กิจกรรมทางกาย

(Physical Activity)
กิจกรรมทางกายถือเปนรากฐานสําคัญของชีวิต กิจกรรมทางกายทําให
รางกายมีการทํางานเพิ่มขึ้...
กิจกรรมทางกายสามารถแบงออกเปน 2 ลักษณะ คือ กิจกรรมทางกาย
ในชีวิตประจําวัน (daily-routine physical activity) และกิจกรรมทาง...
การเลน (Play)
การเลนเปนกิจกรรมทางกายที่มีคุณลักษณะสําคัญคือ ผูปฏิบัติเขารวม
ี
โดยสมัครใจ มีอสระ มีความสนุกสนาน และมี...
ตองมีการออกแรงระดับหนึง มีการออกแรงมากกวาการเลนหรือการทํางานในชีวต
่
ิ
ประจําวัน และมีแนวทางการปฏิบัติเพื่อที่จะบรรลุเป...
ใหญจะสูญเสียคุณลักษณะของการเลน เชน ความมีอิสระ ความสนุกสนาน เมื่อ
เขาสูกระบวนการฝกกีฬา ซึ่งถือเปนเรื่องปกติที่นักกี...
รูปที่ 1.2 ตัวอยางกิจกรรมทางกายตามคุณลักษณะของการเลน
การออกกําลังกายและกีฬา

กิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ (Physical Activity...
กายเพื่อสุขภาพ) การปฏิบัติที่ดีควรมีการรักษาสมดุลของคุณลักษณะของการเลน
การออกกําลังกาย และกีฬาไวดวยกัน กลาวคือ เปนกิจ...
ความหนักคอนขางตํ่า การใชคําวา “การออกกําลังกาย” จึงมีความเฉพาะและ
นาจะสือไดเหมาะสมมากกวา ดังนัน ในหนังสือเลมนี้ คํ...
สมรรถภาพทีสมพันธกบทักษะกีฬา ประกอบดวยเวลาปฏิกรยา (reaction
่ั
ั
ิิ
time) คือ ระยะเวลาระหวางการกระตุนและการเริ่มมีปฏิกิ...
ความสัมพันธของกิจกรรมทางกาย สมรรถภาพทางกาย และสุขภาพ
(Physical Activity, Physical Fitness and Health Correlations)
กิจกรร...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

9789740331766

581 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
581
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

9789740331766

  1. 1. กิจกรรมทางกาย (Physical Activity) กิจกรรมทางกายถือเปนรากฐานสําคัญของชีวิต กิจกรรมทางกายทําให รางกายมีการทํางานเพิ่มขึ้น เชน การทํางานเพิ่มขึ้นของระบบกลามเนื้อและระบบ หัวใจและหายใจ การทํางานเพิมขึนของรางกายมีขอดีคอชวยเพิมประสิทธิภาพการ ่ ้  ื ่ ทํางานของรางกาย หรือสมรรถภาพทางกายใหสงขึน ขณะทีการขาดการมีกจกรรม ู ้ ่ ิ ทางกาย เชน การนัง ๆ นอน ๆ ถือเปนความสบายทีมผลลดประสิทธิภาพการทํางาน ่ ่ี ของรางกาย กิจกรรมทางกายจึงถือเปนปจจัยสําคัญของการมีสขภาพหรือคุณภาพ ุ ชีวิตที่ดีของบุคคล โดยเฉพาะการดําเนินชีวิตในสังคมปจจุบัน การมีกิจกรรมทาง กายอยางเพียงพอเหมาะสม ถือเปนสิ่งจําเปนอยางยิ่งตอการมีสภาวะสุขภาพที่ดี การศึกษาและทําความเขาใจเกี่ยวกับกิจกรรมทางกาย สมรรถภาพทางกาย และ สุขภาพ จึงถือเปนสิ่งจําเปนที่บุคคลควรใหความสําคัญ เพื่อที่จะไดนําไปปฏิบัติ อยางถูกตองเหมาะสมกอใหเกิดประโยชนทางสุขภาพตอไป คํานิยามของกิจกรรมทางกาย (Physical Activity Definition) กิจกรรมทางกาย หมายถึง การเคลื่อนไหวของรางกายทุกรูปแบบที่เกิด จากการหดตัวของกลามเนือและทําใหรางกายมีการใชพลังงานเพิมขึนจากขณะพัก1 ้  ่ ้ กิจกรรมทางกายจึงมีความสัมพันธกับสุขภาพ นั้นคือ ถามีกิจกรรมทางกายอยาง เพียงพอจะมีผลดีตอสุขภาพ แตถาขาดการมีกิจกรรมทางกายอยางเพียงพอจะมี ผลเสียตอสุขภาพ
  2. 2. กิจกรรมทางกายสามารถแบงออกเปน 2 ลักษณะ คือ กิจกรรมทางกาย ในชีวิตประจําวัน (daily-routine physical activity) และกิจกรรมทางกายใน ยามวาง (leisure-time physical activity) กิจกรรมทางกายในชีวตประจําวัน เชน ิ การทํางานบาน การเดินทาง และการประกอบอาชีพ ถามีการปฏิบตอยางเพียงพอ ัิ ก็จะมีผลดีตอสุขภาพ ถึงแมวาจะเปนผูท่ีขาดการมีกิจกรรมทางกายในยามวาง การทํางานบานเปนประจํา การเดินทางดวยเทา หรือการมีกิจกรรมทางกายเปน สวนใหญในประกอบอาชีพแตละวันก็อาจจะชวยรักษาระดับสภาวะสุขภาพที่ดีให คงอยูได กิจกรรมทางกายในยามวาง ไดแก การเลน (play) การออกกําลังกาย (exercise) และกีฬา (sport) เปนกิจกรรมที่มีความสัมพันธคอนขางสูงกับสภาวะ สุขภาพ โดยการเลน การออกกําลังกาย และกีฬา จะมีความแตกตางกันตาม ความหนัก (intensity) ระยะเวลาของกิจกรรม (duration) และระดับของการ แขงขัน (competition levels) การเลนเปนกิจกรรมทางกายที่มีระดับการแขงขัน นอยกวาการออกกําลังกาย และการออกกําลังกายมีระดับการแขงขันนอยกวากีฬา โดยปกติการเลน การออกกําลังกาย และกีฬา จะเปนกิจกรรมทางกาย ที่มีความหนัก ระยะเวลาที่แนนอน และการแขงขันมากกวากิจกรรมทางกาย ที่ปฏิบัติในชีวิตประจําวัน ดังนั้น กิจกรรมทางกายในยามวางจึงถือเปนกิจกรรม ทางกายที่มีความสัมพันธกับสุขภาพมากกวากิจกรรมทางกายในชีวิตประจําวัน คํานิยามของการเลน การออกกําลังกาย และกีฬา (Play, Exercise and Sport Definitions) การเล น หมายถึ ง กิ จ กรรมทางกายที่ มี ค วามสนุ ก สนานและความ เพลิดเพลิน การออกกําลังกาย หมายถึง กิจกรรมทางกายที่ปฏิบัติเพื่อสุขภาพ โดยตรง เชน การเดิน การวิ่งเหยาะ และรวมถึงการเลนและกีฬาเพื่อสุขภาพ ขณะทีกฬา หมายถึง กิจกรรมทางกายทีเ่ นนการแขงขัน มุงชัยชนะ และการพัฒนา ่ี  ความสามารถทางการกีฬา บทที่ 1 กิจกรรมทางกาย (Physical Activity) 2
  3. 3. การเลน (Play) การเลนเปนกิจกรรมทางกายที่มีคุณลักษณะสําคัญคือ ผูปฏิบัติเขารวม ี โดยสมัครใจ มีอสระ มีความสนุกสนาน และมีการแขงขันนอย2 แตการเลนก็มการ ิ ออกกําลังกายและกีฬาผสมอยูดวย เชน เด็กเลนเกมวิงเปรียวจะมีความสนุกสนาน  ่ ้ มีการแขงขัน และมีผลดีตอสุขภาพถาปฏิบัติเปนประจํา เชนเดียวกันการออก กําลังกายและกีฬาก็มีการเลนผสมอยูดวยเชนกัน แตในกีฬาจะมีคุณลักษณะของ การเลนผสมอยูคอนขางนอย3 (รูปที่ 1.1) ความหนัก ตํ่า ปานกลาง สูง กิจกรรม เลน ออกกําลังกาย กีฬา (การฝก) ความสนุกสนาน สุขภาพ ความสามารถทางการกีฬา จุดมุงหมาย รูปที่ 1.1 การแบงกิจกรรมทางกายตามระดับความหนัก และจุดมุงหมายของแตละกิจกรรม การออกกําลังกาย (Exercise) การออกกําลังกายเปนกิจกรรมทางกายที่มีคุณลักษณะสําคัญคือ มี แบบแผน มีระบบ และมีการปฏิบัติอยางสมํ่าเสมอ เพื่อปรับปรุงหรือคงรักษา สมรรถภาพทางกาย (physical fitness) อยางใดอยางหนึ่ง3 การออกกําลังกาย คอนขางมีรปแบบและระดับการแขงขันมากกวาการเลนแตนอยกวากีฬา ผูออกกําลัง ู   กายไมจําเปนตองมีผูฝกสอนคอยใหคําแนะนําหรือแนวทางเปนประจํา มีอิสระใน การเลือกปฏิบัติตามที่ตนเองปรารถนา คุณลักษณะสําคัญอยางหนึ่งของการออก กําลังกายคือ ผูออกกําลังกายสามารถเลือกทําในสิ่งที่ตนเองรูสึกดีหรือพึงพอใจ และสามารถมุงความสนใจอยูที่ความสนุกสนานของการเคลื่อนไหว แตรางกายจะ กิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาวะ (Physical Activities for Wellness) 3
  4. 4. ตองมีการออกแรงระดับหนึง มีการออกแรงมากกวาการเลนหรือการทํางานในชีวต ่ ิ ประจําวัน และมีแนวทางการปฏิบัติเพื่อที่จะบรรลุเปาหมาย เชน มีการออกแบบ โปรแกรมทีมความเฉพาะเจาะจง เชน การลดนําหนัก การเพิมสมรรถภาพของระบบ ่ี ้ ่ หัวใจและหลอดเลือด การปรับสภาพอารมณ และการลดความเครียด กิจกรรมทางกายถือเปนรากฐานสําคัญของชีวิต กีฬา (Sport) กีฬาเปนกิจกรรมทางกายที่มีคุณลักษณะสําคัญคือ ตองใชทักษะและ มีการแขงขันสูง มีความเฉพาะเจาะจงมากกวาการออกกําลังกาย ตองการระดับ สมรรถภาพทางกาย ทักษะการเคลื่อนไหว การแขงขัน และชัยชนะ มีรูปแบบ กฎกติกาชัดเจน ตองการผูฝกสอน ยุทธวิธี และคูแขงขัน ผลของกีฬาคือชนะหรือ แพ การแขงขันและชัยชนะถือเปนเปาหมายสําคัญของกีฬา การจะใหไดมาซึ่ง ชัยชนะ นักกีฬาตองมีการฝกซอมพัฒนาทักษะ รางกาย และจิตใจของตน อยางไร ก็ตาม กีฬาก็มการเลนผสมอยูดวย ตามทฤษฎี บุคคลเริมเลนกีฬาไมใชเพราะรางวัล ี  ่ ภายนอก (extrinsic reward) แตเปนเพราะความรูสึกพึงพอใจภายใน (intrinsic pleasure)4 เชน เพื่อพัฒนาทักษะ สนุกกับการเคลื่อนไหว ความทาทาย และ ปฏิสัมพันธทางสังคม อยางไรก็ตาม กีฬามีการเลนผสมอยูนอย และนักกีฬาสวน บทที่ 1 กิจกรรมทางกาย (Physical Activity) 4
  5. 5. ใหญจะสูญเสียคุณลักษณะของการเลน เชน ความมีอิสระ ความสนุกสนาน เมื่อ เขาสูกระบวนการฝกกีฬา ซึ่งถือเปนเรื่องปกติที่นักกีฬาจะไมสามารถรักษาความ สนุกสนานไวไดเมือมีการฝกซอมหรือการแขงขันกีฬา การใหความสําคัญกับผลการ ่ ้ แขงขันมีผลลดความสนุกสนานในการเลนกีฬา นอกจากนันกีฬายังมีการออกกําลัง กายผสมอยูดวย การฝกกีฬาถือเปนการออกกําลังกาย แตดวยคุณลักษณะของกีฬา   ทีมงพัฒนาความสามารถสูงสุดทางการกีฬา (sport performance) การออกกําลัง ่ ุ กายในกีฬาจึงเปลี่ยนเปนการฝก (training) เนื่องจากการฝกมีเปาหมายเฉพาะ ตองการทักษะ ความรู ความเชี่ยวชาญ และมีความหนักสูงมากกวาการออก กําลังกาย ความสัมพันธระหวางการเลน การออกกําลังกาย และกีฬา (Play, Exercise and Sport Correlations) การเลน การออกกําลังกาย และกีฬา ถึงจะมีความแตกตางกันแตก็มี ความสัมพันธกน (รูปที่ 1.2) การเลนเปนศิลปะ การออกกําลังกายเปนวิทยาศาสตร ั ขณะทีกฬาเปนทังศิลปะและวิทยาศาสตร5 การเลนมีการแขงขันนอย เปนกิจกรรม ่ี ้ ตามธรรมชาติ มีกฎกติกานอย มีความสนุกสนาน และมีคุณลักษณะของการออก กําลังกายผสมอยูดวย การออกกําลังกายมีเปาหมาย มีรูปแบบมากกวาการเลน มีความสัมพันธกบสุขภาพ ความเครียด และสมรรถภาพทางกาย มีคณลักษณะของ ั ุ การเลนผสมอยู แตจะไมมคณลักษณะของกีฬาผสมอยู และเปนคุณลักษณะสําคัญ ีุ ประการหนึ่งในกีฬา ขณะที่กีฬามีการแขงขันสูง ตองมีการฝกเพื่อพัฒนาทักษะ รางกาย และจิตใจ และหวังผลทางดานชัยชนะเปนสําคัญ และมีคุณลักษณะของ การออกกําลังกายผสมอยูดวย กิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาวะ (Physical Activities for Wellness) 5
  6. 6. รูปที่ 1.2 ตัวอยางกิจกรรมทางกายตามคุณลักษณะของการเลน การออกกําลังกายและกีฬา กิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ (Physical Activity for Health) บุคคลสามารถใชการเลนและกีฬาเปนกิจกรรมทางกายเพือพัฒนาสุขภาพ ่ ได แมวาธรรมชาติของการเลนและกีฬาจะไมไดมคณลักษณะสําคัญเพือการพัฒนา  ีุ ่ สุขภาพ แตเมื่อใชการเลนเปนกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ (เลนเพื่อสุขภาพ) การ เลนจะเปลียนคุณสมบัตเิ ปนการออกกําลังกาย เชน มีการลดลงของความสนุกสนาน ่ ทํานองเดียวกัน เมือใชกฬาเปนกิจกรรมทางกายเพือสุขภาพ (กีฬาเพือสุขภาพ) กีฬา ่ ี ่ ่ ก็จะเปลี่ยนคุณสมบัติเปนการออกกําลังกาย เชน มีการลดลงของการแขงขันหรือ การมุงผลแพชนะ ถึงกระนันก็ตาม เมือใชการเลนเปนกิจกรรมทางกายเพือสุขภาพ  ้ ่ ่ การปฏิบัติที่ดีควรมีการรักษาสมดุลระหวางคุณลักษณะของการเลนและการออก กําลังกายใหเหมาะสม คือคงความสนุกสนานของการเลนและก็กอใหเกิดประโยชน  ตอสุขภาพ เชนเดียวกัน เมื่อใชกีฬาเปนกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ การปฏิบัติ ที่ดีควรมีการรักษาสมดุลระหวางคุณลักษณะของกีฬาและการออกกําลังกายให เหมาะสม คือลดความสําคัญของการแขงขันหรือชัยชนะลงและกอใหเกิดประโยชน ตอสุขภาพ แตถาจะใหดทสดสําหรับการมีกจกรรมทางกายเพือสุขภาพ (ออกกําลัง  ี ี่ ุ ิ ่ บทที่ 1 กิจกรรมทางกาย (Physical Activity) 6
  7. 7. กายเพื่อสุขภาพ) การปฏิบัติที่ดีควรมีการรักษาสมดุลของคุณลักษณะของการเลน การออกกําลังกาย และกีฬาไวดวยกัน กลาวคือ เปนกิจกรรมที่มีความสนุกสนาน มีการแขงขันเล็กนอย และเกิดประโยชนตอสุขภาพ ซึ่งจะถือเปนหลักสําคัญของ การจัดกิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาพ กิจกรรมทางกายและการออกกําลังกาย (Physical Activity and Exercise) เนื่องจากการออกกําลังกายมีคุณลักษณะสําคัญคือ การพัฒนาสุขภาพ เมือกลาวถึงสุขภาพบุคคลจึงมักจะนึกถึงการออกกําลังกายมากกวาการเลนและกีฬา ่ คําวา “การออกกําลังกาย” จึงมักถูกใชแทนคําวา “กิจกรรมทางกาย” เมือกลาวถึง ่ สุขภาพ อยางไรก็ตาม การมีกิจกรรมทางกายในชีวิตประจําวันอยางเพียงพอก็จะ มีผลดีตอสภาวะสุขภาพ เชนเดียวกับการเลนและกีฬาที่สามารถใชเปนกิจกรรม เพื่อพัฒนาสุขภาพได ดังนั้น คําวา “กิจกรรมทางกาย” และ “การออกกําลังกาย” บอยครั้งจะถูกใชแทนกัน (interchangeable) เชนเดียวกับหนังสือเลมนี้ บางครั้ง ผูเขียนจะใชคําวากิจกรรมทางกาย ซึ่งจะสื่อในภาพกวางถึงกิจกรรมทางกายทุก รูปแบบทั้งในชีวิตประจําวันและในยามวาง เชนใชคําวา “กิจกรรมทางกายมีผลดี ตอสุขภาพ” แทนที่จะกลาววา “การออกกําลังกายมีผลดีตอสุขภาพ” ซึ่งก็สามารถ กลาวไดเชนกัน เพียงแตวาการออกกําลังกายไมครอบคลุมกิจกรรมทางกายในชีวต  ิ ประจําวัน การเลน และกีฬา ซึ่งก็มีผลดีตอสุขภาพเชนกัน การใชคําวา “การออก กําลังกายมีผลดีตอสุขภาพ” จึงอาจจะไมครอบคลุมเทากับการใชคําวา “กิจกรรม ทางกายมีผลดีตอสุขภาพ” ซึ่งครอบคลุมมากกวา ตรงกันขาม ในบางครังผูเ ขียนจะใชคาวาการออกกําลังกายเพราะตองการ ้ ํ กลาวถึงเฉพาะการออกกําลังกาย เชน “การออกกําลังกายชวยเพิ่มความแข็งแรง ของกลามเนือ” แทนทีจะกลาววา “กิจกรรมทางกายชวยเพิมความแข็งแรงของกลาม ้ ่ ่ เนื้อ” ซึ่งก็สามารถกลาวไดเชนกัน เพียงแตวากิจกรรมทางกายบางอยาง เชน การ ทํางานบาน อาจจะไมสามารถเพิ่มความแข็งแรงของกลามเนื้อได เนื่องจากมี กิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาวะ (Physical Activities for Wellness) 7
  8. 8. ความหนักคอนขางตํ่า การใชคําวา “การออกกําลังกาย” จึงมีความเฉพาะและ นาจะสือไดเหมาะสมมากกวา ดังนัน ในหนังสือเลมนี้ คําวา “กิจกรรมทางกาย” จะ ่ ้ สือครอบคลุมถึงกิจกรรมทางกายในชีวตประจําวันและกิจกรรมทางกายในยามวาง ่ ิ (การเลน การออกกําลังกาย และกีฬา) ขณะที่คําวา “การออกกําลังกาย” จะสื่อ เฉพาะถึงการออกกําลังกาย สมรรถภาพทางกาย (Physical Fitness) สมรรถภาพทางกาย หมายถึง การมีสภาพสรีรวิทยาที่ชวยใหบุคคล สามารถประกอบกิจกรรมในชีวตประจําวันไดอยางมีประสิทธิภาพ หรือการมีสภาพ ิ สรีรวิทยาพื้นฐานสําหรับการมีความสมบูรณทางการกีฬา หรือทั้ง 2 อยาง6 ดวย ความหมายดังกลาว สมรรถภาพทางกายจึงถูกแบงออกเปนสมรรถภาพที่สัมพันธ กับสุขภาพ (health-related fitness) ซึ่งมีความสัมพันธกับการมีสุขภาพที่ดี และ สมรรถภาพที่สัมพันธกับทักษะกีฬา (skill-related fitness) ซึ่งมีความสัมพันธกับ การมีความสามารถทางการกีฬา สมรรถภาพทีสมพันธกบสุขภาพ ประกอบดวยความอดทนของระบบหัวใจ ่ั ั และหลอดเลือด (cardiovascular endurance) คือ ความสามารถของระบบไหล เวียนและระบบหายใจในการนําออกซิเจนไปใชขณะมีกิจกรรมทางกาย ความ แข็งแรงของกลามเนื้อ (muscular strength) คือ ความสามารถของกลามเนื้อที่ จะออกแรงเอาชนะแรงตานทาน ความอดทนของกลามเนือ (muscular endurance) ้ คือ ความสามารถของกลามเนือทีจะออกแรงทํางานอยางตอเนืองโดยไมเกิดความ ้ ่ ่ เมื่อยลา ความออนตัว (flexibility) คือ ชวงการเคลื่อนไหวของขอตอ และสัดสวน ของรางกาย (body composition) คือ ปริมาณสัมพัทธของกลามเนือ ไขมัน กระดูก ้ และอวัยวะสวนอื่น ๆ ของรางกาย7 บทที่ 1 กิจกรรมทางกาย (Physical Activity) 8
  9. 9. สมรรถภาพทีสมพันธกบทักษะกีฬา ประกอบดวยเวลาปฏิกรยา (reaction ่ั ั ิิ time) คือ ระยะเวลาระหวางการกระตุนและการเริ่มมีปฏิกิริยาตอการกระตุน ความเร็ว (speed) คือ ความสามารถในการเคลื่อนไหวภายในระยะเวลาอันสั้น พลัง (power) คือ ความสามารถหรืออัตราการทํางาน ความวองไว (agility) คือ ความสามารถในการเปลี่ยนตําแหนงของรางกายไดอยางรวดเร็วและแมนยํา ความสัมพันธระหวางระบบประสาทและกลามเนื้อ (coordination) คือ ความ สามารถในการใชระบบประสาทสัมผัส (sense) เชน การมองเห็นและการไดยิน รวมดวยการเคลื่อนไหวของรางกายในการทํางานใหไดอยางมีประสิทธิภาพและ แมนยํา และการทรงตัว (balance) คือ การรักษาสมดุลของรางกายขณะอยูกับที่ หรือมีการเคลื่อนที7 ่ สุขภาพ (Health) ตามธรรมนูญขององคการอนามัยโลก (World Health Organization) สุขภาพ หมายถึง การมีความสมบูรณของรางกาย จิตใจ รวมถึงการดํารงชีวิตอยู ในสังคมไดอยางเปนปกติสุข ปราศจากโรคและทุพพลภาพ และมีสุขภาวะทางจิต วิญญาณ (spiritual well-being)8 ถาบุคคลเปนผูมความสมบูรณขององคประกอบ ี ของสุขภาพดังกลาวก็จะถือวาเปนผูมสขภาวะ (well-being) หรือมีความสุข มีปจจัย ีุ  หลายประการทีมอทธิพลตอการเปนผูมสขภาวะ เชน สถานะทางสังคม และสภาพ ่ีิ ีุ สิ่งแวดลอมที่อยูอาศัย แตดูเหมือนวาตัวบุคคลจะถือเปนตัวกําหนดที่สําคัญตอ การมีสุขภาวะ ขณะเดียวกันการมีกิจกรรมทางกายอยางเพียงพอก็เปนผลดี ตอสภาพรางกาย จิตใจ อารมณ และสังคม (ขาดแตการวิจัยที่แสดงถึงผลของ กิจกรรมทางกายทีมตอสุขภาวะทางจิตวิญญาณ) ดังนัน กิจกรรมทางกายจึงถือเปน ่ี ้ องคประกอบสําคัญตอการมีสุขภาวะของบุคคล9 กิจกรรมทางกายเพื่อสุขภาวะ (Physical Activities for Wellness) 9
  10. 10. ความสัมพันธของกิจกรรมทางกาย สมรรถภาพทางกาย และสุขภาพ (Physical Activity, Physical Fitness and Health Correlations) กิจกรรมทางกาย (physical activity) สมรรถภาพทางกาย (physical fitness) และสุขภาพ (health) มีความสัมพันธกันเชิงบวก คือ การมีกิจกรรมทาง กายเพิมระดับสมรรถภาพทางกายและเปนผลดีตอสุขภาพ ขณะทีการขาดกิจกรรม ่  ่ ทางกายลดระดับสมรรถภาพทางกายและมีผลเสียตอสุขภาพ โดยการเพิมขึนและ ่ ้ ลดลงของสมรรถภาพทางกายจะขึ้นอยูกับกิจกรรมทางกายเปนหลัก ถึงแมวา พันธุกรรมจะมีผลตอการเพิ่มขึ้นและลดลงของสมรรถภาพทางกาย แตก็มีผลนอย กวากิจกรรมทางกาย10 การเพิ่มกิจกรรมทางกายจะเปนผลใหมีการเพิ่มขึ้นของ สมรรถภาพทางกาย ถึงแมวาการเพิ่มขึ้นจะมีความแตกตางกันตามตัวบุคคลซึ่งถูก ควบคุมโดยลักษณะทางพันธุกรรม11 ดังนัน การเพิมขึนของระดับสมรรถภาพทาง ้ ่ ้ กายจึงสามารถใชเปนตัวชี้วัดระดับการมีกิจกรรมทางกายของบุคคลได12 ทํานอง เดียวกัน การมีกิจกรรมทางกายก็สามารถใชเปนตัวชี้วัดระดับสมรรถภาพทางกาย ของบุคคลได และทั้งกิจกรรมทางกายและสมรรถภาพทางกายสามารถใชเปนตัว ทํานายสภาวะสุขภาพได13 แตสมรรถภาพทางกายจะเปนตัวทํานายสภาวะสุขภาพ ไดดีกวากิจกรรมทางกาย11-13 ระดับกิจกรรมทางกายของคนไทย (Physical Activity Levels of Thais) มีการรายงานวาประชากรในโลกอยางนอยรอยละ 70 เปนผูขาดการ มีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอตอประโยชนทางสุขภาพ14 การสํารวจในประเทศ แคนาดาและสหรัฐอเมริการายงานวา มีเพียงรอยละ 50 ของประชากรทีมกจกรรม ่ีิ ทางกายเพียงพอตอการเกิดประโยชนทางสุขภาพ15-16 ขณะที่การศึกษาโดยใช การวัดระดับกิจกรรมทางกายโดยตรง (objective measure) พบวา คนแคนาดา เพียงรอยละ 15 เทานั้นที่มีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอตอประโยชนทางสุขภาพ17 การมี กิ จ กรรมทางกายในชี วิ ต ประจํ า วั น ที่ เ พี ย งพอต อ ประโยชน ท างสุ ข ภาพ บทที่ 1 กิจกรรมทางกาย (Physical Activity) 10

×