’’ S.15
  • 13. 9 III. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME Bir marka yaratırken tüketicilerin bağlılığını sağlamak ve sürdürülebilirliğini yakalamak son derece önemlidir. Marka stratejisini doğru belirlemek ve atılacak tüm adımları planlamak gerekir. Marka oluştururken önce fikri geliştirmek ve fikrin tutması için gerekli temel noktaları uygulamak gerekir. Bir marka tüketicilerine basitlik, beklenmediklik, somut, güvenilirlik, duygusal ve hikayeler temel ilkelerini bütünleşik olarak sunmalıdır. Belirlenen ve analiz edilen hedef kitleye doğru yapılacak pazarlama faaliyetleri ile birlikte markanın tutundurulması sağlanır. Marka bazen tek bir söz, bazense bir şekille ifade edilebilir. Markanın logosunu tasarlarken renk uyumu, renklerin anlamları ve sadeliği ön planda tutmak gerekir. Tarih boyunca marka bir ürünle diğer bir ürünün birbirinden ayrılması esasına dayanarak kullanılmıştır. Ticaretle birlikte alıcı ve satıcı kavramının doğması markanın önemini arttırmıştır. Markalar rakiplerinden farklılaşmalı, benzer olmamalıdır. Taklit edilebilir olmamalıdır bunun için marka tescili yapmak gerekir. Sonuç olarak, yeni bir marka yaratma stratejileri markanın geleceğini belirler. Uzun yıllar hatırlanma, güven duyulması ve tercih edilebilir olması stratejik olarak belirlenen adımlarla gerçekleştirilebilir.
  • 14. 10 KAYNAKÇA Makaleler 7 Kırdar Y. ‘’ Öğretim Görevlisi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü, İletişim Fakültesi, Kırgızistan – Türkiye Manas Üniversitesi’’ Review of Social, Economic & Business Studies, Vol.3/4, 233-250 S. 236 2 Moranjkic A., Yağan E, Valiyeva K. (2007) ‘’Marka ve Tüketici Temelli Marka Değeri’’ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı S. 5 1 Şahin Z. (2007) ‘’Hizmetlerde Marka Değeri ve Marka Geliştirme’’ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı S. 5 11 Türk Patent Enstitüsü ‘’Markalar’’ S.15 3 Yıldırım Y. ‘’Marka Yönetimi Doktora Seminer Ödevi II’’ S. 69. 5 Yıldırım Y. ‘’Marka Yönetimi Doktora Seminer Ödevi II’’ S. 16. Kitaplar 6 HeathC, Heath Dan (2007) İşte Bu Fikir Tutar. (Çev. Elif Özsayar). İstanbul: Optimist yayınları İnternet 9 T.C. Milli Eğitim Bakanlığı ‘’Gazetecilik’’ Logo, Afiş, İlan ve Broşür Tasarımı http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Logo,%20%C4% B0lan,%20Bro%C5%9F%C3%BCr%20Ve%20Afi%C5%9F%20Tasar%C4%B1m% C4%B1.pdf (Erişim: 03.06.2014) 10 Türk Patent Enstitüsü (1995) ‘’Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’’ Resmi Gazete S. 27.06.1995/22326 http://www.turkpatent.gov.tr/dosyalar/mevzuat/MarkaKhk.pdf (Erişim: 03.06.2014.) 8 Yalçın Hasan. (2009) ‘’Markanız için Renk Seçmek’’ Logo Makaleler http://www.hasanyalcin.com/markaniz-icin-renk-secmek/ (Erişim: 03.06.2014) 4 Yargı Patent ‘’Marka Tarihi’’ http://www.yargipatent.com/marka-tarihi (Erişim: 02.06.2014.)