Сүү   судлалын   өнөөгийн түвшин, хөгжлийн төсөөлөл Профессор Л.Дамдинсүрэн Докторант Х.Баясгалан
Сүү , ц агаан   идээний   хэрэглээ <ul><li>М онгол  ц агаан   идээ  б элтгэдэг   уламжлалт   арга   - нүүдлийн   со ё л   ...
“ гэдэс  ц айлгах ” <ul><li>Бие   мах б одийн   хэрэг ц ээг   аминдэм ,  аминхү ч ил ,  хял б ар   шингэх   тос ,  нүүрс  ...
Сүү судлалын эхлэл Үе шат Судалгаа 1950 он хүртэл   уламжлалт аргын ажиглалт, бичиглэл, зарим мэдээлэл   1950 – 1970 он   ...
1991 оноос хойш <ul><li>Монгол цагаан идээ бэлтгэх уламжлалт аргын шинжлэх ухааны үндэс, үйлдвэрлэлийн технологит шилжүүлэ...
1970-1990 оны гол үр дүн <ul><li>монгол малын сүүний физик-химийн шинж чанар, химийн найрлага, онцлогийг экологийн нөхцөл,...
1991 оноос хойших үр дүн <ul><li>Сүү, цагаан идээний чиглэлээр ШУТ-ийн 5 төсөл, уламжлалт аргын шинжлэх ухааны үндэс, үйлд...
Товч дүгнэлт <ul><li>Сүү, цагаан идээний хэрэглээний уламжлал, шинэчлэлийг харгалзсан прагматик  судалгаа </li></ul><ul><l...
СҮҮ СУДЛАЛ <ul><li>Суурь судалгаа </li></ul><ul><ul><li>Монгол цагаан идээ тархац </li></ul></ul><ul><li>Гомеостаз зохицуу...
Суурь судалгааны чиглэл <ul><li>“ айраг-кумыс”, “хурууд-курт”, “хөрөнгө-курунга”, “цэгээ-шубат”, “йогурт-тараг” зэргийг га...
Хавсрага судалгааны чиглэл <ul><li>пробиотик, пребиотик, синбиотик  эсэг идээ  </li></ul><ul><li>лактозгүй сүү, холестринг...
Инженерийн зохион бүтээлт <ul><li>эх оронд хийгдсэн судалгааны үр дүнг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх инженерийн зохион бүтээлтийн...
Ерөнхий дүгнэлт <ul><li>Монгол улсад сүү судлалын шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх талаар бид олон чухал чиглэл, санал дэвшүүлсээ...
<ul><li>АНХААРАЛ ТАВЬСАН БАЯРЛАЛАА </li></ul>
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Сүү судлалын өнөөгийн түвшин, хөгжлийн төсөөлөл

13,572 views

Published on

Сүү судлалын өнөөгийн түвшин, хөгжлийн төсөөлөл

0 Comments
5 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
13,572
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
43
Actions
Shares
0
Downloads
239
Comments
0
Likes
5
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Сүү судлалын өнөөгийн түвшин, хөгжлийн төсөөлөл

  1. 1. Сүү судлалын өнөөгийн түвшин, хөгжлийн төсөөлөл Профессор Л.Дамдинсүрэн Докторант Х.Баясгалан
  2. 2. Сүү , ц агаан идээний хэрэглээ <ul><li>М онгол ц агаан идээ б элтгэдэг уламжлалт арга - нүүдлийн со ё л иргэншлийн үнэт з үйлс нэг </li></ul><ul><li>Сүү , ц агаан идээний монгол хэрэглээ - “з охи ц уулах үйл ч лэлтэй б үтээгдэхүүн ”, “б иологийн идэвхит нэмэлт тэжээл ” “п ро б иотик , п ре б иотик , син б иотик ” </li></ul><ul><li>Өвөл , хаврын тааламжгүй улиралд махан хүнсийг түлхүү хэрэглэж , харин з ун , намрын ц агт ц агаан идээгээр хооллодог б айсныг түүхийн эх сурвалжууд нотолдог . </li></ul>
  3. 3. “ гэдэс ц айлгах ” <ul><li>Бие мах б одийн хэрэг ц ээг аминдэм , аминхү ч ил , хял б ар шингэх тос , нүүрс ус , эрдэс б одисоор хангахын з эрэг ц ээ гэдэсний микрофлорыг ашигтай б и ч ил б иетнээр б аяжуулах зохистой хооллолт </li></ul><ul><li>20 дугаар з ууны эхэнд дундаж монгол хүн хоногт ойрол ц оогоор 3,0 л сүүтэй тэн ц эх ц агаан идээ хэрэглэж , хоногийн хэрэг ц ээт уургийнхаа б араг 90%- ийг хангадаг б айжээ . </li></ul><ul><li>Одоо монгол хүн хоногт 378 мл , жилд 138 .7 л сүүтэй тэн ц эхүй ц сүү , ц агаан идээ хэрэглэж байгаа. </li></ul><ul><li>Хотод оршин сууг ч ийн хэрэглээ хөдөөгийнхөөс б араг 4 дахин б ага, сүү , ц агаан идээнээс 30- аад кг - аар илүү мах хэрэглэж б айна . </li></ul><ul><li>Хоол б оловсруулах эрхтэн , з үрх судасны өв ч лөл нэмэгдэхийн з эрэг ц ээ кал ьц и , фосфорын дуталтай хол б огдон шүд , ясны сийрэгжилтийн эмгэг га з ар ав ч б айна . </li></ul>
  4. 4. Сүү судлалын эхлэл Үе шат Судалгаа 1950 он хүртэл уламжлалт аргын ажиглалт, бичиглэл, зарим мэдээлэл 1950 – 1970 он физик-химийн шинж чанар, химийн найрлага, онцлог 1970-1990 он - цагаан идээг үйлдвэрлэлийн аргаар бэлтгэх судалгаа, туршилт - бүтээгдэхүүний микробиологийн судалгаа, цэвэр өсгөврийн хөрөнгө - шинэ технологи нэвтрүүлэх судалгаа, туршилт
  5. 5. 1991 оноос хойш <ul><li>Монгол цагаан идээ бэлтгэх уламжлалт аргын шинжлэх ухааны үндэс, үйлдвэрлэлийн технологит шилжүүлэх туршилт, зохион бүтээлт </li></ul><ul><li>Цагаан идээний уламжлалт хөрөнгийн судалгаа, цэвэр өсгөвөр, байгалийн симбиоз бүхий хөрөнгө </li></ul><ul><li>Зохицуулах үйлчлэлтэй цагаан идээ </li></ul><ul><li>Биологийн идэвхит бодис, пробиотик бичил биетний агууламж бүхий бүтээгдэхүүний технологи </li></ul>
  6. 6. 1970-1990 оны гол үр дүн <ul><li>монгол малын сүүний физик-химийн шинж чанар, химийн найрлага, онцлогийг экологийн нөхцөл, цаг хугацаатай уялдуулсан судалгаа </li></ul><ul><li>цагаан идээ бэлтгэх уламжлалт аргыг үйлдвэрлэлийн технологит шилжүүлэх шинжлэх ухааны үндсийг илрүүлэх томоохон бүтээлүүд </li></ul><ul><li>ингэ, гүү, бог малын сүүг үйлдвэрийн аргаар боловсруулж, хүнсний болон биологийн өндөр ач холбогдолтой шинэ бүтээгдэхүүн буй болгох технологийн шийдлүүд, технологи дамжуулалт </li></ul>
  7. 7. 1991 оноос хойших үр дүн <ul><li>Сүү, цагаан идээний чиглэлээр ШУТ-ийн 5 төсөл, уламжлалт аргын шинжлэх ухааны үндэс, үйлдвэрлэлийн технологит шилжүүлэх зарчим </li></ul><ul><li>Ингэний сүүний физик-хими, технологийн шинж чанарын онцлогт тулгуурласан зохицуулах үйлчлэл бүхий эсэг болон уураглаг цагаан идээ, гоо сайхны зарим бэлдмэл үйлдвэрлэх технологи </li></ul><ul><li>Монгол таргийн эх хөрөнгийн бичил биетний физиологи, биохимийн шинж чанарыг судалж, түүнийг байгалийн симбиоз байдлаар нь идэвхижүүлэх, улмаар үйлдвэрлэлийн хөрөнгө болгон ашиглах арга, хатаамал хөрөнгө </li></ul><ul><li>Монголын уламжлалт эсэг идээнээс ялгасан Str.thermophilus, L.bulgaricus, лактоз задлагч дрожжийн цэвэр өсгөврүүдийн судалгаа, үйлдвэрлэлийн 2 төрлийн хөрөнгө, түүний клиник туршилт </li></ul><ul><li>Кальцитай сүү, аминдэмээр баяжуулсан сүү, эрдэс бодис, эслэгийн агууламж өндөртэй уурагт идээ, зарим төрлийн хатуу, зөөлөн болон хайлмал бяслагийн технологиуд </li></ul><ul><li>“ Нүүдлийн соёл иргэншил-монгол цагаан идээ” олон улсын симпозиум,2002,УБ </li></ul>
  8. 8. Товч дүгнэлт <ul><li>Сүү, цагаан идээний хэрэглээний уламжлал, шинэчлэлийг харгалзсан прагматик судалгаа </li></ul><ul><li>шинжлэх ухааны багтаамж, технологийн түвшингийн хувьд дэлхийн брэндүүдтэй өрсөлдөх хэмжээнд хүрэх шинэ бүтээгдэхүүн </li></ul><ul><li>Байгалийн симбиоз бүхий хөрөнгө, сүүн хүчлийн бактерийн пробиотик үйлчлэлийг нь бүрэн батлах боломж, өвөрмөц үйлчлэл бүхий өсгөвөр гаргах боломж одоогоор байхгүй. </li></ul><ul><li>Сүү, цагаан идээний биохими, физик-хими, микробиологийн судалгаа, шинжилгээний арга, багаж, хэрэгсэл хоцрогдсон учраас судалгааны магадлал тогтворгүй байна. </li></ul><ul><li>Судалгааны шинэ арга зүй, лабораторийн дэвшилтэт багаж, хэрэгсэл эзэмших, сүү судлалын шинжлэх ухааны ололтоос суралцах, гадаадад магистр, доктор бэлтгэх боломж хязгаарлагдмал </li></ul>
  9. 9. СҮҮ СУДЛАЛ <ul><li>Суурь судалгаа </li></ul><ul><ul><li>Монгол цагаан идээ тархац </li></ul></ul><ul><li>Гомеостаз зохицуулалт </li></ul><ul><li>Уламжлалт хөрөнгө-пробиотик үйлчлэл </li></ul><ul><li>Сүүний шинж чанар-малын төрөл-экологи </li></ul><ul><li>Хавсрага судалгаа </li></ul><ul><ul><li>Пробиотик, прбитик, синбиотик </li></ul></ul><ul><li>Өвөрмөц агууламжтай бүтээгдэхүүн </li></ul><ul><li>Уламжлалт болон цэвэр өсгөврийн бакбэлдмэл </li></ul><ul><li>Үндэсний бүтээгд. </li></ul><ul><li>Инженерийн зохион бүтээлт </li></ul><ul><ul><li>Мембран технологи </li></ul></ul><ul><li>Сублимаци </li></ul><ul><li>Сүү цуглуулах, чанар хамгаалах цогц </li></ul><ul><li>Сав, баглаа боодол </li></ul><ul><li>Уургийн бэлдмэл, сүүн нөөшний технологи </li></ul><ul><li>Лабораторийн багаж </li></ul>
  10. 10. Суурь судалгааны чиглэл <ul><li>“ айраг-кумыс”, “хурууд-курт”, “хөрөнгө-курунга”, “цэгээ-шубат”, “йогурт-тараг” зэргийг гарал үүсэл, технологи, микробиологи, хэрэглээний онцлогийн хувьд судлах </li></ul><ul><li>Хүний бие махбодийн хэвийн үйл ажиллагаа гомеостаз-г сүүн бүтээгдэхүүнээр зохицуулдаг монгол уламжлалын онолын үндэслэлийг эмнэлэг-биологи, биохими, хооллолт зүйн үүднээс судалж, хооллолтын үзэл баримтлал боловсруулах </li></ul><ul><li>Монгол болон бусад улсуудад уламжлагдсан эсэг ундааны байгалийн симбиоз бүхий хөрөнгийн бүтэц, бичил биетний үүрэг, төрөл, зүйлийг судалж, пробиотик үйлчлэл бүхий хөрөнгө, бэлдмэл гаргах онолын үндсийг тогтоох </li></ul><ul><li>Бэлчээрийн малын сүүний найрлага, технологийн шинж чанарыг экологийн нөхцөл, байдалтай холбон судалснаар тухайн сүүг хэдийд, ямар зориулалтаар, яаж боловсруулах нь оновчтой болохыг шинжлэх ухааны үүднээс тогтоох </li></ul>
  11. 11. Хавсрага судалгааны чиглэл <ul><li>пробиотик, пребиотик, синбиотик эсэг идээ </li></ul><ul><li>лактозгүй сүү, холестрингүй цөцгий, зөөхий, цөцгийн тос </li></ul><ul><li>аминдэм, эрдэс бодисоор баяжуулсан уураглаг бүтээгдэхүүний технологи </li></ul><ul><li>пробиотик үйлчлэл бүхий цэвэр өсгөврийн болон уламжлалт хөрөнгийн бүрэлдэхүүнд оролцдог бичил биетний цэвэр өсгөврийн үндэсний цуглуулга </li></ul><ul><li>шууд хэрэглээний биобэлдмэл байдлаар үйлдвэрлэх технологи </li></ul>
  12. 12. Инженерийн зохион бүтээлт <ul><li>эх оронд хийгдсэн судалгааны үр дүнг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх инженерийн зохион бүтээлтийн ажил </li></ul><ul><li>хальсан шүүлт, сублимаци, вакуум хатаалга зэрэг технологийн дэвшлийг гадаадаас авч, нутагшуулах </li></ul><ul><li>лабораторийн шинэ багаж, хэрэгсэл эзэмших, сүүний чанарыг хамгаалах тоног төхөөрөмжийг зохион бүтээж үйлдвэрлэх, хөдөө орон нутагт сүү боловсруулах загварын үйлдвэрийн зураг төсөл зохиох, инженерингийн үйлчилгээг хөгжүүлэх </li></ul><ul><li>Сүү судлалын эрдэмтэд, инженерүүдийг хөгжүүлэх </li></ul><ul><li>Зохион бүтээх төв, загвар-төхөөрөмжийн үйлдвэр байгуулах </li></ul><ul><li>Технологийн инкубаци </li></ul>
  13. 13. Ерөнхий дүгнэлт <ul><li>Монгол улсад сүү судлалын шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх талаар бид олон чухал чиглэл, санал дэвшүүлсээр байгаа боловч бодит үр дүн нь хүссэн хэмжээнд хүрэхгүй байна. </li></ul><ul><li>Засгийн газраас шинжлэх ухаанд зориулж байгаа зардалд хүнсний үйлдвэрийн технологийн асуудал бараг тусгагдахаа больсон, холбогдох яам ч захиалга өгдөггүй </li></ul><ul><li>Сүү боловсруулах үйлдвэр, компаниудын хөрөнгийн чадавхи дорой байгаа, судалгаа, туршилтын лабораторийн багаж, хэрэгсэл, шинжилгээний арга зүй хоцрогдсон </li></ul><ul><li>Гадаад орон, Олон улсын байгууллагатай хамтын ажиллагаа эхлэл төдий </li></ul>
  14. 14. <ul><li>АНХААРАЛ ТАВЬСАН БАЯРЛАЛАА </li></ul>

×