SlideShare a Scribd company logo

วิจารณ์การศึกษาไทย

Tongsamut vorasan
Tongsamut vorasan
Tongsamut vorasantongsamut Vorasan at tongsamut

วิจารณ์การศึกษาไทย

1 of 6
Download to read offline
๑
    การทําตามพิธีกรรมมากเกินไป ทําใหพระวินัยเปนเพียงรูปแบบที่ถูกอางขึ้นจริงหรือ

                                                เกริ่นนํา
         พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ คําวา “พิธีกรรม” เปนคํานาม
หมายถึง การบูชา, แบบอยาง หรือแบบแผนตาง ๆ ที่ปฏิบัติในทางศาสนา 1
          เมื่อพูดถึงคําวา “พิธีกรรม” ความเขาใจของคนโดยทั่วไปจะหมายถึงพิธีทางศาสนา
(ศาสนพิธ) หรือพิธีที่กระทําทางไสยศาสตรประเภทตาง ๆ ตามความเชื่อของกลุมชนนั้น ๆ ซึ่งโดย
              ี
สวนมากจะเนนไปที่ความขลังหรือศักดิ์สิทธิ์ คือพิธที่กระทําขึ้นนี้ตองเปนไปเพื่อใหมีความขลังและ
                                                       ี
ศักดิ์สิทธิเ์ สมอ           แตตามหลักฐานในทางพระพุทธศาสนาจะไมพบวามีการใชคําทั้งสองที่มี
ความหมายในลักษณะนี้ แตจะใชคําวามงคลแทน
         พิธีกรรมที่กลาวถึงนี้ จะมุงไปที่พิธกรรมทีกระทํากันในแวดวงพุทธบริษทฝายในซึ่งถือวา
                                                 ี       ่                         ั
เปนกําลังหลักในการจรรโลงพระพุทธศาสนานันคือภิกษุบริษัท โดยสถานภาพแลวพระภิกษุสงฆ
                                                   ่
ถือวาเปนศาสนทายาทผูสบตออายุพระพุทธศาสนาอยางแทจริง ดังทีทานกลาวไววา “กุลบุตร
                             ื                                          ่
บวชในพระพุทธศาสนาเพียงคนเดียว ก็ชื่อวาดํารงพระศาสนาไวใหยืนนานได” 2 ฉะนั้น พระภิกษุ
สงฆจึงถือวาเปนกําลังหลักและเปนผูนําที่สําคัญในการการเผยแผพระศาสนา การประพฤติปฏิบัติ
ใด ๆ ของพระภิกษุสงฆจึงดูมีคณคาและมีน้ําหนักพอในอันที่จะยังศรัทธาปสาทะใหเกิดแกพุทธ
                                      ุ
บริษัทเหลาอื่น และตามหลักฐานที่ปรากฏตามที่ไดศึกษามา                       พิธีกรรมหรือแบบแผนที่
พระพุทธเจาบัญญัตเิ พื่อเปนระเบียบปฏิบติในครั้งพุทธกาลนั้นมีเพียงพิธทําบุญอันไดแก การให
                                              ั                           ี
ทาน การรักษาศีล และการอบรมจิตใจใหผองใสในทางกุศลเทานั้น ตอมาภายหลังเมื่อ
พระพุทธเจาเสด็จดับขันธปรินพพานแลว เหลาสาวกก็ตงพิธีกรรมขึ้นสมทบกับที่พระพุทธองคทรง
                                 ิ                         ั้
บัญญัติไวอีก จึงเกิดมีพิธีกรรมขึ้นมามากมาย พิธีกรรมใดเปนทีนิยมและยอมรับปฏิบัติสืบ ๆ กัน
                                                                 ่
มาจนเปนประเพณี พิธีกรรมอันนันก็กลายเปนศาสนพิธี และศาสนพิธีในทางพระพุทธศาสนา
                                    ้
นั้นมีมาก แตกพอจัดเปนประเภท ๆ ได ๔ ประเภท คือ
                  ็
                    ๑. กุศลพิธี พิธีแหงการบําเพ็ญกุศล
                    ๒. บุญพิธี        พิธีแหงการทําบุญ
                    ๓. ทานพิธี พิธีแหงการใหทาน
                    ๔. ปกิณณกพิธี พิธีเบ็ดเตล็ด 3
…………………………
1
    พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒
2
    พระเทพวิสุทธิกวี (พิจิตร ฐิตวณโณ) “อานิสงสการออกบวช” หนา ๔๗
3
    ศาสนพิธี เลม ๑ ฉบับมาตรฐาน หนา ๒
๒
           - กุศลพิธี คือพิธีกรรมอันเนื่องดวยการอบรมความดีงามทางพุทธศาสนาเฉพาะตัว ที่
พุทธบริษทพึงปฏิบัตในเบื้องตนที่ที่สําคัญ ๓ อยาง คือ พิธีแสดงตนเปนพุทธมามกะ พิธเี วียน
            ั             ิ
เทียนในวันสําคัญ ๆ พิธีรักษาอุโบสถ และพิธีทางสงฆทพึงปฏิบัติเพื่อความดีงามในพระธรรมวินัย
                                                            ี่
ทั้งที่เปนสวนตัวและหมูคณะไดแก พิธีเขาพรรษา พิธีถอนิสสัย พิธีทําสามีจกรรม
                                                          ื                     ิ
พิธีทําสังฆอุโบสถ พิธีออกพรรษา เปนตน
           - บุญพิธี หมายถึงพิธีทําบุญเนื่องดวยประเพณีในครอบครัว ซึ่งเปนประเพณีเกี่ยวกับ
การดําเนินชีวิตของคนทั่วไปมี ๒ ประเภท คือ
                       ๑. การทําบุญงานมงคล ไดแกการทําบุญเลี้ยงพระ เพื่อความสุขทางใน โดย
ปรารภเหตุที่ดีแลวทําบุญ เชน งานฉลองทุกอยาง หรือทําเพื่อใหสําเร็จตามความปรารถนาดีของ
ชีวิตสืบไป เชนการทําบุญขึนบานใหม, งานแตงงาน การทอดผาปา การทอดกฐิน เปนตน
                                ้
                       ๒. การทําบุญงานอวมงคล ไดแก การทําบุญเลียงพระเพื่อประโยชนเกื้อกูลและ
                                                                      ้
ความสุข โดยปรารภเหตุที่ไมสูดีมีการตายเปนตน หรือทําบุญเพื่ออุทิศสวนกุศลใหแกผูที่ลวงลับ
ไปแลว และเพื่อเปนมิ่งขวัญแกผูทยังมีชีวิตอยู เชน งานฌาปนกิจศพ, การทําบุญงานศพ
                                        ี่
๗ วัน, ๕๐ วัน, ๑๐๐ วัน, งานครบรอบวันตาย, งานทําบุญอัฐิ เปนตน
           - ทานพิธี คือพิธีถวายทานแดพระสงฆ การถวายทานคือ การถวายวัตถุทควรใหเปน  ี่
ทาน เรียกวัตถุทควรใหเปนทานนี้วา “ทานวัตถุ” มี ๑๐ อยาง คือ
                    ี่
           ๑. ภัตตาหาร คืออาหารคาวหวาน
           ๒. น้ํา รวมทั้งเครื่องดื่มอันควรแกสมณบริโภค
           ๓. ผา เครื่องนุงหม (ไตรจีวร)
           ๔. ยานพาหนะ รวมทั้งคาโดยสารดวย
           ๕. มาลัยและดอกไมเครื่องบูชาชนิดตาง ๆ
           ๖. ของหอม หมายถึงธูปเทียนบูชาพระ
           ๗. เครื่องลูบไล หมายถึง เครื่องสุขภัณฑสําหรับชําระรายกายมี สบู ยาสีฟน เปนตน
           ๘. ที่นอนอันควรแกสมณะ
           ๙. ที่อยูอาศัย มีกุฎิเครื่องใชสอย เชน เตียง ตู โตะ เกาอี้ เปนตน
           ๑๐. เครื่องตามประทีป มีเทียน ตะเกียง ไฟฟา เปนตน
การถวายทานมี ๒ อยางอคือ
           ๑. การถวายเจาะจงแกภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง เรียกวา ปาฎิปุคคลิกทาน
           ๒. การถวายไมเจาะจง มอบใหเปนของสวนรวม เฉลียกันใช เรียกวา “สังฆทาน”
                                                                  ่
การถวายทานวัตถุทั้ง ๑๐ อยางนั้น แยกถวายเปนพวก ๆ ตามปจจัย ๔ ของบรรพชิต คือ จีวร
บิณฑบาต เสนาสนะ คิลานเภสัช และมีการถวายเปน ๒ แบบ คือ
๑. กาลทาน ถวายไดในกาลที่ควรถวาย เชน กฐิน ทอดไดในชวงออกพรรษเพียง ๑ เดือนเทานั้น
๓
          ๒. อกาลทาน การถวายไมเนื่องดวยกาล คือ ถวายไดตลอดไปทั้งป เชน ผาปา ทอด
ไดทั้งปตลอดกาล เปนตน
          - ปกิณณกพิธี คือพิธีเบ็ดเตล็ด ไดแก พิธตาง ๆ ซึ่งไมนับเขาในพิธทั้งสามขางตน สวน
                                                    ี                       ี
ใหญจะเปนมารยาทและระเบียบพิธี เชน วิธีแสดงความเคารพพระ วิธประเคนพระ วิธีอาราธนา
                                                                       ี
และทําใบปวารณา วิธีอาราธนาศีล วิธีอาราธนาพระปริตร วิธีอาราธนาธรรม วิธีกรวดน้ํา วิธีจับ
ดายสายสิญจน วิธีตั้งโตะหมูบูชา พิธีบังสุกุล พิธีบอกศักราชในการแสดงพระธรรมเทศนา เปน
                                  
ตน 4
          ตามที่ยกมานี้จะเห็นไดวา พิธีกรรมทั้ง ๔ หมวด สวนมากมีความสําคัญและเกี่ยวของตอ
พุทธศาสนิกชนทั้งสิ้น อีกอยางหนึ่ง พิธีกรรมตาง ๆ ที่กลาวมา ลวนมีพระสงฆเกียวของเสมอ
                                                                                 ่
ดวยเหตุนี้ จึงเปนสาเหตุชี้ไดวา การประพฤติปฏิบัติตาง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องดวยศาสนพิธี หรือ
                                                          
พิธีกรรมทางศาสนา พระภิกษุสงฆจงเปนเครื่องจักรสําคัญในอันทีจะทําใหพระธรรมวินยเสื่อม
                                          ึ                          ่                    ั
หรือเจริญได ผูเขียนขอยกตัวอยางพิธีกรรมซึ่งเกี่ยวของกับพระสงฆโดยเฉพาะมาพิจารณา คือพิธี
กรานกฐิน ทีเ่ หลาพระสงฆถือปฏิบัติมาแตครังพุทธกาลจนกระทั้งปจจุบันวา มีพิธีและรูปแบบใน
                                               ้
การปฏิบัติเปนอยางไร
                       เรื่องวิธีกรานกฐินและญัตติทุติยกรรมวาจาสําหรับกรานกฐิน
          ภิกษุทั้งหลาย สงฆพึงกรานกฐินอยางนี้ คือ ภิกษุผฉลาดสามารถพึงประกาศใหสงฆ
                                                                ู
ทราบดวยญัตติทุตยกรรมวาจาวา
                     ิ
          (๓๐๗) ทานผูเจริญ ขอสงฆจงฟงขาพเจา ผากฐินนี้เกิดแลวแกสงฆ ถาสงฆพรอมกันแลว
พึงใหกรานกฐินแกภิกษุชื่อนีเ้ พื่อกรานกฐิน นี่เปนญัตติ
         ทานผูเ จริญ ขอสงฆจงฟงขาพเจา ผากฐินนี้เกิดแลวแกสงฆ ถาสงฆพรอมกันแลว พึงให
กรานกฐินแกภิกษุชอนี้เพื่อกรานกฐิน ทานรูปใดเห็นดวยกับการใหผากฐินนี้แกภิกษุชอนี้เพือกรานกฐิน
                     ื่                                                               ื่ ่
ทานรูปนั้นพึงนิง ทานรูปใดไมเห็นดวย ทานรูปนั้นพึงทักทวง
                 ่
         ผากฐินนี้อันสงฆใหแลวแกภิกษุชื่อนีเ้ พื่อกรานกฐิน สงฆเห็นดวย เพราะเหตุนนจึงนิง ขาพเจา
                                                                                        ั้  ่
ขอถือความนิ่งนั้นเปนมติอยางนี้ 5
         นี่คือวิธีกรานกฐินที่ถูกตองตามพุทธบัญญัติ จะเห็นวา วิธีกรานกฐินนี้ พระพุทธองคทรงมอบ
ความเปนใหญแกพระสงฆในการพิจารณาตัดสินในการคัดเลือกพระภิกษุขึ้นมารูปหนึ่งที่มีคุณสมบัติครบ
ตามพระธรรมวินัย เพื่อจะไดเปนผูครองผากฐินตอไป พูดอีกอยางหนึ่งก็คอ พระพุทธเจาทรงมอบ
                                                                              ื
ประชาธิปไตยไวแลว โดยใหพระภิกษุสงฆเปนใหญในการจัดการเรื่องนั้น ๆ ได และตามพุทธบัญญัติ
ในแตละเรื่องก็เปนเชนนั้นดวย
ดูตัวอยางการอปโลกนกฐินที่พระสงฆปฏิบัติกนในปจจุบนวา มีรูปแบบวิธีปฏิบัติเปนยางไร
                                          ั        ั
……………………………………………..

4
    สถิตย ศิลปชัย “เทศกาลและพิธีกรรมพระพุทธศาสนา” หนา ๒ - ๓
5
    วินัย. กฐินขันธกะ กฐินานุชานนา ๕ / ๓๗๐
๔
                                               คําอปโลกนกฐิน
                                                  แบบ ๒ รูป
รูปที่ ๑
          ผากฐินทานกับทั้งผาอานิสังสบริวารทั้งปวงนี้         เปนของ………..พรอมดวย……..ผู
ประกอบดวยศรัทธา อุตสาหะพรอมเพรียงกันนํามาถวาย แกพระภิกษุสงฆผูอยูจําพรรษาถวน
ไตรมาสในอาวาสนี้
          ก็แลผากฐินทานนี้เปนของบริสุทธิ์ ดุจเลื่อนลอยมาโดยนภากาศ แลวแลตกงในที่ประชุม
สงฆ จะไดจําเพาะเจาะจงลงวา เปนของพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งก็หามิได มีพระบรมพุทะานุญาต
ไววา ใหพระสงฆทั้งปวงยอมอนุญาตใหแกภิกษุรูปหนึ่ง เพื่อจะทําซีงกฐินนัตถารกิจ ตามพระ
บรมพุทธานุญาต และมีคําพระอรรถกถาจารยผูรูพระบรมพุทธาธิบายสังวรรณนาไววา ภิกษุรูป
ใดประกอบดวยศีลสุตาธิคณ มีสติปญญาสามารถ รูธรรม ๘ ประการ มีบุพกิจ เปนตน กิกษุ
                              ุ
รูปนั้นจึงสมควร เพื่อจะกระทํากฐินนัตถารกิจ ตามพระบรมพุทธานุญาตได
          บัดนี้ พระสงฆทั้งปวง จะเห็นสมควรแกภิกษุรูปใด จงพรอมกันยอมอนุญาตใหภิกษุรูป
นั้น เทอญ          (ไมตองสาธุ)
รูปที่ ๒
          ผากฐินทานกับทั้งผาอานิสังสบริวารทั้งปวงนี้ ขาพเจาพิจารณาเห็นสมควรแก…………...
เปนผูมีสติปญญาสามารถ เพื่อกระทํากฐินนัตถารกิจใหถูกตองตามพระบรมพุทธานุญาตได ถา
พระภิกษุรูปใดเห็นไมสมควรจงทักทวงขึนในทามกลางระหวางสงฆ (หยุดนิดหนึ่ง) ถาเห็นสมควร
                                       ้
แลวไซร จงใหสททสัญญาสาธุการขึ้นใหพรอมกัน เทอญ (สาธุ) 6
                 ั
          จะเห็นไดวา วิธีการอปโลกนกฐินนี้ ก็มีรูปแบบเหมือนวิธกรานกฐินทีกลาวกอนหนานี้ คือ
                                                                  ี          ่
จะมีความเปนประชาธิปไตยตามรูปแบบทีเ่ กิดขึนในหมูพระสงฆอยางมาก บางวัด (วัดของ
                                                ้
ผูเขียนเอง) พิธีกรรมเกียวกับการกรานกฐิน การอปโลกนกฐิน หรืออีกหลาย ๆ พิธี ที่กระทํากัน
                          ่
ในปจจุบน จะเปดโอกาสใหพุทธศาสนิกชนเขามาดูพิธีได แตจะอยูคนละสวนหางกัน และมี
          ั
ความเปนไปไดวา นาจะมีในลักษณะเชนนี้อกจํานวนไมนอย
                                             ี               
          ถาพิจารณาเพียงผิวเผินก็จะเห็นวา เปนเรื่องดีที่บรรดาพุทธศาสนิกชนจะไดประโยชน
เพราะจะไดมีโอกาสเห็นรูปแบบตาง ๆ ที่พระสงฆกระทํากัน               แตในความเปนจริง     การ
ปฏิบัติของพระสงฆนน หาไดมีความชอบธรรมตามพระวินัยไม เพราะในทางปฏิบัตจริง ๆ แลว
                       ั้                                                          ิ
การพิจารณาวา ใหพระสงฆเลือกพระภิกษุรูปหนึ่งทีมีคุณสมบัติครบตามพุทธบัญญัตเิ พื่อจะเปนผู
                                                     ่
สมควรครองผากฐินนั้นนัน ความเปนจริงคือ พระภิกษุทถูกคิดเลือกขึ้นมานัน ไดมีการระบุหรือรู
                            ้                             ี่               ้
กันโดยทั่วกันลวงหนาในอาวาสนั้น ๆ วา
…………………………………………..

6
    พระครูอรุณธรรมรังษี เอี่ยม สิริวัณโณ) “มนตพิธี” หนา ๒๒๐ - ๒๒๒
๕
คือใคร และโดยมากก็จะเปนสมภารเจาอาวาสนั่นเอง ทั้งวัดราษฏและพระอารามหลวงจะมี
ลักษณะเหมือนกันโดยสวนมาก และในแตละปที่มีการทอดกฐิน ก็จะเปนเชนนีเ้ สมอ


                                          สรุปวิเคราะห
          พิธีกรรมที่กลาวมานี้ รวมทั้งพิธกรรมอื่น ๆ อีกหลายอยางที่มิไดกลาวถึง ซึ่งโดยมากจะ
                                          ี
เกี่ยวกับพระสงฆแทบทั้งสิ้น และในพิธีกรรมตาง ๆ เหลานั้น ถาพูดถึงรูปแบบหรือระเบียบปฏิบัติ
ที่ถูกตองตามพระวินัยนันจะเห็นวา มีความละเอียดถีถวน ชัดเจนในประเด็นทุกขั้นตอน มีความ
                          ้                              ่
เปนประชาธิปไตยมาก             ( และหลักความเปนประชาธิปไตยนีเ่ อง ถาศึกษาใหดจะพบวา  ี
พระพุทธเจาเปนผูมอบไวใหปฏิบัติมานานแลวแกพระสาวกของพระองค ) แตในการปฏิบัติของ
พระสงฆแมจะกลาววาปฏิบัติตามรูปแบบที่ถกตองตามพระวินัยก็จริง ซึงในความเปนจริงแลว หา
                                             ู                         ่
เปนเชนนันไม หลักประชาธิปไตยเปนเพียงหลักที่ถกวางไว โดยพระภิกษุที่อยูรวมสังฆกรรมรูปอืน
           ้                                       ู                                         ่
ๆ ไมมีโอกาสไดแสดงสิทธิเพื่อคัดคานใด ๆ เลย มีสิทธิ์เพียงนั่งนิ่ง คือแสดงตนเพื่อบงบอกวา
เห็นดวยทุกอยางทุกประการ แมในใจลึก ๆ ของพระภิกษุรูปนั้น ๆ มีความตองการที่อยากจะคิด
คาน แตในทางปฏิบัติแลวถือวา กระทําไมได คือไมสามารถใชสทธิตามหนาที่ที่ตนมีนี้โดยชอบ
                                                                  ิ
ธรรมได ฝายพุทธศาสนิกชนที่มีโอกาสเห็นพิธกรรมตาง ๆ ที่พระสงฆกระทํากันในลักษณะนี้ ถา
                                               ี
มองดูโดยสวนรวมจะเห็นวา รูปแบบที่พระสงฆปฏิบติตามที่กลาวมานี้ มีความเปนระเบียบแบบ
                                                       ั
แผนดีงาม และบางครั้งจะดูวาพิธีลักษณะนีดูขลังและศักดิ์สิทธิ์ยิ่ง นํามาซึ่งศรัทธาปสาทะแกผู
                                                 ้
พบเห็น ทั้งนีเ้ ปนเพราะวา พุทธศาสนิกชนโดยสวนมากจะไมไดใสใจในการศึกษาใหเขาใจในพระ
ธรรมวินัยนั่นเอง จึงทําใหมองวา พิธีกรรมตาง ๆ เหลานั้น พระสงฆทานทําถูกแลวดีแลว คือเห็น
ดีเห็นงามไปกับพระสงฆหมดทุกเรื่อง ถึงขนาดมีความเขาใจวา พระพุทธศาสนานี้ พระสงฆ
สามเณรเทานันเปนผูรับผิดชอบทั้งหมด โดยหารูไมวา ความจริงแลวพระพุทธศาสนาจะเจริญ
                ้
หรือเสื่อมไปมากนอยเพียงใดนัน ขึ้นอยูกับบริษัททั้งสี่นนคือ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และ
                                ้                            ั่
อุบาสิกา นั่นเอง
          เมื่อความจริงเปนเชนนี้ คงจะไมเปนการกลาวรุนแรงเกินไปกระมังวา การทําตามพิธีกรร
มากเกินไป ทําใหพระวินยเปนเพียงรูปแบบที่ถูกอางขึน และยังมีประเด็นเกี่ยวกับพระธรรมวินัย
                            ั                              ้
อีกมากที่เปนไปในลักษณะเดียวกันนี้ที่พุทธบริษัทฝายในคือพระสงฆเอง ยังคงปฏิบัติโดยอางพระ
ธรรมวินัย แตในความเปนจริงในทางปฏิบัติพระวินยที่ถูกอางขึ้นนันเปนแตเพียงรูปแบบ หาได
                                                     ั              ้
ปฏิบัติกันตรงตามพุทธประสงคไม ควรอยางยิ่งที่บริษัททุกฝายจะเอาใจใสโดยการศึกษาพระธรรม
วินัยใหเขาใจและปฏิบัติใหบังเกิดผลอยางจริงจัง จักไดชวยกันจรรโลงพระพุทธศาสนาใหอยูคูโลก
                                                                                          
คูสังคมตลอดไป

                                   ………………………………….
๖

Recommended

Wansamkarn tippaya
Wansamkarn tippayaWansamkarn tippaya
Wansamkarn tippayatippaya6563
 
วันอาสาฬหบูชา
วันอาสาฬหบูชาวันอาสาฬหบูชา
วันอาสาฬหบูชาutumporn charoensuk
 
พระพุทธศาสนากับสังคมสงเคราะห์ ตอน พระพยอม พ่อพระของผู้ยากจน
พระพุทธศาสนากับสังคมสงเคราะห์ ตอน พระพยอม พ่อพระของผู้ยากจน พระพุทธศาสนากับสังคมสงเคราะห์ ตอน พระพยอม พ่อพระของผู้ยากจน
พระพุทธศาสนากับสังคมสงเคราะห์ ตอน พระพยอม พ่อพระของผู้ยากจน Padvee Academy
 
วันมาฆบูชา ตอน ๒: แนวคิดเกี่ยวกับวันมาฆบูชา
วันมาฆบูชา ตอน ๒: แนวคิดเกี่ยวกับวันมาฆบูชาวันมาฆบูชา ตอน ๒: แนวคิดเกี่ยวกับวันมาฆบูชา
วันมาฆบูชา ตอน ๒: แนวคิดเกี่ยวกับวันมาฆบูชา25Sura
 
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาlinda471129101
 
การบูรณาการหลักการทางพระพุทธศาสนาในการทำงานจิตอาสา
การบูรณาการหลักการทางพระพุทธศาสนาในการทำงานจิตอาสาการบูรณาการหลักการทางพระพุทธศาสนาในการทำงานจิตอาสา
การบูรณาการหลักการทางพระพุทธศาสนาในการทำงานจิตอาสาPadvee Academy
 
พระสงฆ์กับการเมือง
พระสงฆ์กับการเมืองพระสงฆ์กับการเมือง
พระสงฆ์กับการเมืองPadvee Academy
 

More Related Content

What's hot

1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ariyavinaya10th
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10  ariyavinaya10th1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10  ariyavinaya10th
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ariyavinaya10thTongsamut vorasan
 
ระลึกบุญ มาฆบูชา 7 มีนาคม 2555
ระลึกบุญ มาฆบูชา 7 มีนาคม 2555ระลึกบุญ มาฆบูชา 7 มีนาคม 2555
ระลึกบุญ มาฆบูชา 7 มีนาคม 2555Carzanova
 
ความหมายของอาภรณ์ และสีของอาภรณ์
ความหมายของอาภรณ์ และสีของอาภรณ์ความหมายของอาภรณ์ และสีของอาภรณ์
ความหมายของอาภรณ์ และสีของอาภรณ์The Vatican
 
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาBongkot Inprom
 
สถานที่และอุปกรณ์ต่างๆ ในพิธีกรรม
สถานที่และอุปกรณ์ต่างๆ ในพิธีกรรมสถานที่และอุปกรณ์ต่างๆ ในพิธีกรรม
สถานที่และอุปกรณ์ต่างๆ ในพิธีกรรมThe Vatican
 
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาKrusangworn
 
เชิญร่วมงานสาธยายพระไตรปิฎก วัดมเหยงคณ์ วันที่ 5 เดือน 5 2555
เชิญร่วมงานสาธยายพระไตรปิฎก วัดมเหยงคณ์ วันที่ 5 เดือน 5 2555เชิญร่วมงานสาธยายพระไตรปิฎก วัดมเหยงคณ์ วันที่ 5 เดือน 5 2555
เชิญร่วมงานสาธยายพระไตรปิฎก วัดมเหยงคณ์ วันที่ 5 เดือน 5 2555Carzanova
 
แนวคิดเรื่อง “สังฆะ” ของหมู่บ้านพลัม
แนวคิดเรื่อง “สังฆะ” ของหมู่บ้านพลัม  แนวคิดเรื่อง “สังฆะ” ของหมู่บ้านพลัม
แนวคิดเรื่อง “สังฆะ” ของหมู่บ้านพลัม Padvee Academy
 
สถานที่อุปกรณ์ในพิธีกรรม
สถานที่อุปกรณ์ในพิธีกรรมสถานที่อุปกรณ์ในพิธีกรรม
สถานที่อุปกรณ์ในพิธีกรรมThe Vatican
 
พุทธศาสนานิกายมหายาน
พุทธศาสนานิกายมหายานพุทธศาสนานิกายมหายาน
พุทธศาสนานิกายมหายานChainarong Maharak
 
1 บทนำ - 9 มนต์ เพื่อความก้าวหน้า โดย ท่าน ว. วชิรเมธี
1 บทนำ - 9 มนต์ เพื่อความก้าวหน้า โดย ท่าน ว. วชิรเมธี1 บทนำ - 9 มนต์ เพื่อความก้าวหน้า โดย ท่าน ว. วชิรเมธี
1 บทนำ - 9 มนต์ เพื่อความก้าวหน้า โดย ท่าน ว. วชิรเมธีPanuwat Beforetwo
 
รวบรวมศรัทธาผ้าป่าสู้น้ำท่วม 15 เม.ย. 2555
รวบรวมศรัทธาผ้าป่าสู้น้ำท่วม 15 เม.ย. 2555รวบรวมศรัทธาผ้าป่าสู้น้ำท่วม 15 เม.ย. 2555
รวบรวมศรัทธาผ้าป่าสู้น้ำท่วม 15 เม.ย. 2555Carzanova
 
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ม.21
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ม.21วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ม.21
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ม.21Krusangworn
 
ความรู้พื้นฐานและบ่อเกิดพุทธศาสนามหายาน
ความรู้พื้นฐานและบ่อเกิดพุทธศาสนามหายานความรู้พื้นฐานและบ่อเกิดพุทธศาสนามหายาน
ความรู้พื้นฐานและบ่อเกิดพุทธศาสนามหายานPadvee Academy
 

What's hot (19)

1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ariyavinaya10th
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10  ariyavinaya10th1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10  ariyavinaya10th
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ariyavinaya10th
 
ระลึกบุญ มาฆบูชา 7 มีนาคม 2555
ระลึกบุญ มาฆบูชา 7 มีนาคม 2555ระลึกบุญ มาฆบูชา 7 มีนาคม 2555
ระลึกบุญ มาฆบูชา 7 มีนาคม 2555
 
ความหมายของอาภรณ์ และสีของอาภรณ์
ความหมายของอาภรณ์ และสีของอาภรณ์ความหมายของอาภรณ์ และสีของอาภรณ์
ความหมายของอาภรณ์ และสีของอาภรณ์
 
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
 
สถานที่และอุปกรณ์ต่างๆ ในพิธีกรรม
สถานที่และอุปกรณ์ต่างๆ ในพิธีกรรมสถานที่และอุปกรณ์ต่างๆ ในพิธีกรรม
สถานที่และอุปกรณ์ต่างๆ ในพิธีกรรม
 
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
 
เชิญร่วมงานสาธยายพระไตรปิฎก วัดมเหยงคณ์ วันที่ 5 เดือน 5 2555
เชิญร่วมงานสาธยายพระไตรปิฎก วัดมเหยงคณ์ วันที่ 5 เดือน 5 2555เชิญร่วมงานสาธยายพระไตรปิฎก วัดมเหยงคณ์ วันที่ 5 เดือน 5 2555
เชิญร่วมงานสาธยายพระไตรปิฎก วัดมเหยงคณ์ วันที่ 5 เดือน 5 2555
 
แนวคิดเรื่อง “สังฆะ” ของหมู่บ้านพลัม
แนวคิดเรื่อง “สังฆะ” ของหมู่บ้านพลัม  แนวคิดเรื่อง “สังฆะ” ของหมู่บ้านพลัม
แนวคิดเรื่อง “สังฆะ” ของหมู่บ้านพลัม
 
สถานที่อุปกรณ์ในพิธีกรรม
สถานที่อุปกรณ์ในพิธีกรรมสถานที่อุปกรณ์ในพิธีกรรม
สถานที่อุปกรณ์ในพิธีกรรม
 
พุทธศาสนานิกายมหายาน
พุทธศาสนานิกายมหายานพุทธศาสนานิกายมหายาน
พุทธศาสนานิกายมหายาน
 
Seang Dhamma Vol. 37 No. 440 December 2011
Seang Dhamma Vol. 37 No. 440 December 2011Seang Dhamma Vol. 37 No. 440 December 2011
Seang Dhamma Vol. 37 No. 440 December 2011
 
Saeng Dhamma Vol. 37 No. 442 February 2012
Saeng Dhamma Vol. 37 No. 442 February 2012Saeng Dhamma Vol. 37 No. 442 February 2012
Saeng Dhamma Vol. 37 No. 442 February 2012
 
1 บทนำ - 9 มนต์ เพื่อความก้าวหน้า โดย ท่าน ว. วชิรเมธี
1 บทนำ - 9 มนต์ เพื่อความก้าวหน้า โดย ท่าน ว. วชิรเมธี1 บทนำ - 9 มนต์ เพื่อความก้าวหน้า โดย ท่าน ว. วชิรเมธี
1 บทนำ - 9 มนต์ เพื่อความก้าวหน้า โดย ท่าน ว. วชิรเมธี
 
Seang Dhamma Vol. 37 No. 443 March 2012
Seang Dhamma Vol. 37 No. 443 March 2012Seang Dhamma Vol. 37 No. 443 March 2012
Seang Dhamma Vol. 37 No. 443 March 2012
 
รวบรวมศรัทธาผ้าป่าสู้น้ำท่วม 15 เม.ย. 2555
รวบรวมศรัทธาผ้าป่าสู้น้ำท่วม 15 เม.ย. 2555รวบรวมศรัทธาผ้าป่าสู้น้ำท่วม 15 เม.ย. 2555
รวบรวมศรัทธาผ้าป่าสู้น้ำท่วม 15 เม.ย. 2555
 
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ม.21
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ม.21วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ม.21
วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ม.21
 
Buddha1
Buddha1Buddha1
Buddha1
 
Saeng Dhamma Vol. 37 No. 441 January 2012
Saeng Dhamma Vol. 37 No. 441 January 2012Saeng Dhamma Vol. 37 No. 441 January 2012
Saeng Dhamma Vol. 37 No. 441 January 2012
 
ความรู้พื้นฐานและบ่อเกิดพุทธศาสนามหายาน
ความรู้พื้นฐานและบ่อเกิดพุทธศาสนามหายานความรู้พื้นฐานและบ่อเกิดพุทธศาสนามหายาน
ความรู้พื้นฐานและบ่อเกิดพุทธศาสนามหายาน
 

Viewers also liked

วิวัฒนาการการศึกษาไทยและการศึกษาโลก
วิวัฒนาการการศึกษาไทยและการศึกษาโลกวิวัฒนาการการศึกษาไทยและการศึกษาโลก
วิวัฒนาการการศึกษาไทยและการศึกษาโลกChainarong Maharak
 
บทความ สภาพปัญหาวิกฤตการณ์ การศึกษาไทย
บทความ สภาพปัญหาวิกฤตการณ์ การศึกษาไทยบทความ สภาพปัญหาวิกฤตการณ์ การศึกษาไทย
บทความ สภาพปัญหาวิกฤตการณ์ การศึกษาไทยณรงค์ พร้อมบัวป่า
 
วิวัฒนาการการศึกษาไทย
วิวัฒนาการการศึกษาไทยวิวัฒนาการการศึกษาไทย
วิวัฒนาการการศึกษาไทยnaykulap
 
วิเคราะห์การเมืองกับการศึกษา
วิเคราะห์การเมืองกับการศึกษาวิเคราะห์การเมืองกับการศึกษา
วิเคราะห์การเมืองกับการศึกษาธนกร ทองแก้ว
 
การศึกษาไทยในกระแสโลกาภิวัตน์
การศึกษาไทยในกระแสโลกาภิวัตน์การศึกษาไทยในกระแสโลกาภิวัตน์
การศึกษาไทยในกระแสโลกาภิวัตน์Maruding
 
Isการสำรวจปัญหาการศึกษาไทยในปัจจุบัน
IsการสำรวจปัญหาการศึกษาไทยในปัจจุบันIsการสำรวจปัญหาการศึกษาไทยในปัจจุบัน
IsการสำรวจปัญหาการศึกษาไทยในปัจจุบันFang Malinee
 
บริบทที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษา
บริบทที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษาบริบทที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษา
บริบทที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษาjuriporn chuchanakij
 
ปัญหาการศึกษา
ปัญหาการศึกษาปัญหาการศึกษา
ปัญหาการศึกษาพัน พัน
 
ประวัติการศึกษาไทย
ประวัติการศึกษาไทยประวัติการศึกษาไทย
ประวัติการศึกษาไทยChalee Pop
 
ประวัติการศึกษาไทย
ประวัติการศึกษาไทยประวัติการศึกษาไทย
ประวัติการศึกษาไทยSuwanan Nonsrikham
 
ปัญหารการศึกษา
ปัญหารการศึกษาปัญหารการศึกษา
ปัญหารการศึกษาKukkik Kanya
 
การปฏิรูปการศึกษา 2561
การปฏิรูปการศึกษา 2561การปฏิรูปการศึกษา 2561
การปฏิรูปการศึกษา 2561Suwanan Nonsrikham
 
บทที่ 5 ประวัติความเป็นมาการจัดการศึกาปฐมวัยในประเทศไทย 55
บทที่ 5 ประวัติความเป็นมาการจัดการศึกาปฐมวัยในประเทศไทย 55บทที่ 5 ประวัติความเป็นมาการจัดการศึกาปฐมวัยในประเทศไทย 55
บทที่ 5 ประวัติความเป็นมาการจัดการศึกาปฐมวัยในประเทศไทย 55Decode Ac
 
การเมืองในองค์การ
การเมืองในองค์การการเมืองในองค์การ
การเมืองในองค์การบะห์ บาตู
 
รูปแบบการพัฒนาหลักสูตร
รูปแบบการพัฒนาหลักสูตรรูปแบบการพัฒนาหลักสูตร
รูปแบบการพัฒนาหลักสูตรBigbic Thanyarat
 
Digital Economy Plan of Thailand : Slide
Digital Economy Plan of Thailand : SlideDigital Economy Plan of Thailand : Slide
Digital Economy Plan of Thailand : SlideBoonlert Aroonpiboon
 

Viewers also liked (20)

วิวัฒนาการการศึกษาไทยและการศึกษาโลก
วิวัฒนาการการศึกษาไทยและการศึกษาโลกวิวัฒนาการการศึกษาไทยและการศึกษาโลก
วิวัฒนาการการศึกษาไทยและการศึกษาโลก
 
บทความ สภาพปัญหาวิกฤตการณ์ การศึกษาไทย
บทความ สภาพปัญหาวิกฤตการณ์ การศึกษาไทยบทความ สภาพปัญหาวิกฤตการณ์ การศึกษาไทย
บทความ สภาพปัญหาวิกฤตการณ์ การศึกษาไทย
 
วิวัฒนาการการศึกษาไทย
วิวัฒนาการการศึกษาไทยวิวัฒนาการการศึกษาไทย
วิวัฒนาการการศึกษาไทย
 
วิเคราะห์การเมืองกับการศึกษา
วิเคราะห์การเมืองกับการศึกษาวิเคราะห์การเมืองกับการศึกษา
วิเคราะห์การเมืองกับการศึกษา
 
การศึกษาไทยในกระแสโลกาภิวัตน์
การศึกษาไทยในกระแสโลกาภิวัตน์การศึกษาไทยในกระแสโลกาภิวัตน์
การศึกษาไทยในกระแสโลกาภิวัตน์
 
Isการสำรวจปัญหาการศึกษาไทยในปัจจุบัน
IsการสำรวจปัญหาการศึกษาไทยในปัจจุบันIsการสำรวจปัญหาการศึกษาไทยในปัจจุบัน
Isการสำรวจปัญหาการศึกษาไทยในปัจจุบัน
 
บริบทที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษา
บริบทที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษาบริบทที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษา
บริบทที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษา
 
ปัญหาการศึกษา
ปัญหาการศึกษาปัญหาการศึกษา
ปัญหาการศึกษา
 
ประวัติการศึกษาไทย
ประวัติการศึกษาไทยประวัติการศึกษาไทย
ประวัติการศึกษาไทย
 
บริบทการเปลี่ยนแปลงของประเทศ
บริบทการเปลี่ยนแปลงของประเทศบริบทการเปลี่ยนแปลงของประเทศ
บริบทการเปลี่ยนแปลงของประเทศ
 
ทฤษฎีทางการเมือง (Political theory)
ทฤษฎีทางการเมือง (Political theory)ทฤษฎีทางการเมือง (Political theory)
ทฤษฎีทางการเมือง (Political theory)
 
KIDS-D AND BEYOND
KIDS-D AND BEYONDKIDS-D AND BEYOND
KIDS-D AND BEYOND
 
ประวัติการศึกษาไทย
ประวัติการศึกษาไทยประวัติการศึกษาไทย
ประวัติการศึกษาไทย
 
ปัญหารการศึกษา
ปัญหารการศึกษาปัญหารการศึกษา
ปัญหารการศึกษา
 
การปฏิรูปการศึกษา 2561
การปฏิรูปการศึกษา 2561การปฏิรูปการศึกษา 2561
การปฏิรูปการศึกษา 2561
 
บทที่ 5 ประวัติความเป็นมาการจัดการศึกาปฐมวัยในประเทศไทย 55
บทที่ 5 ประวัติความเป็นมาการจัดการศึกาปฐมวัยในประเทศไทย 55บทที่ 5 ประวัติความเป็นมาการจัดการศึกาปฐมวัยในประเทศไทย 55
บทที่ 5 ประวัติความเป็นมาการจัดการศึกาปฐมวัยในประเทศไทย 55
 
การเมืองในองค์การ
การเมืองในองค์การการเมืองในองค์การ
การเมืองในองค์การ
 
รูปแบบการพัฒนาหลักสูตร
รูปแบบการพัฒนาหลักสูตรรูปแบบการพัฒนาหลักสูตร
รูปแบบการพัฒนาหลักสูตร
 
Digital Economy Plan of Thailand : Slide
Digital Economy Plan of Thailand : SlideDigital Economy Plan of Thailand : Slide
Digital Economy Plan of Thailand : Slide
 
20170213 digital-archives
20170213 digital-archives20170213 digital-archives
20170213 digital-archives
 

Similar to วิจารณ์การศึกษาไทย

ครูพัชราภรณ์ เหมือนรุ่ง
ครูพัชราภรณ์    เหมือนรุ่งครูพัชราภรณ์    เหมือนรุ่ง
ครูพัชราภรณ์ เหมือนรุ่งพัน พัน
 
ศาสนาสากล โดย ครูอัมพร
ศาสนาสากล                โดย ครูอัมพรศาสนาสากล                โดย ครูอัมพร
ศาสนาสากล โดย ครูอัมพรampy48
 
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนาเกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนาTongsamut vorasan
 
หน้าที่ของชาวพุทธ
หน้าที่ของชาวพุทธหน้าที่ของชาวพุทธ
หน้าที่ของชาวพุทธprimpatcha
 
สไลด์ ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
สไลด์  ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...สไลด์  ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
สไลด์ ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...Prachoom Rangkasikorn
 
สไลด์ ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
สไลด์  ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...สไลด์  ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
สไลด์ ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...Prachoom Rangkasikorn
 
ติวศาสนา55
ติวศาสนา55ติวศาสนา55
ติวศาสนา55Kwandjit Boonmak
 
ติวศาสนา55
ติวศาสนา55ติวศาสนา55
ติวศาสนา55Kwandjit Boonmak
 
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนาเกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนาTongsamut vorasan
 
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ariyavinaya10th
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10  ariyavinaya10th1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10  ariyavinaya10th
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ariyavinaya10thTongsamut vorasan
 
ความรู้เรื่องศาสนาแผ่นพับ
ความรู้เรื่องศาสนาแผ่นพับความรู้เรื่องศาสนาแผ่นพับ
ความรู้เรื่องศาสนาแผ่นพับniralai
 
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒dentyomaraj
 
แผ่นพับวันมาฆบูชา
แผ่นพับวันมาฆบูชาแผ่นพับวันมาฆบูชา
แผ่นพับวันมาฆบูชาthanaetch
 
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาสนา
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาสนาความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาสนา
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาสนาPadvee Academy
 

Similar to วิจารณ์การศึกษาไทย (20)

Buddhajayanti2,600
Buddhajayanti2,600Buddhajayanti2,600
Buddhajayanti2,600
 
ครูพัชราภรณ์ เหมือนรุ่ง
ครูพัชราภรณ์    เหมือนรุ่งครูพัชราภรณ์    เหมือนรุ่ง
ครูพัชราภรณ์ เหมือนรุ่ง
 
ศาสนาสากล โดย ครูอัมพร
ศาสนาสากล                โดย ครูอัมพรศาสนาสากล                โดย ครูอัมพร
ศาสนาสากล โดย ครูอัมพร
 
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนาเกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
 
หน้าที่ของชาวพุทธ
หน้าที่ของชาวพุทธหน้าที่ของชาวพุทธ
หน้าที่ของชาวพุทธ
 
งาน
งานงาน
งาน
 
สไลด์ ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
สไลด์  ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...สไลด์  ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
สไลด์ ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
 
สไลด์ ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
สไลด์  ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...สไลด์  ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
สไลด์ ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนพิธี ป.4+466+dltvsocp4+55t2soc p04 ...
 
ติวศาสนา55
ติวศาสนา55ติวศาสนา55
ติวศาสนา55
 
ติวศาสนา55
ติวศาสนา55ติวศาสนา55
ติวศาสนา55
 
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนาเกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
เกณฑ์การรับกุลบุตรเพื่ออุปสมบทในพระพุทธศาสนา
 
Heat12
Heat12Heat12
Heat12
 
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ariyavinaya10th
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10  ariyavinaya10th1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10  ariyavinaya10th
1 อริยวินัย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 ariyavinaya10th
 
140128 วารสารยุวพุทธสัมพันธ์
140128 วารสารยุวพุทธสัมพันธ์140128 วารสารยุวพุทธสัมพันธ์
140128 วารสารยุวพุทธสัมพันธ์
 
ความรู้เรื่องศาสนาแผ่นพับ
ความรู้เรื่องศาสนาแผ่นพับความรู้เรื่องศาสนาแผ่นพับ
ความรู้เรื่องศาสนาแผ่นพับ
 
ฮินดู
ฮินดูฮินดู
ฮินดู
 
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
จุลสารชมรมจริยธรรมฉบับที่๒
 
แผ่นพับวันมาฆบูชา
แผ่นพับวันมาฆบูชาแผ่นพับวันมาฆบูชา
แผ่นพับวันมาฆบูชา
 
วันออกพรรษา
วันออกพรรษาวันออกพรรษา
วันออกพรรษา
 
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาสนา
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาสนาความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาสนา
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาสนา
 

More from Tongsamut vorasan

หนังสืออนุสรณ์"งานพระราชทานเพลิงศพ" หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ ๒๙ มกราคม ๒๕๖๒
หนังสืออนุสรณ์"งานพระราชทานเพลิงศพ" หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ ๒๙ มกราคม ๒๕๖๒หนังสืออนุสรณ์"งานพระราชทานเพลิงศพ" หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ ๒๙ มกราคม ๒๕๖๒
หนังสืออนุสรณ์"งานพระราชทานเพลิงศพ" หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ ๒๙ มกราคม ๒๕๖๒Tongsamut vorasan
 
Food reflectionบทพิจารณาอาหารภาษาอังกฤษ
Food reflectionบทพิจารณาอาหารภาษาอังกฤษFood reflectionบทพิจารณาอาหารภาษาอังกฤษ
Food reflectionบทพิจารณาอาหารภาษาอังกฤษTongsamut vorasan
 
ระเบียบ รายนามวัด พระธรรมทูตจำพรรษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
ระเบียบ รายนามวัด พระธรรมทูตจำพรรษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริการะเบียบ รายนามวัด พระธรรมทูตจำพรรษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
ระเบียบ รายนามวัด พระธรรมทูตจำพรรษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกาTongsamut vorasan
 
คติธรรมแห่งชีวิต . โดย..พระพรหมคุณาภรณ์
คติธรรมแห่งชีวิต . โดย..พระพรหมคุณาภรณ์คติธรรมแห่งชีวิต . โดย..พระพรหมคุณาภรณ์
คติธรรมแห่งชีวิต . โดย..พระพรหมคุณาภรณ์Tongsamut vorasan
 
เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม โดย.พระพรหมคุณาภรณ์
เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม โดย.พระพรหมคุณาภรณ์เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม โดย.พระพรหมคุณาภรณ์
เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม โดย.พระพรหมคุณาภรณ์Tongsamut vorasan
 
เจอวิกฤตจะเลือกเอาวิวัฒน์ รหือจะเอาวิบัติ
เจอวิกฤตจะเลือกเอาวิวัฒน์ รหือจะเอาวิบัติเจอวิกฤตจะเลือกเอาวิวัฒน์ รหือจะเอาวิบัติ
เจอวิกฤตจะเลือกเอาวิวัฒน์ รหือจะเอาวิบัติTongsamut vorasan
 
เจอวิกฤต จิตไม่วิบัติ โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโต
เจอวิกฤต จิตไม่วิบัติ โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโตเจอวิกฤต จิตไม่วิบัติ โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโต
เจอวิกฤต จิตไม่วิบัติ โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโตTongsamut vorasan
 
เพื่อความเจริญงอกงามแห่งธรรม
เพื่อความเจริญงอกงามแห่งธรรมเพื่อความเจริญงอกงามแห่งธรรม
เพื่อความเจริญงอกงามแห่งธรรมTongsamut vorasan
 
พุทธศาสตร์บัณฑิต รุ่นที่ ๔๔
พุทธศาสตร์บัณฑิต รุ่นที่ ๔๔พุทธศาสตร์บัณฑิต รุ่นที่ ๔๔
พุทธศาสตร์บัณฑิต รุ่นที่ ๔๔Tongsamut vorasan
 
ทำเนียบวัดไทยในสังกัดสมัชชาสหรัฐอเมริกา 2018 2561 (4)
ทำเนียบวัดไทยในสังกัดสมัชชาสหรัฐอเมริกา 2018 2561 (4)ทำเนียบวัดไทยในสังกัดสมัชชาสหรัฐอเมริกา 2018 2561 (4)
ทำเนียบวัดไทยในสังกัดสมัชชาสหรัฐอเมริกา 2018 2561 (4)Tongsamut vorasan
 
ระเบียบการขอพระไปปฏิบัติศาสนกิจชั่วคราวของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
ระเบียบการขอพระไปปฏิบัติศาสนกิจชั่วคราวของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริการะเบียบการขอพระไปปฏิบัติศาสนกิจชั่วคราวของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
ระเบียบการขอพระไปปฏิบัติศาสนกิจชั่วคราวของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกาTongsamut vorasan
 
ระเบียบวาระการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐฯ
ระเบียบวาระการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐฯระเบียบวาระการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐฯ
ระเบียบวาระการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐฯTongsamut vorasan
 
ใบตอบรับเข้าร่วมประชุมครั้ง42 2018
ใบตอบรับเข้าร่วมประชุมครั้ง42 2018ใบตอบรับเข้าร่วมประชุมครั้ง42 2018
ใบตอบรับเข้าร่วมประชุมครั้ง42 2018Tongsamut vorasan
 
ทะเบียนประวัติพระมาร่วมประชุมสมัชชาฯ๒๕๖
ทะเบียนประวัติพระมาร่วมประชุมสมัชชาฯ๒๕๖ทะเบียนประวัติพระมาร่วมประชุมสมัชชาฯ๒๕๖
ทะเบียนประวัติพระมาร่วมประชุมสมัชชาฯ๒๕๖Tongsamut vorasan
 
กำหนดการการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในนสหรัฐอเมริกา
กำหนดการการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในนสหรัฐอเมริกากำหนดการการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในนสหรัฐอเมริกา
กำหนดการการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในนสหรัฐอเมริกาTongsamut vorasan
 
154517 บทพิธีกรงานฌาปนกิจ
154517 บทพิธีกรงานฌาปนกิจ154517 บทพิธีกรงานฌาปนกิจ
154517 บทพิธีกรงานฌาปนกิจTongsamut vorasan
 
หลักสูตรผู้บวชระยะสั้น
หลักสูตรผู้บวชระยะสั้นหลักสูตรผู้บวชระยะสั้น
หลักสูตรผู้บวชระยะสั้นTongsamut vorasan
 
หนังสือสอนพระบวชใหม่ นวโกวาท
หนังสือสอนพระบวชใหม่ นวโกวาทหนังสือสอนพระบวชใหม่ นวโกวาท
หนังสือสอนพระบวชใหม่ นวโกวาทTongsamut vorasan
 
เพลงชาติไทย แปลภาษาอังกฤษ2
เพลงชาติไทย แปลภาษาอังกฤษ2เพลงชาติไทย แปลภาษาอังกฤษ2
เพลงชาติไทย แปลภาษาอังกฤษ2Tongsamut vorasan
 
ภพภูมิทั้ง 31ภูมิ ภาษาอังกฤษ
ภพภูมิทั้ง 31ภูมิ ภาษาอังกฤษภพภูมิทั้ง 31ภูมิ ภาษาอังกฤษ
ภพภูมิทั้ง 31ภูมิ ภาษาอังกฤษTongsamut vorasan
 

More from Tongsamut vorasan (20)

หนังสืออนุสรณ์"งานพระราชทานเพลิงศพ" หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ ๒๙ มกราคม ๒๕๖๒
หนังสืออนุสรณ์"งานพระราชทานเพลิงศพ" หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ ๒๙ มกราคม ๒๕๖๒หนังสืออนุสรณ์"งานพระราชทานเพลิงศพ" หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ ๒๙ มกราคม ๒๕๖๒
หนังสืออนุสรณ์"งานพระราชทานเพลิงศพ" หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ ๒๙ มกราคม ๒๕๖๒
 
Food reflectionบทพิจารณาอาหารภาษาอังกฤษ
Food reflectionบทพิจารณาอาหารภาษาอังกฤษFood reflectionบทพิจารณาอาหารภาษาอังกฤษ
Food reflectionบทพิจารณาอาหารภาษาอังกฤษ
 
ระเบียบ รายนามวัด พระธรรมทูตจำพรรษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
ระเบียบ รายนามวัด พระธรรมทูตจำพรรษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริการะเบียบ รายนามวัด พระธรรมทูตจำพรรษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
ระเบียบ รายนามวัด พระธรรมทูตจำพรรษาสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
 
คติธรรมแห่งชีวิต . โดย..พระพรหมคุณาภรณ์
คติธรรมแห่งชีวิต . โดย..พระพรหมคุณาภรณ์คติธรรมแห่งชีวิต . โดย..พระพรหมคุณาภรณ์
คติธรรมแห่งชีวิต . โดย..พระพรหมคุณาภรณ์
 
เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม โดย.พระพรหมคุณาภรณ์
เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม โดย.พระพรหมคุณาภรณ์เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม โดย.พระพรหมคุณาภรณ์
เชื่อกรรม รู้กรรม แก้กรรม โดย.พระพรหมคุณาภรณ์
 
เจอวิกฤตจะเลือกเอาวิวัฒน์ รหือจะเอาวิบัติ
เจอวิกฤตจะเลือกเอาวิวัฒน์ รหือจะเอาวิบัติเจอวิกฤตจะเลือกเอาวิวัฒน์ รหือจะเอาวิบัติ
เจอวิกฤตจะเลือกเอาวิวัฒน์ รหือจะเอาวิบัติ
 
เจอวิกฤต จิตไม่วิบัติ โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโต
เจอวิกฤต จิตไม่วิบัติ โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโตเจอวิกฤต จิตไม่วิบัติ โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโต
เจอวิกฤต จิตไม่วิบัติ โดย..พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ.ปยุตโต
 
เพื่อความเจริญงอกงามแห่งธรรม
เพื่อความเจริญงอกงามแห่งธรรมเพื่อความเจริญงอกงามแห่งธรรม
เพื่อความเจริญงอกงามแห่งธรรม
 
พุทธศาสตร์บัณฑิต รุ่นที่ ๔๔
พุทธศาสตร์บัณฑิต รุ่นที่ ๔๔พุทธศาสตร์บัณฑิต รุ่นที่ ๔๔
พุทธศาสตร์บัณฑิต รุ่นที่ ๔๔
 
ทำเนียบวัดไทยในสังกัดสมัชชาสหรัฐอเมริกา 2018 2561 (4)
ทำเนียบวัดไทยในสังกัดสมัชชาสหรัฐอเมริกา 2018 2561 (4)ทำเนียบวัดไทยในสังกัดสมัชชาสหรัฐอเมริกา 2018 2561 (4)
ทำเนียบวัดไทยในสังกัดสมัชชาสหรัฐอเมริกา 2018 2561 (4)
 
ระเบียบการขอพระไปปฏิบัติศาสนกิจชั่วคราวของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
ระเบียบการขอพระไปปฏิบัติศาสนกิจชั่วคราวของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริการะเบียบการขอพระไปปฏิบัติศาสนกิจชั่วคราวของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
ระเบียบการขอพระไปปฏิบัติศาสนกิจชั่วคราวของสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐอเมริกา
 
ระเบียบวาระการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐฯ
ระเบียบวาระการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐฯระเบียบวาระการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐฯ
ระเบียบวาระการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในสหรัฐฯ
 
ใบตอบรับเข้าร่วมประชุมครั้ง42 2018
ใบตอบรับเข้าร่วมประชุมครั้ง42 2018ใบตอบรับเข้าร่วมประชุมครั้ง42 2018
ใบตอบรับเข้าร่วมประชุมครั้ง42 2018
 
ทะเบียนประวัติพระมาร่วมประชุมสมัชชาฯ๒๕๖
ทะเบียนประวัติพระมาร่วมประชุมสมัชชาฯ๒๕๖ทะเบียนประวัติพระมาร่วมประชุมสมัชชาฯ๒๕๖
ทะเบียนประวัติพระมาร่วมประชุมสมัชชาฯ๒๕๖
 
กำหนดการการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในนสหรัฐอเมริกา
กำหนดการการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในนสหรัฐอเมริกากำหนดการการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในนสหรัฐอเมริกา
กำหนดการการประชุมสมัชชาสงฆ์ไทยในนสหรัฐอเมริกา
 
154517 บทพิธีกรงานฌาปนกิจ
154517 บทพิธีกรงานฌาปนกิจ154517 บทพิธีกรงานฌาปนกิจ
154517 บทพิธีกรงานฌาปนกิจ
 
หลักสูตรผู้บวชระยะสั้น
หลักสูตรผู้บวชระยะสั้นหลักสูตรผู้บวชระยะสั้น
หลักสูตรผู้บวชระยะสั้น
 
หนังสือสอนพระบวชใหม่ นวโกวาท
หนังสือสอนพระบวชใหม่ นวโกวาทหนังสือสอนพระบวชใหม่ นวโกวาท
หนังสือสอนพระบวชใหม่ นวโกวาท
 
เพลงชาติไทย แปลภาษาอังกฤษ2
เพลงชาติไทย แปลภาษาอังกฤษ2เพลงชาติไทย แปลภาษาอังกฤษ2
เพลงชาติไทย แปลภาษาอังกฤษ2
 
ภพภูมิทั้ง 31ภูมิ ภาษาอังกฤษ
ภพภูมิทั้ง 31ภูมิ ภาษาอังกฤษภพภูมิทั้ง 31ภูมิ ภาษาอังกฤษ
ภพภูมิทั้ง 31ภูมิ ภาษาอังกฤษ
 

วิจารณ์การศึกษาไทย

  • 1. การทําตามพิธีกรรมมากเกินไป ทําใหพระวินัยเปนเพียงรูปแบบที่ถูกอางขึ้นจริงหรือ เกริ่นนํา พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ คําวา “พิธีกรรม” เปนคํานาม หมายถึง การบูชา, แบบอยาง หรือแบบแผนตาง ๆ ที่ปฏิบัติในทางศาสนา 1 เมื่อพูดถึงคําวา “พิธีกรรม” ความเขาใจของคนโดยทั่วไปจะหมายถึงพิธีทางศาสนา (ศาสนพิธ) หรือพิธีที่กระทําทางไสยศาสตรประเภทตาง ๆ ตามความเชื่อของกลุมชนนั้น ๆ ซึ่งโดย ี สวนมากจะเนนไปที่ความขลังหรือศักดิ์สิทธิ์ คือพิธที่กระทําขึ้นนี้ตองเปนไปเพื่อใหมีความขลังและ ี ศักดิ์สิทธิเ์ สมอ แตตามหลักฐานในทางพระพุทธศาสนาจะไมพบวามีการใชคําทั้งสองที่มี ความหมายในลักษณะนี้ แตจะใชคําวามงคลแทน พิธีกรรมที่กลาวถึงนี้ จะมุงไปที่พิธกรรมทีกระทํากันในแวดวงพุทธบริษทฝายในซึ่งถือวา ี ่ ั เปนกําลังหลักในการจรรโลงพระพุทธศาสนานันคือภิกษุบริษัท โดยสถานภาพแลวพระภิกษุสงฆ ่ ถือวาเปนศาสนทายาทผูสบตออายุพระพุทธศาสนาอยางแทจริง ดังทีทานกลาวไววา “กุลบุตร ื ่ บวชในพระพุทธศาสนาเพียงคนเดียว ก็ชื่อวาดํารงพระศาสนาไวใหยืนนานได” 2 ฉะนั้น พระภิกษุ สงฆจึงถือวาเปนกําลังหลักและเปนผูนําที่สําคัญในการการเผยแผพระศาสนา การประพฤติปฏิบัติ ใด ๆ ของพระภิกษุสงฆจึงดูมีคณคาและมีน้ําหนักพอในอันที่จะยังศรัทธาปสาทะใหเกิดแกพุทธ ุ บริษัทเหลาอื่น และตามหลักฐานที่ปรากฏตามที่ไดศึกษามา พิธีกรรมหรือแบบแผนที่ พระพุทธเจาบัญญัตเิ พื่อเปนระเบียบปฏิบติในครั้งพุทธกาลนั้นมีเพียงพิธทําบุญอันไดแก การให ั ี ทาน การรักษาศีล และการอบรมจิตใจใหผองใสในทางกุศลเทานั้น ตอมาภายหลังเมื่อ พระพุทธเจาเสด็จดับขันธปรินพพานแลว เหลาสาวกก็ตงพิธีกรรมขึ้นสมทบกับที่พระพุทธองคทรง ิ ั้ บัญญัติไวอีก จึงเกิดมีพิธีกรรมขึ้นมามากมาย พิธีกรรมใดเปนทีนิยมและยอมรับปฏิบัติสืบ ๆ กัน ่ มาจนเปนประเพณี พิธีกรรมอันนันก็กลายเปนศาสนพิธี และศาสนพิธีในทางพระพุทธศาสนา ้ นั้นมีมาก แตกพอจัดเปนประเภท ๆ ได ๔ ประเภท คือ ็ ๑. กุศลพิธี พิธีแหงการบําเพ็ญกุศล ๒. บุญพิธี พิธีแหงการทําบุญ ๓. ทานพิธี พิธีแหงการใหทาน ๔. ปกิณณกพิธี พิธีเบ็ดเตล็ด 3 ………………………… 1 พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ 2 พระเทพวิสุทธิกวี (พิจิตร ฐิตวณโณ) “อานิสงสการออกบวช” หนา ๔๗ 3 ศาสนพิธี เลม ๑ ฉบับมาตรฐาน หนา ๒
  • 2. - กุศลพิธี คือพิธีกรรมอันเนื่องดวยการอบรมความดีงามทางพุทธศาสนาเฉพาะตัว ที่ พุทธบริษทพึงปฏิบัตในเบื้องตนที่ที่สําคัญ ๓ อยาง คือ พิธีแสดงตนเปนพุทธมามกะ พิธเี วียน ั ิ เทียนในวันสําคัญ ๆ พิธีรักษาอุโบสถ และพิธีทางสงฆทพึงปฏิบัติเพื่อความดีงามในพระธรรมวินัย ี่ ทั้งที่เปนสวนตัวและหมูคณะไดแก พิธีเขาพรรษา พิธีถอนิสสัย พิธีทําสามีจกรรม ื ิ พิธีทําสังฆอุโบสถ พิธีออกพรรษา เปนตน - บุญพิธี หมายถึงพิธีทําบุญเนื่องดวยประเพณีในครอบครัว ซึ่งเปนประเพณีเกี่ยวกับ การดําเนินชีวิตของคนทั่วไปมี ๒ ประเภท คือ ๑. การทําบุญงานมงคล ไดแกการทําบุญเลี้ยงพระ เพื่อความสุขทางใน โดย ปรารภเหตุที่ดีแลวทําบุญ เชน งานฉลองทุกอยาง หรือทําเพื่อใหสําเร็จตามความปรารถนาดีของ ชีวิตสืบไป เชนการทําบุญขึนบานใหม, งานแตงงาน การทอดผาปา การทอดกฐิน เปนตน ้ ๒. การทําบุญงานอวมงคล ไดแก การทําบุญเลียงพระเพื่อประโยชนเกื้อกูลและ ้ ความสุข โดยปรารภเหตุที่ไมสูดีมีการตายเปนตน หรือทําบุญเพื่ออุทิศสวนกุศลใหแกผูที่ลวงลับ ไปแลว และเพื่อเปนมิ่งขวัญแกผูทยังมีชีวิตอยู เชน งานฌาปนกิจศพ, การทําบุญงานศพ ี่ ๗ วัน, ๕๐ วัน, ๑๐๐ วัน, งานครบรอบวันตาย, งานทําบุญอัฐิ เปนตน - ทานพิธี คือพิธีถวายทานแดพระสงฆ การถวายทานคือ การถวายวัตถุทควรใหเปน ี่ ทาน เรียกวัตถุทควรใหเปนทานนี้วา “ทานวัตถุ” มี ๑๐ อยาง คือ ี่ ๑. ภัตตาหาร คืออาหารคาวหวาน ๒. น้ํา รวมทั้งเครื่องดื่มอันควรแกสมณบริโภค ๓. ผา เครื่องนุงหม (ไตรจีวร) ๔. ยานพาหนะ รวมทั้งคาโดยสารดวย ๕. มาลัยและดอกไมเครื่องบูชาชนิดตาง ๆ ๖. ของหอม หมายถึงธูปเทียนบูชาพระ ๗. เครื่องลูบไล หมายถึง เครื่องสุขภัณฑสําหรับชําระรายกายมี สบู ยาสีฟน เปนตน ๘. ที่นอนอันควรแกสมณะ ๙. ที่อยูอาศัย มีกุฎิเครื่องใชสอย เชน เตียง ตู โตะ เกาอี้ เปนตน ๑๐. เครื่องตามประทีป มีเทียน ตะเกียง ไฟฟา เปนตน การถวายทานมี ๒ อยางอคือ ๑. การถวายเจาะจงแกภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง เรียกวา ปาฎิปุคคลิกทาน ๒. การถวายไมเจาะจง มอบใหเปนของสวนรวม เฉลียกันใช เรียกวา “สังฆทาน” ่ การถวายทานวัตถุทั้ง ๑๐ อยางนั้น แยกถวายเปนพวก ๆ ตามปจจัย ๔ ของบรรพชิต คือ จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ คิลานเภสัช และมีการถวายเปน ๒ แบบ คือ ๑. กาลทาน ถวายไดในกาลที่ควรถวาย เชน กฐิน ทอดไดในชวงออกพรรษเพียง ๑ เดือนเทานั้น
  • 3. ๒. อกาลทาน การถวายไมเนื่องดวยกาล คือ ถวายไดตลอดไปทั้งป เชน ผาปา ทอด ไดทั้งปตลอดกาล เปนตน - ปกิณณกพิธี คือพิธีเบ็ดเตล็ด ไดแก พิธตาง ๆ ซึ่งไมนับเขาในพิธทั้งสามขางตน สวน ี ี ใหญจะเปนมารยาทและระเบียบพิธี เชน วิธีแสดงความเคารพพระ วิธประเคนพระ วิธีอาราธนา ี และทําใบปวารณา วิธีอาราธนาศีล วิธีอาราธนาพระปริตร วิธีอาราธนาธรรม วิธีกรวดน้ํา วิธีจับ ดายสายสิญจน วิธีตั้งโตะหมูบูชา พิธีบังสุกุล พิธีบอกศักราชในการแสดงพระธรรมเทศนา เปน  ตน 4 ตามที่ยกมานี้จะเห็นไดวา พิธีกรรมทั้ง ๔ หมวด สวนมากมีความสําคัญและเกี่ยวของตอ พุทธศาสนิกชนทั้งสิ้น อีกอยางหนึ่ง พิธีกรรมตาง ๆ ที่กลาวมา ลวนมีพระสงฆเกียวของเสมอ ่ ดวยเหตุนี้ จึงเปนสาเหตุชี้ไดวา การประพฤติปฏิบัติตาง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องดวยศาสนพิธี หรือ  พิธีกรรมทางศาสนา พระภิกษุสงฆจงเปนเครื่องจักรสําคัญในอันทีจะทําใหพระธรรมวินยเสื่อม ึ ่ ั หรือเจริญได ผูเขียนขอยกตัวอยางพิธีกรรมซึ่งเกี่ยวของกับพระสงฆโดยเฉพาะมาพิจารณา คือพิธี กรานกฐิน ทีเ่ หลาพระสงฆถือปฏิบัติมาแตครังพุทธกาลจนกระทั้งปจจุบันวา มีพิธีและรูปแบบใน ้ การปฏิบัติเปนอยางไร เรื่องวิธีกรานกฐินและญัตติทุติยกรรมวาจาสําหรับกรานกฐิน ภิกษุทั้งหลาย สงฆพึงกรานกฐินอยางนี้ คือ ภิกษุผฉลาดสามารถพึงประกาศใหสงฆ ู ทราบดวยญัตติทุตยกรรมวาจาวา ิ (๓๐๗) ทานผูเจริญ ขอสงฆจงฟงขาพเจา ผากฐินนี้เกิดแลวแกสงฆ ถาสงฆพรอมกันแลว พึงใหกรานกฐินแกภิกษุชื่อนีเ้ พื่อกรานกฐิน นี่เปนญัตติ ทานผูเ จริญ ขอสงฆจงฟงขาพเจา ผากฐินนี้เกิดแลวแกสงฆ ถาสงฆพรอมกันแลว พึงให กรานกฐินแกภิกษุชอนี้เพื่อกรานกฐิน ทานรูปใดเห็นดวยกับการใหผากฐินนี้แกภิกษุชอนี้เพือกรานกฐิน ื่ ื่ ่ ทานรูปนั้นพึงนิง ทานรูปใดไมเห็นดวย ทานรูปนั้นพึงทักทวง ่ ผากฐินนี้อันสงฆใหแลวแกภิกษุชื่อนีเ้ พื่อกรานกฐิน สงฆเห็นดวย เพราะเหตุนนจึงนิง ขาพเจา ั้ ่ ขอถือความนิ่งนั้นเปนมติอยางนี้ 5 นี่คือวิธีกรานกฐินที่ถูกตองตามพุทธบัญญัติ จะเห็นวา วิธีกรานกฐินนี้ พระพุทธองคทรงมอบ ความเปนใหญแกพระสงฆในการพิจารณาตัดสินในการคัดเลือกพระภิกษุขึ้นมารูปหนึ่งที่มีคุณสมบัติครบ ตามพระธรรมวินัย เพื่อจะไดเปนผูครองผากฐินตอไป พูดอีกอยางหนึ่งก็คอ พระพุทธเจาทรงมอบ ื ประชาธิปไตยไวแลว โดยใหพระภิกษุสงฆเปนใหญในการจัดการเรื่องนั้น ๆ ได และตามพุทธบัญญัติ ในแตละเรื่องก็เปนเชนนั้นดวย ดูตัวอยางการอปโลกนกฐินที่พระสงฆปฏิบัติกนในปจจุบนวา มีรูปแบบวิธีปฏิบัติเปนยางไร ั ั …………………………………………….. 4 สถิตย ศิลปชัย “เทศกาลและพิธีกรรมพระพุทธศาสนา” หนา ๒ - ๓ 5 วินัย. กฐินขันธกะ กฐินานุชานนา ๕ / ๓๗๐
  • 4. คําอปโลกนกฐิน แบบ ๒ รูป รูปที่ ๑ ผากฐินทานกับทั้งผาอานิสังสบริวารทั้งปวงนี้ เปนของ………..พรอมดวย……..ผู ประกอบดวยศรัทธา อุตสาหะพรอมเพรียงกันนํามาถวาย แกพระภิกษุสงฆผูอยูจําพรรษาถวน ไตรมาสในอาวาสนี้ ก็แลผากฐินทานนี้เปนของบริสุทธิ์ ดุจเลื่อนลอยมาโดยนภากาศ แลวแลตกงในที่ประชุม สงฆ จะไดจําเพาะเจาะจงลงวา เปนของพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งก็หามิได มีพระบรมพุทะานุญาต ไววา ใหพระสงฆทั้งปวงยอมอนุญาตใหแกภิกษุรูปหนึ่ง เพื่อจะทําซีงกฐินนัตถารกิจ ตามพระ บรมพุทธานุญาต และมีคําพระอรรถกถาจารยผูรูพระบรมพุทธาธิบายสังวรรณนาไววา ภิกษุรูป ใดประกอบดวยศีลสุตาธิคณ มีสติปญญาสามารถ รูธรรม ๘ ประการ มีบุพกิจ เปนตน กิกษุ ุ รูปนั้นจึงสมควร เพื่อจะกระทํากฐินนัตถารกิจ ตามพระบรมพุทธานุญาตได บัดนี้ พระสงฆทั้งปวง จะเห็นสมควรแกภิกษุรูปใด จงพรอมกันยอมอนุญาตใหภิกษุรูป นั้น เทอญ (ไมตองสาธุ) รูปที่ ๒ ผากฐินทานกับทั้งผาอานิสังสบริวารทั้งปวงนี้ ขาพเจาพิจารณาเห็นสมควรแก…………... เปนผูมีสติปญญาสามารถ เพื่อกระทํากฐินนัตถารกิจใหถูกตองตามพระบรมพุทธานุญาตได ถา พระภิกษุรูปใดเห็นไมสมควรจงทักทวงขึนในทามกลางระหวางสงฆ (หยุดนิดหนึ่ง) ถาเห็นสมควร ้ แลวไซร จงใหสททสัญญาสาธุการขึ้นใหพรอมกัน เทอญ (สาธุ) 6 ั จะเห็นไดวา วิธีการอปโลกนกฐินนี้ ก็มีรูปแบบเหมือนวิธกรานกฐินทีกลาวกอนหนานี้ คือ ี ่ จะมีความเปนประชาธิปไตยตามรูปแบบทีเ่ กิดขึนในหมูพระสงฆอยางมาก บางวัด (วัดของ ้ ผูเขียนเอง) พิธีกรรมเกียวกับการกรานกฐิน การอปโลกนกฐิน หรืออีกหลาย ๆ พิธี ที่กระทํากัน ่ ในปจจุบน จะเปดโอกาสใหพุทธศาสนิกชนเขามาดูพิธีได แตจะอยูคนละสวนหางกัน และมี ั ความเปนไปไดวา นาจะมีในลักษณะเชนนี้อกจํานวนไมนอย ี  ถาพิจารณาเพียงผิวเผินก็จะเห็นวา เปนเรื่องดีที่บรรดาพุทธศาสนิกชนจะไดประโยชน เพราะจะไดมีโอกาสเห็นรูปแบบตาง ๆ ที่พระสงฆกระทํากัน แตในความเปนจริง การ ปฏิบัติของพระสงฆนน หาไดมีความชอบธรรมตามพระวินัยไม เพราะในทางปฏิบัตจริง ๆ แลว ั้ ิ การพิจารณาวา ใหพระสงฆเลือกพระภิกษุรูปหนึ่งทีมีคุณสมบัติครบตามพุทธบัญญัตเิ พื่อจะเปนผู ่ สมควรครองผากฐินนั้นนัน ความเปนจริงคือ พระภิกษุทถูกคิดเลือกขึ้นมานัน ไดมีการระบุหรือรู ้ ี่ ้ กันโดยทั่วกันลวงหนาในอาวาสนั้น ๆ วา ………………………………………….. 6 พระครูอรุณธรรมรังษี เอี่ยม สิริวัณโณ) “มนตพิธี” หนา ๒๒๐ - ๒๒๒
  • 5. ๕ คือใคร และโดยมากก็จะเปนสมภารเจาอาวาสนั่นเอง ทั้งวัดราษฏและพระอารามหลวงจะมี ลักษณะเหมือนกันโดยสวนมาก และในแตละปที่มีการทอดกฐิน ก็จะเปนเชนนีเ้ สมอ สรุปวิเคราะห พิธีกรรมที่กลาวมานี้ รวมทั้งพิธกรรมอื่น ๆ อีกหลายอยางที่มิไดกลาวถึง ซึ่งโดยมากจะ ี เกี่ยวกับพระสงฆแทบทั้งสิ้น และในพิธีกรรมตาง ๆ เหลานั้น ถาพูดถึงรูปแบบหรือระเบียบปฏิบัติ ที่ถูกตองตามพระวินัยนันจะเห็นวา มีความละเอียดถีถวน ชัดเจนในประเด็นทุกขั้นตอน มีความ ้ ่ เปนประชาธิปไตยมาก ( และหลักความเปนประชาธิปไตยนีเ่ อง ถาศึกษาใหดจะพบวา ี พระพุทธเจาเปนผูมอบไวใหปฏิบัติมานานแลวแกพระสาวกของพระองค ) แตในการปฏิบัติของ พระสงฆแมจะกลาววาปฏิบัติตามรูปแบบที่ถกตองตามพระวินัยก็จริง ซึงในความเปนจริงแลว หา ู ่ เปนเชนนันไม หลักประชาธิปไตยเปนเพียงหลักที่ถกวางไว โดยพระภิกษุที่อยูรวมสังฆกรรมรูปอืน ้ ู ่ ๆ ไมมีโอกาสไดแสดงสิทธิเพื่อคัดคานใด ๆ เลย มีสิทธิ์เพียงนั่งนิ่ง คือแสดงตนเพื่อบงบอกวา เห็นดวยทุกอยางทุกประการ แมในใจลึก ๆ ของพระภิกษุรูปนั้น ๆ มีความตองการที่อยากจะคิด คาน แตในทางปฏิบัติแลวถือวา กระทําไมได คือไมสามารถใชสทธิตามหนาที่ที่ตนมีนี้โดยชอบ ิ ธรรมได ฝายพุทธศาสนิกชนที่มีโอกาสเห็นพิธกรรมตาง ๆ ที่พระสงฆกระทํากันในลักษณะนี้ ถา ี มองดูโดยสวนรวมจะเห็นวา รูปแบบที่พระสงฆปฏิบติตามที่กลาวมานี้ มีความเปนระเบียบแบบ ั แผนดีงาม และบางครั้งจะดูวาพิธีลักษณะนีดูขลังและศักดิ์สิทธิ์ยิ่ง นํามาซึ่งศรัทธาปสาทะแกผู ้ พบเห็น ทั้งนีเ้ ปนเพราะวา พุทธศาสนิกชนโดยสวนมากจะไมไดใสใจในการศึกษาใหเขาใจในพระ ธรรมวินัยนั่นเอง จึงทําใหมองวา พิธีกรรมตาง ๆ เหลานั้น พระสงฆทานทําถูกแลวดีแลว คือเห็น ดีเห็นงามไปกับพระสงฆหมดทุกเรื่อง ถึงขนาดมีความเขาใจวา พระพุทธศาสนานี้ พระสงฆ สามเณรเทานันเปนผูรับผิดชอบทั้งหมด โดยหารูไมวา ความจริงแลวพระพุทธศาสนาจะเจริญ ้ หรือเสื่อมไปมากนอยเพียงใดนัน ขึ้นอยูกับบริษัททั้งสี่นนคือ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และ ้ ั่ อุบาสิกา นั่นเอง เมื่อความจริงเปนเชนนี้ คงจะไมเปนการกลาวรุนแรงเกินไปกระมังวา การทําตามพิธีกรร มากเกินไป ทําใหพระวินยเปนเพียงรูปแบบที่ถูกอางขึน และยังมีประเด็นเกี่ยวกับพระธรรมวินัย ั ้ อีกมากที่เปนไปในลักษณะเดียวกันนี้ที่พุทธบริษัทฝายในคือพระสงฆเอง ยังคงปฏิบัติโดยอางพระ ธรรมวินัย แตในความเปนจริงในทางปฏิบัติพระวินยที่ถูกอางขึ้นนันเปนแตเพียงรูปแบบ หาได ั ้ ปฏิบัติกันตรงตามพุทธประสงคไม ควรอยางยิ่งที่บริษัททุกฝายจะเอาใจใสโดยการศึกษาพระธรรม วินัยใหเขาใจและปฏิบัติใหบังเกิดผลอยางจริงจัง จักไดชวยกันจรรโลงพระพุทธศาสนาใหอยูคูโลก  คูสังคมตลอดไป ………………………………….
  • 6.