Successfully reported this slideshow.

Visie op beeldgebruik in de eredienst

1,291 views

Published on

Presentatie over de manier waarop de beamer kan worden ingezet in de liturgie van de eredienst. Aanknopingspunten om een eigen visie te ontwikkelen.

Published in: Travel
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Visie op beeldgebruik in de eredienst

  1. 1. Visie op beeldgebruik in de eredienst door Lydia Vroegindeweij 22 april 2009
  2. 2. Door wie en waarom? <ul><li>Door: Lydia Vroegindeweij </li></ul><ul><ul><li>Directeur Uitgeversacademie bv, Leusden </li></ul></ul><ul><ul><li>Voorzitter AK Protestantse Gemeente te Leusden </li></ul></ul><ul><li>Omdat: </li></ul><ul><ul><li>mediagebruik in de eredienst relatief nieuw is </li></ul></ul><ul><ul><li>veel kerken experimenteren en zoeken naar ideeën voor verantwoord mediagebruik </li></ul></ul><ul><ul><li>ik mij al 28 jaar met dit onderwerp bezig houd in onderwijs, uitgeverij, en nu ook kerk, </li></ul></ul><ul><ul><li>als onderwijzeres, fotograaf, uitgever en theoloog </li></ul></ul><ul><ul><li>en ik mijn kennis en ervaring graag wil delen. </li></ul></ul>
  3. 3. Beeld in de eredienst. Moet dat? <ul><li>Argumenten voor: </li></ul><ul><ul><li>Directe opneembare informatie, snel te begrijpen </li></ul></ul><ul><ul><li>Verduidelijkt abstracte begrippen </li></ul></ul><ul><ul><li>Brengt de wereld binnen de kerk </li></ul></ul><ul><ul><li>Geeft afwisseling in presentatievormen </li></ul></ul><ul><li>Argumenten tegen: </li></ul><ul><ul><li>Aandacht moet verdeeld worden </li></ul></ul><ul><ul><li>Weinig ruimte voor eigen verbeelding </li></ul></ul><ul><ul><li>Afleidende elementen </li></ul></ul><ul><ul><li>Manipulatie ligt op de loer </li></ul></ul>
  4. 4. Functionaliteit van beeld <ul><li>“ Een beeld zegt meer dan 1000 woorden” (Comenius) </li></ul><ul><li>Beproefd religieus concept: ikonen </li></ul><ul><li>Beeld roept direct emotie op (geen vertaalslag nodig zoals bij woorden) </li></ul><ul><li>Waarnemen met meer zintuigen tegelijk </li></ul><ul><li>De Bijbel staat vol met beeldtaal en beeldspraak </li></ul>
  5. 6. Welke functie kan beeld hebben? <ul><li>Illustratie: beeld sluit direct aan bij de tekst </li></ul><ul><li>Instructie: beeld verduidelijkt de tekst </li></ul><ul><li>Emotie: beeld roept een gevoel op </li></ul><ul><li>Perspectief: beeld zet aan het denken over de tekst in een bepaalde richting </li></ul><ul><li>Confrontatie: beeld zet op een ander spoor dan de tekst </li></ul><ul><li>Expressie: beeld drukt iets uit van de maker </li></ul>
  6. 9. Valkuilen bij beeldkeuzes <ul><li>Te veel afleiding in de compositie </li></ul><ul><li>Inhoudstekens worden niet (door allen) begrepen </li></ul><ul><li>Metafoor (symbool) wordt niet (goed) begrepen </li></ul><ul><li>Metoniem (deel voor het geheel) vereist kennis van de context </li></ul><ul><li>Clichébeeld is te plat gekozen </li></ul><ul><li>Humor wordt verkeerd begrepen </li></ul>
  7. 17. Relatie (gesproken) tekst en beeld <ul><li>Tekstonderbrekend beeld </li></ul><ul><li>Tekstondersteunend beeld </li></ul><ul><li>Tekstvervangend beeld </li></ul><ul><li>Beeld vertelt het verhaal </li></ul><ul><li>Bewegend beeld </li></ul><ul><li>Bewegend beeld met geluid </li></ul><ul><li>Live videobeeld om handeling te vergroten (bijv. dopen) </li></ul>
  8. 18. Liturgisch gebruik: tekst <ul><li>Titelpagina: thema van de dienst </li></ul><ul><li>Mededelingen </li></ul>
  9. 19. Zondag Judica Doopdienst Vijfde zondag in de Veertigdagentijd Gedoopt wordt Jasmijn Merel Timmer
  10. 20. Kerstdienst 25 december 2006
  11. 21. Liturgisch gebruik: tekst <ul><li>Titelpagina: thema van de dienst </li></ul><ul><li>Mededelingen </li></ul><ul><li>Toelichting liturgisch bloemwerk </li></ul><ul><li>Hulpmiddel bij gemeentezang (liedteksten) </li></ul><ul><li>Hulp bij meditatie (fragment uit gelezen bijbeltekst) </li></ul><ul><li>Collectedoelen </li></ul><ul><li>Titel en componist van uitgevoerde muziek </li></ul><ul><li>Hulp bij overdenking met gedicht </li></ul>
  12. 22. Hier kent het hart geen hoogmoed meer: wie buigt hier niet en knielt niet neer waar God zich heeft gebogen en mens werd, vingers, ogen, een hart, om diep in onze pijn als nooit dichtbij te zijn.   Wie lacht hier niet – door tranen heen – het boze hart, die harde steen, wordt, door zijn liefde aangeraakt, weer zacht, weer menselijk gemaakt. Door : Inge Lievaart
  13. 24. Liturgisch gebruik: beeld <ul><li>Bij het gesprek met de kinderen </li></ul>
  14. 30. Liturgisch gebruik: beeld <ul><li>Bij het gesprek met de kinderen </li></ul><ul><li>Bij een bijbeltekst </li></ul><ul><li>Bij de preek of overdenking </li></ul><ul><li>Maar ook: </li></ul><ul><li>Collectedoel, ZWO </li></ul>
  15. 31. <ul><li>Inzameling der gaven </li></ul><ul><li>1e : Project voor kinderen in Afghanistan </li></ul><ul><li>2e : Plaatselijk kerkenwerk </li></ul>
  16. 32. Liturgisch gebruik: beeld <ul><li>Bij het gesprek met de kinderen </li></ul><ul><li>Bij een bijbeltekst </li></ul><ul><li>Bij de preek of overdenking </li></ul><ul><li>Maar ook: </li></ul><ul><li>Collectedoel, ZWO </li></ul><ul><li>Beelden uit de partnergemeente </li></ul><ul><li>Dopeling voorstellen </li></ul>
  17. 34. Liturgisch gebruik: beeld <ul><li>Bij het gesprek met de kinderen </li></ul><ul><li>Bij een bijbeltekst </li></ul><ul><li>Bij de preek of overdenking </li></ul><ul><li>Maar ook: </li></ul><ul><li>Collectedoel, ZWO </li></ul><ul><li>Beelden uit de partnergemeente </li></ul><ul><li>Dopeling voorstellen </li></ul><ul><li>Als symboolfunctie: signaal aan de gemeente om op te staan </li></ul>
  18. 36. Liturgisch gebruik: beeld <ul><li>Bij het gesprek met de kinderen </li></ul><ul><li>Bij een bijbeltekst </li></ul><ul><li>Bij de preek of overdenking </li></ul><ul><li>Maar ook: </li></ul><ul><li>Collectedoel, ZWO </li></ul><ul><li>Beelden uit de partnergemeente </li></ul><ul><li>Dopeling voorstellen </li></ul><ul><li>Als symboolfunctie: signaal aan de gemeente om op te staan </li></ul><ul><li>Als illustratie bij een cantate door de cantorij </li></ul>
  19. 39. Zelf beeldmateriaal maken <ul><li>Relevant beeld uit de eigen omgeving </li></ul>
  20. 41. Zelf beeldmateriaal maken <ul><li>Relevant beeld uit de eigen omgeving </li></ul><ul><li>Met jongeren, catechesegroepen </li></ul><ul><li>Speciale projecten (Advent, 40-dagentijd) </li></ul><ul><li>Experimentele vieringen </li></ul><ul><li>Tijdens de kindernevendienst </li></ul>
  21. 43. Zelf beeldmateriaal maken <ul><li>Relevant beeld uit de eigen omgeving </li></ul><ul><li>Met jongeren, catechesegroepen </li></ul><ul><li>Speciale projecten (Advent, 40-dagentijd) </li></ul><ul><li>Experimentele vieringen </li></ul><ul><li>Tijdens de kindernevendienst </li></ul><ul><li>Voor de werving van nieuwe ambtsdragers </li></ul>
  22. 44. Tips om uw visie te bepalen <ul><li>Een eredienst heeft een interactieve opbouw, die niet verstoord mag worden door projectie </li></ul><ul><li>Liturgie vieren is actief deelnemen; projectie moet daarbij helpen (dus niet passief kijken) </li></ul><ul><li>Er moet ruimte blijven voor eigen uitleg, interpretatie </li></ul><ul><li>De verbinding tussen geloof en actualiteit is met beeld prima te leggen </li></ul><ul><li>Getoond beeld moet te begrijpen zijn voor alle generaties, voorkom vervreemding </li></ul><ul><li>Bepaal uw eigen ‘huisstijl’ </li></ul><ul><li>Veel succes! </li></ul>
  23. 45. Beeldverantwoording <ul><li>Afbeeldingen van bijbelse verhalen en toren van Babel: </li></ul><ul><ul><li>http://perso.orange.fr/maurice.lamouroux/topicals_en.htm </li></ul></ul><ul><li>Afbeelding zwerver: 40-dagen project Langs beelden van hoop (NZV uitgevers) </li></ul><ul><li>Gedachtenisbord en schilderij bij cantate Marcuskerk Leusden: Ruud Bartlema </li></ul><ul><li>Kunstwerken: website Gemeente Leusden </li></ul><ul><li>Foto’s kindernevendienst: leiding kindernevendienst Marcuskerk Leusden </li></ul>
  24. 46. Vindplaatsen: <ul><li>De Bijbel in kunstbeelden: </li></ul><ul><li>http://pagesperso-orange.fr/maurice.lamouroux/topicals_en.htm </li></ul><ul><li>Art and the Bible: </li></ul><ul><li>http://www.artbible.info/ </li></ul><ul><li>Religieuze clipart: </li></ul><ul><li>http://www.cruzblanca.org/hermanoleon/color/index.htm </li></ul>

×