SlideShare a Scribd company logo

Projekt kimi

1 of 10
Download to read offline
PROJEKT
Lenda: Kimi
Tema: Roli i perberjeve organike ne organizem
Nentema: Karbohidratet
Objektivat:
Te dime se cfare jane karbohidratet.
Te dime rendesine e tyre ne organizem.
Te dime ndertimin e tyre dhe funksionet qe kane.
Te dime efektet negative dhe pozitive ne organizmin tone.
Punoi: Ueda Rrukaj XI-11
KARBOHIDRATET
Karbohidratet janë materie të përbëra nga karboni, hidrogjeni dhe oksigjeni,
dhe zakonisht kategorizohen si sheqera,nisheste dhe fibra.
Sheqeri i cili gjendet në përmbajtjen e ushqimit përcaktohet si monosaharid
apo dysaharid.
Monosaharidet janë njësi e vetme e sheqerit dhe kur shumë njësi të tilla
lidhen, atëherë formohen nishestet (karbohidratet që gjenden në bimë) dhe
glikogjeni (karbohidrate që ruhen në trupin e njeriut).Në monosaharide
bëjnë pjesë:glukoza (e njohur si sheqeri i gjakut), fruktoza (sheqeri i
pemëve),dhe galaktoza.
Dysaharidet janë dy njësi të sheqerit të cilat lidhen së bashku dhe formojnë
sukrozën (sheqeri i bardhë), laktozën (sheqeri i qumështit) dhe maltozën
(sheqeri i mjaltit).
Pra karbohidratet janë burim kryesor i energjisë në trup, ato prodhojnë
energji dhe ndryshe quhen sheqera. Sheqeri që gjendet në pemë quhet
fruktozë, sheqeri që gjendet në drithëra quhet dekstrozë, ai në hardhi
(vreshtat e rrushit) quhet glukozë sheqeri që gjendet në qumësht quhet
laktozë dhe sheqeri i bardhë quhet sukrozë. Mirëpo,për absorbimin e
sheqerit në gjak, këto sheqera duhet të ndahen-zbërthehen në një
molekulë të vetme të quajtur glukozë sepse qelizat e njeriut janë të
ndërtuara në atë mënyrë që glukozën ta përdorin si burim universal të
energjisë.Pra, kur karbohidratet treten në organizëm ato absorbohen në
gjak dhe rrisin nivelin e sheqerit-glukozës në gjak.Në këtë rast pankreasi
(organ i brendshëm) prodhon hormonin e quajtur insulinë i cili bënë bartjen
e sheqerit prej gjakut në qeliza dhe pastaj qelizat e përdorin sheqerin për
energji ose e ruajnë atë në formë të glikogjenit (energji e deponuar në
muskuj dhe mëlqi) apo yndyrës.Pas këtij procesi kthehet niveli normal i
sheqerit në gjak. Konsumimi i mjaftueshëm i karbohidrateve ruan proteinat
të mos hargjohen për energji dhe është i nëvojshëm për furnizimin e trurit
dhe trupit me energji.Mirëpo, nuk duhet harruar se karbohidratet e tepërta
të cilat nuk shfrytëzohen për energji ruhen si shtresë dhjamore-yndyrë.
Karbohidratet ndahen në dy kategori: në karbohidrate të thjeshta dhe
karbohidrate të përbëra,dhe sipas sistemit të ri të klasifikimit ndahen në:
karbohidrate me indeks glikemik të lartë dhe karbohidrate me indeks
glikemik të ulët.
Karbohidratet e thjeshta-(sheqer i thjeshtë), janë monosaharidet dhe
dysaharidet.
Karbohidratet e thjeshta treten shpejtë në organizëm dhe rrisin nivelin e
sheqerit në gjak shumë shpejtë. Në këtë rast pankreasi detyrohet të
prodhojë më shumë insulinë e cila merr glukozën më shpejtë nga gjaku
dhe e ruan atë si glikogjen apo yndyrë në trupin e njeriut, në mënyrë që të
rikthehet niveli normal i sheqerit në gjak. Kjo mundëson që përnjëherë të
kemi energji e cila për një kohë të shkurtër do të humbet dhe do të na lë të
ndihemi të lodhur, dhe të uritur.
Karbohidratet e thjeshta janë: sheqeri i bardhë-sukroza,
ëmbëlsirat,tortet,kiflet,pijet e gazuara,lëngjet me sukroze-sheqer të
përpunuar, qokolata,bombonet,biskotat,qipsat dhe gjithë artikujt që
përmbajnë sheqer të rafineruar.
Karbohidratet e thjeshta kanë shumë kalori, po nuk përmbajnë as vitamina
e as minerale, thjesht janë sheqera të përpunuar dhe pasi që nuk janë të
nevojshme për shëndetin e njeriut preferohet të konsumohen në një sasi të
vogël.
Karbohidratet e përbëra-(sheqer natyral) janë polisaharidet të cilat
formohen nga bashkimi i tri apo më shumë njësive të sheqerit.
Karbohidratet e përbëra treten dhe depërtojnë në gjak më ngadalë, diku
për 1 deri 3 orë, çka do të thotë se niveli i sheqerit në gjak rritet ngadalë
dhe mbetet i qëndrueshëm, dhe në këtë rast pankreasi detyrohet të prodhoj
vetëm një sasi të vogël të insulinës.Kjo mundëson të kemi energji për një
kohë më të gjatë dhe mos të ndihemi të uritur.
Karbohidratet e përbëra janë: drithërat, orizi, pemët, patatet, domatet,
qumështi dhe produktet e qumshtit,lëngjet pa sheqer shtesë-të bardhë,
shpagetat, gruri, bizelja, fasulja.
Karbohidratet e përbëra janë shumë të rëndësishme për shëndetin e
njeriut, janë ushqime jetësore sepse përmbajnë shumë vitamina dhe
minerale si: vitaminat B,vitamin E, zink, magnezium, hekur dhe gjithashtu
rrisin rezervat e energjisë së deponuar.
Mungesa e karbohidrateve të përbëra gjegjësisht konsumimi i tepërt i
karbohidrateve të thjeshta mund të shkakton probleme me shëndetin si:
probleme me nivelin e lartë të yndyrës në gjak gjegjësisht kolesterolit të
keq, tension të lartë të gjakut,sëmundje të zemrës, sëmundje të sheqerit-
diabet, probleme me peshë trupore-trashje dhe probleme me disa forma të
kancerit.
Sistemi i ri i klasifikimit të karbohidrateve që janë karbohidratet me indeks
të lartë dhe karbohidratet me indeks të ulët tregojnë më saktë se si
ndikojnë karbohidratet në nivelin e sheqerit në gjak, pra sa e rrisin dhe sa e
ulin glukozën-sheqerin në gjak karbohidratet dhe në përgjithësi si ndikojnë
ato në shëndetin e njeriut.
Karbohidratet me indeks glikemik të lartë edhe pse mund të jenë disa
karbohidrate të përbëra (si patatet e pjekura dhe orizi i bardhë) ato treten
shpejtë në organizëm dhe rrisin shumë shpejtë nivelin e sheqerit në gjak që
do të thotë se nuk janë shumë të dobishme për shëndetin e njeriut e
sidomos për personat me sëmundje të diabetit-sheqerit te të cilët rritja e
nivelit të sheqerit në gjak mund të shkaktojë probleme të mëdha
shëndetësore.
Ushqimi që përmban karbohidrate me indeks të lartë është: mielli i bardhë-
buka e bardhë, orizi i bardhë, patate të pjekura, pire patate, biskota të
thata, kokice, qipsa, çokollata, mjalta, boronica e kuqe, sukroza-sheqeri i
bardhë, pijet e gazuara, pijet e pagazuara me sheqer shtesë-sukroze dhe
sa i përket pemëve është shalqini, ananasi, rrushi i thatë, dhe bananja
shumë e pjekur-e zverdhur.
Sa i përket lëngjeve me sukrozë-sheqer shtesë të përpunuar siq janë koka
kola, dhe pijet tjera është vërtetuar se përmabjnë shumë sheqer dhe
shumë kalori që rezultojnë në trashje dhe dëmtimin e dhëmbëve sidomos
tek fëmijët. Pra, për këtë arsye akademia amerikane e pediatrisë
rekomandon për fëmijët ndër moshën 7 vjeqare mos të pijnë më shumë se
200 ml lëngje me sheqer shtesë të përpunuar ndërsa për fëmijët më të
rritur adoleshentë rekomandon jo më shumë se 350 ml, lëngje me sheqer
shtesë gjatë ditës.
Konsumimi i karbohidrateve me indeks glikemik të lartë në sasi të vogël
është i nevojshëm dhe i dobishëm sidomos pas stërvitjes, sepse ndihmon
për ti rimbushur shpejtë, rezervat e karbohidrateve në trupin e njeriut pasi
që ato janë harxhuar duke bërë ushtrime fizike.
Konsumimi i tëpërt i karbohidrateve me indeks glikemik të lartë mund të
shkaktojë dëmtimin e dhëmbëve-kariesin,sëmundjen e diabetit-sheqerit,
sëmundje të zemrës dhe kancerin.
Karbohidratet me indeks glikemik të ulët të cilat gjithashtu mund të jenë
disa karbohidrate të thjeshta (siç janë pemët) treten më ngadal dhe rrisin
nivelin e sheqerit në gjak më ngadal që do të thotë se janë shumë të
nevojshme dhe të dobishme për shëndetin e njeriut e sidomos për personat
me sëmundje të diabetit-sheqerit.Pra, nga kjo shihet se edhe pse pemët
bëjnë pjesë në karbohidrate të thjeshta ato janë shumë të shëndetshme
dhe të rëndësishme për organizmin e njeriut.Për këtë arsye vitet e fundit
më shumë përdoret sistemi i ri i klasifikimit të krabohidrateve, pra në bazë
të indeksit se sa klasifikimi i karbohidrateve në bazë të përbërjes. Ushqimi
që përmban karbohidrate me indeks të ulët është: miell thekre, drithërat,
shpagetat, makaronat, patatet e ziera, patatet e ëmbla,domatet,orizi i kaftë,
qumështi, akullorja pa sheqer shtesë, djathi, jogurti, jogurti i pemëve,
kikiriki, bizelja, grosha, fasulja, panxhari, lëngjet pa sheqer shtesë, perimet,
dhe pemët si vishnja, kumbulla, pjeshka, kajsia, rrushi, dredhëza, dardha,
grejpfruti, molla, portokalli, kivi, mango, pjepëri dhe bananja e gjelbërt - jo
shumë e pjekur.
Konsumimi i mjaftueshëm i karbohidrateve me indeks glikemik të ulët
ndihmon mirëmbajtjen e peshës trupore,ndihmon diabetëve ta mbajnë nën
kontroll sheqerin në gjak, zvogëlonë rrezikun për sëmundjet e zemrës,
zvogëlon nivelin e kolesterolit të keq në gjak, zvogëlon deshirën për uri dhe
gjithashtu zgjat qëndrueshmërinë fizike.
Duhet cekur se janë edhe disa faktorë tjerë që ndikojnë në tretjen e
karbohidrateve dhe në atë se sa shpejtë e rrisin karbohidratet nivelin e
sheqerit në gjak.
Ata faktorë janë: Përmbajtja e fibrave në karbohidrate, pjekja e tepërt e
pemëve dhe perimeve dhe përmbajtja e yndyrës dhe proteinës në ushqimin
me karbohidrate.
Fibrat ndihmojnë tretjen e karbohidrateve duke bashkuar karbohidratet me
enzime në organizëm gjatë tretjes.Kjo mundëson që sheqeri të tretet dhe të
depertojë në gjak më ngadal pra niveli i glukozës-sheqerit në gjak nuk
pëson ndryshime të mëdha po mbetet i qëndrueshëm- stabil.
Pemët dhe perimet shumë të pjekura gjithashtu kanë më shumë sheqer se
sa pemët dhe perimet normal të pjekura apo jo shumë të pjekura.Kjo vlen
sidomos për banane e cila ka më pak sheqer dhe është më e shëndetshme
në kohën kur është pak e gjelbërt se sa në kohën kur ajo zverdhet shumë
thuajse kalbët. Sa i përket pemëve siç është molla, dardha, pjeshka,
kumbulla, është vërtetuar se më mirë është të konsumohen me lëvozhgë
se sa të qërohen, sepse shumica e vitaminave dhe mineraleve gjenden në
lëvozhgë.
Përmbajtja e yndyrës dhe proteinës në ushqimin me karbohidrate ndihmon
që të ngadalsohet procesi i tretjes së karbohidrateve, gjegjësisht sheqerit
në gjak që do të thotë se ushqimi i cili përveç karbohidrateve përmban
edhe yndyrë dhe proteina pra jo veq karbohidrate të pastërta ndikon që
karbohidratet të kthehen në glukozë më ngadal dhe të rrisin nivelin e
sheqerit në gjak më ndagal.
Të gjithë këta faktorë ndikojnë që karbohidratet të kenë indeks glikemik të
ulët, pra të treten më ngadal në gjak duke ruajtur nivelin e glukozës-
sheqerit në gjak dhe duke mundësuar një energji më të gjatë dhe më të
shëndetëshme për njeriun.
Ushqimi duhet të përmbaj prej 55 deri 65 përqind karbohidrate prej të cilave
5 - 10 përqind mund të jenë karbohidrate të thjeshta-ëmbëlsira.
Çdo njeriu gjatë ditës i nevojiten prej 4 deri 5 gram karbohidrate për
kilogram të peshës trupore. Kurse sportistëve për shkak të aktiviteteve
fizike ju nevojitet një sasi më e madhe e karbohidrateve, diku prej 6 deri 8
gram për kilogram. Pra, një person që peshon 80 kg. i duhen rreth 320-400
gram karbohidrate gjatë ditës.Kurse një sportisti që peshon 80 kg. i duhen
prej 480-640 gram karbohidrate gjatë ditës.Gjithashtu, duhet të cekim se
mbrenda një racioni ushqimor organizmi mund t'i absorboj-thith prej 85 deri
105 gram karbohidrate.Kjo tregon më së miri pse ushqimi nuk duhet të
konsumohet brenda 2 racioneve ditore po brenda 4 apo 6 racioneve ditore,
pra çdo 2.5 - 3 orë.
Laktoza
Projekt kimi
Projekt kimi
Projekt kimi

Recommended

Karbohidratet dhe funksioni i tyre kimik
Karbohidratet dhe funksioni i tyre kimikKarbohidratet dhe funksioni i tyre kimik
Karbohidratet dhe funksioni i tyre kimikSeptic Flesh
 
Projekt Kimi - Karbohidratet
Projekt Kimi - KarbohidratetProjekt Kimi - Karbohidratet
Projekt Kimi - KarbohidratetMarinela Abedini
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.enerisaloti
 
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratetProteinat yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat yndyrnat dhe karbohidratetKorba Ferizaj
 
Fibrat Optike - projekt
Fibrat Optike - projektFibrat Optike - projekt
Fibrat Optike - projektalketsula
 
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshmeDieta e balancuar - një jetë e shëndetshme
Dieta e balancuar - një jetë e shëndetshmeRiku Verri
 

More Related Content

What's hot

Pasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperiPasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperiMerkur Sinani
 
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne ShqiperiProjekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne ShqiperiMarinela Abedini
 
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliRoli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliirena kotobelli
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Anja Cami
 
Ligjet e Mendelit
Ligjet e MendelitLigjet e Mendelit
Ligjet e MendelitAldo Keçi
 
Projekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzikeProjekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzikeS Gashi
 
Zemra dhe enët e gjakut (Biologji)
Zemra dhe enët e gjakut (Biologji)Zemra dhe enët e gjakut (Biologji)
Zemra dhe enët e gjakut (Biologji)Fleurati
 
Projekt Biologji - Aparati i Frymekembimit frymekembimit
 Projekt Biologji - Aparati i Frymekembimit frymekembimit Projekt Biologji - Aparati i Frymekembimit frymekembimit
Projekt Biologji - Aparati i Frymekembimit frymekembimitMarinela Abedini
 
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendosheNje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendosheKlarisa Klara
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemArenoardReno
 
Mjedisi yne-lokal
Mjedisi yne-lokalMjedisi yne-lokal
Mjedisi yne-lokalolinuhi
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriDonikaLici
 
Sëmundjet e gjakut, të zemrës dhe të enëve të gjakut (Biologji)
Sëmundjet e gjakut, të zemrës dhe të enëve të gjakut (Biologji)Sëmundjet e gjakut, të zemrës dhe të enëve të gjakut (Biologji)
Sëmundjet e gjakut, të zemrës dhe të enëve të gjakut (Biologji)Fleurati
 
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyreHidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyreEdward Newgate
 
Semundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeSemundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeAn An
 
JETA DHE VEPRAT E CHARLES BAUDELAIRE
JETA DHE VEPRAT E  CHARLES BAUDELAIREJETA DHE VEPRAT E  CHARLES BAUDELAIRE
JETA DHE VEPRAT E CHARLES BAUDELAIREAnja Cami
 
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreHidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreirida_2000
 

What's hot (20)

Pasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperiPasurite natyrore ne shqiperi
Pasurite natyrore ne shqiperi
 
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne ShqiperiProjekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
Projekt Kimi - Burime te hidrokarbureve ne Shqiperi
 
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelliRoli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
Roli i elementeve kimike ne ushqime byirenakotobelli
 
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
Ndikimi I hidrokarbureve ne jeten e njeriut Burime te reja energjie alternat...
 
Ligjet e Mendelit
Ligjet e MendelitLigjet e Mendelit
Ligjet e Mendelit
 
Projekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzikeProjekti me instrumente muzike
Projekti me instrumente muzike
 
Zemra dhe enët e gjakut (Biologji)
Zemra dhe enët e gjakut (Biologji)Zemra dhe enët e gjakut (Biologji)
Zemra dhe enët e gjakut (Biologji)
 
Projekt Biologji - Aparati i Frymekembimit frymekembimit
 Projekt Biologji - Aparati i Frymekembimit frymekembimit Projekt Biologji - Aparati i Frymekembimit frymekembimit
Projekt Biologji - Aparati i Frymekembimit frymekembimit
 
Bardha e temalit
Bardha e temalitBardha e temalit
Bardha e temalit
 
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendosheNje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
Nje ushqyerje e mire per nje trup dhe mendje te shendoshe
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
 
Mjedisi yne-lokal
Mjedisi yne-lokalMjedisi yne-lokal
Mjedisi yne-lokal
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në Shqipëri
 
Syprina e trapezit
Syprina e trapezitSyprina e trapezit
Syprina e trapezit
 
Sëmundjet e gjakut, të zemrës dhe të enëve të gjakut (Biologji)
Sëmundjet e gjakut, të zemrës dhe të enëve të gjakut (Biologji)Sëmundjet e gjakut, të zemrës dhe të enëve të gjakut (Biologji)
Sëmundjet e gjakut, të zemrës dhe të enëve të gjakut (Biologji)
 
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyreHidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
Hidrokarburet e ndotja shkaktuar prej tyre
 
Semundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshmeSemundjet e trashegueshme
Semundjet e trashegueshme
 
ARN & ADN
ARN & ADNARN & ADN
ARN & ADN
 
JETA DHE VEPRAT E CHARLES BAUDELAIRE
JETA DHE VEPRAT E  CHARLES BAUDELAIREJETA DHE VEPRAT E  CHARLES BAUDELAIRE
JETA DHE VEPRAT E CHARLES BAUDELAIRE
 
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyreHidrokarburet dhe vetite e tyre
Hidrokarburet dhe vetite e tyre
 

Viewers also liked

Projekt kimi (1)
Projekt kimi (1)Projekt kimi (1)
Projekt kimi (1)ermela01
 
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratetProteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratetBurim Derveni
 
Kimia
KimiaKimia
KimiaHome
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutkoralda
 
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Eva Ciciku
 
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME gregorjupa
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Orven Bregu
 
Kimia organike
Kimia organikeKimia organike
Kimia organikeEra Eraa
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshmeKimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshmeOrven Bregu
 
Struktura e atomit dhe bërthama e tij
Struktura e atomit dhe bërthama e tijStruktura e atomit dhe bërthama e tij
Struktura e atomit dhe bërthama e tijFleurati
 
Projekt Kimi XIb Ervis Cara
Projekt Kimi XIb Ervis CaraProjekt Kimi XIb Ervis Cara
Projekt Kimi XIb Ervis CaraErvis Cara
 
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteinaProteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina#MesueseAurela Elezaj
 
Liber mesuesi-kimi11-me-zgjedhje-te-detyruar
Liber mesuesi-kimi11-me-zgjedhje-te-detyruarLiber mesuesi-kimi11-me-zgjedhje-te-detyruar
Liber mesuesi-kimi11-me-zgjedhje-te-detyruarFerit Fazliu
 

Viewers also liked (18)

Projekt kimi (1)
Projekt kimi (1)Projekt kimi (1)
Projekt kimi (1)
 
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratetProteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
Proteinat, yndyrnat dhe karbohidratet
 
Kimia
KimiaKimia
Kimia
 
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriutroli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
roli i elementeve kimike ne organizmin e njeriut
 
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
Proteinat dhe Vitaminat.roli i tyre ne jeten e perditshme.
 
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
RENDESIA E PERBERJEVE ORGANIKE NE JETEN E PERDITSHME
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme
 
Karbohidratet
KarbohidratetKarbohidratet
Karbohidratet
 
Kimi 10
Kimi 10Kimi 10
Kimi 10
 
Kimia organike
Kimia organikeKimia organike
Kimia organike
 
Kimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshmeKimia ne jeten e perditshme
Kimia ne jeten e perditshme
 
kimi projekt
kimi projektkimi projekt
kimi projekt
 
Struktura e atomit dhe bërthama e tij
Struktura e atomit dhe bërthama e tijStruktura e atomit dhe bërthama e tij
Struktura e atomit dhe bërthama e tij
 
Atomi
AtomiAtomi
Atomi
 
Projekt Kimi XIb Ervis Cara
Projekt Kimi XIb Ervis CaraProjekt Kimi XIb Ervis Cara
Projekt Kimi XIb Ervis Cara
 
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteinaProteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
Proteinat ..............Ekzistojnë më tepër se 10000 proteina
 
Kimia organike
Kimia organike Kimia organike
Kimia organike
 
Liber mesuesi-kimi11-me-zgjedhje-te-detyruar
Liber mesuesi-kimi11-me-zgjedhje-te-detyruarLiber mesuesi-kimi11-me-zgjedhje-te-detyruar
Liber mesuesi-kimi11-me-zgjedhje-te-detyruar
 

Similar to Projekt kimi

Një jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshmeNjë jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshmeMario Peleshka
 
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01Merkur Sinani
 
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.An An
 
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Xhoana Pepa
 
Ushqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshmeUshqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshmeExhitah Vasija
 
Ushqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshmeUshqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshmeErvis Duti
 
Piramida ushqimore
Piramida ushqimorePiramida ushqimore
Piramida ushqimoreXhuLia Muca
 
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE Universiteti Politeknik Tirane
 
Te ushqehemi dhe jo te hame!
Te ushqehemi dhe jo te hame!Te ushqehemi dhe jo te hame!
Te ushqehemi dhe jo te hame!Egla Mërzheku
 
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjetMarjan DODAJ
 
23208349 hiperkolesterolemia-si-perkufizim-eshte-permbajtja-plasma-tike-e-kol...
23208349 hiperkolesterolemia-si-perkufizim-eshte-permbajtja-plasma-tike-e-kol...23208349 hiperkolesterolemia-si-perkufizim-eshte-permbajtja-plasma-tike-e-kol...
23208349 hiperkolesterolemia-si-perkufizim-eshte-permbajtja-plasma-tike-e-kol...nastela1
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetSindi_haka
 
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdfushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdfGreta Mertiri
 

Similar to Projekt kimi (20)

Një jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshmeNjë jetë e shëndetshme
Një jetë e shëndetshme
 
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
Teushqyeriteshendetshemdhendikiminesjelljettona 120916144334-phpapp01
 
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
Te ushqyerit e shendetshem dhe ndikimi ne sjelljet tona.
 
Ushqyerja
Ushqyerja Ushqyerja
Ushqyerja
 
Te ushqyerit
Te ushqyeritTe ushqyerit
Te ushqyerit
 
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
Veprimtari praktike qytetari (te ushqyerit)
 
Ushqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshmeUshqyerja e shëndetshme
Ushqyerja e shëndetshme
 
Piramida Ushqimore
Piramida UshqimorePiramida Ushqimore
Piramida Ushqimore
 
Ushqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshmeUshqyerja e shendetshme
Ushqyerja e shendetshme
 
Piramida ushqimore
Piramida ushqimorePiramida ushqimore
Piramida ushqimore
 
Dietologji
DietologjiDietologji
Dietologji
 
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
NJE USHQYERJE E MIRE PER NJE TRUP E MENDJE TE SHENDOSHE
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
 
Te ushqehemi dhe jo te hame!
Te ushqehemi dhe jo te hame!Te ushqehemi dhe jo te hame!
Te ushqehemi dhe jo te hame!
 
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
300 keshilla mjekesore per te gjitha semundjet
 
23208349 hiperkolesterolemia-si-perkufizim-eshte-permbajtja-plasma-tike-e-kol...
23208349 hiperkolesterolemia-si-perkufizim-eshte-permbajtja-plasma-tike-e-kol...23208349 hiperkolesterolemia-si-perkufizim-eshte-permbajtja-plasma-tike-e-kol...
23208349 hiperkolesterolemia-si-perkufizim-eshte-permbajtja-plasma-tike-e-kol...
 
Prezantim
Prezantim  Prezantim
Prezantim
 
Kequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjetKequshqyerja dhe semundjet
Kequshqyerja dhe semundjet
 
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdfushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
ushqyerja gjate shtatezanise,msc.gretamertiridocxgretaa.pdf
 
Leksioni nr6
Leksioni nr6Leksioni nr6
Leksioni nr6
 

More from Ueda Rrukaj

Projekt matematike
Projekt matematikeProjekt matematike
Projekt matematikeUeda Rrukaj
 
Projekt gjeografi
Projekt gjeografiProjekt gjeografi
Projekt gjeografiUeda Rrukaj
 
Projekt anglisht
Projekt anglishtProjekt anglisht
Projekt anglishtUeda Rrukaj
 
Projekt qytetari
Projekt qytetariProjekt qytetari
Projekt qytetariUeda Rrukaj
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologjiUeda Rrukaj
 

More from Ueda Rrukaj (7)

Projekt matematike
Projekt matematikeProjekt matematike
Projekt matematike
 
Projekt gjeografi
Projekt gjeografiProjekt gjeografi
Projekt gjeografi
 
Projekt anglisht
Projekt anglishtProjekt anglisht
Projekt anglisht
 
Projekt fizike
Projekt fizikeProjekt fizike
Projekt fizike
 
Projekt qytetari
Projekt qytetariProjekt qytetari
Projekt qytetari
 
Projekt karrier
Projekt karrierProjekt karrier
Projekt karrier
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
 

Projekt kimi

  • 1. PROJEKT Lenda: Kimi Tema: Roli i perberjeve organike ne organizem Nentema: Karbohidratet Objektivat: Te dime se cfare jane karbohidratet. Te dime rendesine e tyre ne organizem. Te dime ndertimin e tyre dhe funksionet qe kane. Te dime efektet negative dhe pozitive ne organizmin tone. Punoi: Ueda Rrukaj XI-11
  • 2. KARBOHIDRATET Karbohidratet janë materie të përbëra nga karboni, hidrogjeni dhe oksigjeni, dhe zakonisht kategorizohen si sheqera,nisheste dhe fibra. Sheqeri i cili gjendet në përmbajtjen e ushqimit përcaktohet si monosaharid apo dysaharid. Monosaharidet janë njësi e vetme e sheqerit dhe kur shumë njësi të tilla lidhen, atëherë formohen nishestet (karbohidratet që gjenden në bimë) dhe glikogjeni (karbohidrate që ruhen në trupin e njeriut).Në monosaharide bëjnë pjesë:glukoza (e njohur si sheqeri i gjakut), fruktoza (sheqeri i pemëve),dhe galaktoza. Dysaharidet janë dy njësi të sheqerit të cilat lidhen së bashku dhe formojnë sukrozën (sheqeri i bardhë), laktozën (sheqeri i qumështit) dhe maltozën (sheqeri i mjaltit). Pra karbohidratet janë burim kryesor i energjisë në trup, ato prodhojnë energji dhe ndryshe quhen sheqera. Sheqeri që gjendet në pemë quhet fruktozë, sheqeri që gjendet në drithëra quhet dekstrozë, ai në hardhi (vreshtat e rrushit) quhet glukozë sheqeri që gjendet në qumësht quhet laktozë dhe sheqeri i bardhë quhet sukrozë. Mirëpo,për absorbimin e sheqerit në gjak, këto sheqera duhet të ndahen-zbërthehen në një molekulë të vetme të quajtur glukozë sepse qelizat e njeriut janë të ndërtuara në atë mënyrë që glukozën ta përdorin si burim universal të energjisë.Pra, kur karbohidratet treten në organizëm ato absorbohen në gjak dhe rrisin nivelin e sheqerit-glukozës në gjak.Në këtë rast pankreasi (organ i brendshëm) prodhon hormonin e quajtur insulinë i cili bënë bartjen e sheqerit prej gjakut në qeliza dhe pastaj qelizat e përdorin sheqerin për energji ose e ruajnë atë në formë të glikogjenit (energji e deponuar në muskuj dhe mëlqi) apo yndyrës.Pas këtij procesi kthehet niveli normal i sheqerit në gjak. Konsumimi i mjaftueshëm i karbohidrateve ruan proteinat të mos hargjohen për energji dhe është i nëvojshëm për furnizimin e trurit dhe trupit me energji.Mirëpo, nuk duhet harruar se karbohidratet e tepërta të cilat nuk shfrytëzohen për energji ruhen si shtresë dhjamore-yndyrë. Karbohidratet ndahen në dy kategori: në karbohidrate të thjeshta dhe karbohidrate të përbëra,dhe sipas sistemit të ri të klasifikimit ndahen në: karbohidrate me indeks glikemik të lartë dhe karbohidrate me indeks glikemik të ulët.
  • 3. Karbohidratet e thjeshta-(sheqer i thjeshtë), janë monosaharidet dhe dysaharidet. Karbohidratet e thjeshta treten shpejtë në organizëm dhe rrisin nivelin e sheqerit në gjak shumë shpejtë. Në këtë rast pankreasi detyrohet të prodhojë më shumë insulinë e cila merr glukozën më shpejtë nga gjaku dhe e ruan atë si glikogjen apo yndyrë në trupin e njeriut, në mënyrë që të rikthehet niveli normal i sheqerit në gjak. Kjo mundëson që përnjëherë të kemi energji e cila për një kohë të shkurtër do të humbet dhe do të na lë të ndihemi të lodhur, dhe të uritur. Karbohidratet e thjeshta janë: sheqeri i bardhë-sukroza, ëmbëlsirat,tortet,kiflet,pijet e gazuara,lëngjet me sukroze-sheqer të përpunuar, qokolata,bombonet,biskotat,qipsat dhe gjithë artikujt që përmbajnë sheqer të rafineruar. Karbohidratet e thjeshta kanë shumë kalori, po nuk përmbajnë as vitamina e as minerale, thjesht janë sheqera të përpunuar dhe pasi që nuk janë të nevojshme për shëndetin e njeriut preferohet të konsumohen në një sasi të vogël. Karbohidratet e përbëra-(sheqer natyral) janë polisaharidet të cilat formohen nga bashkimi i tri apo më shumë njësive të sheqerit. Karbohidratet e përbëra treten dhe depërtojnë në gjak më ngadalë, diku për 1 deri 3 orë, çka do të thotë se niveli i sheqerit në gjak rritet ngadalë dhe mbetet i qëndrueshëm, dhe në këtë rast pankreasi detyrohet të prodhoj vetëm një sasi të vogël të insulinës.Kjo mundëson të kemi energji për një kohë më të gjatë dhe mos të ndihemi të uritur. Karbohidratet e përbëra janë: drithërat, orizi, pemët, patatet, domatet, qumështi dhe produktet e qumshtit,lëngjet pa sheqer shtesë-të bardhë, shpagetat, gruri, bizelja, fasulja. Karbohidratet e përbëra janë shumë të rëndësishme për shëndetin e njeriut, janë ushqime jetësore sepse përmbajnë shumë vitamina dhe minerale si: vitaminat B,vitamin E, zink, magnezium, hekur dhe gjithashtu rrisin rezervat e energjisë së deponuar.
  • 4. Mungesa e karbohidrateve të përbëra gjegjësisht konsumimi i tepërt i karbohidrateve të thjeshta mund të shkakton probleme me shëndetin si: probleme me nivelin e lartë të yndyrës në gjak gjegjësisht kolesterolit të keq, tension të lartë të gjakut,sëmundje të zemrës, sëmundje të sheqerit- diabet, probleme me peshë trupore-trashje dhe probleme me disa forma të kancerit. Sistemi i ri i klasifikimit të karbohidrateve që janë karbohidratet me indeks të lartë dhe karbohidratet me indeks të ulët tregojnë më saktë se si ndikojnë karbohidratet në nivelin e sheqerit në gjak, pra sa e rrisin dhe sa e ulin glukozën-sheqerin në gjak karbohidratet dhe në përgjithësi si ndikojnë ato në shëndetin e njeriut. Karbohidratet me indeks glikemik të lartë edhe pse mund të jenë disa karbohidrate të përbëra (si patatet e pjekura dhe orizi i bardhë) ato treten shpejtë në organizëm dhe rrisin shumë shpejtë nivelin e sheqerit në gjak që do të thotë se nuk janë shumë të dobishme për shëndetin e njeriut e sidomos për personat me sëmundje të diabetit-sheqerit te të cilët rritja e nivelit të sheqerit në gjak mund të shkaktojë probleme të mëdha shëndetësore. Ushqimi që përmban karbohidrate me indeks të lartë është: mielli i bardhë- buka e bardhë, orizi i bardhë, patate të pjekura, pire patate, biskota të thata, kokice, qipsa, çokollata, mjalta, boronica e kuqe, sukroza-sheqeri i bardhë, pijet e gazuara, pijet e pagazuara me sheqer shtesë-sukroze dhe sa i përket pemëve është shalqini, ananasi, rrushi i thatë, dhe bananja shumë e pjekur-e zverdhur. Sa i përket lëngjeve me sukrozë-sheqer shtesë të përpunuar siq janë koka kola, dhe pijet tjera është vërtetuar se përmabjnë shumë sheqer dhe shumë kalori që rezultojnë në trashje dhe dëmtimin e dhëmbëve sidomos tek fëmijët. Pra, për këtë arsye akademia amerikane e pediatrisë rekomandon për fëmijët ndër moshën 7 vjeqare mos të pijnë më shumë se 200 ml lëngje me sheqer shtesë të përpunuar ndërsa për fëmijët më të rritur adoleshentë rekomandon jo më shumë se 350 ml, lëngje me sheqer shtesë gjatë ditës. Konsumimi i karbohidrateve me indeks glikemik të lartë në sasi të vogël është i nevojshëm dhe i dobishëm sidomos pas stërvitjes, sepse ndihmon
  • 5. për ti rimbushur shpejtë, rezervat e karbohidrateve në trupin e njeriut pasi që ato janë harxhuar duke bërë ushtrime fizike. Konsumimi i tëpërt i karbohidrateve me indeks glikemik të lartë mund të shkaktojë dëmtimin e dhëmbëve-kariesin,sëmundjen e diabetit-sheqerit, sëmundje të zemrës dhe kancerin. Karbohidratet me indeks glikemik të ulët të cilat gjithashtu mund të jenë disa karbohidrate të thjeshta (siç janë pemët) treten më ngadal dhe rrisin nivelin e sheqerit në gjak më ngadal që do të thotë se janë shumë të nevojshme dhe të dobishme për shëndetin e njeriut e sidomos për personat me sëmundje të diabetit-sheqerit.Pra, nga kjo shihet se edhe pse pemët bëjnë pjesë në karbohidrate të thjeshta ato janë shumë të shëndetshme dhe të rëndësishme për organizmin e njeriut.Për këtë arsye vitet e fundit më shumë përdoret sistemi i ri i klasifikimit të krabohidrateve, pra në bazë të indeksit se sa klasifikimi i karbohidrateve në bazë të përbërjes. Ushqimi që përmban karbohidrate me indeks të ulët është: miell thekre, drithërat, shpagetat, makaronat, patatet e ziera, patatet e ëmbla,domatet,orizi i kaftë, qumështi, akullorja pa sheqer shtesë, djathi, jogurti, jogurti i pemëve, kikiriki, bizelja, grosha, fasulja, panxhari, lëngjet pa sheqer shtesë, perimet, dhe pemët si vishnja, kumbulla, pjeshka, kajsia, rrushi, dredhëza, dardha, grejpfruti, molla, portokalli, kivi, mango, pjepëri dhe bananja e gjelbërt - jo shumë e pjekur. Konsumimi i mjaftueshëm i karbohidrateve me indeks glikemik të ulët ndihmon mirëmbajtjen e peshës trupore,ndihmon diabetëve ta mbajnë nën kontroll sheqerin në gjak, zvogëlonë rrezikun për sëmundjet e zemrës, zvogëlon nivelin e kolesterolit të keq në gjak, zvogëlon deshirën për uri dhe gjithashtu zgjat qëndrueshmërinë fizike. Duhet cekur se janë edhe disa faktorë tjerë që ndikojnë në tretjen e karbohidrateve dhe në atë se sa shpejtë e rrisin karbohidratet nivelin e sheqerit në gjak. Ata faktorë janë: Përmbajtja e fibrave në karbohidrate, pjekja e tepërt e pemëve dhe perimeve dhe përmbajtja e yndyrës dhe proteinës në ushqimin me karbohidrate. Fibrat ndihmojnë tretjen e karbohidrateve duke bashkuar karbohidratet me enzime në organizëm gjatë tretjes.Kjo mundëson që sheqeri të tretet dhe të
  • 6. depertojë në gjak më ngadal pra niveli i glukozës-sheqerit në gjak nuk pëson ndryshime të mëdha po mbetet i qëndrueshëm- stabil. Pemët dhe perimet shumë të pjekura gjithashtu kanë më shumë sheqer se sa pemët dhe perimet normal të pjekura apo jo shumë të pjekura.Kjo vlen sidomos për banane e cila ka më pak sheqer dhe është më e shëndetshme në kohën kur është pak e gjelbërt se sa në kohën kur ajo zverdhet shumë thuajse kalbët. Sa i përket pemëve siç është molla, dardha, pjeshka, kumbulla, është vërtetuar se më mirë është të konsumohen me lëvozhgë se sa të qërohen, sepse shumica e vitaminave dhe mineraleve gjenden në lëvozhgë. Përmbajtja e yndyrës dhe proteinës në ushqimin me karbohidrate ndihmon që të ngadalsohet procesi i tretjes së karbohidrateve, gjegjësisht sheqerit në gjak që do të thotë se ushqimi i cili përveç karbohidrateve përmban edhe yndyrë dhe proteina pra jo veq karbohidrate të pastërta ndikon që karbohidratet të kthehen në glukozë më ngadal dhe të rrisin nivelin e sheqerit në gjak më ndagal. Të gjithë këta faktorë ndikojnë që karbohidratet të kenë indeks glikemik të ulët, pra të treten më ngadal në gjak duke ruajtur nivelin e glukozës- sheqerit në gjak dhe duke mundësuar një energji më të gjatë dhe më të shëndetëshme për njeriun. Ushqimi duhet të përmbaj prej 55 deri 65 përqind karbohidrate prej të cilave 5 - 10 përqind mund të jenë karbohidrate të thjeshta-ëmbëlsira. Çdo njeriu gjatë ditës i nevojiten prej 4 deri 5 gram karbohidrate për kilogram të peshës trupore. Kurse sportistëve për shkak të aktiviteteve fizike ju nevojitet një sasi më e madhe e karbohidrateve, diku prej 6 deri 8 gram për kilogram. Pra, një person që peshon 80 kg. i duhen rreth 320-400 gram karbohidrate gjatë ditës.Kurse një sportisti që peshon 80 kg. i duhen prej 480-640 gram karbohidrate gjatë ditës.Gjithashtu, duhet të cekim se mbrenda një racioni ushqimor organizmi mund t'i absorboj-thith prej 85 deri 105 gram karbohidrate.Kjo tregon më së miri pse ushqimi nuk duhet të konsumohet brenda 2 racioneve ditore po brenda 4 apo 6 racioneve ditore, pra çdo 2.5 - 3 orë.