Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Bcvtvn q2 2014

494 views

Published on

Cung cấp cái nhìn tổng quan về Báo cáo Viễn thông VN Q2/2014

Published in: Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Bcvtvn q2 2014

  1. 1. MỤC LỤC thị trường viễn thông việt nam Thị trường viễn thông sau tái cơ cấu VNPT thị trường viễn thông thế giới chương I Tình hình kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2014 chương Ii chương Iii chương Iv 3 10 39 47 Chịu trách nhiệm nội dung: BÙI QUỐC VIỆT Thư ký: VŨ THANH THỦY Những người thực hiện: TRẦN MẠNH ĐẠT NGUYỄN THÚY HẰNG LÊ THỊ HƯỜNG NGUYỄN THỊ HỒNG VÂN Thiết kế: QN Điện thoại liên hệ: 04.37741566 Email: vtthuy@vnpt.vn
  2. 2. THƯ BAN BIÊN TẬP Kính thưa Quý vị độc giả, Theo số liệu từ Bộ TT&TT, tính đến hết tháng 6 tổng số thuê bao di động phát sinh lưu lượng đạt 121,1 triệu thuê bao, giảm khoảng 2,6 triệu thuê bao so với đầu năm, tương đương hơn 2%. Với tổng số thuê bao di động vẫn còn gấp gần 1,5 lần tổng dân số cả nước thì dự báo việc sụt giảm thuê bao sẽ tiếp tục diễn ra, ít nhất là trong 6 tháng cuối năm nay. 6 tháng đầu năm là khoảng thời gian có nhiều biến động với MobiFone và VinaPhone nên thị trường di động ít nhiều cũng bị tác động, mà phần lớn là theo hướng tích cực. VinaPhone cũng nhận thấy những thách thức không nhỏ trước mắt khi MobiFone cũng trở thành một đối thủ cạnh tranh trực tiếp nên đã có những động thái quyết liệt để tăng sức mạnh cạnh tranh. Tăng thêm ưu đãi cho thuê bao bằng cách mở rộng đối tượng khách hàng ưu đãi, giảm giá cước dịch vụ, bổ sung các gói cước, tiện ích đang còn thiếu so với các mạng khác, ra mắt các gói cước trọn gói giá rẻ với những ưu đãi trước đó chỉ dành cho thuê bao trả sau… là những cách thức đã được VinaPhone áp dụng trong 3 tháng vừa qua. Những nỗ lực đó đã phần nào giúp VinaPhone gia tăng thị phần thuê bao trong tháng 4 và tháng 5. Số thuê bao Internet băng rộng (ADSL) có dây tính đến hết tháng 5/2014 ước đạt 4,57 triệu thuê bao (tăng khoảng 100.000 thuê bao so với cuối năm 2013). ADSL dù tăng trưởng thuê bao song tốc độ tăng trưởng vẫn khá chậm dù cho một số ISP tăng tốc độ truy cập trong khi vẫn giữ nguyên giá cước. Trong khi đó, thị trường FTTH tiếp tục chứng kiến cuộc chạy đua quyết liệt cả về giá cước, tốc độ, chính sách chăm sóc khách hàng của các nhà cung cấp. Với việc nhiều đơn vị sau tái cơ cấu VNPT sẽ tách ra và trực thuộc về Bộ TT&TT sẽ không chỉ tác động tới VNPT mà còn có tác động to lớn tới toàn thị trường viễn thông Việt Nam. Bố cục thị trường sẽ thay đổi và mối quan hệ giữa các nhà khai thác cũng có những thay đổi lớn. Báo cáo Viễn thông Việt Nam số này sẽ gửi đến Quý vị độc giả Chuyên đề Thị trường viễn thông sau tái cơ cấu VNPT với những phân tích sâu về sự thay đổi các lĩnh vực của thị trường viễn thông trong thời gian tới. BBT rất mong sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm đóng góp của Quý vị độc giả cũng như sự hợp tác của đông đảo cộng tác viên để chất lượng nội dung ấn phẩm ngày càng được nâng cao hơn nữa. Xin trân trọng cảm ơn! BBT Báo cáo Viễn thông
  3. 3. Tình hình kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2014 CHƯƠNG I Trong 6 tháng đầu năm, tình hình kinh tế vĩ mô được giữ vững, lạm phát được kiểm soát dưới mức 5%, mặt bằng lãi suất giảm, cán cân thương mại thặng dư, thị trường ngoại hối ổn định, thanh khoản của hệ thống ngân hàng duy trì tốt, niềm tin nhà đầu tư tiếp tục bảo đảm. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) 6 tháng đầu năm 2014 ước tính tăng 5,18% so với cùng kỳ năm 2013. %. Đây là mức tăng GDP cao so với mức tăng cùng kỳ năm 2012 và 2013 và cả ba khu vực đều có mức tăng cao hơn mức tăng cùng kỳ năm 2013.
  4. 4. TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 5 Do những bất ổn địa chính trị tại Châu Á, Trung Đông và Ucraina, nhiều tổ chức đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu. Tăng trưởng GDP theo quý, sau khi loại bỏ yếu tố mùa vụ, tiếp tục xu hướng tăng kể từ quý II/2013.  Với xu hướng trên và chưa tính đến ảnh hưởng trễ trong 6 tháng cuối năm của sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan, Uỷ ban Giám sát Tài chính Quốc gia dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2014 trong khoảng 5,7 - 5,8%. Sản xuất tiếp tục cải thiện, tạo điều kiện cải thiện tiêu dùng và thu ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, do tổng cầu yếu và chi phí đầu vào tăng, hoạt động sản xuất của doanh nghiệp cũng như khu vực bất động sản vẫn còn khó khăn.  Trong 6 tháng đầu năm, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 4,1% và số doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc giải thể tăng 16,2% so cùng kì. Ổn định kinh tế vĩ mô được giữ vững, lạm phát được kiểm soát dưới mức 5%, mặt bằng lãi suất giảm, cán cân thương mại thặng dư, thị trường ngoại hối ổn định, thanh khoản của hệ thống ngân hàng duy trì tốt, niềm tin nhà đầu tư tiếp tục bảo đảm.  GDP 6 tháng đầu năm 2014 tăng 5,18% Tổng sản phẩm trong nước (GDP) 6 tháng đầu năm 2014 ước tính tăng 5,18% so với cùng kỳ năm 2013, trong đó quý I tăng 5,09%; quý II tăng 5,25%. Đây là mức tăng GDP cao so với mức tăng cùng kỳ năm 2012 và 2013 và cả ba khu vực đều có mức tăng cao hơn mức tăng cùng kỳ năm 2013. Trong mức tăng 5,18% của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,96%, cao hơn mức 2,07% của cùng kỳ năm 2013, đóng góp 0,55 điểm phần trăm vào mức tăng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 5,33%, cao hơn mức 5,18% của 6 tháng đầu năm 2013, đóng góp 2,06 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 6,01%, cao hơn mức 5,92% của cùng kỳ năm 2013, đóng góp 2,57 điểm phần trăm. Đây là những dấu hiệu tích cực, toàn diện về tăng trưởng của nền kinh tế. Như vậy, khu vực dịch vụ tiếp tục đóng góp cao vào mức tăng trưởng chung. Một số ngành chiếm tỷ trọng lớn trong khu vực dịch vụ có mức tăng khá so với cùng kỳ năm 2013 là: Bán buôn và bán lẻ tăng 5,78%; dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 8,50%; hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tăng 5,51%. Hoạt động kinh doanh bất động sản bước đầu có những tín hiệu tốt với mức tăng 2,65%, cao hơn mức 1,8% của cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu do lãi suất ngân hàng tiếp tục giảm dần, chính sách của nhà nước về hỗ trợ ngành bất động sản đang dần phát huy tác dụng và các điều kiện cho vay mua nhà cũng được nới lỏng. Trong khu vực công nghiệp và xây dựng, ngành công nghiệp tăng 5,45%, tuy cao hơn mức 5,19% của cùng kỳ năm 2013 nhưng vẫn ở mức thấp so với một số năm gần đây. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã có chuyển biến tích cực với mức tăng 7,89%, cao hơn mức tăng cùng kỳ một số năm trước, góp phần tác động lớn đến mức tăng trưởng chung. Ngành khai khoáng tiếp tục giảm kể từ quý III năm 2013, chỉ đạt 97,53% so với cùng kỳ 2013. Ngành xây dựng tăng 4,6%, thấp hơn mức tăng 5,09% của
  5. 5. TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/20146 6 tháng đầu năm 2013. Trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, ngành thủy sản có mức tăng cao nhất với 5,85% nhưng chỉ đóng góp 0,18 điểm phần trăm trong mức đóng góp của khu vực vào mức tăng chung; ngành nông nghiệp mặc dù tăng thấp nhất ở mức 2,25% nhưng đóng góp 0,33 điểm phần trăm do quy mô nông nghiệp hiện vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất trong khu vực với khoảng 77%; ngành lâm nghiệp đóng góp 0,04 điểm phần trăm. Cơ cấu nền kinh tế 6 tháng đầu năm nay vẫn theo hướng tích cực. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng 17,69%; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 38,70%; khu vực dịch vụ chiếm 43,61% (Cơ cấu tương ứng của cùng kỳ năm 2013 là: 18,18%; 38,70%; 43,12%). Xét về góc độ sử dụng GDP của 6 tháng năm nay, tiêu dùng cuối cùng tăng 5,19% so với cùng kỳ năm 2013 và đóng góp 4,09 điểm phần trăm vào mức tăng chung, trong đó tiêu dùng cuối cùng của dân cư tăng 5,04%, cao hơn mức tăng 4,49% của cùng kỳ năm trước; tích lũy tài sản tăng 5,80%, đóng góp 1,66 điểm phần trăm. (NguồnGSO) Lạm phát 6 tháng đầu năm 2014 thấp ở mức 1,38% Với chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6/2014 tăng 0,3% so với tháng trước, lạm phát sau 6 tháng của Việt Nam đang dừng ở mức 1,38%, thấp nhất trong 13 năm qua. Tổng cục Thống kê vừa chính thức công bố, CPI tháng 6/2014 của cả nước tăng 0,3% so với tháng trước và tăng 1,38% so với tháng 12/2013. Như vậy, sau nửa năm, lạm phát theo cách tính của Việt Nam mới chỉ đang ở mức rất thấp, thậm chí thấp nhất trong vòng 13 năm qua, và chỉ bằng 1/5 mục tiêu lạm phát của cả năm. Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ, CPI tháng 6/2014 vẫn tăng 4,98%. Còn nếu tính trung bình 6 tháng đầu năm, con số này là 4,77%. (Biểu đồ 1.1)
  6. 6. TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 7 Biểuđồ1.1:CPI6thángđầunăm2014-Nguồn:TCTK Lạm phát sau 6 tháng ở mức rất thấp là tín hiệu cho thấy mục tiêu kiềm soát lạm phát, ổn định vĩ mô của Việt Nam đã phát huy tác dụng. Tuy nhiên, đây cũng tiếp tục là lời cảnh báo về sức mua thấp của nền kinh tế.   Sức mua thấp, lạm phát thấp, nhưng tăng trưởng kinh tế không được cải thiện nhiều khiến các chuyên gia kinh tế bày tỏ sự quan ngại về sự trì trệ của nền kinh tế trong năm 2014. Trong bối cảnh những diễn biến trên Biển Đông vẫn khá phức tạp, thì đây là một chỉ báo cho thấy, kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục khó khăn trong những tháng cuối năm. Quay trở lại với diễn biến CPI tháng 6/2014, có thể thấy rõ, nguyên nhân của mức tăng 0,3% chủ yếu do nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (tăng 0,28%); nhà ở và vật liệu xây dựng (tăng 0,61%); thuốc và dịch vụ y tế (tăng 0,74%)… Trong số này, việc nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,74% là rất đáng chú ý. Và nguyên nhân chủ yếu của việc TP.HCM, đầu tàu kinh tế của Việt Nam đã quyết định điều chỉnh giá dịch vụ y tế. Số liệu của Cục Thống kê TP.HCM cho biết, CPI tháng 6 của TP.HCM tăng tới 0,58% so với tháng 5, và chủ yếu do giá dịch vụ y tế tăng tới 11,65%. Giá dịch vụ y tế của TP.HCM tăng cao đã tác động tới mức tăng giá của nhóm thuốc và dịch vụ y tế cả nước, qua đó tác động CPI chung. Theo thông lệ, các tháng giữa năm, CPI tăng không cao. Tuy nhiên, việc tăng giá xăng dầu mới đây có thể sẽ tác động tới CPI của tháng tới.
  7. 7. TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/20148 Dự báo triển vọng kinh tế 6 tháng cuối năm  Kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng 6%, thậm chí là 7 - 8%. Đó là nhận định của các chuyên gia kinh tế dựa trên báo cáo của World Bank (WB) vừa được công bố gần đây. Theo báo cáo đưa ra, kinh tế Việt Nam tiếp tục ổn định: lạm phát giảm, cải thiện được tài khoản đối ngoại và ổn định được nợ công Chính phủ và thị trường ngoại hối. Chỉ số lạm phát được giữ vững ở mức khoảng 5%. Chỉ số PMI luôn đạt trên 50 điểm kể từ tháng 9/2013, mức độ lạc quan kinh doanh của nhà đầu tư đang ở mức cao nhất trong vòng 3 năm qua. Thặng dư thương mại và tài khoản vãng lai cũng là hai tín hiệu tốt của nền kinh tế. Các yếu tố bên ngoài cũng đang phát triển thuận lợi. Tình hình kinh tế vĩ mô toàn cầu tiếp tục khởi sắc với sự ổn định từ thị trường lao động Mỹ và thị trường tiền tệ của châu Âu. Nguồn vốn FDI của nước ngoài chảy vào Việt Nam cũng đang có sự dịch chuyển, từ việc tập trung vào bất động sản (chiếm 33% nguồn FDI trong năm 2008) xuống chỉ còn 10% trong 6 tháng đầu năm 2014. Dòng tiền đang tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh thay vì bất động sản như trước. Việc Việt Nam đón các làn sóng đầu tư nước ngoài với số vốn lớn là một tín hiệu khả quan cho nền kinh tế. Đơn cử như mới đây, với dự án xây dựng nhà máy thứ 3 tại bắc Ninh (Việt Nam), tập đoàn Samsung đã nâng tổng số vốn đầu tư tại Việt Nam lên đến 6,7 tỷ USD hay sự kiện một tập đoàn khác của Hàn Quốc, LG Electronics, tiếp tục công bố dự án 1,5 tỉ USD ở Hải Phòng đã tạo ra một làn sóng đầu tư mới từ các doanh nghiệp công nghệ số Hàn Quốc vào Việt Nam. Tuy nhiên, tăng trưởng trong quý II của Việt Nam chỉ đạt 5,25% và dự báo cả năm
  8. 8. TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 9 sẽ ở mức 5,4%. Mức tăng trưởng này sẽ duy trì tới năm 2016 khi dự báo không tăng quá 5,6%. Mức tăng trưởng gần như giữ nguyên so với báo cáo trước của WB và theo chuyên gia Sandeep Mahajan, con số này thấp hơn nhiều so với tiềm năng thực của Việt Nam. Ông nhận định, tiềm năng của Việt Nam có thể tăng trưởng ở mức 6, thậm chí 7 - 8%. Khu vực ngân hàng đang dần đi vào ổn định lại nhưng do tập trung giải quyết nợ xấu, các ngân hàng vẫn thận trọng trong việc mở rộng tín dụng cho dù có tăng trưởng mạnh về tiền gửi. Để khôi phục tiềm năng tăng trưởng trung hạn đòi hỏi phải đẩy mạnh quan tâm đến những cải cách cơ cấu - tập trung vào tái cơ cấu các doanh nghiệp nhà nước và khu vực ngân hàng trong nước đồng thời xóa bỏ những rào cản đối với đầu tư tư nhân trong nước.  Bà Victoria Kwakwa, giám đốc Quốc gia của WB tại Việt Nam nhận định: «Trong ngắn hạn, tăng trưởng kinh tế vẫn ở mức khiêm tốn do cầu trong nước còn yếu. Còn triển vọng dài hạn phụ thuộc vào việc Việt Nam có thể nhanh chóng giải quyết những vấn đề cơ cấu của nền kinh tế đến đâu để có thể nâng cao hiệu quả kinh tế và năng lực cạnh tranh của quốc gia». Tuy quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc đã liên tục tăng trưởng trong những năm gần đây nhưng một điểm quan trọng là tình hình căng thẳng trên biển Đông, quan hệ giữa hai nước Việt – Trung trở nên căng thẳng tất yếu ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam. Hiện nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc hiện đang chiếm tới 28,5% tổng kim ngạch của Việt Nam, trong khi đó xuất khẩu lại chỉ chiếm 10,5%. «Mặc dù vậy, đến thời điểm hiện tại, với sự phản ứng nhanh nhạy của chính phủ, WB nhận thấy nền kinh tế Việt Nam vẫn chưa phải chịu tác động tiêu cực gì từ vấn đề này.», ông Mahajan nhận định. 
  9. 9. THỊ TRƯỜNG VIỄN THÔNG VIỆT NAM CHƯƠNG II 6 tháng đầu năm, trong khi tổng số thuê bao di động giảm dần đều thì lượng thuê bao 3G lại tăng dần đều, cho thấy rõ ràng thị trường di động trong nước đang chuyển dần sang giai đoạn phát triển 3G. Tính đến hết tháng 6, theo ước tính sơ bộ của Bộ TT&TT, tổng số thuê bao 3G đạt gần 24 triệu thuê bao, trong đó có thuê bao 3G di động chiếm khoảng 88% và thuê bao 3G laptop chiếm 12%.
  10. 10. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 11 Sau khi tăng thêm 2,5 triệu thuê bao trong tháng 1, tổng số thuê bao di động cả nước quay đầu giảm trong các tháng còn lại. Theo số liệu từ Bộ TT&TT, tính đến hết tháng 6 tổng số thuê bao di động phát sinh lưu lượng đạt 121,1 triệu thuê bao, giảm khoảng 2,6 triệu thuê bao so với đầu năm, tương đương hơn 2%. Với tổng số thuê bao di động vẫn còn gấp gần 1,5 lần tổng dân số cả nước thì dự báo việc sụt giảm thuê bao sẽ tiếp tục diễn ra, ít nhất là trong 6 tháng cuối năm nay. 6 tháng đầu năm là khoảng thời gian có nhiều biến động với MobiFone và VinaPhone nên thị trường di động ít nhiều cũng bị tác động, mà phần lớn là theo hướng tích cực. Cuối quý 1, MobiFone có quyết định chính thức một mình tách ra khỏi VNPT để đẩy nhanh tiến trình cổ phần hoá. Bên cạnh những thuận lợi, việc tách khỏi VNPT cũng mang lại không ít thách thức cho MobiFone, ví dụ như mất một lượng không nhỏ thuê bao (nhân viên của VNPT rời mạng). Chính vì vậy nhà mạng này liên tục đưa ra những chính sách mới để ưu đãi cho thuê bao, kể cả các thuê bao có ARPU thấp, kích cầu tiêu dùng ở nhiều nhóm khách hàng khác nhau. VinaPhone cũng nhận thấy những thách thức không nhỏ trước mắt khi MobiFone cũng trở thành một đối thủ cạnh tranh trực tiếp nên đã có những động thái quyết liệt để tăng sức mạnh cạnh tranh. Tăng thêm ưu đãi cho thuê bao bằng cách mở rộng đối tượng khách hàng ưu đãi, giảm giá cước dịch vụ, bổ sung các gói cước, tiện ích đang còn thiếu so với các mạng khác, ra mắt các gói cước trọn gói giá rẻ với những ưu đãi trước đó chỉ dành cho thuê bao trả sau… là những cách thức đã được VinaPhone áp dụng trong 3 tháng vừa qua. Những nỗ lực đó đã phần nào giúp VinaPhone gia tăng thị phần thuê bao trong tháng 4 và tháng 5. Trong khi hai đối thủ còn “vướng bận” với việc tái cấu trúc thì Viettel tranh thủ đề xuất giảm cước gọi liên mạng xuống ngang bằng với cước gọi nội mạng. Dù đưa ra lý do là để giảm bớt gánh nặng chi tiêu cho người dùng khi giá nhiều mặt hàng thiết yếu tăng mạnh, song trong bối cảnh cụ thể của thị trường hiện nay, không khó để nhận ra mục đích chính của Viettel là tranh thủ hạ đối thủ khi họ đang gặp khó. Mặc dù với đề xuất của Viettel, người dùng sẽ được hưởng lợi. Tuy nhiên, mục tiêu quan trọng hơn là giữ vững sự ổn định của thị trường di động trong nước để thực hiện cuộc tái cấu trúc lớn nhất từ trước tới nay. Có lẽ vì vậy mà sau nửa tháng, đề xuất giảm giá của Viettel vẫn chưa được Bộ TT&TT phê duyệt. Trước cuộc đua tranh quyết liệt của các mạng lớn, các mạng nhỏ dường như đã đuối sức và lui vào hậu trường. Vietnamobile – nhà mạng nhỏ có nhiều hoạt động nhất từ trước tới nay cũng trải qua một quý lặng lẽ nhất từ khi tái xuất thị trường Việt Nam. Gmobile thì tiếp tục giảm ưu đãi cho các thuê bao khi cắt hẳn số lượng phút gọi roaming nội mạng miễn phí trước đó. Sfone thì đã tạm ngừng hoạt động và có thông tin chưa chính thức là đã được Viettel mua lại. TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG
  11. 11. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201412 Trong khi tổng số thuê bao di động giảm dần thì lượng thuê bao 3G tiếp tục tăng trưởng ổn định. Trong 6 tháng đầu năm, tổng số thuê bao 3G đã tăng thêm 4,3 triệu thuê bao, trong đó thuê bao 3G trên di động tăng thêm 4,4 triệu, đưa tỷ lệ thuê bao di động dùng 3G tại Việt Nam lên hơn 17%. Việc thuê bao đã dần quen với mức cước mới dành cho gói MI không giới hạn dung lượng khiến các nhà mạng bắt đầu triển khai phương thức kích cầu tiêu dùng mới – tăng gấp đôi dung lượng miễn phí, giữ nguyên giá cước. Đây cũng là một cách gián tiếp giảm giá cước cho thuê bao, song cũng vẫn giúp nhà mạng duy trì được doanh thu dịch vụ. Số lượng thuê bao cố định chỉ còn khoảng 7 triệu thuê bao, tương ứng với chưa tới 6% tổng số thuê bao. Việc sụt giảm thuê bao điện thoại cố định được dự báo sẽ còn tiếp tục, nhất là khi thiết bị đầu cuối di động hiện khá rẻ, tiện lợi cùng với giá cước sử dụng được các nhà mạng di động đưa ra khá hợp lý. Sau khi lấn sân điện thoại cố định, các dòng điện thoại di động thông minh (smartphone) với nhiều tính năng xử lý công việc mạnh mẽ, đủ phục vụ một số nhu cầu công việc cơ bản khiến số lượng thuê bao truy nhập Internet sử dụng 3G data card ngày càng có xu hướng giảm dần. Cũng theo Bộ TT&TT, số thuê bao Internet băng rộng (ADSL) có dây tính đến hết tháng 5/2014 ước đạt 4,57 triệu thuê bao (tăng khoảng 100.000 thuê bao so với cuối năm 2013). ADSL dù tăng trưởng thuê bao song tốc độ tăng trưởng vẫn khá chậm dù cho một số ISP tăng tốc độ truy cập trong khi vẫn giữ nguyên giá cước. Trong khi đó, thị trường FTTH tiếp tục chứng kiến cuộc chạy đua quyết liệt cả về giá cước, tốc độ, chính sách chăm sóc khách hàng của các nhà cung cấp. Hai gương mặt mới của thị trường THTT hứa hẹn đem đến làn gió mới cho thị trường trong 6 tháng đầu năm đã lỗi hẹn chưa ra mắt dịch vụ theo đúng lịch đặt ra. Tuy nhiên nó cũng khiến các nhà đài tăng tốc giành thuê bao, chiếm lĩnh thị trường. Nhiều cách thức cạnh tranh không lành mạnh đã xảy ra đang rất cần sự điều tiết của các chính sách quản lý. Với nhiều biến động lớn về cơ cấu nên doanh thu của thị trường bưu chính viễn thông cũng bị ảnh hưởng. Tổng doanh thu thuần bưu chính, viễn thông sáu tháng đầu năm ước đạt 122.000 tỷ đồng, mới chỉ đạt khoảng 44 % kế hoạch năm 2014.
  12. 12. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 13 THỊ TRƯỜNG DI ĐỘNG I. THÔNG TIN CHUNG 1. Tình hình phát triển thuê bao 6 tháng đầu năm Sau khi tăng mạnh vào tháng 1 do nhu cầu tăng cao vào dịp Tết nguyên đán và quy định thu hồi sim chưa kích hoạt của 3 nhà mạng lớn, tổng số thuê bao di động có phát sinh cước quay đầu giảm liên tục trong các tháng sau đó. Chưa công bố số liệu chính thức song theo báo cáo sơ kết 6 tháng cuối năm của Bộ TT&TT, tổng số thuê bao di động trên thị trường hiện chỉ còn 121,1 triệu thuê bao, thấp hơn 2,6 triệu thuê bao so với con số đạt được cuối năm 2013 (biểu đồ 2.1). Biểuđồ2.1(NguồnMIC) Trong bối cảnh nhà mạng không còn chạy đua giá cước để phát triển thuê bao mới, lượng người có nhu cầu sử dụng thực không còn nhiều nên phát triển thuê bao mới thấp, trong khi một lượng không nhỏ thuê bao ảo phát triển nóng trong giai đoạn trước liên tục bị đào thải ra khỏi hệ thống, thì diễn biến tăng trưởng thuê bao như trong 6 tháng đầu năm là hoàn toàn hợp lý. Các nhà mạng cũng nhận biết được tình hình này nên đã chuyển hướng sang tìm cách tăng ARPU của thuê bao thay vì chạy đua phát triển thuê bao mới. Với nhiều chủ trương, chính sách của Bộ TT&TT, thị trường di động Việt Nam cơ bản đã đi vào phát triển ổn định nên sẽ không có biến động lớn từ nay tới cuối năm. Một trong những quy định có thể gây ảnh hưởng mạnh tới các số liệu thống kê thuê bao di động là việc quản lý thông tin thuê bao trả trước của các nhà mạng. Tuy nhiên, quy định này khó có thể thực hiện trong một sớm một chiều nên dự báo số lượng thuê bao di động sẽ tiếp tục giảm với biên độ nhỏ trong những tháng còn lại của năm. Thị phần thuê bao di động trong 6 tháng đầu năm hầu như không thay đổi, Viettel hiện giữ 44,6% thị phần thuê bao di động nói chung. VinaPhone chiếm 16,7% và MobiFone chiếm 31,8% (biểu đồ 2.2).
  13. 13. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201414 Biểuđồ2.2(NguồnMIC) 2. VinaPhone tăng tốc sau khi MobiFone chính thức tách khỏi VNPT Với quyết định chính thức tách MobiFone khỏi VNPT để thực hiện đẩy nhanh quá trình cổ phần hoá được nhanh chóng, thuận lợi. Nhận biết được những thách thức trong bối cảnh đó, VinaPhone bắt đầu có những động thái quyết liệt để tăng sức cạnh tranh và đã đạt được những kết quả bước đầu. Phát triển các gói cước tháng ưu đãi dành cho thuê bao trả trước Trong số những gói cước mới của VinaPhone trong quý 2, có thể thấy bắt đầu xuất hiện các gói cước ưu đãi cho thuê bao trả trước tương tự như các gói cước trước đó chỉ dành cho thuê bao trả sau. Ví dụ điển hình các gói cước dạng này là gói C69, C89. Gói cước C89 có mức giá 89.000 đ/tháng, áp dụng cho tất cả thuê bao trả trước hoà mạng mới và thuê bao trả trước đang hoạt động song mức cước của tháng trước thấp hơn 89.000 đ. Thuê bao sẽ được miễn phí gọi 1.500 phút nội mạng Vinaphone, cố định VNPT toàn quốc; miễn phí 60 phút gọi ngoại mạng trong nước; miễn phí 60 SMS trong nước. Một biến thể khác của C89 là C69 cũng được triển khai tại một số tỉnh phía Bắc như Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Giang…. Với gói cước này, thuê bao sẽ chỉ phải trả 69.000 đ/tháng để được gọi miễn phí 1.500 phút nội mạng Vinaphone, cố định VNPT toàn quốc; miễn phí 30 phút gọi ngoại mạng trong nước; miễn phí 30 SMS trong nước. Gói cước này phù hợp hơn với nhiều đối tượng khách hàng trả trước có mức tiêu dùng thấp. Được hưởng mức ưu đãi như thuê bao trả sau, trong khi lại không bị nhiều ràng buộc, dễ dàng đăng ký hoặc huỷ gói cước qua SMS mà không cần tới điểm giao dịch, các gói cước trả trước giá rẻ kiểu này hứa hẹn sẽ giúp VinaPhone kích cầu thuê bao sử dụng dịch vụ nhiều hơn. Theo một khía cạnh khác, gói C89 được ra đời trong bối cảnh Viettel cung cấp gói cước FreeTalk 90.000 đ/tháng (thuê bao được miễn phí 1.500 phút gọi nội mạng, 60 phút gọi ngoại mạng trong nước trong vòng 30 ngày) tại tỉnh Nam Định, nên có thể đây là một gói cước được đưa ra nhanh chóng để phù hợp với tình hình cạnh tranh trên địa bàn. Gói
  14. 14. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 15 cước C69 sau đó cũng được nhanh chóng triển khai ở một số địa bàn mà ARPU thuê bao thấp khiến chúng ta liên tưởng tới chính sách giá cước linh hoạt mà các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet đã áp dụng trong một vài năm trở lại đây. Tuy nhiên, dù phân tích theo khía cạnh nào thì C69 và C89 cũng có thể coi là một bước tiến mới trong việc phát triển các gói cước nhằm thúc đẩy mức sử dụng dịch vụ của thuê bao. Phát triển các gói cước còn thiếu so với đối thủ cạnh tranh Hai gói cước khác dành cho thị trường ngách là Happy Sea và Tourist được đưa ra trong bối cảnh Viettel và MobiFone đều đã cung cấp các gói cước này. Tuy nhiên, với ưu thế ra sau nên các gói cước của VinaPhone có phần ưu đãi nhiều hơn, đặc biệt là gói cước dành cho Ngư dân Happy Sea. Gói cước Happy Sea dành cho ngư dân của tỉnh Kiên Giang được ra mắt hồi giữa tháng 6. Ngoài những ưu đãi như giảm giá bán sim, tặng số tiền lớn vào tài khoản gọi và data, cho phép gọi nhóm giá rẻ… như liệt kê trong bảng1.1, VinaPhone còn phối hợp với Avio để cung cấp điện thoại giá rẻ cho thuê bao, tăng thêm sức hút của gói cước đối với người sử dụng. Đây được đánh giá là một trong số những gói cước mới nổi bật, có ưu thế cạnh tranh hơn cả của VinaPhone. Hiện gói cước này đã được triển khai tại một số tỉnh thành khác, nơi có địa hình biển đảo trên toàn quốc. Sosánhgóicướcdànhchongưdâncủabamạnglớn Happy Sea (Vinaphone) Sea+ (Viettel) Biển đảo (Mobifone) Giá bán 50.000đ/sim (nếu chiết khấu trực tiếp còn 35k) Giá bán 55.000đ/sim Tổng tài khoản 380.000đ (Có trong tài khoản 50.000đ, ngay khi hòa mạng) Tổng tài khoản 240.000đ Tặng 20.000 đ /tháng Tổng tài khoản truy cập internet: 120.000đ 0 Tặng 50 MB dữ liệu/tháng Tặng 100% giá trị cho thẻ nạp đầu tiên và 50% cho 5 thẻ nạp tiếp theo Tặng 50% giá trị 2 thẻ nạp đầu tiên Phí đăng ký gọi nhóm 5.000đ/tháng/tb và được gọi trong nhóm nhiều thuê bao biển đảo với giá cực rẻ  chỉ có 345đ/phút (tính năng Cộng đồng) Phí đăng ký gọi nhóm 10.000đ/tháng/tb chỉ được gọi nhóm 10TB với mức cước 795đ/phút Cước gọi nhóm 440 đ/phút Gọi: nội mạng 690đ/phút, ngoại mạng 1280đ/ phút Gọi: nội mạng 1590đ/ phút, ngoại mạng 1790đ/ phút Gọi: Nội mạng: 880 đ/phút, ngoại mạng: 1280 đ/phút
  15. 15. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201416 Miễn phí tin nhắn  thông tin biển đảo và thời tiết. Cung cấp các gói gia tăng có giá 3000đ/tuần, miễn phí tháng sử dụng đầu tiên cho ngư dân như Câu chuyện ngư dân, Ngư dân làm giàu, Kinh nghiệm ra khơi… Đăng ký thông tin biển đảo và thời tiết 500đ/ tin. Truy vấn thông tin dự báo thời tiết trong ngày – 200 đ/lần. Tin về biển Đông, chính sách liên quan đến biển, thông tin thị trường liên quan đến ngành thủy, hải sản – 5.000 đ/tháng.. Còn một số gói cước mới khác dành cho khách du lịch và gói cước gọi quốc tế giá rẻ đi Trung Quốc và Nga. Mặc dù các gói cước này so với các đối thủ cạnh tranh không có nhiều nổi bật, thậm chí có phần kém cạnh tranh hơn (ví dụ như sim dành cho khách du lịch), song những động thái tích cực của VinaPhone cho thấy nhà mạng này đang tích cực lấp đầy những khoảng cách về sự đa dạng của gói cước, giá cước, chính sách ưu đãi của các gói với các đối thủ khác. Thay đổi nhiều chính sách có lợi cho khách hàng Trong khi Viettel có một số chính sách điều chỉnh khiến khách hàng phản ứng không tốt, điển hình như là việc tính cước SMS vào tài khoản chính dù là SMS nội mạng hay ngoại mạng thì VinaPhone lại thực hiện hàng loạt chính sách mà tất cả đều có lợi cho các thuê bao, có tác động đối với số đông thuê bao. Ví dụ như: - Áp dụng bảng giá cước roaming mới từ 1/6 cho 3 nước: Mỹ, Canada và Australia. Theo đó, giá cước các cuộc gọi Việt Nam và gọi đi quốc tế giảm tới 56%, cước gọi trong mạng khách rẻ hơn với chỉ 17.000 đồng/phút (giảm 47%), cước gọi vệ tinh, gửi tin nhắn, data tiếp tục giảm, cước data giảm tới 25% so với mức áp dụng trước đó. Dù rằng việc điều chỉnh chỉ áp dụng với 3 quốc gia kể trên song đây cũng là những quốc gia mà nhiều người có nhu cầu liên lạc nên số lượng khách hàng được hưởng lợi từ sự điều chỉnh chính sách này là không nhỏ. - Nới rộng độ tuổi cho phép đăng ký thuê bao học sinh TalkEZ: cho phép nới rộng độ tuổi thuê bao được phép đăng ký từ 12 – 17 tuổi thành 10 - 18 tuổi. Ngoài ra, thuê bao còn được giảm 50% cước sử dụng hai dịch vụ Ringtunes và MCA. Hàng tháng thuê bao vẫn được tặng 15.000 cước thoại và SMS, 50 MB cho dịch vụ data, 25 SMS nội mạng. Việc nới rộng độ tuổi là hoàn toàn phù hợp với tình hình hiện tại bởi ngày càng có nhiều bậc phụ huynh trang bị điện thoại cho con từ rất sớm, nhằm thuận tiện hơn trong việc liên lạc và quản lý con cái. Đây cũng là một cách gián tiếp mở rộng đối tượng thuê bao được hưởng các chính sách ưu đãi của gói cước TalkEZ (ví dụ như gọi theo nhóm, gọi giờ rỗi, đăng ký gói cước ngày giá rẻ…). Sau khi điều chỉnh, gói cước dành cho đối tượng học sinh của VinaPhone có nhiều ưu điểm hơn so với gói cước tương tự của MobiFone cả về độ tuổi cho phép đăng ký lẫn ưu đãi. Còn so với Viettel, gói cước của VinaPhone có giá cước gọi giờ rỗi thấp hơn, ưu đãi nhiều hơn so với Viettel nhưng giới hạn độ tuổi đăng ký thì hạn chế hơn (sau khi VinaPhone thực hiện điều chỉnh, Viettel cũng thực hiện điểu chỉnh độ tuổi đăng ký gói
  16. 16. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 17 cước Hi school – không giới hạn độ tuổi đăng ký nữa). Thị phần tăng dần đều Những nỗ lực tăng tốc trong mấy tháng trở lại đây đã khiến thị phần thuê bao của VinaPhone đã bắt đầu có sự cải thiện. Nếu như trong quý 1, thị phần thuê bao di động của VinaPhone giảm liên tục qua các tháng chỉ còn 16,1% vào cuối tháng 3, giảm tới 1,4% so với cuối năm 2013 thì trong quý 2, thị phần của nhà mạng này đã tăng liên tục trong tháng 4,5, đạt 16,7% vào cuối tháng 5 (bảng 1.2). Thịphầnthuêbaodiđộngcácnhàmạng5thángđầunăm2014 Tháng VinaPhone (%) MobiFone (%) Viettel (%) 12/2013 17.5 31.8 43.5 1/2014 17.1 32.7 42.7 2/2014 16.9 33.2 43.4 3/2014 16.1 32.4 43.9 4/2014 16.3 31.8 44.4 5/2014 16.7 31.4 44.6 (NguồnMIC) Không tính đến những con số đạt được thì cũng có thể thấy VinaPhone đang rất nỗ lực để tăng sức cạnh tranh với các đối thủ, bằng các chính sách ưu đãi, các gói cước tương tự và cả các gói cước sáng tạo hơn. Nếu quả thực gói cước C89 là kết quả của việc phản ứng lại tình hình thị trường trên địa bàn thì điều đáng mừng là VinaPhone đã phản ứng rất nhanh chóng, cho thấy cơ chế hoạt động đã có sự cải thiện đáng kể. Với những tín hiệu tích cực đó, VinaPhone hoàn toàn có thể phát triển trở thành một trong những trụ cột của VNPT mới, tạo đà cho sự cải tổ toàn diện sắp tới trong Tập đoàn. 3. Kích cầu tiêu dùng bằng các gói cước ngày giá rẻ Hình thức gói cước giá rẻ theo ngày được triển khai đầu tiên bởi Vietnamobile (gói Maxi Talk – 5.000 đ/ngày, gọi nội mạng miễn phí). Gói cước này nhanh chóng giúp Vietnamobile thu hút khách hàng và trở thành một trong những vũ khí cạnh tranh chủ lực thời điểm đó. Giờ đây, gói cước này đang được các nhà mạng lớn đưa vào triển khai rộng rãi nhằm kích cầu mức tiêu dùng của thuê bao và một cách gián tiếp cũng khiến Vietnamobile như các mạng nhỏ khó khăn hơn để giữ chân thuê bao. Các gói cước giá rẻ theo ngày đã được một số mạng lớn sử dụng được một khoảng thời gian tương đối, song chủ yếu là dưới hình thức ưu đãi dành riêng cho một, một nhóm đối tượng khách hàng nhất định (chủ yếu là thuê bao học sinh sinh viên). Trong vài tháng trở lại đây, MobiFone, một nhà mạng mà trước đó có phần không quan tâm nhiều tới các thuê bao ARPU thấp bắt đầu tích cực triển khai các gói cước dạng này. Còn VinaPhone và Viettel – hai nhà mạng đã áp dụng gói cước này trước đó thì cũng đang mở rộng phạm vi đối tượng khách hàng được đăng ký.
  17. 17. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201418 Từ đầu năm tới nay, Mobifone liên tục nhắn tin tới một số thuê bao để mời mua các gói cước ngày giá rẻ như: T10 (10.000 đ/ngày), thuê bao trả trước được cộng 100.000 đ vào TKKM 1T, thuê bao trả sau được gọi miễn phí 100 phút nội mạng, 50 SMS nội mạng; gói S2 (2.000 đ/ngày) để nhắn tin miễn phí giữa hai thuê bao nội mạng. Mặc dù so với các mạng khác, các gói cước ưu đãi của MobiFone có phần ít ưu đãi hơn song việc triển khai cung cấp các gói cước này cho thấy MobiFone cũng bắt đầu quan tâm hơn tới các thuê bao có ARPU thấp và học tập kinh nghiệm từ các đối thủ khác. Chính sách mới của VinaPhone đã cho phép tất cả các thuê bao trả trước có thể đăng ký gói cước ngày C50 (5.000đ/lần, thuê bao trả trước được miễn phí 50 phút gọi nội mạng Vinaphone và các cuộc gọi đến thuê bao cố định VNPT nội tỉnh + 50SMS nội mạng trong ngày đăng ký). Hay với việc nới rộng độ tuổi cho phép đăng ký gói cước TalkTeen, VinaPhone đã gián tiếp gia tăng số lượng thuê bao được đăng ký các gói SV200, V300 dành cho đối tượng này. Viettel vẫn duy trì các gói cước dạng này (DK5, DK25, VT100…) cho các thuê bao của mình, đặc biệt là các thuê bao HSSV đang chiếm thị phần không nhỏ trong tổng số thuê bao của mạng này. Tương tự VinaPhone, không giới hạn độ tuổi đăng ký gói cước Hi school cũng gián tiếp mở rộng đối tượng thuê bao được hưởng ưu đãi. Ngoài ra, Viettel còn tung ra gói cước dữ liệu giá rẻ theo ngày dành cho thuê bao Dcom để kích cầu mức tiêu dùng trong bối cảnh thị phần và tổng số thuê bao Dcom của mạng này ngày càng giảm. 4. Đề án tái cấu trúc VNPT chính thức được phê duyệt Đề án tái cấu trúc VNPT được Thủ tướng Chính phủ chính thức được phê duyệt theo Quyết định 888/QĐ-TTg ngày 10/6/2014,  giúp VNPT có thể bắt đầu bước vào quá trình tái cơ cấu một cách toàn diện. Đây là một bước ngoặt lớn đầy thách thức với VNPT nói riêng và thị trường viễn thông Việt Nam nói chung. Cấu trúc gọn hơn, khoa học hơn Theo đó sau khi thực hiện tái cấu trúc VNPT sẽ bao gồm: 1. Công ty mẹ: do nhà nước nắm 100% vốn điều lệ. 2. Các đơn vị hạch toán phụ thuộc: − Công ty Hạ tầng mạng (VNPT - Net): Được hình thành trên cơ sở tổ chức lại các công ty, đơn vị, bộ phận đang quản lý hạ tầng mạng lưới viễn thông hiện nay của VNPT, thực hiện chức năng đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác hạ tầng mạng lưới viễn thông thống nhất trong toàn Tập đoàn. − 63 Viễn thông tỉnh, thành phố (VNPT - tỉnh, thành phố): được tổ chức lại để hợp tác với các đơn vị khác thực hiện việc quản lý, khai thác mạng ngoại vi, hệ thống thiết bị đầu cuối, các điểm cung cấp dịch vụ viễn thông công cộng; kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trên cơ sở hợp đồng giữa các bên và phân công của VNPT.
  18. 18. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 19 − Trung tâm Nghiên cứu Phát triển (VNPT - RD): thực hiện chức năng nghiên cứu, chế tạo, sản xuất các sản phẩm, thiết bị bưu chính, viễn thông và CNTT. − Trường Trung học Bưu chính Viễn thông và Công nghệ thông tin 2. Các đơn vị đào tạo, y tế khác được chuyển về Bộ TT&TT hoặc các địa phương để quản lý. 3. Các công ty con: − Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Dịch vụ Viễn thông (VNPT - Vinaphone): Được hình thành trên cơ sở tổ chức lại các công ty, đơn vị, bộ phận đang quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ viễn thông hiện nay của VNPT, thực hiện quản lý, điều hành kinh doanh dịch vụ viễn thông. MobiFone được điều chuyển nguyên trạng về Bộ TT&TT quản lý từ ngày 1/7/2014. − Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Truyền thông (VNPT - Media): Được hình thành trên cơ sở tổ chức lại các công ty, đơn vị, bộ phận đang quản lý hoạt động kinh doanh sản phẩm phần mềm, dịch vụ giá trị gia tăng, truyền thông hiện nay của VNPT, thực hiện kinh doanh, cung cấp các dịch vụ công nghệ thông tin, truyền thông đa phương tiện và các dịch vụ ứng dụng viễn thông. − CôngtycổphầnCôngnghệcôngnghiệpBưuchínhViễnthông(VNPT-Technology): Thực hiện chức năng kinh doanh sản phẩm, thiết bị bưu chính, viễn thông và CNTT. 4. Các công ty con VNPT nắm giữ dưới 50% cổ phần Sau khi tái cấu trúc, VNPT chỉ còn nắm giữ dưới 50% cổ phần tại 18 công ty bao gồm: 1. Công ty cổ phần Các hệ thống viễn thông (VINECO), 2. Công ty cổ phần Các hệ thống viễn thông (VFT), 3. Công ty cổ phần Vật tư Bưu điện (POTMASCO), 4. Công ty TNHH VKX (VKX), 5. Công ty cổ phần Quảng cáo Truyền thông đa phương tiện (SMJ), 6. Công ty cổ phần Viễn thông Tin học Bưu Điện (CT-IN), 7. Công ty cổ phần Viễn thông tin học điện tử (KASATI), 8. Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ và Truyền thông (NEO), 9. Công ty cổ phần Thương mại COKYVINA (COKYVINA), 10. Công ty cổ phần Thiết bị Bưu điện (POT), 11. Công ty cổ phần Dịch vụ Xây dựng Công trình Bưu điện (PTCO), 12. Công ty cổ phần Truyền thông VMG (VMG), 13. Công ty cổ phần Phát triển Công nghệ và Truyền thông (VNTT), 14. Intersputnik, 15. Công ty ATH-Malaysia (ATH), 16. Công ty ACASIA-Malaysia (ACASIA), 17. Công ty cổ phần Phát triển Dịch vụ Học tập và Giải trí trực tuyến VDC (VDC- NET 2E), 18. Công ty cổ phần Dịch vụ số liệu toàn cầu (GDS). Như vậy, so với trước đây cơ cấu tổ chức mới của VNPT đã tinh gọn và chuyên biệt hơn nhiều. Các đơn vị được tổ chức lại theo hướng hình thành các DN hoạt động chuyên môn hóa (di động, hạ tầng, nghiên cứu phát triển, dịch vụ giá trị gia tăng), chuyên nghiệp về quản lý khai thác mạng lưới, kinh doanh dịch vụ và bán hàng. Với những thay đổi lớn trong cơ cấu tổ chức, chắc chắn hiệu quả sản xuất, kinh doanh và tính tự chủ của các đơn vị thành viên sẽ được nâng cao. Thêm vào đó, VNPT cũng chỉ giữ lại một số công ty cổ phần để tập trung đầu tư,
  19. 19. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201420 phát triển. Hơn 60 công ty còn lại, VNPT sẽ thực hiện thoái hết vốn dần dần theo lộ trình để tạo điều kiện các công ty tự phát triển và VNPT cũng tập trung hơn vào các ngành nghề kinh doanh chính của mình. Cơ hội khẳng định lại mình Nhắc đến tái cơ cấu VNPT, nhiều người nghĩ ngay đến việc tách MobiFone ra và phần còn lại của VNPT sẽ gặp khó khăn rất nhiều, sẽ có thể lụi tàn dần. Khó khăn thì chắc chắn sẽ có, nhất là trong một vài năm đầu khi bắt đầu hoạt động theo một cơ cấu tổ chức mới, với những cơ chế mới, với nguồn doanh thu và lợi nhuận bị sụt giảm do không có MobiFone tham gia. Tuy nhiên, tái cơ cấu cũng chính là cơ hội để VNPT khẳng định lại vị thế của mình. Bên cạnh những khó khăn trước mắt, VNPT vẫn đang nắm giữ rất nhiều thế mạnh như: sở hữu mạng lưới cố định mạnh, mạng di động với đầy đủ băng tần cùng hệ thống kinh doanh bán hàng rộng khắp cả nước; thương hiệu mạnh đã được xây dựng và tồn tại lâu năm, nguồn tài chính tương đối lớn từ vốn dự trữ, phần vốn thu được từ quá trình cổ phần hoá MobiFone, thoái vốn tại hơn 60 DN khác. Thêm vào đó, VNPT có đội ngũ cán bộ công nhân viên, kỹ thuật viên, nghiệp vụ điều hành viên…đông đảo và có chuyên môn. Đây là những điều kiện “cần” để VNPT phát triển bền vững và mạnh mẽ trở lại. Về phần các điều kiện “đủ”, ngoài việc cơ cấu tổ chức được tinh gọn, chuyên biệt hoá như đã đề cập ở phần trên, quan trọng nhất vẫn là làm sao để phát huy được triệt để sức mạnh của toàn thể cán bộ công nhân viên của Tập đoàn. Theo các chuyên gia thì để làm được điều này, ngoài các chiến lược kinh doanh, cơ chế hợp tác, cần có sự thay đổi mạnh mẽ về tổ chức và nhân sự, về chế độ đãi ngộ, tiền lương, tiền thưởng. Những điều này, đã và đang được nỗ lực thực hiện trong toàn VNPT từng ngày, từng giờ. 5. Mạng nhỏ: Lui vào hậu trường Các nhà mạng lớn càng tìm nhiều cách để tiếp cận với khách hàng hơn, kích cầu tiêu dùng các thuê bao hiện có hơn thì các nhà mạng nhỏ càng có phần hoạt động trầm lắng hơn bởi không thể cạnh tranh nổi. Theo tình hình thị trường trong 6 tháng đầu năm, các mạng nhỏ dường như đã rút lui vào hậu trường sau một cuộc đua dài không cân sức. Vietnamobile: quý trầm lắng nhất Có thể coi 3 tháng vừa qua là khoảng thời gian im ắng nhất của Vietnamobile kể từ khi tái xuất tại thị trường Việt Nam. Không có gói cước mới nào, cực kỳ ít hoạt động. Ngoài các chương trình KM thường kỳ thì hoạt động nổi bật nhất của Vietnamobile việc chương trình kích cầu nạp thẻ tích điểm nhận quà nhân dịp Worldcup và nhân dịp nhà mạng này ra mắt thẻ cào mệnh giá 30.000 đ. Như vậy, hiện Vietnamobile là nhà mạng duy nhất có thẻ cào ở mệnh giá này, nhưng điều đó cũng chẳng có tác động gì đối việc kích cầu tiêu dùng hay thu hút thuê bao mới. Duy trì được mức thị phần 4,1% như cuối năm 2013 song lượng thuê bao của nhà mạng bị giảm đi mất 1 triệu sau 5 tháng đầu năm (tương ứng giảm mất 20% thuê bao). Dịp kỷ niệm 5 năm ngày thành lập, nhà mạng cũng có một vài chính sách
  20. 20. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 21 tri ân cho khách hàng thân thiết, song quy mô chương trình kém hoành tráng hơn nhiều so với các năm trước đây. Không cạnh tranh nổi với các chính sách khuyến mại của mạng lớn, Vietnamobile chỉ còn trông chờ vào việc thay đổi các chính sách theo hướng ưu đãi hơn cho các nhà đầu tư ngoại, giảm cước kết nối giữa các mạng nhỏ và mạng lớn (chênh lệch từ 30 – 35% thay vì 10% như hiện nay), tạo điều kiện về tài nguyên kho số, băng tần… Những mong muốn này đã được nhà mạng nhắc tới nhiều lần nhưng chưa có nhiều chuyển biến. Vì vậy, có lẽ Vietnamobile sẽ phải kiên trì và bền bỉ hơn nữa, nhất là trong bối cảnh MobiFone tiến hành cổ phần hoá, hoạt động linh hoạt hơn, kéo theo cuộc chạy đua của các mạng lớn khác. Gmobile: lại giảm ưu đãi cho thuê bao Gmobile còn có phần “thảm” hơn nữa khi ngoài các chương trình KM nạp thẻ thường kỳ, hoạt động duy nhất thu hút sự chú ý của các thuê bao chính là việc nhà mạng này âm thầm cắt giảm ưu đãi dành cho thuê bao khi không còn tặng phút gọi miễn phí nội mạng (sử dụng roaming qua mạng của VinaPhone). Thay vì được gọi miễn phí 30 phút nội mạng như trước kia, bây giờ các thuê bao của Gmobile bị tính cước 450 đ/phút gọi nội mạng qua roaming ngay từ phút đầu tiên. Tuy nhiên, theo báo cáo của nhà mạng này, tính đến cuối tháng 5 nhà mạng vẫn duy trì được 3,9 triệu thuê bao di động, không hề sụt giảm so với cuối năm 2013. Điều này gây nhiều thắc mắc về độ chính xác về số liệu mà mạng này báo cáo! Hoặc nếu như số thuê bao của Gmobile đã đạt tới mức thấp nhất, khó có thể giảm sút thêm nữa thì chắc chắn mức tiêu dùng của thuê bao cũng bị giảm sút nhiều bởi thế mạnh về các ưu đãi cho thuê bao so với các mạng lớn đã không còn. Sfone đã được Viettel mua lại? Sau thông tin Bộ TT&TT xem xét thu hồi băng tần 850 MHz cấp cho Sfone vì nhà mạng này gần như đã ngừng mọi hoạt động thì nay theo một nguồn tin chưa chính thức, Viettel đã thành lập Tổ công tác dự án mua bán - sáp nhập Công ty TNHH Thông tin và Viễn thông di động S-Telecom (S-Fone) và yêu cầu một số chi nhánh tỉnh thành tạm dừng thi công một số trạm BTS để rà soát lại các trạm BTS có khả năng tái sử dụng hạ tầng của S-Fone.  Nếu thông tin này là chính xác thì băng tần 850 MHz sẽ thuộc về Viettel và nhà mạng này sẽ thêm một lợi thế cạnh tranh để triển khai 3G cũng như 4G LTE sắp tới. Những thông tin cụ thể hơn về nhân sự, hạ tầng, tần số của Sfone có lẽ sẽ sớm được công bố rộng rãi trong quý 3. 6. Điện thoại di động và những mặt trái Sự phổ biến rộng rãi của điện thoại di động một mặt đem lại nhiều tiện ích cho người dùng Việt Nam, song mặt khác nó cũng bắt đầu có những tác động không mong muốn. Điển hình là việc số lượng vụ lừa đảo người dùng di động đang ngày càng có xu hướng
  21. 21. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201422 gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ tinh vi, nhiều người đang bị xâm phạm thông tin riêng tư mà không hề biết. Lừa đảo trên di động: nhiều hơn, tinh vi hơn Hình thức lừa đảo đơn giản nhất là các tin nhắn quảng cáo dịch vụ, mời tải ảnh, tải nhạc, kích vào đường link. Người dùng di động đã khá quen thuộc với hình thức này nên gần như đã không còn bị mắc lừa nữa. Có lẽ vì vậy mà số lượng khiếu nại của người dân về tin nhắn rác trong dịp Tết năm nay đã giảm nhiều lần so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, lừa đảo trên di động hiện nay đã đa dạng và tinh vi hơn nhiều. Ví dụ: - Tin nhắn với nội dung “dễ tin hơn” như Em A tặng bạn một bài hát, gọi vào số… để nghe bài hát, Muốn mua sim với giá …., gọi vào số để biết thêm chi tiết. Các tin nhắn dạng này đều dụ người dùng gọi lại về các đầu số cước gọi cao. - Tạo lập hàng loạt cuộc gọi nhỡ từ các số tổng đài thông qua các phần mềm nhiều lần vào số máy người dùng, hoặc vào ban đêm để dụ người dùng gọi lại. Sau khi việc sử dụng các đầu số vệ tinh để lừa đảo dạng này bị phát hiện và cảnh báo tới người dùng, các đầu số cố định của Hà Nội, Tp.HCM và nhiều tỉnh thành khác cũng được sử dụng khiến không ít người dùng dù cảnh giác song vẫn bị mắc lừa. - Tạo lập các kho ứng dụng cho phép tải các ứng dụng miễn phí cho di động. Hầu hết các ứng dụng này đều là ứng dụng bị gắn mã độc, khi cài vào điện thoại sẽ tự động kích hoạt gửi tin nhắn tới một đầu số nào đó và trừ cước của người dùng…. Mới đây nhất, một vụ lừa đảo dạng này đã thu được gần 9 tỷ đồng từ 800.000 thuê bao. Cũng dưới dạng dụ người dùng tải ứng dụng xem phim dành cho di động, nhưng thay vì tính cước 1 lần,
  22. 22. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 23 đơn vị cung cấp ứng dụng đã tính cước nhiều lần sau đó, bằng cách tự kích hoạt điện thoại của người dùng gửi tin nhắn sử dụng dịch vụ về các đầu số khác nhau mà đơn vị này đã thuê. Có thuê bao bị trừ cước tới hàng chục lần, với số tiền bị trừ mỗi lần là 15.000 đ. Thực tế thì những vụ việc được người dùng phát hiện và phản ánh bởi các phương tiện truyền thông chỉ như phần nổi của tảng băng chìm. Có thể có nhiều hình thức lừa đảo khác mà chính người bị lừa không phát hiện ra. 14.000 thuê bao di động bị nghe lén Cách đây vài năm, công an đã bắt giữ một công ty có hành vi bán phần mềm nghe lén điện thoại thì vừa mới đây, một vụ việc cung cấp dịch vụ nghe lén 14.000 thuê bao điện thoại đã được phát hiện. Theo đó, khi bị cài phần mềm nghe lén này (Ptracker), tất cả các thông tin trên điện thoại như: danh bạ, tin nhắn, các cuộc gọi đi, gọi đến, âm thanh ghi âm xung quanh, hình ảnh, video, thống kê lịch sử truy cập trang web, lộ trình di chuyển, vị trí hiện tại của máy bị giám sát sẽ được phần mềm Ptracker lưu lại và đẩy lên máy chủ. Người sử dụng chỉ cần đăng nhập vào trang web của công ty cung cấp Ptracker để xem lại tất cả thông tin của điện thoại bị giám sát! Chỉ vài ngày sau đó, một vụ việc khác tương tự cũng được phát hiện với một phần mềm nghe lén khác, và khoảng 8.000 tài khoản đã được kích hoạt để theo dõi. Mặc dù trong vụ 14.000 thuê bao bị nghe lén, kết quả điều tra sơ bộ ban đầu cho thấy chủ yếu là phục vụ nhu cầu theo dõi mang tính cá nhân (theo dõi người quen, người trong gia đình). Tuy nhiên, dù là với mục đích gì thì tính riêng tư của người dùng cũng đã bị xâm phạm một cách nghiêm trọng và không ai chắc chắn rằng những nó sẽ không được sử dụng với các mục đích liên quan tới kinh tế, chính trị. Người dùng tự phải bảo vệ mình Sau nhiều lần bàn thảo về giải pháp để giảm thiểu tình trạng tin nhắn rác, lừa đảo người dùng, phương án đưa đầu số về Bộ TT&TT quản lý đã được thống nhất. Cục Viễn thông đang gấp rút xây dựng cơ chế để Bộ TT&TT trực tiếp đứng ra cấp phát đầu số và phương án chuyển đổi để điều chuyển quyền quản lý các đầu số từ các DN về Bộ. Hiện tại, DN nào đang khai thác đầu số này thì vẫn được duy trì đầu số đó nếu không có vi phạm. Với giải pháp này, có thể các đầu số dịch vụ sẽ được quản lý chặt hơn (nếu vi phạm sẽ bị thu hồi luôn, có thể không được phép thuê đầu số nữa), nhưng cũng chỉ giải quyết được một số hình thức lừa đảo người dùng. Theo xu hướng chung trên toàn thế giới thì điện thoại di động đang trở thành tâm điểm tấn công của tội phạm mạng bởi nó ngày càng chứa đựng nhiều thông tin của người dùng – cả thông tin cá nhân và thông tin về công việc. Các phần mềm, ứng dụng bị gắn mã độc là việc hết sức phổ biến và người dùng di động cần phải làm quen với nó, cần thay đổi nhận thức về bảo mật cho di động để tự bảo vệ mình. 7. Viettel đề xuất giảm giá cước gọi ngoại mạng Cuộc  đua giảm giá cước di động tại thị  trường Việt Nam đã kết thúc cách đây
  23. 23. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201424 khoảng 4-5 năm. Từ đó tới nay, các nhà mạng không đề xuất điều chỉnh giảm cước gọi di động thêm lần nào nữa song vẫn gián tiếp giảm cước cho người dùng bằng các gói cước dành riêng, các gói cước giá rẻ với mức ưu đãi tăng hơn trước. Tưởng rằng các nhà mạng sẽ tiếp tục áp mức cước cũ, thay vào đó có thể gia tăng thêm ưu đãi cho người dùng để kích cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, tháng 6/2014 Viettel đã đề xuất giảm giá cước gọi ngoại mạng xuống còn ngang mức với cước gọi nội mạng. Hiện tại, mức chênh lệch giữa cước gọi nội mạng và ngoại mạng là 200 đ/phút với thuê bao trả trước và khoảng 100 đ/phút với thuê bao trả sau. Với mức cước gọi ngoại mạng trả trước và trả sau đang được Viettel áp dụng phổ biến nhất hiện nay là 1.380 đ/phút và 990 đ/phút thì cước đã giảm đi tương ứng 14,3% và 10%. Với đề xuất này của Viettel, thực tế mức giảm cước thuê bao được giảm hàng tháng không quá nhiều. Theo con số nhà mạng này thống kê, nếu áp dụng đồng nhất cước gọi ngoại mạng và nội mạng thì trước mắt nhà mạng này sẽ bị lỗ 80 tỷ mỗi tháng. Với tổng số 54 triệu thuê bao di động hiện có, mức giảm cước trung bình mỗi thuê bao được hưởng là 1.500 đ/tháng! Tuy nhiên, nói cho cùng thì người dùng vẫn được hưởng lợi, dù mức giảm hàng tháng so với trước đây có không đáng kể.  Động thái khá bất thường Nói động thái xin giảm giá cước di động của Viettel có phần hơi bất thường bởi: - Chiến lược kinh doanh chung của các nhà mạng trong một vài năm trở lại đây là kích cầu mức tiêu dùng của thuê bao để gia tăng ARPU. Theo đó, thay vì giảm giá cước dịch vụ, nhà mạng thường gián tiếp giảm cước cho người dùng bằng các chương trình khuyến mại cộng thêm, tăng mức ưu đãi về số phút gọi, số sms được gửi của các gói cước trong khi giữ nguyên mức giá. Đặc biệt từ đầu năm tới nay, các nhà mạng áp dụng rất mạnh hình thức này. - Trong khi đó, người dùng không hề kêu ca là giá cước dịch vụ di động quá cao. Và thực tế là mức cước gọi di động của Việt Nam cũng khá rẻ so với nhiều quốc gia trong khu vực nói riêng và trên thế giới nói chung. Các đối thủ khác cũng không còn chạy đua phát triển thuê bao mới bằng cách giảm giá cước và trong thời gian gần đây cũng không có nhà mạng nào ngỏ ý giảm giá cước thoại. Trong khi người tiêu dùng không kêu ca phàn nàn, và còn nhiều cách khác để kích cầu tiêu dùng mà vẫn đảm bảo doanh thu, Viettel lại chọn cách chịu lỗ tạm thời để kích cầu? Vì vậy, lý do nhà mạng này đưa ra là nhằm kích cầu tiêu dùng cho thuê bao không hợp lý cho lắm. Quyết định của Viettel đưa ra trong bối cảnh MobiFone bắt đầu chính thức được chuyển về Bộ quản lý, VNPT nói chung và VinaPhone nói riêng bắt tay vào việc tái cơ cấu toàn diện. Vì vậy, có lẽ ngoài mục đích “giúp khách hàng dễ nhớ mức giá và chủ động quản lý chi phí trong việc sử dụng dịch vụ mỗi tháng” thì có lẽ mục tiêu lớn hơn của Viettel là tranh thủ thời cơ để cạnh tranh, để PR cho mình.
  24. 24. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 25 THỊ TRƯỜNG 3G 1. Tình hình tăng trưởng thuê bao 6 tháng đầu năm 6 tháng đầu năm, trong khi tổng số thuê bao di động giảm dần đều thì lượng thuê bao 3G lại tăng dần đều, cho thấy rõ ràng thị trường di động trong nước đang chuyển dần sang giai đoạn phát triển 3G. Tính đến hết tháng 6, theo ước tính sơ bộ của Bộ TT&TT, tổng số thuê bao 3G đạt gần 24 triệu thuê bao, trong đó có thuê bao 3G di động chiếm khoảng 88% và thuê bao 3G laptop chiếm 12%. (Biểu đồ 2.3) Như vậy, số lượng thuê bao 3G tăng khoảng 4,3 triệu thuê bao so với cuối năm 2013, tương ứng tăng 22%. Riêng lượng thuê bao 3G di động tăng 4,4 triệu thuê bao so với cuối năm ngoái, tương ứng tăng gần 27%, nâng tỷ lệ thuê bao di động sử dụng 3G tại Việt Nam lên mức 17%. Biểuđồ2.3:Tăngtrưởngthuêbao3G6thángđầunăm NguồnMIC Sau đợt tăng giá cước âm thầm trong quý 1, cùng với việc không có bất kỳ chương trình kích cầu nào nên dù có gói cước giá rẻ 3G vào ban đêm song số lượng thuê bao 3G của Vietnamobile trong tháng 4 và tháng 5 bắt đầu giảm. Tính tới hết tháng 5, nhà mạng này chỉ còn 504 nghìn thuê bao 3G, tương ứng với 2,2% thị phần (biểu đồ 2.4)
  25. 25. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201426 Biểuđồ2.4:Thịphầnthuêbao3Gcủacácmạngtrongquý2/2014 (NguồnMIC) Mặc dù vẫn triển khai nhiều chương trình khuyến mại, kích cầu thuê bao, thậm chí là còn nhiều hoạt động khuyến mại hơn so với các mạng khác nhưng thị phần và tổng số thuê bao 3G của MobiFone lại có xu hướng giảm dần trong tháng 4 và 5. Do tình hình cạnh tranh không có gì bất thường nên kết quả này có lẽ là do quyết định chính thức về việc tách MobiFone ra khỏi VNPT. Một số lượng thuê bao là nhân viên trong VNPT sau quyết định này có lẽ đã chuyển sang sử dụng VinaPhone. Nguyên nhân này cũng khá hợp lý để lý giải cho việc dù không có nhiều chương trình khuyến mại gì nổi bật song tổng số thuê bao và thị phần thuê bao 3G của VinaPhone cũng tăng tương ứng trong 2 tháng này. Với 48,9% thị phần thuê bao, Viettel hiện vẫn đang chiếm thị phần thuê bao 3G lớn nhất. Với hệ thống điểm giao dịch xã trên toàn quốc đang được gấp rút xây dựng, các nhà mạng khác sẽ phải nỗ lực nhiều hơn để giữ vững thị phần thuê bao 3G nói riêng và di động nói chung. 2. Kích cầu thuê bao: tăng dung lượng miễn phí thay vì giảm giá cước dịch vụ Trong 3 tháng đầu năm, các nhà mạng chủ yếu lôi kéo thuê bao quay trở lại sử dụng dịch vụ Mobile Internet (MI) bằng cách áp dụng mức giá cũ trong một vài tháng đầu (50.000 đ/tháng). Thuê bao 3G tăng trưởng tốt trong 3 tháng đầu năm cho thấy giải pháp tạm thời này đã đạt được tác dụng phần nào. Tuy nhiên, sau khi Vietnamobile âm thầm tăng giá cước 3G và bị thuê bao phát hiện ra, người dùng đã nhanh chóng chấp nhận mức cước 3G mới, tạo điều kiện cho các nhà mạng thử nghiệm biện pháp kích cầu mới trong quý 2. Với cách thức này, nhà mạng đã gián tiếp giảm giá cước dữ liệu cho người dùng song đồng thời cũng thúc đẩy người dùng sử dụng nhiều hơn, ARPU của thuê bao cũng sẽ vì thế mà gia tăng hơn. Chính vì vậy, nhiều khả năng cách thức này sẽ sớm được các mạng khác sử dụng.
  26. 26. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 27 Theo đó, thay vì giảm giá cước dịch vụ MI không giới hạn lưu lượng cho các thuê bao đăng ký sử dụng lại dịch vụ, MobiFone giữ nguyên giá cước nhưng tăng gấp đôi dung lượng miễn phí ở tốc độ cao mà thuê bao được sử dụng, tức là từ 600MB lên 1,2 GB. Như vậy, nhà mạng vừa giữ nguyên được doanh thu dịch vụ, còn người dùng thì được thêm ưu đãi với số tiền bỏ ra. Các thuê bao chưa sử dụng dịch vụ này lần nào còn được cộng thêm 300 MB vào tài khoản dữ liệu để sử dụng thử, và nếu đăng ký sử dụng dịch vụ cũng sẽ được hưởng ưu đãi tương tự như trên. VNP hiện cũng đã áp dụng cách này từ tháng 7, dung lượng miễn phí của gói MAX cung tăng lên 1,2 GB cho thuê bao mới, Một trong những nỗ lực nữa của MobiFone để thu hút thuê bao sử dụng là cung cấp gói MI không giới hạn giá rẻ cho các thuê bao là khách hàng doanh nghiệp (KHDN). Các thuê bao này vừa được giảm cước xuống còn 50.000 đ/tháng, và được miễn phí sử dụng 3 chu kỳ dịch vụ cuộc gọi nhỡ MCA và funring. Với những chính sách khá ưu đãi cho đối tượng KHDN, tỷ lệ thuê bao này của MobiFone tương đối nhiều. Các chính sách này có thể sẽ giúp số lượng và thị phần thuê bao 3G của MobiFone được cải thiện trong tháng 6. Năm 2014 đã đi qua một nửa chặng đường và các nhà mạng vẫn chưa thực hiện tăng cước dịch vụ 3G như những thông tin được cả nhà mạng và Bộ TT&TT đưa ra trong năm 2013. Trong bối cảnh cả MobiFone và VinaPhone đều muốn tạo lợi thế cạnh tranh khi không còn chung một nhà, Viettel nếu được triển khai mạng trên băng tần 850 MHz của Sfone có thể giảm giá cước dữ liệu nên nhu cầu tăng giá cũng không quá cần thiết, việc tăng cước 3G trong năm nay càng có khả năng sẽ không diễn ra. 3. Truy nhập 3G qua máy tính: bước vào giai đoạn thoái trào? Bắt đầu bị 3G trên di động thay thế? Theo số liệu thống kê của cục Viễn thông, tổng số thuê bao sử dụng 3G để truy nhập Internet trên máy tính trong tháng 6 đã có sự cải thiện, song mức cải thiện rất nhỏ so với mức độ suy giảm. Thêm vào đó, tổng số thuê bao suy giảm liên tục trong 5 tháng liên tiếp, so với con số đạt được cuối năm 2013, hiện thị trường đã sụt giảm mất 320.000 thuê bao, tương ứng giảm mất 10% thuê bao (biểu đồ 2.5) Biểuđồ2.5(NguồnMIC)
  27. 27. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201428 Với sự phổ biến của wifi, người dùng máy tính xách tay có thể dễ dàng truy nhập internet mà không cần USB 3G. Thêm vào đó, sự ra đời của các dòng smartphone giá rẻ, màn hình lớn, tính năng xử lý đủ phục vụ các nhu cầu xử lý công việc thông thường, truy nhập Internet dễ dàng cũng khiến lượng người dùng USB 3G ngày càng ít đi. Trong 6 tháng đầu năm, trong khi tổng sô thuê bao 3G trên di động tăng thêm khoảng 4,4 triệu thuê bao thì tổng số thuê bao 3G sử dụng datacard lại giảm đi mất 100.000 thuê bao. Có thể đây bắt đầu là thời điểm mà 3G trên máy tính bắt đầu bị thay thế, song cũng có thể, sự sụt giảm thuê bao liên tục trong những tháng qua chỉ là ngẫu nhiên. Tuy nhiên, xu hướng thay thế là tất yếu khi mà băng rộng di động đang dần được phủ sóng rộng khắp, cũng giống như sự thế chân của di động đối với điện thoại cố định. Viettel: Nỗ lực nhưng không được đền đáp Trong quý 2, Viettel tiếp tục thực hiện các biện pháp kích cầu thuê bao đã triển khai trong 3 tháng đầu năm, thêm vào đó còn ưu đãi thêm cho thuê bao sử dụng một số dịch vụ GTGT trực tuyến như: miễn phí lưu lượng nghe nhạc, đọc báo trên trang keeng.vn, tinngan.vn và 90 ngày dùng thử dịch vụ tải nhạc keengvip, tặng thêm 3 tháng sử dụng các khoá học tiếng anh từ cơ bản đến nâng cao trên trang Vietstudy.vn. Tuy nhiên, những nỗ lực cải tiến thay đổi cơ cấu gói cước Dcom dành cho thuê bao trả trước cũng như gia tăng thêm lợi ích cho thuê bao dường như không khắc phục được tình trạng sụt giảm liên tục thuê bao của nhà mạng này. Mặc dù tổng số thuê bao datacard của thị trường cũng giảm song tốc độ giảm sút thuê bao của nhà mạng này nhanh hơn. Điều đó thể hiện rõ ở việc thị phần thuê bao datacard của Viettel cũng ngày càng giảm. Từ chỗ chiếm gần 50% thị phần thuê bao, đến nay thị phần của mạng này đã giảm mất 10% so với cùng kỳ năm trước và giảm 6% so với cuối năm 2013. (Biểu đồ 2.6) Biểuđồ2.6(NguồnMIC)
  28. 28. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 29 Đầu tháng 6, Viettel ra mắt thêm gói cước ngày cho thuê bao trả trước, với mức giá 5.000 đ/ngày, được sử dụng 1GB dữ liệu miễn phí. Vượt mức lưu lượng này, người dùng sẽ bị tính cước 976 đ/50 KB. Với gói cước này, Viettel là nhà mạng đầu tiên triển khai gói cước ngày cho thuê bao 3G datacard. Hiện một số nhà mạng đã cung cấp gói cước tương tự cho điện thoại di động, ví dụ như gói D1 của VinaPhone: 5.000 đ/24h, được sử dụng 1GB miễn phí ở tốc độ cao. Nếu so sánh giữa hai gói này, ngoài sự tiện dụng của di động, người dùng trên di động sẽ có thể dùng được nhiều hơn bởi cùng với một nội dung truy cập, phiên bản web dành cho di động thường có kích thước nhỏ hơn so với phiên bản dành cho máy tính. Vì vậy, việc ra mắt gói cước giá rẻ theo ngày cho thuê bao Dcom dự báo sẽ không tác động nhiều đối với sự gia tăng thuê bao và thị phần thuê bao 3G data card của Viettel, tuy nhiên có thể mức độ sử dụng dịch vụ của mỗi thuê bao có thể sẽ gia tăng.
  29. 29. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201430 THỊ TRƯỜNG INTERNET 1. ADSL chững lại - FTTH tăng mạnh Theo số liệu thống kê của Cục viễn thông, tính đến hết tháng 6/2014 thị trường có tổng số 4,58 triệu thuê bao xDSL, tăng thêm 110.000 thuê bao so với cuối năm 2013. Trung bình mỗi tháng có thêm gần 16.000 thuê bao. Thị trường ADSL trong quý 2/2014 không có nhiều biến động lớn, dịch vụ ADSL đang chững lại không tăng trưởng mạnh như thời kỳ đầu, số lượng thuê bao qua các tháng cũng tăng nhưng không nhiều. Không phải đến thời điểm này mà khoảng 3-4 năm trở lại đây dịch vụ ADSL đã có những dấu hiệu tăng trưởng chậm.(Biểu đồ 2.7) Tình hình tăng trưởng thuê bao FTTH khả quan hơn và dịch vụ này đang có xu hướng tăng mạnh. Tính đến hết tháng 6, thị trường có 454,1 triệu thuê bao cáp quang so với cuối năm ngoái tăng khoảng 174.000 thuê bao. Đặc biệt tăng đột biến vào tháng 4, 5, 6 mỗi tháng tăng xấp xỉ 45.000 thuê bao. Như vậy, đã có một số người dùng chuyển từ ADSL sang FTTH tốc độ cao. (Biểu đồ 2.8) Biểuđồ2.7(Nguồn:CụcViễnthông) Biểuđồ2.8(Nguồn:CụcViễnthông)
  30. 30. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 31 Về thị phần của các nhà cung cấp dịch vụ, với cơ sở hạ tầng mạng lưới và vùng phủ rộng lớn VNPT vẫn dẫn đầu thị trường ADSL với 61% thị phần, tiếp đến FPT với 30%, Viettel chỉ có 8% ở mảng dịch vụ này. Nguyên nhân là do phần lớn khách hàng Viettel đang dùng ADSL chuyển sang sử dụng cáp quang giá rẻ. Viettel không chú trọng nhiều đến dịch vụ này mà đang từng bước triển khai FTTH theo hướng bình dân hóa dịch vụ để thay thế ADSL trong tương lai không xa. Bên cạnh những nhà cung cấp lớn, doanh nghiệp nhỏ CMC Telecom có khá nhiều hoạt động trên thị trường như nâng băng thông dịch vụ internet tại Hà Nội và không tăng cước thuê bao, động thái này cho thấy nhà mạng rất nỗ lực nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng nhưng thị phần internet FTTH của CMC vẫn khá khiêm tốn chỉ chiếm 3%. Biểuđồ2.9(NguồnCụcViễnthông) ADSL hiện đang bị FTTH “lấn lướt” do ưu thế về giá rẻ, tốc độ băng thông lớn và ngày càng được nhiều người dùng lựa chọn sẽ là những yếu tố giúp FTTH tăng tốc. Với xu hướng này thì cơ hội cho ADSL phát triển sẽ rất khó.
  31. 31. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201432 2.Các nhà cung cấp dịch vụ “so găng” ở lĩnh vực cáp quang Thị trường internet thực sự “nóng” khi Viettel tung ra gói cước FTTH giá rẻ, so với những gói cước hiện đang cung cấp trên thị trường giảm gần một nửa so với trước. Điều này đã khiến cho việc cạnh tranh giữa các nhà cung cấp dịch vụ khá căng thẳng. Có thể dễ dàng nhận thấy, Viettel “khơi mào” gói cước giá rẻ và luôn gây sự chú ý đặc biệt đối với khách hàng. Tháng 7/2011 nhà mạng này bất ngờ tung ra thị trường gói cước internet cáp quang với giá chỉ 350.000 đồng/tháng (VAT là 385.000đ/tháng). Mức giá này thậm chí thấp hơn giá gói cước dịch vụ ADSL tốc độ cao cung cấp trên thị trường vào thời điểm bấy giờ. Chưa dừng lại ở đó, tháng 3/2014 Viettel ra mắt gói FTTH giá rẻ với mức giá 192.000 đồng/tháng. Với chiêu “độc nhất vô nhị”, Viettel đã tạo làn sóng cạnh tranh mạnh giữa các doanh nghiệp khác trên thị trường. Nhằm thu hút khách hàng, các doanh nghiệp thậm chí áp dụng những cách cạnh tranh không lành mạnh với đối tác. Cụ thể, để cạnh tranh với dịch vụ Mega Vnn của VNPT thì Viettel và FPT lôi kéo thuê bao của VNPT sang sử dụng dịch vụ của mình. FPT dùng thủ thuật gọi gói cước cáp đồng MegaYou, MegaSave là cáp quang để thu hút thuê bao; Ngoài việc, Viettel cung cấp gói cước FTTH giá rẻ, được trang bị wifi, miễn phí lắp đặt hay liên tục gia hạn các chương trình khuyến mại, đồng thời tổ chức phát tờ rơi và treo băng rôn tại nhiều địa điểm… thì các nhân viên của nhà mạng thường xuyên mời chào, tìm mọi cách tiếp cận từ khách hàng lớn đến thuê bao là cá nhân hộ gia đình đang sử dụng dịch vụ internet của VNPT chuyển sang gói cáp quang giá rẻ của Viettel. Sở dĩ nhà mạng giảm giá mạnh gói cước FTTH do sử dụng thiết bị modem TPLink 741+ converter là công nghệ chuyển tiếp lên quang chứ không phải là cáp quang thực sự. Trong khi giá cước của VNPT có chênh hơn các doanh nghiệp khác nhưng đó là cáp quang chuẩn. GóicướccápquangcạnhtranhtriểnkhaimộtsốkhuvựctrênđịabànHàNội STT Nội dung VNPT Gói F2F (12M) Viettel Gói ECO (12M) 3 tháng 6 tháng 3 tháng 6 tháng 1 Cước hòa mạng mới (đồng/thuê bao/lần) Không có Miễn cước 2 Tiền đóng trước cước (đồng) 1.782.000đ 726.000đ 1.155.000đ 3 Cước sử dụng trọn gói hàng tháng (đồng/ thuê bao/tháng) Từ tháng thứ 7 đến tháng thứ 24: 297.000đ 242.000đ Nội thành 220.000đ Ngoại thành 192.500đ 4 Thời gian hưởng ưu đãi cước trọn gói hàng tháng 24 tháng 5 Thời gian trừ cước Tháng 13 - 14 - 15 Tháng thứ 2 đến tháng thứ 7
  32. 32. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 33 Trước động thái giảm giá mạnh dịch vụ FTTH của Viettel, FPT Telecom cũng dành nhiều ưu đãi cho khách hàng như giảm phí lắp đặt, bao gồm cả đường truyền và set-top- box dịch vụ FPT Play HD nếu trả trước 6 tháng. Với khách hàng trả trước 12 tháng, FPT Telecom sẽ giảm 30% và tặng cước tháng 13. Nếu khách hàng chọn gói FPT Fiber Home sẽ được sử dụng đồng thời cả đường truyền Internet tốc độ 12 Mbps và dịch vụ giải trí trực tuyến FPT Play HD với các kho phim trực tuyến VOD (xem phim theo yêu cầu), các kênh trực tiếp LiveTV… Khách hàng đang sử dụng đường truyền FPT hay mới đăng ký dịch vụ truyền hình OneTV sẽ được ưu tiên nâng cấp lên đường truyền FTTH, tặng modem và set-top-box tích hợp nội dung giải trí trực tuyến. Là nhà mạng nhỏ, CMC Telecom không thể cạnh tranh trực tiếp về giá đối với dịch vụ FTTH mà đã thu hút khách hàng bằng cách tăng băng thông dịch vụ internet tại thị trường Hà Nội và giữ nguyên giá cước thuê bao, với mức giá từ 20.000 đồng đến 30.000 đồng tùy từng gói cước và khách hàng được sử dụng dịch vụ tốc độ cao hơn. Mặc dù thị ttrường internet vẫn tồn tại những hình thức cạnh tranh thiếu lành mạnh của một số nhà cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên để thị trường phát triển bền vững thì các doanh nghiệp dần định hình và tiến tới xu thế chuyến hướng đầu tư của các nhà cung cấp dịch vụ vào công nghệ Internet cáp quang nhằm tạo một bước đột phá để thúc đẩy thị trường băng thông rộng tiến thêm một bước mới đem lại những lợi ích thực sự cho người dùng. Hợp tác để cùng phát triển thay vì cạnh tranh, đối đầu để hạ thấp uy tín của doanh nghiệp khác trên thị trường.
  33. 33. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201434 3. Đẩy mạnh phát triển các ứng dụng trên nền giao thức IPv6 2014 là năm đánh dấu mốc quan trọng cho việc triển khai IPv6, bởi sau hai năm 2011-2012 mang tính chất chuẩn bị thì đây chính là giai đoạn 2 của một kế hoạch chuyển đổi từ IPv4 sang IPv6 ở quy mô quốc gia tại Việt Nam. Mục tiêu của kế hoạch này là đến năm 2019, tất cả các kết nối của Việt Nam sẽ chuyển hẳn sang giao thức IPv6. Việt Nam chính thức khai trương IPv6 (ngày 6/5/2013), sau một năm triển khai mạng DNS quốc gia (VNIX), mạng lõi của các ISP đã sẵn sàng cho IPv6 nhưng mức độ ứng dụng vẫn khá ít. Mặc dù đã bắt đầu có những chuyển biến song tốc độ triển khai của các doanh nghiệp vẫn còn rất chậm. Bắt đầu kế hoạch hành động từ khá sớm song Việt Nam hiện chỉ nằm ở nhóm các nước có hoạt động xúc tiến và triển khai IPv6 ở mức trung bình của khu vực Trên thực tế, kế hoạch hành động quốc gia mà Bộ TT&TT xây dựng đã đề cập tới rất nhiều giải pháp để thúc đẩy việc ứng dụng IPv6 tại Việt Nam, ban hành Bộ tiêu chuẩn quy chuẩn, xây dựng lộ trình đảm bảo các thiết bị sản xuất trong nước cũng như nhập khẩu vào Việt Nam phải hỗ trợ IPv6, tổ chức những hội thảo chuyên đề về ứng dụng IPv6, học hỏi kinh nghiệm từ những quốc gia đã triển khai tương đối mạnh IPv6 như Nhật Bản, Hàn Quốc.... Theo thống kê, hiện mới có 11/18 ISP, 15 máy chủ DNS, 20 chủ website (sở hữu 35 website .vn) và 6 nhà sản xuất thiết bị là VNPT Technology, Viettel R&D, FPT Telecom, D-Link, Zyxel, Ruckus đã triển khai IPv6. Lưu lượng IPv6 kết nối từ Việt Nam ra thế giới còn thấp và các dịch vụ nội dung, DNS trên nền giao thức này còn khá khiêm tốn. Việc triển khai IPv6 tại Việt Nam cũng như trên thế giới là một yêu cầu tất yếu, bởi giao thức này vừa giúp giải quyết sự cạn kiệt tài nguyên của IPv4, đồng thời thúc đẩy khả năng kết nối về ứng dụng, dịch vụ, nội dung trên nền giao thức mới. Điều quan trọng là Việt Nam cần phải phát triển được các dịch vụ ứng dụng nội dung trên nền giao thức IPv6.
  34. 34. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 35 THỊ TRƯỜNG TRUYỀN HÌNH TRẢ TIỀN 1.Tổng quan chung về thị trường truyền hình Trong khi thị trường viễn thông đang có xu hướng bão hòa thì thị trường truyền hình trả tiền trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Ước tính thị trường truyền hình hiện có hơn 6 triệu thuê bao và 20 triệu thuê bao tiềm năng. Với quy mô thị trường rộng lớn có hơn 40 doanh nghiệp đang hoạt động, rõ ràng đây là “mảnh đất” màu mỡ được nhiều doanh nghiệp nhòm ngó. Chính vì vậy, thời gian gần đây xuất hiện những hình thức cạnh tranh không lành mạnh như cung cấp dịch vụ trái phép, quảng cáo dịch vụ không rõ ràng… nhằm mở rộng “miếng bánh” thị phần. Rõ ràng thị trường đang thiếu cơ chế chính sách quản lý cho các nhà cung cấp truyền hình với mọi đặc điểm, loại hình khác nhau. Hiện, việc khai thác phát triển dịch vụ truyền hình chủ yếu vẫn tập trung ở các thành phố lớn, khu trung tâm trong khi thị trường nông thôn vẫn bị bỏ ngỏ, đây sẽ là cơ hội lớn cho các nhà cung cấp mới gia nhập mở rộng thị trường. Với sự gia nhập của các doanh nghiệp viễn thông đã tạo hiệu ứng cạnh tranh cao của các doanh nghiệp truyền hình. Bên cạnh việc đẩy mạnh các chương trình khuyến mại, giảm giá cước, mặt khác cơ cấu lại các gói kênh với mức giá đồng nhất, miễn phí cho các ti vi phụ khi khách hàng đăng ký mới thay vì tính phí thuê bao cho ti vi khác... Song có thể thấy các doanh nghiệp như Viettel, VNPT, FPT Telecom bước đầu “khơi nguồn” cho những cú hích mới trên thị trường truyền hình. 2.Viettel và FPT “lỡ hẹn” cung cấp dịch vụ truyền hình Theo kế hoạch Viettel sẽ cung cấp dịch vụ vào tháng 4/2014 và FPT Telecom sẽ triển khai dịch vụ truyền hình trả tiền trong quý 2/2014. Tuy nhiên cho đến thời điểm này cả hai doanh nghiệp vẫn chưa ra mắt dịch vụ trên thị trường. Nguyên nhân Viettel đưa ra là do chuyển đổi công nghệ từ ADSL sang FTTH. Theo đó, Viettel sẽ cung cấp dịch vụ truyền hình cáp số trên toàn quốc, không cung cấp dịch vụ truyền hình cáp analog. FPT Telecom thì đang đầu tư và nâng cấp hạ tầng viễn thông tại các thành phố lớn để chuẩn bị cho các đường trục mới. Dự kiến quý 3/2014, Viettel sẽ chính thức công bố dịch vụ truyền hình cáp tới khách hàng. Với thế mạnh về cơ sở hạ tầng mạng lưới rộng lớn, dù cả hai nhà cung cấp này chưa đưa ra kế hoạch cụ thể từng gói cước sẽ áp dụng nhưng Viettel cho biết sẽ tung ra gói cước với giá cực kỳ hấp dẫn, chỉ 30.000 đồng/tháng, chưa tới 1/3 giá hiện tại. Tiếp đến là FPT Telecom dù chưa công bố chi tiết các gói dịch vụ nhưng đã có nhiều đồn đoán giá cũng hấp dẫn không kém so với Viettel. Những thông tin này đã khiến các đài truyền hình lo lắng thị phần sẽ bị san sẻ nên phải áp dụng các chính sách mới như cơ cấu lại các gói kênh, giảm cước, ưu đãi người dùng… để giữ chân khách hàng trước khi hai “ông lớn” chính thức cung cấp dịch vụ ra thị trường.
  35. 35. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201436 3. Sự buông lỏng quản lý tạo kẽ hở cho doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trái phép Việc thu hút thuê bao, dành thị phần trên thị trường là điều mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng muốn nhằm mang lại nguồn thu, lợi nhuận cho đơn vị. Tuy nhiên, các hình thức cạnh tranh theo kiểu như cắt, phá mạng cáp của doanh nghiệp khác làm tê liệt mạng lưới trên diện rộng, gây mất tín hiệu cho nhiều thuê bao đã ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của nhà cung cấp dịch vụ và quyền lợi của khách hàng không được đảm bảo là điều khó chấp nhận trong kinh doanh. Chưa dừng lại ở đó vẫn có những doanh nghiệp lách luật để cung cấp dịch vụ không đúng giấy phép chẳng hạn như vụ việc của Truyền hình cáp Saigontuorist (SCTV) là một điển hình. Ngày 6/9/2011, SCTV đã ký hợp đồng hợp tác kinh doanh với Công ty cổ phần Dịch vụ truyền thanh - truyền hình Hà Nội (BTS) để triển khai một số hoạt động về truyền hình như trao đổi kênh chương trình truyền hình; hợp tác đầu tư triển khai hệ thống mạng cáp truyền hình Analog và kỹ thuật số trên địa bàn 3 quận, huyện: Hoàng Mai, Hà Đông, Thanh Oai. Tuy nhiên, tại một số địa bàn SCTV không ký hợp đồng cung cấp dịch vụ truyền hình cáp Analog với khách hàng mà chỉ ký hợp đồng cung cấp dịch vụ truyền hình cáp kỹ thuật số. Nhưng trên hạ tầng mạng viễn thông của các khu vực này người dân vẫn sử dụng truyền hình cáp Analog của SCTV. Doanh nghiệp đã lách luật để cung cấp dịch vụ ở những khu vực không được cấp phép. Theo đó, hợp đồng cung cấp dịch vụ SCTV ký kết với khách hàng có cả dịch vụ truyền hình cáp kỹ thuật số và dịch vụ truyền hình
  36. 36. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/2014 37 cáp Analog tại 3 quận, huyện trên. SCTV đã thực hiện không đúng quy định về phạm vi cung cấp dịch vụ tại điều 3 của Giấy phép số 189/GP-BTTTT của Bộ TT&TT. Vi phạm vào Khoản 5 Điều 25 Quyết định 20/2011/QĐ-TTg ngày 24/3/2011 của Thủ tướng Chính phủ về quy chế quản lý hoạt động truyền hình trả tiền. Do vậy, ngoài việc bị xử phạt hành chính thì SCTV phải khắc phục những hậu quả do các vi phạm gây ra như tổ chức triển khai các biện pháp kỹ thuật, thỏa thuận lại nội dung hợp đồng cung cấp dịch vụ ở ba khu vực và thông báo tới các hộ dân, đơn vị sẽ ngừng truyền dẫn tín hiệu truyền hình cáp Analog trên mạng viễn thông Hà Nội, trước ngày 1/8/2014. Cụ thể SCTV cam kết sẽ hỗ trợ cho người dân để mua sắm thiết bị, đẩy nhanh việc chuyển đổi cho khách hàng đang sử dụng dịch vụ Analog sang sử dụng dịch vụ truyền hình số. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ phải chi một khoản tiền khá lớn khoảng 26 tỷ đồng cho đợt chuyển đổi này để khắc phục những hậu quả sai phạm. Từ việc SCTV bị tố cung cấp dịch vụ không đúng phạm vi được phép cũng là hồi chuông báo động cho các cơ quan chức năng. Cho thấy việc quản lý bị buông lỏng và chưa có sự giám sát chặt chẽ của đơn vị có thẩm quyền vô tình tạo kẽ hở cho doanh nghiệp lách luật làm liều gây ảnh hưởng tới các đơn vị kinh doanh chính thống. Để các doanh nghiệp khác không tái phạm, thì biện pháp phạt hành chính chưa đủ sức răn đe mà cần có chế tài mạnh tay. Nếu không sẽ khiến các doanh nghiệp khác phớt lờ những quy định cố tình làm sai nếu có phát hiện cũng chỉ bị xử phạt hành chính. 4.Áp dụng biện pháp quản lý thị trường truyền hình như quản lý viễn thông Thị trường truyền hình đang bước vào cuộc cạnh tranh khá quyết liệt. Không chỉ cạnh tranh bằng giá cước, lôi kéo khách hàng mà cả bằng chính sách thương mại. Để thị trường phát triển lành mạnh, tạo điều kiện kinh doanh bình đẳng giữa các nhà cung cấp dịch vụ thì nhà nước cần sớm ban hành các chính sách quản lý như: Quản lý giá sàn, chính sách về kết nối nội dung các kênh truyền hình trong nước, mua bán bản quyền truyền hình… Nếu không có quy định cụ thể cho thị trường truyền hình sẽ gây khó khăn cho cơ quan quản lý khi doanh nghiệp có vi phạm như bán dịch vụ dưới giá sàn làm phá giá thị trường thì không có sở cứ để quy trách nhiệm cho doanh nghiệp nào để tiến hành xử phạt. Việc Bộ TT&TT sớm ban hành quy định về kết nối nội dung giữa các nhà mạng cung cấp dịch vụ truyền hình cáp và các đài truyền hình là rất cần thiết tránh tình trạng một số nhà đài lớn muốn độc quyền nội dung, gây khó dễ cho các nhà mạng không muốn chia sẻ nội dung các kênh truyền hình trong nước. Bên cạnh đó, việc hợp tác mua bán bản quyền truyền hình các sự kiện quốc tế lớn (như bản hình truyền hình Giải ngoại hạng Anh, World Cup…) dần tiến tới hình thành một thị trường bản quyền truyền hình để các bên có thể tham gia mua bán cũng là vấn đề nóng hiện nay.
  37. 37. thị trường viễn thông việt nam BÁO CÁO VIỄN THÔNG VIỆT NAM QUÝ II/201438 Thực tế hiện các nhà cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền đang chia thành hai nhóm: Các nhà đài đơn thuần và các nhà mạng viễn thông cung cấp dịch vụ truyền hình (IPTV hoặc cáp…). Các nhà đài có lợi thế về việc sản xuất và tổ chức nội dung các kênh trong nước và nước ngoài, trong khi các nhà mạng có thế mạnh về hạ tầng truyền dẫn. Nhưng để hai bên cùng bắt tay hợp tác chia sẻ để đôi bên cùng có lợi vẫn là điều khó khả thi đối với các doanh nghiệp ở Việt Nam. Hiện nay, các nhà cung cấp truyền hình đang kinh doanh theo kiểu doanh nghiệp nào mạnh doanh nghiệp ấy thắng chứ chưa có sự hỗ trợ nhau hay theo định hướng chung cùng hợp tác. Vì vậy, cần áp dụng phương thức quản lý thị trường truyền hình như quản lý viễn thông. Nếu như thị trường viễn thông hiện chỉ còn khoảng 4-5 doanh nghiệp thì thị trường truyền hình trả tiền đang có tới hơn 40 doanh nghiệp với đủ mọi quy mô, từ lớn đến nhỏ. Trong đó, thị phần chủ yếu vẫn nằm trong tay các nhà đài lớn như SCTV chiếm 40%, VTV Cab 30%, HTVC khoảng 15% và các doanh nghiệp khác 15%. Vì vậy, việc sớm ban hành một chính sách, phương thức quản lý cho thị trường truyền hình trở thành nhu cầu cấp thiết. Nếu không có sự hỗ trợ của các các cơ quan quản lý có thể các nhà mạng cũng sẽ bù chéo từ lợi nhuận dịch vụ viễn thông cho dịch vụ truyền hình, gây bất lợi cho các nhà đài. 5. Triển khai đề án số hóa truyền hình vẫn còn bất cập Tình hình triển khai đề án số hóa truyền hình đến nay đã đạt được một số kết quả nhất định song vẫn tồn tại một số vấn đề cần giải quyết. Cụ thể: - Tại 5 thành phố trực thuộc Trung ương là Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ đã được phủ sóng số chuẩn DBV-T2, theo đó AVG đã phát sóng quảng bá các kênh truyền hình địa phương thuộc hai khu vực Bắc Bộ và Nam Bộ, VTV đã có trạm phát sóng DVB-T2 tại 5 thành phố này. - Việc thiết lập công ty truyền dẫn phát sóng khu vực vẫn còn bất cập. Nếu như Hà Nội và Hải Phòng đã đạt được thỏa thuận liên kết thành lập công ty truyền dẫn phát sóng cho khu vực Bắc Bộ, thì Đài truyền hình TP.HCM và Vĩnh Long vẫn chưa đưa ra một phương án thống nhất để cùng hợp tác tại khu vực Nam Bộ. Nếu Nam Bộ vẫn chưa hình thành được doanh nghiệp truyền dẫn phát sóng chung thì Bộ TT&TT sẽ giao cho các doanh nghiệp toàn quốc tham gia phát sóng số các kênh địa phương của TP.HCM và Cần Thơ. Cục Tần số Vô tuyến điện đề nghị Bộ TT&TT ban hành quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng phát sóng số và những chế tài xử phạt mà các doanh nghiệp truyền dẫn phát sóng phải cam kết thực hiện trước khi xin cấp phép, để đảm bảo sau khi được cấp phép các doanh nghiệp phải thực hiện đúng lộ trình số hóa truyền hình. 6. Xu hướng tích hợp đa dịch vụ: Truyền hình – Viễn thông - Internet Trước nguy cơ cạnh tranh cao từ các hình thức truy cập Internet khác nhau, việc tích hợp các dịch vụ ADSL+Truyền hình+Điện thoại cố định với nhau và đẩy mạnh các dịch vụ GTGT trên cùng đường truyền được xem là giải pháp tối ưu.

×