1I. NỘI DUNG VÀ TIẾN ĐỘ THỰC TẬP1. Nội dung thực tập       Trước khi đi thực tập tại cơ quan, phòng Văn hóa và Thông tin q...
2Ngày 3/2/2012 đến    - Tham dự lễ hội đình làng Hòa Mỹngày 4/2/2012        - Tham dự lễ hội đình làng Hòa PhúTừ ngày 6/2/...
3                       kiến                       - Lên cơ quan nhận lại bản Báo cáo và điều chỉnh lạiTừ ngày 23/3/2012  ...
4trong toàn bộ các hoạt động đó, và đến lượt mình, nó cũng chính là công cụ,là phương tiện tổ chức và duy trì toàn bộ các ...
5nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, nhớ ơn các vị tiền nhân đã cócông xây dựng làng, và cũng qua lễ hội này đã góp ...
6dịch vụ du lịch. Trên địa bàn quận hiện có trên 300 nhà máy, xí nghiệp, doanhnghiệp và các cơ quan Trung ương, thành phố ...
7     Hiện nay phòng văn hóa và thông tin quận có 13 cán bộ viên chức – côngchức, trong đó có 01 trưởng phòng, 03 phó trưở...
8chức năng quản lý tổ chức biên chế, thực hiện chế độ, chính sách, khenthưởng, kỷ luật, đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn n...
91.3. Một số đặc điểm và tình hình của phường Hòa Minh    Hòa Minh là một trong năm phường thuộc quận Liên Chiểu, đây là m...
10dân, thông qua cuộc vân động thực hiện mô hình đời sống văn hóa mới đượctiến hành và thực hiện phù hợp đã nhận được sự h...
11giáp làng Hòa Mỹ, phía Nam giáp quốc lộ 1A và phường Hòa An, Phía Bắcgiáp làng Hòa Phú.    Nơi đây đất đai phì nhiêu màu...
12được phân ra 4 xứ đồng là Thượng Bàu Lác, Hạ Bàu Lác, Thượng Bàu Năng,Hạ Bàu Năng.    Xưa kia Trung Nghĩa có hai điểm si...
13tín ngưỡng thờ tiền hiền làng. Một vài tài liệu cho biết đình là nơi thờ tự mộtvị họ Văn, khi còn sống ngài có tên là Vă...
14    Từ xa xưa cho đến nay đình làng Trung Nghĩa là nơi thờ phụng tiền hiền,hậu hiền những người có công khai khẩn và lập...
15cho các thế hệ kế tiếp hướng về cội nguồn nhằm phát huy truyền thống giá trịnhân văn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hó...
16đặc thù của đối tượng thờ cúng. Chữ lễ ở đây mang hai ý nghĩa cơ bản là tế lễvà lễ giáo (lề thói ứng xử theo truyền thốn...
17mà đề cao danh dự, đề cao lòng nhiệt tình của những người tham dự cũng nhưcổ vũ trò chơi, phần hội mang tính cộng đồng v...
18được về cội nguồn, đứng giữa đình làng, thành kính thắp một nén hươngtưởng niệm đến công ơn của các bậc tiền nhân.    Qu...
19sở hành chính của làng, nơi diễn ra các cuộc họp bầu bán hội đồng bô lão, kỳmục, bầu bán các chức sắc…… Ngày nay mặc dù ...
20chống giặc ngoại xâm, những người có công với làng đều có ý nghĩa thiêngliêng trong tâm trí của mỗi người dân nơi đây.  ...
21Mặc dù người ta không nói ra rằng bản sắc văn hóa của dân tộc tôi là thế này,là thế kia, nhưng qua cử chỉ, hành động, lố...
22hành động thiết thực, họ tộc gắn liền với tổ dân phố, phối hợp chặt chẽ trongviệc cưới, việc tang, lễ hội…. nhờ đó mà cá...
23giàu đẹp, văn minh nhưng mang đậm nét văn hóa truyền thống. Toàn bộ cácphong trào, các hoạt động trong lễ hội đều hướng ...
24tổ chức lễ hội, tạo điều kiện để nhân dân địa phương tham gia dịch vụ, cóthêm thu nhập nhưng vẫn bảo đảm tính văn hoá tr...
25      Thứ năm: Để lễ hội đình làng Trung Nghĩa thực sự trở thành “ngày hộicủa toàn dân làng Trung Nghĩa” tôi thiết nghĩ ...
26                                KẾT LUẬN    Lễ hội là một nét đặc sắc trong đời sống cộng dồng của các dân tộc ViệtNam t...
27III. ĐỀ XUẤT    Qua những gì đã được học tại trường lớp và thực tập thực tế tại cơ quantôi thấy mình đã trưởng thành nên...
28chẳng hạn như câu lạc bộ văn hóa để sinh viên tham gia như vậy sẽ tạo điềukiện tốt hơn cho sinh viên tự hoàn thiện và ph...
29                             NHẬN XÉT CỦA CƠ SỞ THỰC TẬP...................................................................
30                ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN......................................................................
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Lễ hội đình làng trung nghĩa nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng

1,928 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,928
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Lễ hội đình làng trung nghĩa nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng

  1. 1. 1I. NỘI DUNG VÀ TIẾN ĐỘ THỰC TẬP1. Nội dung thực tập Trước khi đi thực tập tại cơ quan, phòng Văn hóa và Thông tin quận LiênChiểu đã đưa ra kế hoạch thực tập và một số đề tài để sinh viên tự lựa chọnlàm báo cáo thực tập như: - Tham dự, tìm hiểu về cách thức tổ chức và giúp lễ hội truyền thống: Lễhội đình làng Hòa Mỹ, Hòa Phú, Trung Nghĩa, Phước Lý, Đà Sơn, ThanhVinh, Lễ hội cầu ngư Nam Ô 2 trên địa bàn quận. - Tham gia và tổ chức giải đua thuyền truyền thống Mừng Đảng – MừngXuân Nhâm Thìn 2012. * Các đề tài mà Phòng Văn hóa và Thông tin quận Liên Chiểu giao choviết báo cáo thực tập như: - Tìm hiểu lễ hội cầu ngư; Khu dân cư văn hóa biển Kim Liên (Hòa HiệpBắc) - Tìm hiểu lễ hội cầu ngư làng cá Nam Ô - Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” của 5phường (gồm: Phong trào xây dựng danh hiệu gia đình văn hóa, tộc họ vănhóa, phường văn hóa, tổ dân phố văn hóa…) - Các thức tổ chức lễ hội truyền thống (tổ chức phần lễ, phần hội…) như: + Lễ hội đình làng Hòa Mỹ, lễ hội đình làng Hòa Phú, lễ hội đình làngTrung Nghĩa, lễ hội đình làng Phước Lý (Thuộc phường Hòa Minh) + Lễ hội đình làng Xuân Dương (Phường Hòa Hiệp Nam)2. Tiến độ thực tập Thời gian Nội dung công việcTừ ngày 30/01/2012 - Đến cơ quan gặp mặt và làm quen với mọi người,đến ngày 2/2/2012 tạo mối quan hệ thân thiện ban đầu.
  2. 2. 2Ngày 3/2/2012 đến - Tham dự lễ hội đình làng Hòa Mỹngày 4/2/2012 - Tham dự lễ hội đình làng Hòa PhúTừ ngày 6/2/2012 - Dự lễ tế Âm Linh của làng Nam Ôđến ngày 9/2/2012Ngày 14/2/2012 - Tham dự lễ vía Miếu Bà Nam Ô1Đến 15/2/2012 - Tham dự lễ tế Miếu Bà Ngũ Hành ở Hòa Mỹ - Lên cơ quan họp, nghe bác Trần Công Khuê (Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin) phổ biến côngNgày 17/2/ 2012 tác của phòng trong thời gian sắp tới - Báo cáo tên đề tài thực tập đã chọn với các chuyên viên văn hóa của phòngTừ ngày 22/2/2012 - Tham dự một số lễ tế ở miếu ở Hòa Phú: miếu xómđến ngày 23/2/2012 Phú Ca, Miếu xóm Hòa Nam, Phú TrungTừ ngày 1/3/2012 - Bước đầu tập hợp tài liệu và viết báo cáo thực tậpđến ngày 6/3/2012 tốt nghiệpTừ ngày 7/3/2012 - Tham dự lễ hội Cầu Ngư ở Nam Ôđến ngày 8/3/2012 - Tham dự lễ hội đình làng Xuân DươngTừ ngày 17/3/2012 - Tham dự lễ hội văn hóa biển Kim Liênđến ngày 18/3/2012Ngày 12/3/2012 - Tham dự lễ vía Miếu Bà Nam Ô2 - Đi xin tài liệu ở phường Hòa Minh và đi điền dãTừ ngày 12/3/2012 thực tế, gặp một số các cụ trong Ban tổ chức lễ hộiđến ngày 19/3/2012 đình làng phỏng vấn và xin các tư liệu liên quan. - Viết hoàn chỉnh Báo các thực tập tốt nghiệp - Nộp báo các thực tập tốt nghiệp lên Phòng Văn hóaNgày 20/3/2012 – thông tin để các bộ hướng dẫn chỉnh sửa và góp ý
  3. 3. 3 kiến - Lên cơ quan nhận lại bản Báo cáo và điều chỉnh lạiTừ ngày 23/3/2012 theo sự góp ý của cán bộ hướng dẫnđến ngày 25/3/2012 - Tổ chức liên hoan chia tay cơ quanII. CÁC KẾT QUẢ CỤ THỂ MỞ ĐẦU Trong buổi bình minh của lịch sử, Việt Nam là một trong những quêhương của loài người. Nước Việt Nam có một quá trình lịch sử trên bốn ngànnăm, trong đó thì hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng đóng vai trò tích cựcvà có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình phát triển văn hoá của dân tộc,qua các thời đại từ thời nguyên thuỷ cho đến ngày nay dân tộc Việt Namchúng ta có truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước suốt mấy nghìnnăm nay, trải suốt chiều dài lịch sử đó dân tộc ta đã tạo nên nhiều sinh hoạtvăn hóa vật chất và tinh thần khá phong phú, đa dạng và đậm đà bản sắc dântộc, mặc dù mỗi lần đất nước bị xâm lăng là một lần nền văn hoá dân tộc bịthử thách, bị tàn phá. Kẻ thù muốn đồng hoá nền văn hóa của chúng ta, chođến ngày nay nền văn hoá của chúng ta không những không bị đồng hoá màbản sắc dân tộc càng được khẳng định hơn. Để có được thành quả như vậy thìchúng ta cần phải tìm hiểu về cội nguồn văn hoá của dân tộc “đó chính là vănhóa làng xã”. Làng Việt xã là nơi bao đời nay cư dân Việt cư trú, lao động, sản xuất vàtổ chức mọi sinh hoạt văn hóa, sinh hoạt tinh thần; đồng thời là nơi cố kếtquan hệ dòng tộc, xóm giềng. Làng là mô hình để người xưa theo đó mà mởrộng ra xây dựng tổ chức quốc gia, đô thị. Làng còn là pháo đài để chống giặcngoại xâm cùng mọi yếu tố ngoại lai, bảo vệ sự bình yên cho dân tộc, cho đấtnước. Văn hóa làng chính là hệ thống những giá trị hình thành qua bao đời
  4. 4. 4trong toàn bộ các hoạt động đó, và đến lượt mình, nó cũng chính là công cụ,là phương tiện tổ chức và duy trì toàn bộ các hoạt động này. Nó đi vào ký ứcngười Việt Nam bằng hàng loạt những giá trị vật chất và tinh thần rất gần gũivà thân thương. Thế giới đầy mầu sắc của văn hóa làng được quy ước thành lệ làng, đúckết trong hương ước làng, bộc lộ một cách phong phú qua hội làng. Tất cảchắt lọc lại, tạo nên bản sắc văn hóa làng, mà trong đó tính cộng đồng làng vàtính tự trị của làng là những giá trị nổi trội nhất. Trải qua các thời kỳ lịch sử của dân tộc, văn hóa làng Việt đã chứng tỏsức sống mãnh liệt của mình. Sau lũy tre làng, bên giếng làng, dưới mái đìnhlàng, trong bầu khí thân thương của những ngày hội làng, mọi người sống vớinhau nặng tình nặng nghĩa, giúp đỡ nhau lúc tắt lửa tối đèn. Tình làng nghĩaxóm, quan hệ láng giềng ràng buộc con người trong nếp sống làng, xã có kỷcương, trong sáng và thanh cao. Trong làng thì ngôi Đình có vị trí tâm linh đặc biệt. Đình làng không chỉlà nơi thờ Thành hoàng làng, mà còn là nơi sinh hoạt chung của cộng đồng.Nhà văn Ngô Tất Tố đã từng cho rằng, nếu như làng là xã hội Việt Nam thunhỏ thời phong kiến, thì Đình là hình ảnh của làng. Nơi đây diễn ra nhữngcuộc họp của bô lão trong làng, trong họ tộc, từ chuyện làm lễ lên lão cho nhànày, phạt vạ nhà kia có con gái không chồng mà chửa… cho đến những việcđại sự như đón sắc phong của vua ban, hội đình, tất tật đều được diễn ra ở sânĐình và theo lệ của làng. Hàng năm mỗi độ xuân về từ Bắc chí Nam nơi nơi đều tổ chức các lễ hộitruyền thống để tưởng nhớ đến công đức của các bậc tiền nhân có công vớilàng với nước, đồng thời đây cũng là dịp để nhân dân vui chơi giải trí sau cảmột năm làm lụng vất vả. Hòa cùng trong không khí đó lễ hội đình làngTrung Nghĩa cũng được tổ chức đây là dịp mọi nhà thể hiện đạo lý “Uống
  5. 5. 5nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, nhớ ơn các vị tiền nhân đã cócông xây dựng làng, và cũng qua lễ hội này đã góp phần thể hiện rõ nét đẹptrong sinh hoạt văn hóa của người dân nơi đây đó chính là tinh thần tươngthân tương ái, yêu thương đùm bọc lẫn nhau…. Cũng chính vì vậy nên tôi đãchọn đề tài: “Lễ hội đình làng Trung Nghĩa – nét đẹp trong sinh hoạt vănhóa cộng đồng”. NỘI DUNG CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG1.1. Đôi nét khái quát về quận Liên Chiểu Quận Liên Chiểu là một đơn vị trực thuộc UBND thành phố Đà Nẵng,được thành lập theo quyết định số: 07/CP ngày 23 /11/1997 của chính phủnước CHXHCN Việt Nam trên cơ sở 3 xã Hòa Minh, Hòa Khánh và HòaHiệp thuộc huyện Hòa Vang cũ. Sau 15 năm xây dựng và trưởng thành quận cũng đã đạt được nhiềuthành tích đáng kể về kinh tế - chính trị, văn hóa – xã hội và an ninh quốcphòng đã làm thay đổi và nâng cao bộ mặt cơ sở vật chất, hạ tầng kinh tế - kỹthuật và góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Hiện nay quận Liên Chiểu có 5 phường là: Hòa Minh, Hòa Khánh Nam,Hòa Khánh Bắc, Hòa Hiệp Nam và Hòa Hiệp Bắc. Quận có diện tích tự nhiênlà 7.513,5 ha chiếm 61% diện tích so với toàn thành phố Đà Nẵng. Quận Liên Chiểu có vị trí rất thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, vănhóa xã hội, có quốc lộ 1A và đường sắt Bắc Nam đi qua, gần sân bay quốc tếĐà Nẵng, phía Đông và Đông Nam giáp quận Thanh Khê và quận Cẩm Lệ,phía Tây giáp huyện Hòa Vang, phía Bắc giáp Phú Lộc (Thừa Thiên Huế), cócảng nước sâu Liên Chiểu và trên địa bàn quận còn có 8 trường đại học, caođẳng và trung học chuyên nghiệp và dạy nghề. Quận được xác định là quậncông nghiệp với cơ cấu kinh tế là công nghiệp – thương mại – nông nghiệp và
  6. 6. 6dịch vụ du lịch. Trên địa bàn quận hiện có trên 300 nhà máy, xí nghiệp, doanhnghiệp và các cơ quan Trung ương, thành phố và địa phương khác đóng trênđịa bàn quận thu hút hàng trục ngàn kỹ sư, công nhân, học sinh sinh viên đếnsinh sống, lao động công tác và học tập. Ngày nay toàn quận hiện có 283 tổ dân phố, gần 100.000 dân, 11 cơ sởtôn giáo như: Công giáo, Cao đài, Phật giáo, Tin lành… với hàng ngàn tăng ni,phật tử. Về thiết chế văn hóa: trên địa bàn quận hiện có 03 khu văn hóa, 04 khuvăn hóa ngoài trời, 03 khu vui chơi giải trí văn hóa cơ sở ở các phường, 35câu lạc bộ văn hóa – thể thao, 26 sân bóng đá, bóng truyền lớn nhỏ, 06 sântennis, 25 sân cầu lông và hàng trục điểm billard, bóng bàn. Phong trào vănhóa văn nghệ, thể dục thể thao phát triển khá mạnh hiện có trên 50 tổ, độinghệ thuật quần chúng, trên 100 đội bóng đá, bóng truyền, cầu lông… vớihàng ngàn hội viên, diễn viên, vận động viên. Quận có 12 di tích lịch sử vănhóa, cách mạng, di tích kiến trúc nghệ thuật, 03 chiến tích lịch sử, 01 danhthắng thiên nhiên cấp quốc gia. Có thể thấy rằng trong những năm qua công tác xây dựng cơ sở vật chấtkỹ thuật và đời sống văn hóa – văn nghệ trên địa bàn đã, đang được đẩy mạnhvà cũng đã đạt được nhiều thành tích đáng kể góp phần làm thay đổi bộ mặtcơ sở vật chất và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân trên địabàn quận.1.2. Đôi nét giới thiệu về phòng văn hóa và thông tin quận Liên Chiểu1.2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy Phòng văn hóa và thông tin quận Liên Chiểu được thành lập theo Quyếtđịnh số: 03/QĐ – UB ngày 14 tháng 02 năm 1997 của UBND quận LiênChiểu, thành phố Đà Nẵng.
  7. 7. 7 Hiện nay phòng văn hóa và thông tin quận có 13 cán bộ viên chức – côngchức, trong đó có 01 trưởng phòng, 03 phó trưởng phòng và 09 cán bộ viênchức chuyên môn.* Sơ đồ tổ chức bộ máy Phòng Văn hóa và Thông tin quận Liên Chiểu: TRƯỞNG PHÒNG ( Trần Công Khuê) PHÓ TRƯỞNG PHÒNG PHÓ TRƯỞNG PHÒNG PHÓ TRƯỞNG PHÒNG MẢNG VĂN HÓA MẢNG TDTT MẢNG CNTT ( Thi Lý Phước) ( Hoàng Hải Quang) ( Hoàng Hải Quang)Nguyễn Nguyễn Hoàng Phan Đặng Hoàng Mai Mai Lê Thị Minh Thị Thanh Anh Văn Ngọc Phước ThịHuỳnh Toàn Thu Bảy Tuấn Sỹ Quý Tuấn Hoa Hà Lan (KếToán)1.2.2. Chức năng và nhiệm vụ1.2.2.1. Chức năng Phòng Văn hóa thông tin quận Liên Chiểu là cơ quan chuyên môn trựcthuộc Ủy Ban nhân dân quận, giúp UBND thực hiện chức năng tham mưu,quản lý nhà nước về văn hóa, thông tin, gia đình, thể dục, thể thao, di tích vàdu lịch trên địa bàn. Phát triển sự nghiệp văn hóa, thể thao và du lịch; tổ chức các hoạt độngtuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, phápluật của Nhà nước, thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa-xã hộicủa địa phương Hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác văn hóa,thể thao và du lịch ở các phường trên địa bàn quận, đồng thời phòng còn có
  8. 8. 8chức năng quản lý tổ chức biên chế, thực hiện chế độ, chính sách, khenthưởng, kỷ luật, đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ đối với cán bộcông chức thuộc phạm vi quản lý của Phòng về lĩnh vực được giao theo quyđịnh của pháp luật và phân công của Ủy ban nhân dân quận. Tổ chức, cung ứng dịch vụ công; đáp ứng nhu cầu hoạt động văn hóa,văn nghệ, thể dục, thể thao, du lịch; nhu cầu tiếp nhận thông tin, nâng cao dântrí, nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của nhân dân trên địa bàn.1.2.2.2. Nhiệm vụ Căn cứ những định hướng và quy hoạch, kế hoạch, nhiệm vụ phát triểnvăn hóa – Thông tin, thể dục – thể thao, du lịch, gia đình… của thành phố,căn cứ nhiệm vụ chính trị, các định hướng về phát triển kinh tế - xã hội, vănhóa của quận, phòng văn hóa và thông tin xây dựng quy hoạch, kế hoạch (dàihạn và ngắn hạn) trình UBND quận và Sở Văn hóa thể thao và du lịch thànhphố phê duyệt, đồng thời xây dựng phương án tổ chức thực hiện các quyhoạch đã được phê duyệt. Phòng văn hóa và thông tin quận còn có nhiệm vụ hướng dẫn các tổ chức,đơn vị và nhân dân trên địa bàn tham gia phong trào “ Toàn dân đoàn kết xâydựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình văn hóa, khu phố văn hóa,phường văn hóa… Phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, bảo vệ, khai thác,sử dụng hợp lý tài nguyên du lịch, môi trường du lịch, điểm du lịch trên địabàn quận. Bên cạnh đó thì phòng văn hóa và thông tin quận còn chủ trì, phối hợpvới các cơ quan liên quan kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về hoạtđộng văn hóa, gia đình, thể dục, thể thao và du lịch trên địa bàn quận, giảiquyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân về lĩnh vực của ngành theo quyđịnh của pháp luật.
  9. 9. 91.3. Một số đặc điểm và tình hình của phường Hòa Minh Hòa Minh là một trong năm phường thuộc quận Liên Chiểu, đây là mộttrong 3 phường được thành lập sớm nhất của quận Liên Chiểu, phường đượcthành lập vào ngày 01 tháng 01 năm 1997 theo quyết định của chính phủ nướccộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Hòa Minh là vùng đất cửa ngõ phía TâyBắc của Đà Nẵng, phía Bắc của phường tiếp giáp với Vịnh Đà Nẵng, phíaNam giáp núi Cẩm Khê của xã Hòa Nhơn (Hòa Vang), phía Đông giápphường Thanh Lộc Đán (quận Thanh Khê), phía Tây giáp với phường HòaKhánh và phường còn có quốc lộ 1A và tuyến đường sắt bác Nam chạy qua.Từ xưa đến nay Hòa Minh được xem là một địa bàn trọng yếu về quân sự,chính trị và có quan hệ mật thiết với thành phố hải cảng Đà Nẵng. Trước kia , khi tốc độ đô thị hóa chưa đáng kể thì cư dân Hòa Minh cònthưa thớt, là một xã nông nghiệp thuộc huyện Hòa Vang có địa hình bán sơnđịa, nhiều đồi đất, núi, trảng cát, …. Vườn ở, đất thô chiếm hơn 90 % đất tựnhiên, ruộng lúa chỉ chiếm khoảng hơn 10 %, đất sản xuất ít và cằn cỗi đờisống nhân dân khó khăn. Hòa Minh hiện nay đã có nhiều thay đổi, đời sống nhân dân cũng đượccải thiện hiên nay phường Hòa Minh có 4 khu phố chính (trên cơ sở các thôncũ trước đây) gồm: Hòa Phú, Hòa Mỹ, Phước Lý và Trung Nghĩa. Hiện naytrên địa bàn phường có khoảng trên 40 cơ quan doanh nghiệp, 13 trường họctừ mẫu giáo đến cao đẳng, trên địa bàn phường còn có bệnh viện đa khoa vàbệnh viện lao, có 5 chùa, thiền viện và nhà thờ đạo tin lành. Có thể nói rằng Hòa Minh là phường có nhiều biến động phức tạp, thêmvào đó là sự giao thoa văn hóa đã gây ra không ít khó khăn trong quá trìnhquản lý, lãnh đạo của các phòng ban và các bộ phận chức năng trong phường.Hiện nay phường đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ đã góp phầnlàm thay đổi bộ mặt và nâng cao đời sống vật chất văn hóa tinh thần của nhân
  10. 10. 10dân, thông qua cuộc vân động thực hiện mô hình đời sống văn hóa mới đượctiến hành và thực hiện phù hợp đã nhận được sự hưởng ứng của đông đảonhân dân. Về văn hóa: Hòa Minh là một bộ phận gắn liền với nền văn hóa cổtruyền của dân tộc Việt Nam. Việc thờ tổ tiên, thờ thần cứu nước là một đặcđiểm lớn của văn hóa Đại Việt, nhằm nhắc nhở con cháu nhớ đến công ơn củanhững người khai khẩn đất đai, những vị anh hùng đã hy sinh vì nước, vì dân.Đó là gốc rễ sâu sắc, bền vững từ ngàn xưa của dân tộc ta. Hiện nay HòaMinh còn nhiều di tích đình, chùa miếu, lễ hội… phản ánh đời sống tâm linhphong phú của nhân dân nơi đây. Điển hình phải kể đến đó là lễ hội đình làngtruyền thống ở 4 làng: Hòa Mỹ, Hòa Phú, Trung Nghĩa và Phước Lý. Việc tổchức các mô hình hoạt động lễ hội truyền thống đã trở thành đời sống tinhthần không thể thiếu được đối với người dân, mang tâm linh vun đắp, tô bồiđạo lý “uống nước nhớ nguồn” một phong tục truyền thống của dân tộc. Lễhội đã có tác dụng không nhỏ trong việc giáo dục nhân dân, con cháu tronglàng về đạo đức, lối sống văn minh và những truyền thống tốt đẹp của chaông từ ngàn xưa, góp phần thực hiện tốt các chủ trương, đường lối chính sáchcủa Đảng và nhà nước. CHƯƠNG 2: LỄ HỘI ĐÌNH LÀNG TRUNG NGHĨA – NÉT ĐẸP TRONG SINH HOẠT VĂN HÓA CỘNG ĐỒNG2.1. Khái quát về làng Trung Nghĩa2.1.1. Đôi nét khái quát về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên Đình làng Trung Nghĩa tọa lạc trên một vùng đất cao của làng (tại tổ 10khu dân cư Trung Nghĩa, Phường Hòa Minh) cách trung tâm thành phốkhoảng 7km về hướng đông bắc. Có thể nói rằng Trung Nghĩa là địa bàn tiếp giáp nhiều địa phương trongvà ngoài phường như: Phía Đông giáp với phường Thanh Khê Đông, phía Tây
  11. 11. 11giáp làng Hòa Mỹ, phía Nam giáp quốc lộ 1A và phường Hòa An, Phía Bắcgiáp làng Hòa Phú. Nơi đây đất đai phì nhiêu màu mỡ có điều kiện thuận lợi để phát triểnnông nghiệp2.1.2. Đôi nét về lịch sử văn hóa xã hội Làng Trung Nghĩa hình thành và phát triển khá lâu, vào năm 1643 trênbản đồ Quảng Nam Dinh có thêm một địa danh mà sau này được mang tênTrung Nghĩa. Trung Nghĩa là tên làng mà các đấng tiền nhân đã đặt cách đây gần 400năm về trước, gồm có hai xóm Bồng Lai – Tiên Cảnh và hai xứ đồng “BàuLác và Bàu Năng”, Trung Nghĩa xưa kia vốn là một nơi thôn dã đầy cỏ dạinhưng nó cũng mang một vẻ đẹp rất mộc mạc, bình dị bởi vậy mà xưa kia nơiđây có tên gọi là “Trung Nghĩa, Tiên Cảnh, Bồng Lai”. Tiền hiền làng Trung Nghĩa là người dòng họ Văn, khi còn sinh tiền ngàitên là Văn Đức, khi qua đời là Văn Quý Công. Ngài là người con của quêhương làng gốm thuộc xã Hải Hưng, huyện Hải Dương, tỉnh Thanh Hóa. VàoNăm quý mùi (1643) thời vua Lê Trung Hưng, Ngài rời làng gốm nơi chônnhau cắt rốn đi theo dòng người di dân vào phương Nam lập nghiệp. Ngài đãdừng chân tại đây cùng con cháu khai hoang và lập nên bản làng có tên gọi là“ Bình An Trung Xã, trực thuộc phủ Điện Bàn, Quảng Nam Dinh”. Sau 173 năm, tức vào năm Bính tý (1816) năm Gia Long thứ 14, ngườicháu đời thứ 4 của vị Tiền hiền là ông Văn Đức Thông đã lập lại địa bộ.Trong thời điểm này tại đây chỉ có 10 gia tộc với 40 mẫu Tư điền và 80 mẫucông điền phân ra 2 xứ đồng Bàu Lác và Bàu Năng. Đến năm Tân Sửu (1841) dưới thời vua Thiệu Trị nguyên niên tên bảnlàng được đổi danh là Trùng Nghĩa xã, trực thuộc Tổng Hòa An, huyện HòaVang, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Với tổng diện tích tự nhiên 85 ha
  12. 12. 12được phân ra 4 xứ đồng là Thượng Bàu Lác, Hạ Bàu Lác, Thượng Bàu Năng,Hạ Bàu Năng. Xưa kia Trung Nghĩa có hai điểm sinh hoạt văn hóa là “ Bồng Lai vàTiên Cảnh” tưởng chừng như ngăn cách bởi hai cánh đồng Bàu Lác, BàuNăng nhưng ngược lại con dân trong làng không vì cách trở, không phân biệthọ tộc, sống thủy chung thương mến đùm bọc lẫn nhau, cày sâu cuốc bẫm,giết thù đuổi giặc, bảo vệ quê hương bờ cõi. Từ sau năm 1997 thôn Trung Nghĩa được chuyển thành khối phố thuộcphường, đã thành lập 10 tổ dân phố, có hai xóm Bồng Lai, Tiên Cảnh. Có mộtban cán sự khối phố thuộc chị bộ lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành các hoạtđộng trên địa bàn. Ngày nay con cháu dân làng tiếp nhận di hậu Tổ tiên đoàn kết một lòng,ra sức xây dựng Trung Nghĩa trở thành Làng văn hóa, văn minh, giàu đẹp.2.2. Đôi nét về lễ hội Đình làng Trung Nghĩa Có thể nói rằng lễ hội là một hình thức sinh hoạt văn hóa tinh thần khôngthể thiếu trong đời sống của cha ông ta từ xa xưa cho đến nay, lễ hội khôngchỉ là dịp để con người vui chơi giải trí mà qua đó còn thể hiện một truyềnthống tốt đẹp đó là đạo lý uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây,tưởng nhớ những người có công với làng với nước….. Lễ hội đình làng trungnghĩa cũng không nằm ngoài ý nghĩa đó. Đình làng Trung Nghĩa được xây dựng trên một vùng đất cao của làng,mặt trước đình nhìn ra là cánh đồng lúa, ở ngay cạnh cổng đình làng là mộtcây đa trăm tuổi tỏa bóng mát tạo cho ngôi đình dáng vẻ cổ kính, tôn nghiêmvà mang đậm nét dấu ấn đặc trưng của đình làng Việt Nam. Có thể thấy rằng mặc dù đã trải qua nhiều thế hệ cha ông, qua nhiều lầntu sửa nhưng ngôi đình Trung Nghĩa vẫn giữ được cốt cách cổ xưa. Cũnggiống như bao ngôi đình khác, đình làng Trung Nghĩa cũng thuộc loại di tích
  13. 13. 13tín ngưỡng thờ tiền hiền làng. Một vài tài liệu cho biết đình là nơi thờ tự mộtvị họ Văn, khi còn sống ngài có tên là Văn Đức, khi qua đời người ta gọi ngàilà Văn Quý Công. Theo sử sách ghi lại thì ngài là người quê Thanh Hóa, vàonăm 1643 thời vua Lê Trung Hưng ngài đã rời làng quê của mình theo dòngngười đi vào phương Nam để lập nghiệp, đến vùng đất hoang vu toang đồicồn và sông suối Trung Nghĩa này, ngài và gia đình đã dừng lại để khai hoangvà lập nên làng với tên gọi là Bình An Trung Xã, Điện Bàn Phủ, Quảng NamDinh. Sau khi Ngài mất, con cháu trong làng với ý thức tôn trọng cội nguồn vàđể tưởng nhớ đến công ơn những người đã khai phá, mở đất để hình thànhnên làng cho nên đã lập ngôi đình Trung Nghĩa ngày nay.Theo một số tài liệucòn đến ngày nay cho biết lúc đầu ngôi đình được xây dựng bằng tre, nứa látại vườn Gò Lăng vào năm kỷ sửu(1889) thời vua Thành Thái hiệu tức “BửuLân”. Trải qua thời gian ngôi đình có nhiều biến đổi và một vài chỗ đã có dấuhiệu hư hỏng. Đến thời Thành Thái thứ 12 tức năm Canh Tý (1900) dân làngTrung Nghĩa đã đóng góp xây dựng, trùng tu và sửa chữa. Vào năm 1913 khigiặc pháp đô hộ nước ta và chúng đã đến nơi đây để đào hố mở đường cho xelửa chạy ngang qua nên đình buộc phải rời về tại vườn Gò Dư (thời kỳNguyễn Hoàng có tên hiệu là “Bửu Đảo”, niên hiệu Khải Định, năm BínhThìn). Từ đó về sau đình Trung Nghĩa tọa lạc ở đây, trải qua bao biến cố,thăng trầm của thời gian nhưng ngôi đình vẫn trường tồn cùng năm tháng.Tuy nhiên ngôi đình có được tu bổ lại vài lần là vào các năm 1954, lợp lạinhững chỗ ngói bị bể nát, năm 1969 thay lại mái ngói đình bằng ngói âmdương. Đến năm 1989 do cơn bão số 2 nên ngôi đình bị hư hỏng mái ngói vàphải lợp lại.
  14. 14. 14 Từ xa xưa cho đến nay đình làng Trung Nghĩa là nơi thờ phụng tiền hiền,hậu hiền những người có công khai khẩn và lập nên làng Trung Nghĩa nhưngày nay. Hẳn trong mỗi chúng ai cũng rất đỗi quen thuộc với câu tục ngữ: “Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày giỗ tổ mồng mười tháng ba” Lễ hội đình làng Trung Nghĩa cũng được tổ chức cùng với ngày giỗ tổHùng Vương. Với truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” hàng năm vàocác ngày mồng 8, mồng 9 và mồng 10 tháng 3 âm lịch nhân dân trong làng lạitề tựu về tại ngôi đình của làng để dâng lên các bậc tiền bối hữu công nhữngnén nhang thơm nhất, những bó hoa tươi thắm cùng nhau nguyện cầu choquốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân dân ấm no hạnh phúc và thành đạtvề mọi mặt. Trước đây thì lễ cúng do đại diện các chư phái tộc trong làng chăm lo vàthành phần tham dự là những người trung niên và các cụ phụ lão còn phụ nữvà các cháu thiếu niên, nhi đồng hầu như không biết gì và cũng không đượctham dự lễ cúng trừ 10 học trò lễ ở độ tuổi thanh niên trai tráng chưa lập giađình, chỉ có một số người phụ nữ phục vụ công tác hậu cần thì mới có mặt ởbuổi lễ nhưng không được bước chân vào trong đình đi khi đang làm lễ cúng. Đình làng Trung Nghĩa hiện nay được chia làm 3 gian ở gian giữa thờthành hoàng bổn xứ, phía trước có bàn hội đồng, tả ban là nơi thờ tiền hiềncủa làng, hữu ban là nơi thờ hậu hiền của làng. Ngoài gia thì trong khuôn viêncủa đình làng còn có mộ tiền hiền, hậu hiền và miếu Bà Thiên Y – A – Nadiễn phi chúa ngọc. Trong hơn mười năm năm qua kể từ lễ hội đầu tiên năm 1998 cho đếnnay Hội đồng các chư phái tộc và nhân dân làng Trung Nghĩa tổ chức thành lễhội truyền thống tạo nên không khí ấm áp, lành mạnh với hương sắc mới để
  15. 15. 15cho các thế hệ kế tiếp hướng về cội nguồn nhằm phát huy truyền thống giá trịnhân văn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và hàng năm coi đây làngày lễ hội truyền thống của nhân dân làng Trung Nghĩa và việc làng đã trởthành việc chung của mọi người dân trong làng. Thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống vănhóa ở khu dân cư”. Trong 13 năm qua lễ hội đình làng Trung Nghĩa đã khôngngừng lớn mạnh về mọi mặt cả nội dung lẫn hình thức, đoàn kết xóa bỏnhững hủ tục lạc hậu, xây dựng cái mới, phát huy truyền thống tốt đẹp, xâydựng tình làng nghĩa xóm, lá lành đùm lá rách, yêu thương đùm bọc lấn nhaunhư nghị quyết hội nghị lần thứ 5 của BCH Trung ương Đảng về xây dựng vàphát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đạm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Về việc tổ chức lễ hội đình làng: Do 5 ban phụ trách đó là Ban tổ chức,ban nghi lễ, ban trần thiết và ban đời sống. Trong đó Ban tổ chức lễ hội do tổdân phố, hội đồng các chư phái tộc và nhân dân bầu ra. Lễ hội đình làng Trung Nghĩa gồm 2 phần: phần lễ và phần hội được tổchức trong vòng 3 ngày 08,09,10 tháng 3 âm lịch hàng năm. Trong phần lễbao gồm 3 lễ đó là lễ cầu an sở cô bác và lễ chánh kỵ tiền hiền và các bậc tiềnbối hữu công trong làng Trung Nghĩa và cuối cùng là lễ cầu quốc thái dân an.Phần hội bao gồm các nội dung: sinh hoạt văn hóa, thể dục thể thao (giải việtdã, ẩm thực làng quê, thi xe đạp chậm, nhảy bao bố, thi giã gạo, giao hữubóng đá và một số tiết mục văn nghệ chào mừng lễ hội như đồng diễn dưỡngsinh của câu lạc bộ người cao tuổi phường Hòa Minh…, có năm thì đoàntuồng Nguyễn Hiển Dĩnh còn còn đến biểu diễn để phục vụ bà con). Có thể nói rằng lễ hội đình làng Trung Nghĩa cũng như bất cứ một lễ hộitruyền thống nào khác đó là lễ hội đình làng nơi đây là một thể thống nhất,một hệ thống bao gồm hai phần là phần lễ và phần hội. Phần lễ là nghi thứcthờ cúng mang màu sắc tâm linh, các lễ vật và quy trình cúng tế gắn liền với
  16. 16. 16đặc thù của đối tượng thờ cúng. Chữ lễ ở đây mang hai ý nghĩa cơ bản là tế lễvà lễ giáo (lề thói ứng xử theo truyền thống, theo các quy phạm đạo đức đãđược cộng đồng thừa nhận dựa trên lời dạy của thánh nhân). Nội dung của lễlà nhằm tưởng nhớ, tôn vinh những vị tiền hiền có công khai phá mở mangruộng đất cho làng và cầu sự bảo trợ về thần quyền cho sự thịnh vượng, yênbình cho cộng đồng dân cư của làng. Phần lễ trong lễ hội đình làng Trung Nghĩa bao gồm các lễ: Lễ cầu an sở cô bác thực chất đây là lễ cúng những người chết đườngchết chợ, những người chết vô gia cư, không nơi lương tựa. Đây là một phongtục đẹp thể hiện cho tấm lòng nhân đạo, yêu thương chia sẻ của người sốngvới người đã chết những đồ cúng bao gồm gạo, muối hột, cháo , áo giấy, tiềnvàng…. Lễ chánh kỵ tiền hiền và các bậc tiền bối hữu công làng Trung Nghĩa làmột trong những nghi lễ chính của lễ hội đình làng Trung Nghĩa được diễn ratừ sáng sớm (05h đến 06h30 ngày 10 tháng 03 âm lịch). Lễ vật được sắm sửađầy đủ, thịnh soạn kèm theo văn tế hội kỵ Lễ cầu quốc thái dân an đây là một nghi lễ quan trọng trong lễ hội đìnhlàng Trung Nghĩa diễn ra lúc 10h sáng ngày 10 tháng 03 âm lịch. Trongkhông khí nghiêm trang. Nghi lễ này nhằm cầu cho đất nước thái bình, nhândân an lạc, no ấm, hạnh phúc; mưa thuận gió hòa. Phần hội là phần mang tính sinh hoạt giải trí, làm sống lại các truyềnthống sinh hoạt vui chơi đã từng ăn sâu vào lối sống của người dân. Có thểnói rằng phần hội thực sự là điểm thu hút khách và dân làng. Thông qua cáctrò chơi dân gian, văn nghệ, thể thao do ban tổ chức lễ hội đình làng tổ chứcra cho khách và người dân thi đấu kèm theo các thể thức của cuộc chơi, thikhác nhau. Giải thưởng thường mang tính ước lệ, không nặng lề về vật chất
  17. 17. 17mà đề cao danh dự, đề cao lòng nhiệt tình của những người tham dự cũng nhưcổ vũ trò chơi, phần hội mang tính cộng đồng và hiếu khách.2.3. Lễ hội đình làng Trung Nghĩa – nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa cộngđồng2.3.1. Lễ hội đình làng Trung Nghĩa – một sinh hoạt văn hóa tinh thầnkhông thể thiếu Trong cuộc sống hiện đại ngày nay mặc dù các hình thức sinh hoạt vănhóa rất đa dạng và phong phú nhưng ngày hội làng vẫn có một vị trí đặc biệtquan trọng trong đời sống sinh hoạt văn hóa tinh thần nhân dân. Từ xa xưa,hội làng đã trở thành một nếp sinh hoạt văn hóa dân gian, một món ăn tinhthần không thể thiếu của nhân dân ở mọi vùng quê. Qua lễ hội đình làngcũng là dịp con người được giải toả, dãi bày phiền muộn, lo âu với thần linh,mong được thần giúp đỡ, chở che đặng vượt qua những thử thách đến vớingày mai tươi sáng hơn. Với một tấm lòng thành kính, tôn nghiêm, mỗingười dân đều gửi gắm những tâm sự và mong ước của mình. Đó là mongước về một cuộc sống ấm no hạnh phúc, mưa thuận gió hòa, sức khỏe vàtrong công việc thì được thuận buồm xuôi gió. Có thể nói rằng ngày nay thì lễ hội đình làng Trung Nghĩa đã trở thànhmột sinh hoạt văn hóa đều đặn đối với mỗi người dân làng Trung Nghĩa, vàongày lễ hội của đình làng thì con cháu dù có làm ăn ở đâu, dù có bận thế nàothì mỗi người dân trong làng cũng bố chí thời gian để đến tham dự. Đã thànhthông lệ sau một năm làm lụng vất vả, mùa xuân đến, ngày hội làng là dịp đểcho mọi người được nghỉ ngơi và đoàn tụ gia đình, gặp gỡ vui chơi giao lưuvới bà con làng xóm. Từ những người con được sinh ra ở làng quê thân yêuđã trưởng thành đi công tác trên khắp mọi miền đất nước, đến những ngườiđang sống xa xôi nơi đất khách quê người… ngày hội làng cũng khát khao
  18. 18. 18được về cội nguồn, đứng giữa đình làng, thành kính thắp một nén hươngtưởng niệm đến công ơn của các bậc tiền nhân. Qua lễ hội đình làng mỗi người dân đều rất thoải mái, vui vẻ, mọi ngườisẵn sàng đóng góp công sức, tài năng của mình tham gia vào các cuộc thi thốvới nhau. Nhưng dù thắng hay thua thì mọi người cũng đều rất vui vẻ,giường như trong lễ hội đình làng thì bao gian lao vất vả trong cuộc sốngthường ngày đều tan biến hết chỉ còn lại niềm vui, sự lạc quan trong mỗingười dân nơi đây.2.3.2. Lễ hội đình làng Trung Nghĩa – vẻ đẹp trong sinh hoạt văn hóa tinhthần và cố kết cộng đồng Có thể nói rằng trong xã hội hiện đại ngày nay, sự đô thị hóa đã diễn ramột cách nhanh chóng cùng với những ảnh hưởng, sự tác động từ bên ngoàiđã làm cho con người có xu hướng định vị ngày càng rõ hơn về cái tôi củamình, những hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng ngày càng phai mờ dần.Nhưng trong một vài năm gần đây được sự quan tâm của Đảng, nhà nước đãcoi văn hóa là nền tảng, động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội thì nhiềuhình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng có điều kiện để phục dựng, khôi phụcvà phát triển trong đó có lễ hội nói chung và lễ hội ở đình làng nói riêng. Lễ hội thực chất là một nét sinh hoạt văn hóa tinh thần của con người,gắn với con người như một điều tất yếu. Lễ hội cũng đáp ứng những nhu cầutinh thần, tâm linh không thể thiếu của con người như trở về với tự nhiên, cộinguồn, là môi trường để người dân thể hiện sức mạnh cố kết cộng động. Nómang giá trị bảo tồn văn hóa và truyền thống, là “bảo tàng sống” về văn hóatruyền thống của dân tộc. Xưa kia tổ chức đời sống ở mỗi làng của người Việt đều lấy cái đìnhlàm trung tâm, làm nơi bàn bạc chia xuất ruộng cho các đinh tráng, nơi ban bốthuế khóa, nộp cho nhà nước của mỗi gia đình trong làng. Cái đình còn là trụ
  19. 19. 19sở hành chính của làng, nơi diễn ra các cuộc họp bầu bán hội đồng bô lão, kỳmục, bầu bán các chức sắc…… Ngày nay mặc dù đình làng Trung Nghĩakhông còn là trụ sở hành chính của làng nữa nhưng vai trò và ý nghĩa củangôi đình đã ăn sâu vào trong tâm thức của mỗi người dân, ngôi đình làngchính là biểu tượng cho quê hương, ngôi nhà sinh hoạt chung của cả làng.Hàng năm cứ đến dịp lễ hội làng thì nhân dân làng Trung Nghĩa lại cùng nhautụ họp lại để cùng nhau chuẩn bị cho lễ hội của làng, đây cũng là dịp để ngườidân quây quần bên nhau, cùng nhau hợp tác phối hợp với nhau thi thố tàinăng qua các hoạt động văn nghệ, thể thao…, cùng nhau chia sẻ khó khăn vànhững kinh nghiệm trong cuộc sống. Thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóaở khu dân cư”. Trải qua 13 năm lễ hội đình làng Trung Nghĩa đã không ngừnglớn mạnh về mọi mặt cả về nội dung lẫn hình thức, đoàn kết để xóa bỏ nhữnghủ tục lạc hậu, xây dựng cái mới, phát huy truyền thống tốt đẹp, xây dựngtình làng nghĩa xóm, lá lành đùm lá rách, yêu thương đùm bọc lẫn nhau. Có thể nói rằng lễ hội đình làng Trung Nghĩa đã góp một phần quantrọng trong việc xóa bỏ những định kiến hẹp hòi, ích kỷ, khơi dậy tinh thầnđồng tâm hiệp lực cùng nhau chung tay xây dựng xóm làng giàu mạnh, thânthiện, xây dựng mối đoàn kết gắn bó giữa các tộc họ trong làng, xóm và tổdân phố. Người Việt từ hàng ngàn đời nay nói chung và dân làng Trung Nghĩa nóiriêng có truyền thống “ uống nước nhớ nguồn” và lễ hội truyền thống củalàng là sự kiện thể hiện truyền thống quý báu đó của cộng đồng, tôn vinhnhững hình tượng thiêng liêng được định danh là những vị “ thần” nhữngngười có công đối với làng, nước. Có thể nói rằng hình tượng các vị thần linh, các bậc tiền hiền, hậu hiềnđã tụ hội những phẩm chất cao đẹp của con người đó là những anh hùng
  20. 20. 20chống giặc ngoại xâm, những người có công với làng đều có ý nghĩa thiêngliêng trong tâm trí của mỗi người dân nơi đây. Nhân dân tin tưởng những người đó đã trở thành Thần thánh, không chỉcó thể phù hộ cho họ trong những mặt trong làm ăn, sức khỏe mà còn có thểgiúp họ vượt qua những khó khăn đa dạng hơn, phức tạp hơn của đời sống.Chính tính “Thiêng” ấy đã trở thành chỗ dựa tinh thần cho nhân dân trongnhững thời điểm khó khăn, cũng như tạo cho họ những hy vọng vào điều tốtđẹp sẽ đến. Chúng ta có thể khẳng định rằng lễ hội chỉ được sinh ra, tồn tại và pháttriển khi nó trở thành nhu cầu tự nguyện của một cộng đồng. Cộng đồng lớnthì phạm vi của lễ hội cũng lớn. Bởi thế mới có lễ hội của một họ, một làng,một huyện, một vùng hoặc cả nước và các lễ hội truyền thống như lễ hội đìnhlàng là sự tưởng nhớ, bày tỏ lòng chi ân công đức của các vị thần đối với cộngđồng dân tộc. Đây cũng là dịp để con người trở về nguồn cội tự nhiên vàhướng con người ta tới cái đẹp – cái chân thiện mỹ.2.3.3. Lễ hội đình làng Trung Nghĩa thể hiện truyền thống và đạo lý tốtđẹp của dân tộc Có thể nói rằng mỗi quốc gia, dân tộc đều có những đặc điểm riêng về lốisống, cách ứng xử và xu hướng hoạt động đặc trưng, chỉ có thể tìm thấy ở dântộc này mà không thể tìm thấy ở dân tộc kia. Cái đó thuộc về bản sắc văn hóadân tộc. Bản sắc văn hóa đó được hình thành trong lịch sử tồn tại và phát triển lâuđời, nó được đúc kết từ kinh nghiệm sống, bằng những truyền thống nhất định,được lưu giữ và lưu truyền qua nhiều thế hệ, cái đó được coi như một hằng sốnhất định trong bề dày lịch sử của một dân tộc. Mỗi con người dù có đi đâu, dù có làm gì đi chăng nữa thì họ vẫn giữ,vẫn thể hiện ra trong từng hoạt động, từng cử chỉ, lời ăn tiếng nói của mình.
  21. 21. 21Mặc dù người ta không nói ra rằng bản sắc văn hóa của dân tộc tôi là thế này,là thế kia, nhưng qua cử chỉ, hành động, lối sống và cách ứng xử của mỗingười ta dễ dàng nhận ra được cái bản sắc đấy. Có thể thấy rằng lễ hội đìnhlàng Trung Nghĩa cũng đã phần nào thể hiện một cách rõ nét truyền thống,bản sắc của con người Việt Nam nói chung và Trung Nghĩa nói tiêng. Trước hết lễ hội đình làng Trung Nghĩa được tổ chức đã thể hiện rõ đạolý “Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, tưởng nhớ các bậc tiềnbối hữu công đã có công lao khai hoang cỡ hóa lập nên làng Trung Nghĩa lưulại đến ngày hôm nay. Đồng thời bên cạnh đó qua một số sinh hoạt văn hóathể thao trong lễ hội cũng đã thể hiện rõ quan điểm của người dân nơi đâyrằng dù xã hội có phát triển thế nào đi nữa, thì nhân dân làng Trung Nghĩavẫn không quên được nguồn gốc, truyền thống của mình là xuất phát từ nềnnông nghiệp lúa nước do vậy trong lễ hội đình làng ngày nay vẫn tổ chứccuộc thi giã gạo thể hiện rõ những công việc mà cha ông ta vẫn phải làmtrong cuộc sống thường ngày để mới có được những hạt gạo, bát cơm dẻothơm trắng ngần. Qua lễ hội đình làng cũng đã phần nào thể hiện rõ đạo lý, quan niệm vềcái đẹp, cái chân thiện mỹ của người dân nơi đây cụ thể như: Các phong trào người tốt việc tốt, đền ơn đáp nghĩa, xóa đói giảm nghèo,uống nước nhớ nguồn, phong trào tương thân tương ái, phong trào thể dục thểthao, phong trào xây dựng gia đình văn hóa, làng xóm văn hóa, phường vănhóa, toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cư, Tộc họvăn hóa, ông bà mẫu mực, con cháu hiếu thảo, xóa bỏ và loại trừ các tệ nạn xãhội… Bên cạnh đó để tăng cường tinh thần đoàn kết trong làng thì hội đồng cácchư phái tộc đã gắn kết cùng với tộc họ thông qua cấp ủy, chính quyền nhằmkhông ngừng xây dựng họ tộc đoàn kết, lành mạnh trong sáng bằng những
  22. 22. 22hành động thiết thực, họ tộc gắn liền với tổ dân phố, phối hợp chặt chẽ trongviệc cưới, việc tang, lễ hội…. nhờ đó mà các hủ tục lạc hậu đã dần được bãibỏ mà thay vào đó là thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới hỏi, tang lễvà lễ hội. Ban tổ chức lễ hội đình làng Trung Nghĩa cũng đã có những biện phápđộng viên khích lệ tinh thần hiếu học của con cháu trong làng. Cụ thể nhưtrong mỗi dịp lễ hội hàng năm thì hội đồng các chư phái tộc và Ban tổ chứcđều phát thưởng cho các em học sinh giỏi, con nhà nghèo hiếu học, học sinhgiỏi đạt giải cấp thành phố, quốc gia… mặc dù những phần thưởng của cácem không lớn về giá trị vật chất nhưng nó lại là một món quà tinh thần có ýnghĩa vô cùng to lớn đối với các em, qua đó phần nào thể hiện sự quan tâm,động viên khích lệ tinh thần hiếu học của người dân trong làng đến thế hệ trẻ,thế hệ tương lai của đất nước. Lễ hội đình làng Trung Nghĩa là một thực tiễn mang tính giáo dục cácthế hệ đi sau về những giá trị văn hóa truyền thống, mang tính nhân văn vềlịch sử dựng nước và giữ nước, về cội nguồn của làng nói riêng, cả dân tộcnói chung. Thông qua khía cạnh tâm linh, lễ hội có tính giáo dục rất lớn vớimọi thế hệ, không phân biệt già trẻ, đó là những lời răn, những lời khuyênngăn cản những hành vi phi đạo đức, đi ngược với lợi ích cộng đồng và lợiích của dân tộc. Lễ hội còn là sự chứng thực về cội nguồn dân làng có ý nghĩađoàn kết, gắn bó cộng đồng, làm cho mọi thành viên trong làng xích lại gầnnhau hơn. Có thể nói rằng qua lễ hội, qua các nghi thức tế lễ, vui chơi, hát hò…. Đãgóp phần gắn kết tình cảm giữa các gia đình, họ tộc bà con làng xóm với nhau.Lễ hội cũng như một lời dăn dạy, giáo dục tình yêu quê hương đất nước, tìnhcảm xóm làng, tình thương yêu trong gia đình, yêu những truyền thống, đạolý tốt đẹp của cha ông nhằm góp phần xây dựng nên một làng Trung Nghĩa
  23. 23. 23giàu đẹp, văn minh nhưng mang đậm nét văn hóa truyền thống. Toàn bộ cácphong trào, các hoạt động trong lễ hội đều hướng vào tinh thần thi đua yêunước “Tất cả vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ vănminh.2.4. Một số biện pháp bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội đình làng TrungNghĩa Có thể nói rằng lễ hội đình làng Trung Nghĩa là một loại hình sinh hoạtvăn hóa cộng đồng phổ biến và mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống củangười dân Trung nghĩa nói riêng và của cả dân tộc ta nói chung, lễ hội đìnhlàng Trung Nghĩa cũng đã góp phần làm giàu và phát huy giá trị văn hóa dântộc, nên chúng ta cần phải có những biện phát để bảo tồn và phát huy nhữnggiá trị tốt đẹp của loại hình sinh hoạt văn hóa này. Qua quá trình điền dã và tìm hiểu thực tế tôi xin nêu ra một số biệnpháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của lễ hội đình làng TrungNghĩa như: Thứ nhất: Phải đẩy mạnh công tác thông tin, giáo dục, truyền thôngnhững quy định của pháp luật liên quan đến lễ hội truyền thống. Đổi mớicông tác tuyên truyền phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức, đặc biệtlà phương thức giới thiệu, quảng bá trên hệ thống truyền thanh tại các lễ hội,các phương tiện thông tin đại chúng; cần nâng cao nhận thức của người dânvề giá trị lịch sử, văn hoá của lễ hội truyền thống trong đời sống văn hoá tinhthần, từ đó có ý thức đề cao việc thực hiện pháp luật và tự giác thực hiện nếpsống văn minh trong lễ hội, làm cho lễ hội làng Trung Nghĩa ngày càng vănminh, thật sự trở thành ngày hội văn hóa của nhân dân, góp phần tích cực vàosự phát triển kinh tế - văn hóa của địa phương. Thứ hai: Quản lý chặt chẽ việc quy hoạch, sắp xếp các hoạt động, vuichơi giải trí hợp lý. Giải quyết tốt mối quan hệ giữa văn hóa và kinh tế trong
  24. 24. 24tổ chức lễ hội, tạo điều kiện để nhân dân địa phương tham gia dịch vụ, cóthêm thu nhập nhưng vẫn bảo đảm tính văn hoá trong giao tiếp ứng xử, khôngvì khai thác nguồn lợi kinh tế mà làm sai lệch bản chất và nội dung, đánh mấtbản sắc văn hoá và ý nghĩa tốt đẹp của lễ hội. Thứ ba: Các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần tăngcường công tác nghiên cứu, sưu tầm và tiến hành quy hoạch nhằm quản lý vàcó kế hoạch bảo tồn, phục hồi và phát triển. Bảo tồn có chọn lọc các giá trịvăn hóa truyền thống đặc sắc của lễ hội đình làng Trung Nghĩa nói tiêng vàcác lễ hội trên địa bàn Hòa Minh nói chung, đồng thời, loại bỏ dần các yếu tốlạc hậu, phục hồi những trò chơi dân gian truyền thống, những lễ hội truyềnthống phải dựa trên các tiêu chí khoa học để đảm bảo không làm sai lệch lễhội. Xây dựng thêm các tiêu chí văn hóa trên nền truyền thống, phù hợp đặcđiểm văn hóa dân tộc, xu hướng phát triển và nhịp sống văn hoá của thời đại,làm cho lễ hội thêm sức sống mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhândân. Thứ tư: việc tổ chức lễ hội truyền thống phải tiến hành đúng quy địnhcủa Nhà nước, ngành và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đồngthời, phát huy vai trò chủ thể, năng lực sáng tạo của nhân dân. Chủ đề của lễhội phải mang tính tư tưởng sâu sắc, nội dung nghệ thuật phù hợp, cô đọng vàsúc tích, hình thức thể hiện sinh động, tránh phô trương lãng phí. Kịch bản tổchức lễ hội phù hợp, định hình các nghi thức lễ và hoạt động hội gắn với chủđề riêng của lễ hội truyền thống. Các chương trình phục vụ lễ hội phải có sựtính toán, cân nhắc kỹ lưỡng, có kế hoạch chi tiết, cụ thể. Tổ chức lễ hội trangtrọng, lành mạnh, tiết kiệm, gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc, khuyếnkhích các trò chơi dân gian truyền thống, tăng cường các hoạt động văn hóa,văn nghệ, thể thao quần chúng lành mạnh.
  25. 25. 25 Thứ năm: Để lễ hội đình làng Trung Nghĩa thực sự trở thành “ngày hộicủa toàn dân làng Trung Nghĩa” tôi thiết nghĩ nên đẩy mạnh công tác xã hộihóa các hoạt động trong lễ hội nhằm tăng cường sự tham gia một cách chủđộng, sáng tạo của đông đảo nhân dân theo sự hướng dẫn, quản lý chung củacơ quan chức năng; khai thác những kinh nghiệm, các tập tục cổ truyền tốtđẹp, kiến thức về tổ chức lễ hội còn tiềm ẩn trong dân gian, góp phần giữ gìnvà phát huy giá trị văn hóa của lễ hội truyền thống, huy động nguồn lực củatoàn dân và du khách. Bên cạnh đó nên kêu gọi, huy động sự chung tay đóng góp của các tổchức, cá nhân và các doanh nghiệp đóng trên địa bàn để có thêm nguồn kinhphí để phục vụ các hoạt động của lễ hội sẽ được tốt hơn.
  26. 26. 26 KẾT LUẬN Lễ hội là một nét đặc sắc trong đời sống cộng dồng của các dân tộc ViệtNam từ rất lâu đời và trường tồn cùng năm tháng, là dịp ca ngợi và tôn vinhcác giá trị văn hóa trong tiến trình lịch sử dân tộc, thông qua đó bồi đắp thêmbản lĩnh con người Việt Nam, bản sắc văn hóa Việt Nam. Lễ hội đình làngTrung Nghĩa còn là dịp để nhân dân bày tỏ những ước nguyện khát vọng củangười dân nơi đây, đồng thời đây cũng là dịp để nhân dân quây quần bên nhaucùng tưởng nhớ về công ơn của các bậc tiền nhân đã khai phá, gây dựng nênnơi đây. Đứng trước những thành quả to lớn mà cha ông ta đã giày công xâydựng và giữ gìn, thế hệ trẻ chúng ta hôm nay cần nhận rõ trách nhiệm và xứmệnh cao cảo của mình, đó là tiếp tục bảo tồn đồng thời cũng phải biết gạnlọc, dung hợp các yếu tố văn hóa mới góp phần xây dựng Trung Nghĩa thànhlàng văn hóa ngày càng tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
  27. 27. 27III. ĐỀ XUẤT Qua những gì đã được học tại trường lớp và thực tập thực tế tại cơ quantôi thấy mình đã trưởng thành nên rất nhiều, có thể nói rằng thực tập là mộtđiều kiện rất tốt cho mỗi sinh viên tự chuẩn bị cho mình những kỹ năng, kiếnthức cần thiết để khi ra trường bắt tay vào công việc mới khỏi bị bỡ ngỡ vàhụt hẫng. Qua 4 năm học tại trường Đại học Sư Phạm Đà Nẵng tôi nhận thấyrằng: Đây là một ngôi trường có đội ngũ giảng viên giỏi, có nhiều kinhnghiệm trong giảng dạy, tuy nhiên với chuyên ngành văn hóa học đây là mộtchuyên ngành mới đòi hỏi sinh viên khi ra trường phải có tầm hiểu biết rộngvà phải nắm thật chắc các kiến thức chuyên môn, nhưng thực tế phải nói rằngnhà trường vẫn chưa chú trọng lắm đến chuyên ngành mới mẻ này, đội ngũgiáo viên giảng dạy thì lại thiếu dẫn đến tình trạng không ổn định trong côngtác học tập của sinh viên, bên cạnh đó thì các tài liệu phục vụ công tác học tậpcho chuyên ngành thì lại rất ít. Vì vậy kính mong Ban chủ nhiệm khoa phòngđào tạo và Ban giám hiệu nhà trường cần quan tâm hơn nữa đến ngành họcmới này và cũng nên trang bị thêm một số đầu sách cho chuyên ngành nàytrên thư viện để sinh viên có điều kiện học tập tốt hơn. Tôi thiết nghĩ rằng cómột số học phần nhà trường, phòng đào tạo cũng như Ban chủ nhiệm khoanên tạo điều kiện để sinh viên vừa học tập trên lớp kết hợp với thực tế, thựcđịa môn học đó có như vậy thì mới mang lại hiệu quả tốt hơn. Bên cạnh đónhà trường , phòng đào tạo và Ban chủ nhiệm khoa cũng cần phải xác định rõhơn kế hoạch, khung chương trình đào tạo để sinh viên nắm rõ hơn, hiểu hơnvề lĩnh vực, chuyên ngành mình theo học và công việc mình sẽ phải làm khira trường để từ đó sinh viên sẽ không bị động trong công tác học tập và cónhững định hướng cụ thể trong công tác học tập của mình có như vậy thì việchọc tập mới đạt được kết quả tốt hơn. Đặc biệt Ban chủ nhiệm khoa cũng nênphối hợp với các cơ quan tổ chức trong và ngoài trường mở các câu lạc bộ
  28. 28. 28chẳng hạn như câu lạc bộ văn hóa để sinh viên tham gia như vậy sẽ tạo điềukiện tốt hơn cho sinh viên tự hoàn thiện và phát triển đam mê, cũng như khảnăng của bản thân mình.
  29. 29. 29 NHẬN XÉT CỦA CƠ SỞ THỰC TẬP........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... Đà Nẵng, ngày……… Tháng …… năm 2012
  30. 30. 30 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... Đà Nẵng, ngày……… Tháng …… năm 2012 GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

×