Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Pp Lect1 1

3,886 views

Published on

Pp Lect1 1

  1. 1. 1 долоо хоног Үндсэн ойлголтууд <ul><li>Агуулга </li></ul><ul><ul><li>Оршил </li></ul></ul><ul><ul><li>1.1 Өгөгдлийн сан </li></ul></ul><ul><ul><li>1.2. Өгөгдлийн санг удирдах систем </li></ul></ul><ul><ul><li>1.3. Өгөгдлийн сангийн систем </li></ul></ul><ul><ul><li>1.4. Хоёр хэмжээст хүснэгт, түүний тодорхойлолтууд </li></ul></ul><ul><ul><li>1.5 Жишээ систем </li></ul></ul><ul><li>  </li></ul>
  2. 2. Оршил Ç¿éëñ, ¿çýãäýë Мэдээлэл Зүйлс, үзэгдэл Өгөгдөл
  3. 3. Оршил <ul><li>ӨС-ийн зорилго: Мэдээллийг компьютерт хадгалж боловсруулах </li></ul><ul><ul><li>Мэдээллийг оновчтой зохион байгуулах </li></ul></ul><ul><ul><li>Мэдээллийг богино хугацаанд боловсруулах </li></ul></ul><ul><li>ӨСС-ийг байгууллагад хэрэгжүүлсний гол ач холбогдол: </li></ul><ul><ul><li>Мэдээлэл дээр дүн шинжилгээ хийж менежментийн үйл ажиллагааг дээшлүүлэх </li></ul></ul><ul><ul><li>Байгууллагыг үр ашигтай ажиллах нөхцлөөр хангахад туслах </li></ul></ul>
  4. 4. Оршил <ul><li>ПХ-ийн системийг хөгжүүлэх уламжлалт хүрхрээ загвар </li></ul>Судалгаа Шинжилгээ Загварчилгаа Кодчилол Тестчилэл Нэвтрүүлэлт ногоон - 80% хөх-60% шар- 40% Тус хичээлд багтах нь: хар-хамрахгүй
  5. 5. 1.1 Өгөгдлийн сан (ӨС) <ul><li>Өгөгдлийн сан нь хоорондоо холбоо бүхий өгөгдлүүдийн цогц юм </li></ul><ul><li>Өгөгдөл гэдэг нь тодорхой утга агуулгатай ба дүрслэж болох мэдээлэл </li></ul><ul><ul><li>дүрслэж болох мэдээлэл </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>текст (ASCIIтэмдэгтүүд:a-Я, a-Z,0-9, тусгай тэмдэгтүүд) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>тоо (0-9, тоон тэмдэгтүүд) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>зураг,дүрс, видео бичлэг (зураг, мультимедиа файл) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>дуу, авиа (дууны файл) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Компьютерт дүрслэх боломжгүй мэдээлэл нь юу вэ? </li></ul></ul>
  6. 6. 1.1 Өгөгдлийн сан <ul><li>Өгөгдлийн сангийн үндсэн шинж чанарууд </li></ul><ul><ul><li>ӨС нь ямар нэгэн бодит орчинг дүрсэлнэ </li></ul></ul><ul><ul><li>Бодит орчин (судалгааны орчин) гэдэг нь ӨС зохион байгууулахаар судлаж байгаа тодорхой орчин </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Жишээ нь тодорхой байгууллагын тодорхой нэг үйл ажиллагаа/ багц үйл ажиллагаа: Цалингийн систем </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ажилчдын ажлын бүртгэл, албан тушаал </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Албан тушаалд ноогдох үндсэн цалингийн лавлах </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Нэгж ажлын үнэлгээний лавлах </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Сарын цалинг бодох томъёо </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Нэмэгдэл, суутгалуудыг бодох томъёо </li></ul></ul></ul>
  7. 7. 1.1 Өгөгдлийн сан <ul><li>Өгөгдлийн сангийн үндсэн шинж чанарууд </li></ul><ul><ul><li>ӨС нь логик уялдаатай өгөгдлийн цуглуулга </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Хоорондоо авцалдаагүй, энэ тэндээс цуглуулсан өгөгдлүүд өгөгдлийн сан болж уялдаж чадахгүй  </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>ӨС–г тодорхой зорилготой загварчилж, зохион байгуулдаг </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Системийн зорилго: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>системийг ашиглах байгууллага </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>хамрах үйл ажиллагааны хүрээ (ӨС-д бүртгэл хэлбэрээр тусгана) </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>системээс гарах тайлан, нэгтгэл, тооцоо </li></ul></ul></ul></ul>
  8. 8. 1.1 Өгөгдлийн сан <ul><li>ӨС-ийн бүтцийг судалгаа, шинжилгээний үе шатанд шинжлэхдээ </li></ul><ul><li>ямар бүртгэлүүд хөтлөгдөх </li></ul><ul><li>бүртгэл бүр нь ямар мэдээллийг агуулах эсвэл ямар шинж чанартай байх талаас нь тодорхойлдог </li></ul>ӨС Бүртгэл1 Бүртгэл2 БүртгэлN Шинж чанар1, Шинж чанар2, Шинж чанарN Шинж чанар1, Шинж чанар2, Шинж чанарN
  9. 9. 1.2 Өгөгдлийн сан удирдах систем <ul><li>Өгөгдлийн сан удирдах систем (ӨСУС) - </li></ul><ul><li>ӨС-г тодорхойлох, үүсгэх, боловсруулахад зориулсан програмын цогц </li></ul><ul><li>Тодорхойлох: </li></ul><ul><ul><li>ӨС-ийн бүтцийг тодорхойлж хадгалах </li></ul></ul><ul><li>Үүсгэх: </li></ul><ul><ul><li>тодорхойлсон бүтцийн дагуу ӨС-д жинхэнэ утгуудыг оруулж хадгалах </li></ul></ul><ul><li>Боловсруулах: </li></ul><ul><ul><li>төрөл бүрийн шаардлага, зориулалтын дагуу ӨС руу хандаж мэдээлэл гаргах </li></ul></ul>
  10. 10. 1.2 Өгөгдлийн сан удирдах систем <ul><li>ӨС-ийн бүтцийг ӨСУС-ийн тусламжтай тодорхойлох үе шатанд </li></ul><ul><li>бүртгэлийг хүснэгт болгон зохион байгуулж, нэрлэх </li></ul><ul><li>хүснэгтийн бүтцийг талбаруудаар тодорхойлох, талбаруудыг нэрлэх </li></ul><ul><li>талбарт хадгалах өгөгдлийн төрөл, уртыг заах зэрэг багтдаг </li></ul><ul><li>Хүснэгтийн нэр (Table name): Student </li></ul><ul><li>Талбарын нэр Төрөл Урт </li></ul><ul><li>(Fieldname) (Data type) (Field size) </li></ul><ul><li>St_ID Text 8 </li></ul><ul><li>St_Name Text 30 </li></ul><ul><li>Pr_ID Text 7 </li></ul>
  11. 11. 1.2 Өгөгдлийн сан удирдах систем <ul><li>ӨСУС Аксесс хэрэгсэлд </li></ul><ul><li>Datatype: number, text, date, memo, yes/no, autonumber,… </li></ul>Field Table ӨС Бүртгэл1 Бүртгэл2 БүртгэлN Шинж чанар1, Шинж чанар2, Шинж чанарN Шинж чанар1, Шинж чанар2, Шинж чанарN
  12. 12. 1.2 Өгөгдлийн сан удирдах систем <ul><li>ӨС дахь өгөгдлийг боловсруулахад хийгддэг стандарт үйлдлүүд </li></ul><ul><ul><ul><li>засварлах </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>шинэ бичлэг нэмэх </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>өгөгдлийн утгыг засах </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>бичлэг устгах </li></ul></ul></ul></ul><ul><li>Харин талбар устгах, нэмэх, талбарын нэрийг засах нь ӨС-ийн бүтцийн өөрчлөлттэй холбоотой загварын засварлах асуудалд багтана </li></ul><ul><ul><ul><li>хайлт хийх </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>анхдагч түлхүүрээр / хоёрдогч түлхүүрээр </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>тайлан, нэгтгэл боловсруулах </li></ul></ul></ul>
  13. 13. 1.3 Өгөгдлийн сангийн систем <ul><li>Өгөгдлийн сангийн систем (ӨСС) – </li></ul><ul><li>ӨС мөн ӨС-г үүсгэн боловсруулахад ашиглах програм хангамж хоёроос нийлсэн цогц </li></ul><ul><li>ПХ </li></ul><ul><ul><li>хэрэглээний ПХ – стандарт үйлдлүүдийг гүйцэтгэхэд ашиглах ерөнхий зориулалттай ПХ (Аксесс, СКюЛ сервер) </li></ul></ul><ul><ul><li>боловсруулах , хандах зориулалттай ПХ - програмчлагчийн зохиосон тусгай зориулалттай програм / цогц програм </li></ul></ul><ul><li>ӨС-г </li></ul><ul><ul><li>ӨС-ийн бүтэц, тодорхойлолт (мета-өгөгдөл) </li></ul></ul><ul><ul><li>жинхэнэ өгөгдөл (хадгалсан утгууд) гэж 2 салгаж үздэг </li></ul></ul>
  14. 14. 1.3 Өгөгдлийн сангийн систем Хадгалсан өгөгдөл ӨС систем Хэрэглээний ПХ() ӨСУС ПХ Боловсруулах зориулалттай ПХ Хандах зориулалттай ПХ Хэрэглэгч /Програм зохиогч ӨС бүтэц (мета-өгөгдөл) ӨС
  15. 15. 1.3 Өгөгдлийн сангийн систем Гаралт ӨСС Оролт Бүртгэлүүд Тайлан, нэгтгэл, тооцоо
  16. 16. 1.4 Хоёр хэмжээст хүснэгт ба түүний тодорхойлолтууд
  17. 17. 1.4 Хоёр хэмжээст хүснэгт ба түүний тодорхойлолтууд <ul><li>Харьцаа, хүснэгт, бичлэгийн төрөл - </li></ul><ul><li>холбоо бүхий элементүүдийн цогц </li></ul><ul><li>Атрибут, өгөгдлийн элемент, талбар, багана – </li></ul><ul><li>харьцааг тодорхойлсон шинж чанар буюу нэг төрлийн өгөгдөл </li></ul><ul><li>Утга - атрибутад хадгалах жинхэнэ өгөгдөл </li></ul><ul><li>Бичлэг, мөр, тюпл - холбоо бүхий элементүүдийн утгуудын цогц </li></ul><ul><li>Домайн - нэг талбарын утгууд </li></ul><ul><li>Анхдагч түлхүүр – харьцааны тодорхой нэг бичлэг рүү хандах боломжийг олгодог атрибут буюу атрибутуудын цогц, тус түлхүүрийн утга давхцаж болохгүй </li></ul>
  18. 18. 1.5 Жишээ систем <ul><li>“ Оюутны хичээл сонголт”-ын систем </li></ul><ul><li>Зорилго: КТМС-ийн оюутны хичээл сонгох үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээллийг зохион байгуулах ӨС-гийн загварыг гаргаж, ӨС-г үүсгэх ба шаардлагатай тайлан, тооцоог боловсруулах </li></ul><ul><li>Тус системд дараахи багц мэдээллийг/ объектүүдийг судлана </li></ul><ul><ul><li>Оюутан </li></ul></ul><ul><ul><li>Хичээл </li></ul></ul><ul><ul><li>Тэнхим </li></ul></ul><ul><ul><li>Багш </li></ul></ul><ul><ul><li>Мэргэжил </li></ul></ul><ul><ul><li>Хичээл сонголт </li></ul></ul>
  19. 19. 1.5 Жишээ систем <ul><li>Тус системийг боловсруулснаар дараах тайлан, тооцоог гаргана: </li></ul><ul><ul><li>Оюутны хичээл сонголтын тайланг хичээл, багшаар нэгтгэж гаргах </li></ul></ul><ul><ul><li>Хичээл сонголт хийгээгүй оюутны жагсаалтыг тэнхим, мэргэжил, зөвлөх багшаар нэгтгэх </li></ul></ul><ul><ul><li>Багшийн ачааллын нэгтгэл </li></ul></ul>
  20. 20. 1.5 Жишээ систем <ul><li>Системийн судалгаа, шинжилгээний үр дүнд гаргасан объектийн холбоосын диаграм (ОХД) </li></ul>Оюутан Хичээл Тэнхим Багш Мэргэжил Хичээл сонголт Лавлах Бүртгэл Тайлбар:
  21. 21. 1.5 Жишээ систем <ul><li>Лавлах – байнга өөрчлөгдөөд байдаггүй, тогтмол(статик) шинж чанартай өгөгдлүүдийг хадгалах хүснэгтүүд </li></ul><ul><li>Бүртгэл - өдөр тутам өөрчлөгддөг өгөгдлүүдийг хадгалах хүснэгтүүд, ямарваа үйл ажиллагааны тухай мэдээллийг ихэвчлэн агуулдаг </li></ul>
  22. 22. 1.5 Жишээ систем 1. Оюутан Анхдагч түлхүүр -улаан, доогуур зураастай “ Оюутны хичээл сонголт” системд хөтлөх бүртгэлүүд Оюутны код Оюутны нэр Мэргэжлийн код SW99B027 Д.Болор D484105 SW99B028 Х.Тамир D484105 SW99B029 M.Сувд D484110
  23. 23. 1.5 Жишээ систем 2. Мэргэжил Мэргэжлийн код Мэргэжлийн нэр D484105 Компьютерийн ПХ D484106 Компьютерийн ухаан МС D484110 Компьютерийн ТХ D484111 Компьютерийн ухаан Үйлдвэрлэлийн автоматжуулалт
  24. 24. 1.5 Жишээ систем SW15 32 Лекц SW201 3 Пр.хэл1 SW202 МТ01   64 Лекц MT101 4 Матем 2 МТ 102 МТ01   64 Лекц 4 Матем 1 МТ 101 SW01 32 Лекц 3 Алг.үндэс SW201 SW04 32 Лекц 3 Комп. хэрэглээ SW102 Үндсэн багш. код Заах цаг Заах хэлбэр Өмнөх холбоо Кредит Хич. нэр Хич. код 3. Хичээл Тус харьцаан дахь нэгээс олон утгатай элементүүд
  25. 25. 1.5 Жишээ систем Нэгээс олон утга агуулсан элементүүдийг салгаж дүрсэлбэл Хи ч . код Заах хэлбэр Заах цаг SW102 лекц 32 SW102 лаборатор 32 SW201 лекц 32 SW201 семинар 64 … … …
  26. 26. 1.5 Жишээ систем 4. Тэнхим Тэнхмийн код Тэнхим SW Програм хангамж HW Техник хангамж BA Бизнесийн удирдлага FL Гадаад хэл MT Математик
  27. 27. 1.5 Жишээ систем 5. Багш Багш код Багшийн нэр Албан тушаал SW01 Ю.Намсрай профессор SW03 Д.Ундраа ахлах багш MT01 Я.Базарсад профессор
  28. 28. 1.5 Жишээ систем 6. Хичээл сонголт Зарим тохиолдолд анхдагч түлхүүргүй харьцаа байж болно Оюутны код Хичээлийн код Хичээлийн жил Улирал SW99B027 SW102 99-00 1 SW99B027 SW201 99-00 1 SW99B027 МТ101 99-00 1 SW99B028 SW102 99-00 1 SW99B028 SW201 99-00 1 SW99B028 МТ101 99-00 1
  29. 29. 1.5 Жишээ систем Оюутны хичээл сонголтын тайланг хичээл, багшаар нэгтгэж гаргах Багш.нэр Хич.нэр Оюут. нэр Базарсад Математик1 Б.Амар Базарсад Математик1 Ж.Алтан Базарсад Математик1 А.Болор … Нийт: 41 Цэцгээ Математик1 Сүрэн Цэцгээ Математик1 А.Тамир Цэцгээ Математик1 Л.Тамир Нийт: 38
  30. 30. 1.5 Жишээ систем <ul><ul><li>Хичээл сонголт хийгээгүй оюутны жагсаалтыг </li></ul></ul><ul><li>тэнхим, мэргэжил, зөвлөх багшаар нэгтгэх </li></ul><ul><li>Тэнхим: ПХ Мэргэжил: Мэдээллийн систем </li></ul>Багш. нэр Оюут. код Оюут. нэр Д.Ундраа SW02D062 Н. Болд Д.Ундраа SW02D088 X. Болд Д.Ундраа SW02D102 А. Баяр Нийт: 3 Ц. Ганбат SW02D105 Т. Баярмаа Ц. Ганбат SW02D208 Ж. Төгс Нийт: 2
  31. 31. 1.5 Жишээ систем Багшийн ачааллын нэгтгэл Багш. нэр Хич. код Хич. нэр Д. Ундраа SW207 ӨСЗБ Д. Ундраа SW312 МСТМ Нийт хичээл: 2 Цаг: 8 Б. Мөнхбуян SW102 Комп. хэрэглээ Б. Мөнхбуян SW230 Веб дизайн Б. Мөнхбуян SW207 ӨСЗБ Нийт хичээл: 3 Цаг: 10
  32. 32. Унших материал <ul><li>“ Өгөгдлийн сан” </li></ul><ul><ul><ul><li>бүлэг 1, хуудас7-11 </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>бүлэг 4, хуудас 39 </li></ul></ul></ul>

×