Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
VÀNG DA TĂNG BILIRUBIN
GIÁN TIẾP Ở TRẺ SƠ SINH
ThS.BS.NGUYỄN KIẾN MẬU
TRƯỞNG KHOA SƠ SINH
BV.NHI ĐỒNG I
MỤC TIÊU
 Biết phát hiện sớm & đánh giá được mức độ
vàng da của trẻ sơ sinh trên lâm sàng.
 Biết phân biệt giữa vàng da ...
Vàng da ở trẻ sơ sinh
 Do söï gia taêng Bilirubin trong maùu gaây
vaøng da vaø keát maïc maét.
 Tỷ lệ: > 60% treû ñuû th...
Sản xuất &
Biến dưỡng
Bilirubin
Hoàng caàu
ÑTB ôû laùch vaø tuyû xöông
Gan
Ruoät non
Ruoät gìa
Tuùi
maät
Maät
LÀM SAO PHÁT HIỆN SỚM VÀNG DA
 Quan sát màu da trẻ dưới ánh sáng mặt trời.
 Trẻ sơ sinh sẽ vàng da từ đầu xuống chân.
 ...
Đánh giá mức độ vàng da
 Bằng mắt : quy luật Kramer.
 Đo bili qua da.
 Định lượng bilirubin trong huyết
thanh
Qui luật Kramer’s
Vuøng 1
# 6mg%
Vuøng 2
# 9mg%
Vuøng 3
# 12mg%
Vuøng 4
# 15mg%
Vuøng 5
> 15 mg%
4-8
5-12
8-16
11-18
> 15
...
Vaøng da sinh lyù
 Ñaëc ñieåm :
Asian infant
Breastfed infant
Non-breastfed infant
1. Xuaát hieän sau N2
2. Giảm daàn sau...
Vàng da sinh lý
 Cô cheá:
Taêng löôïng HC
Ñôøi soáng HC ngaén
Sö tieáp nhaän vaø keát
hôïp ôû gan chöa
tröôûng thaønh
Taê...
Lưu ý
 Từ “vàng da sinh lý” ở trẻ sanh non ít
có giá trị.
 Ở trẻ rất nhẹ cân<1500gr, mức bili
máu ở trong giới hạn sinh ...
Vàng da bệnh lý
Đặc điểm :
 Ngày đầu tiên sau sanh
 Vàng da cần chiếu đèn
 BR tăng nhanh > 0.2 mg/dL-giờ
 VD >7 ngày ở...
Vàng da nặng
Ngaøy tuoåi Möùc vaøng da
treân laâm saøng
Phaân loaïi
Ngaøy 1 Ñaõ thaáy vaøng da
VAØNG DA
NAËNG
Ngaøy 2 Vaøn...
TĂNG BILIRUBIN QUÁ MỨC
VÀNG DA NHÂN
Bili TT
Tan trong nước
Bili GT
Tan trong mỡ
3 giai đọan
- Gđ 1: Bú yếu, li bì, giảm TL...
Các yếu tố thuận lợi tăng nguy cơ
vàng da nhân
 Thiếu oxy, ngạt.
 Toan máu.
 Hạ đường máu.
 Hạ thân nhiệt.
 Hạ albumi...
VÀNG DA SƠ SINH
(Bilirubin > 7mg/dl
SINH LÝ
BỆNH LÝ
Bili > 20mg/dl
VÀNG DA NHÂN
(Bệnh não do Bilirubin)
Yếu
tố
thuận
lợi
T...
THUỐC TĂNG TÁCH BILIRUBIN RA
KHỎI ALBUMIN
 KS: Sulfamide, ceftriaxone, acid fusidic,
 Thuốc cản quang chụp đường mật:
so...
 Sớm (N1 - 2): ít gặp, do TÁN HUYẾT:
Bất đồng nhóm máu ABO: mẹ máu O; con máu A
hoặc B.
Bất đồng nhóm máu Rhesus: mẹ rh (...
 Muộn (Sau N14):
- Do sữa mẹ (thường gặp).
- Bệnh gan.
- Tắc mật.
- Suy giáp bẩm sinh.
- Bệnh chuyển hoá.
Đánh giá 1 trẻ vàng da
 Hỏi BS: ngày tuổi bắt đầu xuất hiện vàng da,màu nước tiểu và
phân, bú sữa gì, tiền căn mẹ và gia ...
CHẨN ĐOÁN NGUYÊN NHÂN
Hgb, ABO
type & Rh
type of
Mom &
baby,
Coombs
ĐIỀU TRỊ
 CHIẾU ĐÈN LIỆU PHÁP.
 THAY MÁU.
 KHÁC: không hiệu quả.
CHIẾU ĐÈN ĐIỀU TRỊ
MỤC TIÊU
 Biết được lợi ích của việc chiếu đèn điều trị.
 Nhận biết khi nào bệnh nhân cần chiếu đèn.
 Thực hiện chiếu đ...
PHỔ HẤP THU ÁNH SÁNG CỦA BILIRUBIN
In vivo, Bilirubin gắn với albumin nên phổ hấp thu chuyển P(450-475nm)
CƠ
CHẾ
TÁC
DỤNG
CỦA
ÁNH
SÁNG
Bili trong mô mỡ dưới da
Sp phân hủy của Bili
do qt quang oxy hóa
Đồng phân cấu
hình của Bili...
Các loại đèn
Đèn huỳnh quang ánh sáng trắng,
ánh sáng xanh.
Đèn ánh sáng xanh LED (NeoBlue).
Đèn biliblanket.
Đèn Halo...
Đèn chiếu huỳnh quang
- Đaët thaønh nhoùm 6-8 bóng.
- Thôøi gian söû duïng : 2000 giôø.
- Cöôøng ñoä chieáu :12-24w/cm2/n...
LED Phototherapy: 25-50 microwatts
LED= Light emitted diode
Hệ thống chiếu đèn điểm Halogen
+ Ánh sáng xanh, bước sóng từ 425-475nm.
+ Cường độ 6-30w/cm2/nm.
+ Khoảng cách từ đèn đế...
Fiberoptic Phototherapy (Biliblanket)
 Ánh sáng phát ra từ bóng
tungsten-halogen qua sợi
cáp quang mềm
 Cường độ từ 7-35...
“Triple”Phototherapy:
Halogen, Blanket
Chỉ Định:
 Vàng da tăng Bilirubin gián tiếp
 Lâm sàng mức độ vàng da so với cân nặng
 Trẻ dưới 14 ngày tuổi
 Chiếu đèn...
Cân nặng Chiếu đèn khi vàng da
lan đến
< 1500g (Chiếu đèn dự phòng )
1500 – 2000g Đầu mặt ngực
2000 – 2500g Ngực, bụng, đù...
Tuổi
(giờ)
Trẻ khoẻ mạnh Trẻ bệnh*
Chiếu đèn
(Bili mg%)
Thay máu
(Bili mg%)
Chiếu đèn
(Bili mg%)
Thay máu
(Bili
mg%)
24 1...
Cân nặng
(g)
Trẻ khoẻ mạnh Trẻ bệnh*
Chiếu đèn
(Bili mg%)
Thay máu
(Bili
mg%)
Chiếu đèn
(Bili mg%)
Thay máu
(Bili mg%)
<15...
Chỉ định chiếu đèn
Kỹ Thuật
 Chuẩn bị BN: cởi trần, che mắt trẻ.
 BN nằm ngay vùng trung tâm của đèn
 Điều chỉnh khỏang cách từ đèn đến BN...
Giảm Bilirubin trong bao lâu
 Giảm 6-20% trong 24 giờ với hệ
thống chiếu đèn chuẩn.
 Giảm 32% trong 18 giờ với đèn ánh
s...
HIEÄU QUAÛ CHIEÁU ÑEØN
KHOAÛNG CAÙCH
(töø ñeøn ñeán BN:30-40cm)
LIEÀU LÖÔÏNG AÙNH SAÙNG
(Lieân tuïc > Giaùn ñoaïn)
DIEÄN T...
Lưu ý
 Che kín mắt khi chiếu đèn.
 Theo dõi nhiệt độ trẻ .
 Thay đổi tư thế trẻ.
 Tăng nhu cầu nước mỗi ngày cho trẻ
1...
Tác dụng phụ chiếu đèn
 Taêng maát nöôùc qua da Maát nöôùc
 Tăng hay hạ thân nhiệt.
 Phaùt ban da
 Che daáu hieäu tím...
CHIEÁU ÑEØN TRONG ÑIEÀU TRÒ VD
TAÊNG BILIRUBIN GIAÙN TIEÁP
1. Sôùm, ñuùng chæ ñònh, ñuùng kyõ thuaät.
2. Hieäu quaû, laøm ...
THAY MÁU
CHỈ ĐỊNH :
1.Thay máu toàn phần:
Vàng da tăng bilirubin gián tiếp:
 Có triệu chứng vàng da nhân , hoặc
 Bilirub...
DUÏNG CUÏ THAY
MAÙU
VOÂ TRUØNG
BÌNH LAØM
AÁM MAÙU
BÌNH CHÖÙA
MAÙU THAY
BOÄ BOÄC LOÄ TM
2 BA CHIA
BÒCH MAÙU
THUOÁC
OÁNG CHÍ...
Ñaêng kyù nhoùm maùu phuø hôïp
Con maùu A hoaëc B
Meï maùu O / khoâng bieát nhoùm maùu meï
 THAY NHOÙM MAÙU O
Meï nhoùm m...
Kyõ thuaät:
a. Chuaån bò - theo doõi beänh nhaân.
 Cam keát thuû thuaät.
 Ñaët oáng thoâng daï daøy daãn löu.
 Thieát l...
HEÄ THOÁNG KÍN
HEÄ THOÁNG 4 CHIA
Nhóm máu thay:
- Bất đồng ABO: nhóm
O.
- Bất đồng Rhesus: Rh
âm, nhóm máu ABO
cùng nhóm máu con.
Tiến hành thay máu :
Chu kỳ bơm rút máu gồm 4 thì :
 Thì 1: Rút máu bệnh nhân để làm xét
nghiệm trước khi thay máu.Điều c...
BỆNH NHÂN
BỊCH CHỨA
MÁU
BỊCH MÁU
ỐNG TIÊM
Thì 2: Bơm máu từ ống tiêm vào chai đựng máu
BỆNH NHÂN ỐNG TIÊM
BỊCH MÁU
BỆNH NH...
BỆNH NHÂN
BỊCH CHỨA
MÁU
BỊCH MÁU
ỐNG TIÊM
-Thì 3: Rút máu từ bịch máu ( số lượng bằng lượng
rút ra) vào ống tiêm .
BỆNH NH...
BỆNH NHÂN
BỊCH CHỨA
MÁU
BỊCH MÁU
ỐNG TIÊM
-Thì 4 : bơm máu từ ống tiêm vào bệnh nhân
BỆNH NHÂN ỐNG TIÊMBỆNH NHÂN
BỊCH MÁU
...
Löu yù:
1. Thôøi gian moät chu kyø ruùt – bôm maùu khoaûng
1 phuùt.
2. Löôïng maùu bôm vaøo töông ñöông löôïng maùu
ruùt r...
Bieán chöùng Phoøng ngöøa vaø theo doõi
Nhieãm truøng Ñaûm baûo DC, thuû thuaät
thay maùu voâ truøng.
Sai nhoùm maùu Thöû ...
Huyeát khoái Ruùt maùu ñeàu tay.
Khi ñaët catheter thaáy coù
huyeát khoái phaûi ruùt boû
Thieáu maùu, phuø phoåi Ñaûm baûo...
So sánh giữa chiếu đèn và thay máu
Chieáu ñeøn Thay maùu
Kyõ thuaät Deã Cao
Phöông tieän , duïng
cuï
Ñeøn chieáu Maùu an t...
HÖÔÙNG DAÃN BAØ MEÏ THEO DOÕI VAØ
PHAÙT HIEÄN SÔÙM TREÛ BÒ VAØNG DA
 Quan saùt maøu da treû döôùi aùnh saùng maët trôøi m...
 Khaùm vaø phaùt hieän treû bi vaøng da naêng : caàn
chuyeån ñeán beänh vieän (nôi coù chieáu ñeøn vaø
coù theå tieán haø...
CÁM ƠN SỰ CHÚ Ý
LẮNG NGHE CỦA
QUÝ VỊ
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

VÀNG DA TĂNG BILIRUBIN GIÁN TIẾP Ở TRẺ SƠ SINH

16,033 views

Published on

SƠ SINH

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

VÀNG DA TĂNG BILIRUBIN GIÁN TIẾP Ở TRẺ SƠ SINH

  1. 1. VÀNG DA TĂNG BILIRUBIN GIÁN TIẾP Ở TRẺ SƠ SINH ThS.BS.NGUYỄN KIẾN MẬU TRƯỞNG KHOA SƠ SINH BV.NHI ĐỒNG I
  2. 2. MỤC TIÊU  Biết phát hiện sớm & đánh giá được mức độ vàng da của trẻ sơ sinh trên lâm sàng.  Biết phân biệt giữa vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý.  Nêu các yếu tố nguy cơ gây vàng da nặng và nhân biết sớm triệu chứng vàng da nhân.  Kể các nguyên nhân vàng da thừơng gặp ở trẻ sơ sinh.  Nêu 2 phương pháp điều trị vàng da tăng Bilirubin gián tiếp và chỉ định điều trị .
  3. 3. Vàng da ở trẻ sơ sinh  Do söï gia taêng Bilirubin trong maùu gaây vaøng da vaø keát maïc maét.  Tỷ lệ: > 60% treû ñuû thaùng, cao hôn ôû treû non thaùng Ngöôøi lôùn khi Bilirubin ≥ 2mg% • Treû sô sinh khi Bilirubin ≥ 6mg% Vaøng da treân laâm saøng
  4. 4. Sản xuất & Biến dưỡng Bilirubin Hoàng caàu ÑTB ôû laùch vaø tuyû xöông Gan Ruoät non Ruoät gìa Tuùi maät Maät
  5. 5. LÀM SAO PHÁT HIỆN SỚM VÀNG DA  Quan sát màu da trẻ dưới ánh sáng mặt trời.  Trẻ sơ sinh sẽ vàng da từ đầu xuống chân.  Dùng ngón tay ấn vào vùng da nghi ngờ vàng da đè khoảng 5 s, buông ra quan sát xem có vàng không.
  6. 6. Đánh giá mức độ vàng da  Bằng mắt : quy luật Kramer.  Đo bili qua da.  Định lượng bilirubin trong huyết thanh
  7. 7. Qui luật Kramer’s Vuøng 1 # 6mg% Vuøng 2 # 9mg% Vuøng 3 # 12mg% Vuøng 4 # 15mg% Vuøng 5 > 15 mg% 4-8 5-12 8-16 11-18 > 15 17µmol/l = 1mg%
  8. 8. Vaøng da sinh lyù  Ñaëc ñieåm : Asian infant Breastfed infant Non-breastfed infant 1. Xuaát hieän sau N2 2. Giảm daàn sau 1 tuaàn (treû ñuû thaùng, 2tuaàn ( non thaùng) 3. Bili < 12mg/dl (ñuû thaùng), <15mg/dl ( non thaùng) 4.Bili tröïc tieáp < 2mg/dl 5. Treû khoeû
  9. 9. Vàng da sinh lý  Cô cheá: Taêng löôïng HC Ñôøi soáng HC ngaén Sö tieáp nhaän vaø keát hôïp ôû gan chöa tröôûng thaønh Taêng chu trình ruoät gan
  10. 10. Lưu ý  Từ “vàng da sinh lý” ở trẻ sanh non ít có giá trị.  Ở trẻ rất nhẹ cân<1500gr, mức bili máu ở trong giới hạn sinh lý nhưng vẫn nguy hiểm , đôi khi cân phải điều trị chiếu đèn. Lưu ý  Từ “vàng da sinh lý” ở trẻ sanh non ít có giá trị.  Ở trẻ rất nhẹ cân<1500gr, mức bili máu ở trong giới hạn sinh lý nhưng vẫn nguy hiểm , đôi khi cân phải điều trị chiếu đèn. Lưu ý  Từ “vàng da sinh lý” ở trẻ sanh non ít có giá trị.  Ở trẻ rất nhẹ cân<1500gr, mức bili máu ở trong giới hạn sinh lý nhưng vẫn nguy hiểm , đôi khi cân phải điều Lưu ý
  11. 11. Vàng da bệnh lý Đặc điểm :  Ngày đầu tiên sau sanh  Vàng da cần chiếu đèn  BR tăng nhanh > 0.2 mg/dL-giờ  VD >7 ngày ở trẻ đủ tháng, sau 14 ngày ở trẻ thiếu tháng.  Trẻ có dấu bệnh lý; lừ đừ, bú kém, ngưng thở, thở nhanh, thân nhiệt thay đổi…  Gan lách to hay có thiếu máu
  12. 12. Vàng da nặng Ngaøy tuoåi Möùc vaøng da treân laâm saøng Phaân loaïi Ngaøy 1 Ñaõ thaáy vaøng da VAØNG DA NAËNG Ngaøy 2 Vaøng da ñeán caúng tay vaø caúng chaân Töø ngaøy 3 trôû ñi Vaøng da ñeán baøn tay, baøn chaân Vaøng da+ Daáu hieäu THAÀN KINH
  13. 13. TĂNG BILIRUBIN QUÁ MỨC VÀNG DA NHÂN Bili TT Tan trong nước Bili GT Tan trong mỡ 3 giai đọan - Gđ 1: Bú yếu, li bì, giảm TLC, khóc thét. - Gđ 2: Bỏ bú, tăng TLC, co gồng, co giật, sốt, chết trong cơn ngưng thở. - Gđ 3: Di chứng. ĐỘC
  14. 14. Các yếu tố thuận lợi tăng nguy cơ vàng da nhân  Thiếu oxy, ngạt.  Toan máu.  Hạ đường máu.  Hạ thân nhiệt.  Hạ albumine máu.  Sanh non.  Nhiễm trùng .
  15. 15. VÀNG DA SƠ SINH (Bilirubin > 7mg/dl SINH LÝ BỆNH LÝ Bili > 20mg/dl VÀNG DA NHÂN (Bệnh não do Bilirubin) Yếu tố thuận lợi Thiếu oxy Toan máu Hạ đường huyết Giảm albumin máu
  16. 16. THUỐC TĂNG TÁCH BILIRUBIN RA KHỎI ALBUMIN  KS: Sulfamide, ceftriaxone, acid fusidic,  Thuốc cản quang chụp đường mật: sodium iodipamide, sodium ipodate.  Benzyl alcohol, benzoate.  Kháng viêm : aspirin, ibuprofen  Tolbutamide  Acid béo chuỗi dài với FFA:albumin cao
  17. 17.  Sớm (N1 - 2): ít gặp, do TÁN HUYẾT: Bất đồng nhóm máu ABO: mẹ máu O; con máu A hoặc B. Bất đồng nhóm máu Rhesus: mẹ rh (-), con Rh (+). Tán huyết miễn dịch: tự kháng thể từ mẹ.  N3 - 10: rất thường gặp do: - Nhiễm trùng: rốn, da, nhiễm trùng huyết. - Đa hồng cầu, bướu huyết thanh to, ổ tụ máu. - Chậm tiêu phân su, teo tắc ruột. - Thiếu men G6PD. NGUYÊN NHÂN VÀNG DA BỆNH LÝ
  18. 18.  Muộn (Sau N14): - Do sữa mẹ (thường gặp). - Bệnh gan. - Tắc mật. - Suy giáp bẩm sinh. - Bệnh chuyển hoá.
  19. 19. Đánh giá 1 trẻ vàng da  Hỏi BS: ngày tuổi bắt đầu xuất hiện vàng da,màu nước tiểu và phân, bú sữa gì, tiền căn mẹ và gia đình.  Khám LS: + Vàng da đến đâu, màu sắc vàng da, tìm dấu hiệu vàng da nhân. + Sanh non, nhẹ cân so với tuổi thai,tật đầu nhỏ, bướu huyết thanh, da xanh, chấm XH,gan lách to, NTR, biểu hiện suy giáp  XN cần làm / trẻ VD bệnh lý hoặc VD nặng: CTM, Hct ,Bilirubin, nhóm máu mẹ con (ABO, Rh), CRP, Coomb’s Test,, G6PD.
  20. 20. CHẨN ĐOÁN NGUYÊN NHÂN Hgb, ABO type & Rh type of Mom & baby, Coombs
  21. 21. ĐIỀU TRỊ  CHIẾU ĐÈN LIỆU PHÁP.  THAY MÁU.  KHÁC: không hiệu quả.
  22. 22. CHIẾU ĐÈN ĐIỀU TRỊ
  23. 23. MỤC TIÊU  Biết được lợi ích của việc chiếu đèn điều trị.  Nhận biết khi nào bệnh nhân cần chiếu đèn.  Thực hiện chiếu đèn đúng kỹ thuật.  Theo dõi và phát hiện tác dụng phụ của chiếu đèn điều trị.
  24. 24. PHỔ HẤP THU ÁNH SÁNG CỦA BILIRUBIN In vivo, Bilirubin gắn với albumin nên phổ hấp thu chuyển P(450-475nm)
  25. 25. CƠ CHẾ TÁC DỤNG CỦA ÁNH SÁNG Bili trong mô mỡ dưới da Sp phân hủy của Bili do qt quang oxy hóa Đồng phân cấu hình của Bili Đồng phân cấu trúc của Bili Thải qua đường mật xuống phân. Thải qua đường niệu N G U Ồ N S Á N G
  26. 26. Các loại đèn Đèn huỳnh quang ánh sáng trắng, ánh sáng xanh. Đèn ánh sáng xanh LED (NeoBlue). Đèn biliblanket. Đèn Halogen. Đèn compact.
  27. 27. Đèn chiếu huỳnh quang - Đaët thaønh nhoùm 6-8 bóng. - Thôøi gian söû duïng : 2000 giôø. - Cöôøng ñoä chieáu :12-24w/cm2/nm. - Khoaûng caùch : 30-40 cm. Chiếu đèn 2 mặt Chiếu đèn 1 mặt
  28. 28. LED Phototherapy: 25-50 microwatts LED= Light emitted diode
  29. 29. Hệ thống chiếu đèn điểm Halogen + Ánh sáng xanh, bước sóng từ 425-475nm. + Cường độ 6-30w/cm2/nm. + Khoảng cách từ đèn đến trẻ <50cm có thể gây bỏng hay tăng mất nước và giảm diện tích tiếp xúc. + Thời gian sử dụng bóng đèn là 100-500 giờ. Giá thành cao.
  30. 30. Fiberoptic Phototherapy (Biliblanket)  Ánh sáng phát ra từ bóng tungsten-halogen qua sợi cáp quang mềm  Cường độ từ 7-35 w/cm2/nm  Hiệu quả không bằng QTL qui ước và QTL điểm, giá thành cao Chiếu đèn với Biliblanket
  31. 31. “Triple”Phototherapy: Halogen, Blanket
  32. 32. Chỉ Định:  Vàng da tăng Bilirubin gián tiếp  Lâm sàng mức độ vàng da so với cân nặng  Trẻ dưới 14 ngày tuổi  Chiếu đèn dự phòng Chống chỉ định: Vàng da do tăng Bilirubin trực tiếp chủ yếu.
  33. 33. Cân nặng Chiếu đèn khi vàng da lan đến < 1500g (Chiếu đèn dự phòng ) 1500 – 2000g Đầu mặt ngực 2000 – 2500g Ngực, bụng, đùi > 2500g Cánh tay, đùi, cẳng chân Vàng da bàn tay, bàn chân: chiếu đèn + thay máu •Chỉ định chiếu đèn dựa trên lâm sàng:
  34. 34. Tuổi (giờ) Trẻ khoẻ mạnh Trẻ bệnh* Chiếu đèn (Bili mg%) Thay máu (Bili mg%) Chiếu đèn (Bili mg%) Thay máu (Bili mg%) 24 10 20 7-10 18 25-48 12 20-25 10-12 20 49-72 15 25-30 12-15 20 >72 17 25-30 12-15 20 Bảng 2: Xử trí tăng Bilirubin máu ở trẻ đủ tháng (* : trẻ có bệnh lý tán huyết, nhiễm trùng, thiếu oxy máu, acidosis, ….) Chỉ định điều trị
  35. 35. Cân nặng (g) Trẻ khoẻ mạnh Trẻ bệnh* Chiếu đèn (Bili mg%) Thay máu (Bili mg%) Chiếu đèn (Bili mg%) Thay máu (Bili mg%) <1500 5-8 10-15 4-7 10-14 1501-2000 8-12 16-18 7-10 14-16 2000-2500 12-15 18-20 10-12 16-18 Bảng 3: Xử trí tăng Bilirubin máu ở trẻ thiếu tháng (* : trẻ có bệnh lý tán huyết, nhiễm trùng, thiếu oxy máu, acidosis, ….) Chỉ định điều trị
  36. 36. Chỉ định chiếu đèn
  37. 37. Kỹ Thuật  Chuẩn bị BN: cởi trần, che mắt trẻ.  BN nằm ngay vùng trung tâm của đèn  Điều chỉnh khỏang cách từ đèn đến BN 30 – 40cm.  Chiếu đèn 24/24, chỉ ngưng khi trẻ có chỉ định bú hay làm thủ thuật.  Xoay trở BN mỗi 2giờ
  38. 38. Giảm Bilirubin trong bao lâu  Giảm 6-20% trong 24 giờ với hệ thống chiếu đèn chuẩn.  Giảm 32% trong 18 giờ với đèn ánh sáng xanh + fiberoptic  Giảm 43% trong 24 giờ với đèn ánh sáng xanh trên dưới.
  39. 39. HIEÄU QUAÛ CHIEÁU ÑEØN KHOAÛNG CAÙCH (töø ñeøn ñeán BN:30-40cm) LIEÀU LÖÔÏNG AÙNH SAÙNG (Lieân tuïc > Giaùn ñoaïn) DIEÄN TÍCH DA TIEÁP XUÙC (2 daøn ñeøn > 1 daøn ñeøn) CHẤT LƯỢNG AÙNH SAÙNG (Thay boùng moãi 2000giôø) BÖÔÙC SOÙNG:420-480nm (AS xanh> AS traéng)
  40. 40. Lưu ý  Che kín mắt khi chiếu đèn.  Theo dõi nhiệt độ trẻ .  Thay đổi tư thế trẻ.  Tăng nhu cầu nước mỗi ngày cho trẻ 15-20%
  41. 41. Tác dụng phụ chiếu đèn  Taêng maát nöôùc qua da Maát nöôùc  Tăng hay hạ thân nhiệt.  Phaùt ban da  Che daáu hieäu tím taùi  Taéc muõi do baêng che maét  Toån thöông voõng maïc  Da maøu ñoàng ( Bronze baby)
  42. 42. CHIEÁU ÑEØN TRONG ÑIEÀU TRÒ VD TAÊNG BILIRUBIN GIAÙN TIEÁP 1. Sôùm, ñuùng chæ ñònh, ñuùng kyõ thuaät. 2. Hieäu quaû, laøm giaûm soá BN caàn thay maùu. 3. Ñôn giaûn deã thöïc hieän. 4. An toaøn, khoâng xaâm laán. 5. Kinh teá.
  43. 43. THAY MÁU CHỈ ĐỊNH : 1.Thay máu toàn phần: Vàng da tăng bilirubin gián tiếp:  Có triệu chứng vàng da nhân , hoặc  Bilirubin gián tiếp tăng đến giới hạn cần thay máu (phác đồ điều trị). 2. Thay máu một phần: Đa hồng cầu ( Hct tĩnh mạch trên 65% ) có triệu chứng lâm sàng. CHỐNG CHỈ ĐỊNH :  Đang sốc.  Đang suy hô hấp nặng. Chỉ tiến hành thay máu khi tình trạng sốc và suy hô hấp ổn định.
  44. 44. DUÏNG CUÏ THAY MAÙU VOÂ TRUØNG BÌNH LAØM AÁM MAÙU BÌNH CHÖÙA MAÙU THAY BOÄ BOÄC LOÄ TM 2 BA CHIA BÒCH MAÙU THUOÁC OÁNG CHÍCH 20 ML CATHETER TM ROÁN SOÁ 8 Fr DAÂY TRUYEÀN MAÙU DAÂY DÒCH TRUYEÀN
  45. 45. Ñaêng kyù nhoùm maùu phuø hôïp Con maùu A hoaëc B Meï maùu O / khoâng bieát nhoùm maùu meï  THAY NHOÙM MAÙU O Meï nhoùm maùu khaùc  THAY NHOÙM MAÙU CON
  46. 46. Kyõ thuaät: a. Chuaån bò - theo doõi beänh nhaân.  Cam keát thuû thuaät.  Ñaët oáng thoâng daï daøy daãn löu.  Thieát laäp ñöôøng truyeàn TM.  Treû naèm phaúng, coá ñònh tay chaân.  Duøng thuoác an thaàn khi treû kích thích.  Saùt truøng roán vaø vuøng da xung quanh.  Baûo ñaûm sinh hieäu trong quaù trình thay.
  47. 47. HEÄ THOÁNG KÍN HEÄ THOÁNG 4 CHIA
  48. 48. Nhóm máu thay: - Bất đồng ABO: nhóm O. - Bất đồng Rhesus: Rh âm, nhóm máu ABO cùng nhóm máu con.
  49. 49. Tiến hành thay máu : Chu kỳ bơm rút máu gồm 4 thì :  Thì 1: Rút máu bệnh nhân để làm xét nghiệm trước khi thay máu.Điều chỉnh 4 chia sao cho thông giữa ống tiêm và bệnh nhân, đồng thời khóa sự thông giữa bịch máu và chai đựng máu.  Số lượng máu rút : # 5ml/kg/lần. BỊCH CHỨA MÁU BỊCH MÁU BỆNH NHÂN ỐNG TIÊM
  50. 50. BỆNH NHÂN BỊCH CHỨA MÁU BỊCH MÁU ỐNG TIÊM Thì 2: Bơm máu từ ống tiêm vào chai đựng máu BỆNH NHÂN ỐNG TIÊM BỊCH MÁU BỆNH NHÂN ỐNG TIÊM BỊCH CHỨA MÁU BỊCH MÁU BỆNH NHÂN ỐNG TIÊM
  51. 51. BỆNH NHÂN BỊCH CHỨA MÁU BỊCH MÁU ỐNG TIÊM -Thì 3: Rút máu từ bịch máu ( số lượng bằng lượng rút ra) vào ống tiêm . BỆNH NHÂN BỊCH MÁU ỐNG TIÊM BỊCH CHỨA MÁU BỆNH NHÂN BỊCH MÁU ỐNG TIÊM
  52. 52. BỆNH NHÂN BỊCH CHỨA MÁU BỊCH MÁU ỐNG TIÊM -Thì 4 : bơm máu từ ống tiêm vào bệnh nhân BỆNH NHÂN ỐNG TIÊMBỆNH NHÂN BỊCH MÁU ỐNG TIÊMBỆNH NHÂN BỊCH CHỨA MÁU BỊCH MÁU ỐNG TIÊMBỆNH NHÂN
  53. 53. Löu yù: 1. Thôøi gian moät chu kyø ruùt – bôm maùu khoaûng 1 phuùt. 2. Löôïng maùu bôm vaøo töông ñöông löôïng maùu ruùt ra. 3. Thænh thoaûng troän ñeàu bòch maùu. 4. Tröôùc khi keát thuùc thay maùu, laáy maùu XN 5. Keát thuùc tieàn trình thay maùu baèng vieäc bôm maùu vaøo cho BN. 6. Ruùt catheter tónh maïch roán, coät chæ chaân roán laïi, baêng roán. 7. Tieâm TM Calci Gluconate 10% 1ml moãi 125ml maùu thay.
  54. 54. Bieán chöùng Phoøng ngöøa vaø theo doõi Nhieãm truøng Ñaûm baûo DC, thuû thuaät thay maùu voâ truøng. Sai nhoùm maùu Thöû nhoùm maùu BN chính xaùc. Kieåm tra nhoùm maùu, bòch maùu. Vieâm ruoät hoïai töû Nhòn aên, daãn löu daï daøy sau thay maùu ít nhaát 6 giôø.
  55. 55. Huyeát khoái Ruùt maùu ñeàu tay. Khi ñaët catheter thaáy coù huyeát khoái phaûi ruùt boû Thieáu maùu, phuø phoåi Ñaûm baûo ñuùng theå tích maùu bôm ruùt Roái loaïn ñieän giaûi Do chaát choáng ñoâng Bòch maùu quaù cuõ. Vaøng da taêng theâm sau thay maùu Bôm ruùt quaù nhanh Bòch maùu cuõ NN taùn huyeát coøn.
  56. 56. So sánh giữa chiếu đèn và thay máu Chieáu ñeøn Thay maùu Kyõ thuaät Deã Cao Phöông tieän , duïng cuï Ñeøn chieáu Maùu an toaøn, phuø hôïp Xaâm laán (-) (+) Hieäu quaû giaûm bili (+++) (+++) Ñieàu trò döï phoøng (+) (-) Taùc duïng phuï, bieán chöùng Ít gaëp Nhieàu, nguy hieåm Choïn öu tieân (+++) (+)
  57. 57. HÖÔÙNG DAÃN BAØ MEÏ THEO DOÕI VAØ PHAÙT HIEÄN SÔÙM TREÛ BÒ VAØNG DA  Quan saùt maøu da treû döôùi aùnh saùng maët trôøi moãi ngaøy, traùnh naèm phoøng toái khoù theo doõi.  Khi phaùt hieän vaøng da nên ñöa treû ñeán cô sô y teá khaùm .  Dấu hiệu cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có một trong những dấu hiệu sau: - Vàng da lan đến tay, chân. - Li bì. - Bú yếu hoặc bỏ bú. - Gồng người, co giật. - Vàng da kéo dài.
  58. 58.  Khaùm vaø phaùt hieän treû bi vaøng da naêng : caàn chuyeån ñeán beänh vieän (nôi coù chieáu ñeøn vaø coù theå tieán haønh thay maùu.)  Treû khoâng coù daáu hieäu vaøng da cần điều trị hoaëc khoâng coù daáu hieäu cuûa treû beänh :  Ñöôïc theo doõi taïi nhaø.  Taùi khaùm moãi ngaøy cho ñeán khi hết vaøng da.  Höôùng daãn baø meï chaêm soùc treû taïi nhaø THEO DOÕI VAØ HÖÔÙNG XÖÛ TRÍ TREÛ SÔ SINH BÒ VAØNG DA TAÏI CÔ SÔ Y TEÁ
  59. 59. CÁM ƠN SỰ CHÚ Ý LẮNG NGHE CỦA QUÝ VỊ

×