SlideShare a Scribd company logo
Амны хөндийн эрүүл мэнд


                                          Шүд болон шүдний буйлын өвчин

                                          дэлхий дээрх хамгийн түгээмэл

                                          өвчнүүдийн нэг. Гэвч амь насанд

                                          аюулгүй учраас хүмүүс тийм ч

чухалчлан          үздэггүй          нь            харамсалтай.




Амны хөндий хоол боловсруулах үйл ажиллагаанд хамгийн гол үүрэг

гүйцэтгэдэг. Тиймээс амны хөндийн гаж үзэгдлүүд хоол боловсруулалтад

сөргөөр                нөлөөлдөг                   байна.




Амандаа хийсэн хоол зажлагдаж бутран, шүлсний тусламжаар залгигдан

боловсруулалтад бэлтгэгддэг учиртай. Амны хөндийн хоёр төрлийн өвчин

байдаг. Буйлны өвчин хүндэрсэн үедээ шүдний уг болон эрүүний ясанд сөрөг

нөлөөтэй. Шүд өвдвөл хүний биеийн бусад эрхтнүүдэд ч муу. Тухайлбал,

зүрх, бөөрний өвчин, үрэвслийг сэдрээдэг. Зарим тохиолдолд бөөр, зүрхний

өвчин               үүсгэх                 хандлагатай              гэнэ.
Шүд хорхойтох




Шүд хорхойтуулдаг нян чихэрлэг бүтээгдэхүүнд элбэг агуулагддаг. Хэрвээ

шүдээ тогтмол угааж арчилж байвал нян шүдийг хорхойтуулахгүй. Шүд

хорхойтсоноор цоорч, ёзоор болох тохиолдол ч бий. Түүнчлэн аяндаа

эдгэдэггүй бөгөөд эмчид түргэн хандахгүй бол улам хүндэрч шүдээ

авахуулахаас             өөр           аргагүйд              хүргэнэ.




Шүдээ цэвэрлэхгүй бол амны хөндийд хоолны үлдэгдэл болон нянгууд улам

үржиж шүдийг цоолон иддэг байна. Хоол хүнсний бүтээгдэхүүнийг амтлаг

болгохын тулд найрлагад нь хүчил буюу кислот хийдэг бөгөөд энэ нь шүдэнд

маш муу нөлөөтэй. Уг хүчил шүдний гадаргууд наалдан цоолж байдаг байна.

Цоолж нүхлэгдэн улмаар ёзоор болж өвдөж эхэлдэг гэнэ. Харин ёзоор

болсон шүдийг даруй эмчлэхгүй бол буйлыг өвчлүүлдэг. Үүнийг буйлны

хавдар                     гэдэг                       аж.




Мөн шүд өвдөхгүй, эрүүл байна гэж бүү бодоорой. Шүд хэт их хорхойтож

цоорсон үедээ өвдөж эхэлдэг. Тиймээс бага зэрэг хорхойтой үед эмчлүүлбэл

сайн. Түүнчлэн шүдний зураг авахуулан өвчнөөс урьдчилан сэргийлж болно.

Хэт хүндэрсэн шүд эмчлэхэд их зардал гардаг. Урьдчилан сэргийлэх нь

нийгмийн        болоод         эдийн         засгийн           ашигтай.
Сүүлийн үед хүмүүс хиймэл шүд ихээр хэрэглэх болсон. Гэвч ямар ч эрхтэн

төрөлхийн эрхтэнг орлуулж чадахгүй. Шүд эрүүл байх нь шүдний эрүүл мэнд,

ариун цэврээс шалтгаалдаг учир байнга оогоор угааж занших хэрэгтэй. Ооны

найрлагад байдаг флор шүдийг хорхойтохоос хамгаалдаг билээ.

More Related Content

What's hot

эмнэлгийн хог хаягдлын менежмент
эмнэлгийн хог хаягдлын менежментэмнэлгийн хог хаягдлын менежмент
эмнэлгийн хог хаягдлын менежмент
amarsaikhan mandukhai
 
Shudee archilah
Shudee archilahShudee archilah
Shudee archilahBolzooo
 
лекц 4 цочимог цус алдал т
лекц   4 цочимог цус алдал тлекц   4 цочимог цус алдал т
лекц 4 цочимог цус алдал тserkaubuns
 
хөдөлгөөн эрүүл мэнд
хөдөлгөөн эрүүл мэндхөдөлгөөн эрүүл мэнд
хөдөлгөөн эрүүл мэнд
Tuul Tula
 
Shudee archilah
Shudee archilahShudee archilah
Shudee archilahBolzooo
 
Haldvart uvchin
Haldvart uvchinHaldvart uvchin
Haldvart uvchin
Tumuruu Shiileg
 
гэрийн гадна, дотно орчин ба хувийн ариун
гэрийн гадна, дотно орчин ба хувийн ариунгэрийн гадна, дотно орчин ба хувийн ариун
гэрийн гадна, дотно орчин ба хувийн ариун
Tuul Tula
 
Анхны тусламж үзүүлэх семинар О.Батбаяр
Анхны тусламж үзүүлэх семинар О.БатбаярАнхны тусламж үзүүлэх семинар О.Батбаяр
Анхны тусламж үзүүлэх семинар О.Батбаяр
The Institute of Social Sciences
 
Шүдний үүсэл хөгжил
Шүдний үүсэл хөгжилШүдний үүсэл хөгжил
Шүдний үүсэл хөгжилZoloo Baagii
 
гарын эрүүл ахуй ба гар угаалт хичээл
гарын эрүүл ахуй ба гар угаалт хичээлгарын эрүүл ахуй ба гар угаалт хичээл
гарын эрүүл ахуй ба гар угаалт хичээлzulaa zuku
 
HEON101
HEON101HEON101
лекц 2. үжилгүйжүүлэлт б а үжил эсэргүүцэл
лекц   2. үжилгүйжүүлэлт б а үжил эсэргүүцэллекц   2. үжилгүйжүүлэлт б а үжил эсэргүүцэл
лекц 2. үжилгүйжүүлэлт б а үжил эсэргүүцэлserkaubuns
 
лекц№11
лекц№11лекц№11
лекц№11azora14
 
Гарын ариун цэврийн талаархи судалгаа
Гарын ариун цэврийн талаархи судалгааГарын ариун цэврийн талаархи судалгаа
Гарын ариун цэврийн талаархи судалгааErdenezaya Baatarjav
 
Амилуулах суурь тусламжийн ерөнхий зарчим
Амилуулах суурь тусламжийн ерөнхий зарчим Амилуулах суурь тусламжийн ерөнхий зарчим
Амилуулах суурь тусламжийн ерөнхий зарчим Odxvv Monxjargal
 
тамхины хор уршиг
тамхины хор уршигтамхины хор уршиг
тамхины хор уршигtuya0507
 
шүд амны хөндий цэвэрлэх
шүд амны хөндий цэвэрлэхшүд амны хөндий цэвэрлэх
шүд амны хөндий цэвэрлэхstaruyanga
 
278 havsralt
278 havsralt278 havsralt
278 havsralt
Tumuruu Shiileg
 
Арьсан доторх тарилга
Арьсан доторх тарилгаАрьсан доторх тарилга
Арьсан доторх тарилга
night owl
 

What's hot (20)

эмнэлгийн хог хаягдлын менежмент
эмнэлгийн хог хаягдлын менежментэмнэлгийн хог хаягдлын менежмент
эмнэлгийн хог хаягдлын менежмент
 
Shudee archilah
Shudee archilahShudee archilah
Shudee archilah
 
лекц 4 цочимог цус алдал т
лекц   4 цочимог цус алдал тлекц   4 цочимог цус алдал т
лекц 4 цочимог цус алдал т
 
тусламж
тусламжтусламж
тусламж
 
хөдөлгөөн эрүүл мэнд
хөдөлгөөн эрүүл мэндхөдөлгөөн эрүүл мэнд
хөдөлгөөн эрүүл мэнд
 
Shudee archilah
Shudee archilahShudee archilah
Shudee archilah
 
Haldvart uvchin
Haldvart uvchinHaldvart uvchin
Haldvart uvchin
 
гэрийн гадна, дотно орчин ба хувийн ариун
гэрийн гадна, дотно орчин ба хувийн ариунгэрийн гадна, дотно орчин ба хувийн ариун
гэрийн гадна, дотно орчин ба хувийн ариун
 
Анхны тусламж үзүүлэх семинар О.Батбаяр
Анхны тусламж үзүүлэх семинар О.БатбаярАнхны тусламж үзүүлэх семинар О.Батбаяр
Анхны тусламж үзүүлэх семинар О.Батбаяр
 
Шүдний үүсэл хөгжил
Шүдний үүсэл хөгжилШүдний үүсэл хөгжил
Шүдний үүсэл хөгжил
 
гарын эрүүл ахуй ба гар угаалт хичээл
гарын эрүүл ахуй ба гар угаалт хичээлгарын эрүүл ахуй ба гар угаалт хичээл
гарын эрүүл ахуй ба гар угаалт хичээл
 
HEON101
HEON101HEON101
HEON101
 
лекц 2. үжилгүйжүүлэлт б а үжил эсэргүүцэл
лекц   2. үжилгүйжүүлэлт б а үжил эсэргүүцэллекц   2. үжилгүйжүүлэлт б а үжил эсэргүүцэл
лекц 2. үжилгүйжүүлэлт б а үжил эсэргүүцэл
 
лекц№11
лекц№11лекц№11
лекц№11
 
Гарын ариун цэврийн талаархи судалгаа
Гарын ариун цэврийн талаархи судалгааГарын ариун цэврийн талаархи судалгаа
Гарын ариун цэврийн талаархи судалгаа
 
Амилуулах суурь тусламжийн ерөнхий зарчим
Амилуулах суурь тусламжийн ерөнхий зарчим Амилуулах суурь тусламжийн ерөнхий зарчим
Амилуулах суурь тусламжийн ерөнхий зарчим
 
тамхины хор уршиг
тамхины хор уршигтамхины хор уршиг
тамхины хор уршиг
 
шүд амны хөндий цэвэрлэх
шүд амны хөндий цэвэрлэхшүд амны хөндий цэвэрлэх
шүд амны хөндий цэвэрлэх
 
278 havsralt
278 havsralt278 havsralt
278 havsralt
 
Арьсан доторх тарилга
Арьсан доторх тарилгаАрьсан доторх тарилга
Арьсан доторх тарилга
 

Similar to амны хөндийн эрүүл мэнд

Шүдний зөвөлгөө Дархан хот "Анхаарал" шүдний эмнэлэг
Шүдний зөвөлгөө Дархан хот "Анхаарал" шүдний эмнэлэгШүдний зөвөлгөө Дархан хот "Анхаарал" шүдний эмнэлэг
Шүдний зөвөлгөө Дархан хот "Анхаарал" шүдний эмнэлэгZoloo Baagii
 
зөвөлгөө хандмаа
зөвөлгөө хандмаазөвөлгөө хандмаа
зөвөлгөө хандмааkhandmaa79
 
зайн сургалт
зайн сургалтзайн сургалт
зайн сургалтtserendulamaa
 
зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м Changmi Rose
 
зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м Changmi Rose
 
зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м Changmi Rose
 
хэрэглэгдэхүүн2
хэрэглэгдэхүүн2хэрэглэгдэхүүн2
хэрэглэгдэхүүн2otgaa
 
Шүдний тулгуур эдийн оношлогоо ба аргууд
Шүдний тулгуур эдийн оношлогоо ба аргуудШүдний тулгуур эдийн оношлогоо ба аргууд
Шүдний тулгуур эдийн оношлогоо ба аргууд
EnkhjinEnkhjin22
 
Presentation1
Presentation1Presentation1
Presentation1Hakudo_ss
 
84.l.erdenechimeg
84.l.erdenechimeg84.l.erdenechimeg
84.l.erdenechimegHishegbayar
 
хүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээ
хүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээхүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээ
хүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээ
Delgertsetseg Jargaltsogt
 
Lekts 1.utts oilgolt
Lekts  1.utts oilgoltLekts  1.utts oilgolt
Lekts 1.utts oilgolt
nytt103103
 
шүдний өсөлт хөгжил
шүдний өсөлт хөгжилшүдний өсөлт хөгжил
шүдний өсөлт хөгжил
mscoder999
 
References oral disease 17
References oral disease 17References oral disease 17
References oral disease 17
Бат-Эрдэнэ Мягмар
 
Ppth5
Ppth5Ppth5

Similar to амны хөндийн эрүүл мэнд (20)

Anhaa
AnhaaAnhaa
Anhaa
 
Шүдний зөвөлгөө Дархан хот "Анхаарал" шүдний эмнэлэг
Шүдний зөвөлгөө Дархан хот "Анхаарал" шүдний эмнэлэгШүдний зөвөлгөө Дархан хот "Анхаарал" шүдний эмнэлэг
Шүдний зөвөлгөө Дархан хот "Анхаарал" шүдний эмнэлэг
 
зөвөлгөө хандмаа
зөвөлгөө хандмаазөвөлгөө хандмаа
зөвөлгөө хандмаа
 
зайн сургалт
зайн сургалтзайн сургалт
зайн сургалт
 
зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м
 
зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м
 
зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м зайн сургалт эрүүл м
зайн сургалт эрүүл м
 
хэрэглэгдэхүүн2
хэрэглэгдэхүүн2хэрэглэгдэхүүн2
хэрэглэгдэхүүн2
 
Eruul mend
Eruul mendEruul mend
Eruul mend
 
Eruul mend
Eruul mendEruul mend
Eruul mend
 
Шүдний тулгуур эдийн оношлогоо ба аргууд
Шүдний тулгуур эдийн оношлогоо ба аргуудШүдний тулгуур эдийн оношлогоо ба аргууд
Шүдний тулгуур эдийн оношлогоо ба аргууд
 
Presentation1
Presentation1Presentation1
Presentation1
 
84.l.erdenechimeg
84.l.erdenechimeg84.l.erdenechimeg
84.l.erdenechimeg
 
хүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээ
хүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээхүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээ
хүүхдийн сүүн шүдний зөөлцийн үрэвслийн эмчилгээ
 
Lekts 1.utts oilgolt
Lekts  1.utts oilgoltLekts  1.utts oilgolt
Lekts 1.utts oilgolt
 
Biye daalt #3
Biye daalt #3Biye daalt #3
Biye daalt #3
 
бие даалтаар унших материал
бие даалтаар унших материалбие даалтаар унших материал
бие даалтаар унших материал
 
шүдний өсөлт хөгжил
шүдний өсөлт хөгжилшүдний өсөлт хөгжил
шүдний өсөлт хөгжил
 
References oral disease 17
References oral disease 17References oral disease 17
References oral disease 17
 
Ppth5
Ppth5Ppth5
Ppth5
 

More from tuya0507

судалгаа туяа
судалгаа туяасудалгаа туяа
судалгаа туяаtuya0507
 
цахим тест
цахим тестцахим тест
цахим тестtuya0507
 
халдварт бус өвчин
халдварт бус өвчинхалдварт бус өвчин
халдварт бус өвчинtuya0507
 
цусны эргэлт
цусны эргэлтцусны эргэлт
цусны эргэлтtuya0507
 
алжаал тайлах
алжаал тайлахалжаал тайлах
алжаал тайлахtuya0507
 
зөв хооллолт
зөв хооллолтзөв хооллолт
зөв хооллолтtuya0507
 
стресс
стрессстресс
стрессtuya0507
 
вакцин
вакцинвакцин
вакцинtuya0507
 
үерхэл нөхөрлөл
үерхэл нөхөрлөлүерхэл нөхөрлөл
үерхэл нөхөрлөлtuya0507
 
хөдөлгөөний хомсдол
хөдөлгөөний хомсдолхөдөлгөөний хомсдол
хөдөлгөөний хомсдолtuya0507
 
судалгаа туяа
судалгаа туяасудалгаа туяа
судалгаа туяаtuya0507
 
халдварт бус өвчин
халдварт бус өвчинхалдварт бус өвчин
халдварт бус өвчинtuya0507
 

More from tuya0507 (12)

судалгаа туяа
судалгаа туяасудалгаа туяа
судалгаа туяа
 
цахим тест
цахим тестцахим тест
цахим тест
 
халдварт бус өвчин
халдварт бус өвчинхалдварт бус өвчин
халдварт бус өвчин
 
цусны эргэлт
цусны эргэлтцусны эргэлт
цусны эргэлт
 
алжаал тайлах
алжаал тайлахалжаал тайлах
алжаал тайлах
 
зөв хооллолт
зөв хооллолтзөв хооллолт
зөв хооллолт
 
стресс
стрессстресс
стресс
 
вакцин
вакцинвакцин
вакцин
 
үерхэл нөхөрлөл
үерхэл нөхөрлөлүерхэл нөхөрлөл
үерхэл нөхөрлөл
 
хөдөлгөөний хомсдол
хөдөлгөөний хомсдолхөдөлгөөний хомсдол
хөдөлгөөний хомсдол
 
судалгаа туяа
судалгаа туяасудалгаа туяа
судалгаа туяа
 
халдварт бус өвчин
халдварт бус өвчинхалдварт бус өвчин
халдварт бус өвчин
 

амны хөндийн эрүүл мэнд

  • 1. Амны хөндийн эрүүл мэнд Шүд болон шүдний буйлын өвчин дэлхий дээрх хамгийн түгээмэл өвчнүүдийн нэг. Гэвч амь насанд аюулгүй учраас хүмүүс тийм ч чухалчлан үздэггүй нь харамсалтай. Амны хөндий хоол боловсруулах үйл ажиллагаанд хамгийн гол үүрэг гүйцэтгэдэг. Тиймээс амны хөндийн гаж үзэгдлүүд хоол боловсруулалтад сөргөөр нөлөөлдөг байна. Амандаа хийсэн хоол зажлагдаж бутран, шүлсний тусламжаар залгигдан боловсруулалтад бэлтгэгддэг учиртай. Амны хөндийн хоёр төрлийн өвчин байдаг. Буйлны өвчин хүндэрсэн үедээ шүдний уг болон эрүүний ясанд сөрөг нөлөөтэй. Шүд өвдвөл хүний биеийн бусад эрхтнүүдэд ч муу. Тухайлбал, зүрх, бөөрний өвчин, үрэвслийг сэдрээдэг. Зарим тохиолдолд бөөр, зүрхний өвчин үүсгэх хандлагатай гэнэ.
  • 2. Шүд хорхойтох Шүд хорхойтуулдаг нян чихэрлэг бүтээгдэхүүнд элбэг агуулагддаг. Хэрвээ шүдээ тогтмол угааж арчилж байвал нян шүдийг хорхойтуулахгүй. Шүд хорхойтсоноор цоорч, ёзоор болох тохиолдол ч бий. Түүнчлэн аяндаа эдгэдэггүй бөгөөд эмчид түргэн хандахгүй бол улам хүндэрч шүдээ авахуулахаас өөр аргагүйд хүргэнэ. Шүдээ цэвэрлэхгүй бол амны хөндийд хоолны үлдэгдэл болон нянгууд улам үржиж шүдийг цоолон иддэг байна. Хоол хүнсний бүтээгдэхүүнийг амтлаг болгохын тулд найрлагад нь хүчил буюу кислот хийдэг бөгөөд энэ нь шүдэнд маш муу нөлөөтэй. Уг хүчил шүдний гадаргууд наалдан цоолж байдаг байна. Цоолж нүхлэгдэн улмаар ёзоор болж өвдөж эхэлдэг гэнэ. Харин ёзоор болсон шүдийг даруй эмчлэхгүй бол буйлыг өвчлүүлдэг. Үүнийг буйлны хавдар гэдэг аж. Мөн шүд өвдөхгүй, эрүүл байна гэж бүү бодоорой. Шүд хэт их хорхойтож цоорсон үедээ өвдөж эхэлдэг. Тиймээс бага зэрэг хорхойтой үед эмчлүүлбэл сайн. Түүнчлэн шүдний зураг авахуулан өвчнөөс урьдчилан сэргийлж болно. Хэт хүндэрсэн шүд эмчлэхэд их зардал гардаг. Урьдчилан сэргийлэх нь нийгмийн болоод эдийн засгийн ашигтай.
  • 3. Сүүлийн үед хүмүүс хиймэл шүд ихээр хэрэглэх болсон. Гэвч ямар ч эрхтэн төрөлхийн эрхтэнг орлуулж чадахгүй. Шүд эрүүл байх нь шүдний эрүүл мэнд, ариун цэврээс шалтгаалдаг учир байнга оогоор угааж занших хэрэгтэй. Ооны найрлагад байдаг флор шүдийг хорхойтохоос хамгаалдаг билээ.