Linux cho nguoi_moi_dung

367 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
367
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Linux cho nguoi_moi_dung

  1. 1. Linux cho ngu’o`’i dùng Tác gia’: Kostromin V. A. Di ˙ ch bo’’i: Phan Vı˜nh Thi ˙ nh
  2. 2. Mu ˙ c lu ˙ c 1 HD¯ H Linux: li ˙ ch su’’ và các ba’n phân phoˆ´ i 2 2 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows 3 2.1 Chuaˆ’n bi ˙ cài d¯a˘ ˙ t . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2.2 Phòng xa và nhu˜’ng lo`’i khuyên . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.3 Phân vùng trên d¯ı˜a và quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2.3.1 Theˆ´ nào là caˆ´u trúc "hình ho ˙ c cu’a d¯ı˜a" . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2.3.2 Phân vùng và ba’ng phân vùng cu’a d¯ı˜a . . . . . . . . . . . . . . . . 7 2.3.3 Quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng HD¯ H công ty Microsoft . . . . . . . . . . . . 8 2.3.4 Vaˆ´n d¯eˆ` vo´’i các d¯ı˜a lo´’n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2.4 Lu ˙ ’a cho ˙ n trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 2.4.1 Trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO cu’a HD¯ H Linux . . . . . . . . . . . . . . . 11 2.4.2 Các trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng khác . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 2.4.3 Các phu’o’ng án kho’’i d¯oˆ ˙ ng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 2.5 Chuaˆ’n bi ˙ các phân vùng trên d¯ı˜a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 2.5.1 Lo`’i khuyên khi ta ˙ o phân vùng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 2.5.2 Chu’o’ng trình d¯eˆ’ phân chia oˆ’ d¯ı˜a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 2.6 Windows NT và Linux: kho’’i d¯oˆ ˙ ng qua OS Loader cu’a NT . . . . . . . . . 17 2.7 Su’’du ˙ ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 2.7.1 Cài d¯a˘ ˙ t và caˆ´u hình LILO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 2.7.2 Cài d¯a˘ ˙ t các heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành khác sau Linux . . . . . . . . . . . . . . . 23 2.7.3 Chuyeˆ’n thu’mu ˙ c /boot lên phân vùng DOS . . . . . . . . . . . . . 23 2.8 Kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux tu`’MS-DOS ba˘`ng loadlin.exe . . . . . . . . . . . . . . . 24 3 Bash 27 3.1 Heˆ ˙ vo’ là gì? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 3.2 Các ký tu ˙ ’d¯a˘ ˙ c bieˆ ˙ t . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 3.3 Thu ˙ ’c thi các câu leˆ ˙ nh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 3.3.1 Thao tác ; . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 3.3.2 Thao tác & . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 3.3.3 Thao tác && và || . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 3.4 D¯ aˆ`u vào/d¯aˆ`u ra tiêu chuaˆ’n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 3.4.1 Dòng du˜’lieˆ ˙ u vào-ra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 3.4.2 Leˆ ˙ nh echo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 3.4.3 Leˆ ˙ nh cat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 3.5 Chuyeˆ’n hu’o´’ng d¯aˆ`u vào/d¯aˆ`u ra, d¯u’o`’ng oˆ´ ng và d¯aˆ`u lo ˙ c . . . . . . . . . . . . 31 3.5.1 Su’’du ˙ ng >, < và >> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
  3. 3. MU ˙ C LU ˙ C iii 3.5.2 Su’’du ˙ ng | . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 3.5.3 D¯ aˆ`u lo ˙ c . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 3.6 Tham bieˆ´n và các bieˆ´n soˆ´ . Môi tru’o`’ng cu’a heˆ ˙ vo’ . . . . . . . . . . . . . . . 34 3.6.1 Các da ˙ ng tham bieˆ´n khác nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 3.6.2 Daˆ´u nha˘´c cu’a heˆ ˙ vo’ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 3.6.3 Bieˆ´n môi tru’o`’ng PATH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 3.6.4 Bieˆ´n môi tru’o`’ng IFS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 3.6.5 Thu’mu ˙ c hieˆ ˙ n tho`’i và thu’mu ˙ c cá nhân . . . . . . . . . . . . . . . . 38 3.6.6 Câu leˆ ˙ nh export . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 3.7 Khai trieˆ’n bieˆ’u thu´’c . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 3.7.1 Khai trieˆ’n daˆ´u ngoa˘ ˙ c . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 3.7.2 Thay theˆ´ daˆ´u ngã (Tilde Expansion) . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 3.7.3 Phép theˆ´ các tham bieˆ´n và bieˆ´n soˆ´ . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 3.7.4 Phép theˆ´ các câu leˆ ˙ nh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 3.7.5 Phép theˆ´ soˆ´ ho ˙ c (Arithmetic Expansion) . . . . . . . . . . . . . . . 41 3.7.6 Phân chia tu`’(word splitting) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 3.7.7 Khai trieˆ’n các maˆ˜u tên taˆ ˙ p tin và thu’mu ˙ c (Pathname Expansion) . . 41 3.7.8 Xóa các ký tu ˙ ’d¯a˘ ˙ c bieˆ ˙ t . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 3.8 Shell - moˆ ˙ t ngôn ngu˜’laˆ ˙ p trình . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 3.8.1 Toàn tu’’if và test (hoa˘ ˙ c [ ]) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 3.8.2 Toán tu’’test và d¯ieˆ`u kieˆ ˙ n cu’a bieˆ’u thu´’c . . . . . . . . . . . . . . . . 43 3.8.3 Toán tu’’case . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 3.8.4 Toán tu’’select . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 3.8.5 Toán tu’’for . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 3.8.6 Toán tu’’while và until . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 3.8.7 Các hàm soˆ´ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 3.8.8 Tham soˆ´ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 3.9 Script cu’a heˆ ˙ vo’ và leˆ ˙ nh source . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 3.10 Câu leˆ ˙ nh sh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
  4. 4. Danh sách ba’ng 2.1 Caˆ´u trúc cu’a sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2.2 Nhu caˆ`u su’’du ˙ ng không gian d¯ı˜a cu’a HD¯ H . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 3.1 Các câu leˆ ˙ nh d¯aˆ`u lo ˙ c . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 3.2 Thay theˆ´ các tham bieˆ´n d¯a˘ ˙ c bieˆ ˙ t . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 3.3 Ký tu ˙ ’xác d¯i ˙ nh da ˙ ng daˆ´u nha˘´c . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 3.4 Các ký tu ˙ ’ta ˙ o maˆ˜u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
  5. 5. DANH SÁCH BA’ NG 1 Lo`’i nói d¯aˆ`u D¯ ây là ba’n di ˙ ch cuoˆ´ n "Linux cho ngu’o`’i dùng" (sêri sách tu ˙ ’ ho ˙ c) cu’a Kostromin Victor Alexeevich coˆ ˙ ng thêm moˆ ˙ t vài (raˆ´ t ít) kinh nghieˆ ˙ m su’’du ˙ ng Linux cu’a teppi. Ba’n goˆ´ c d¯u’o ˙ ’c vieˆ´t trên tieˆ´ng Nga. Theo yêu caˆ`u cu’a Kostromin A. V., xin d¯u’o ˙ ’c d¯u’a ra các liên keˆ´t to´’i ba’n goˆ´ c d¯ây: http://rus-linux.net/book1.php?name=book1/oglavl http://linux-ve.chat.ru/ Lo`’i ca’m o’n Xin ca’m o’n các bác sau d¯ã giúp d¯o˜’: Kostromin V. A. d¯ã vieˆ´t moˆ ˙ t cuoˆ´ n sách veˆ` Linux cho ngu’o`’i dùng mo´’i tuyeˆ ˙ t vo`’i; Tru’o’ng Ma ˙ nh Cu’o`’ng d¯ã dành cho teppi moˆ ˙ t khoa’ng không trên http://phoc.minidns.net d¯eˆ’ d¯a˘ ˙ t cuoˆ´ n sách này; hai bác Nguyeˆ˜n D¯ a ˙ i Quý và Nguyeˆ˜n D¯ a˘ ˙ ng Hoàng Tuân d¯ã giúp trong vieˆ ˙ c su’’ du ˙ ng LATEX. Bác Nguyeˆ˜n D¯ a ˙ i Quý d¯ã d¯o ˙ c và su’’a cho phiên ba’n 0.9. Xin hãy gu’’i thu’nha˘´c teppi ta ˙ i teppi@vnlinux.org neˆ´u nhu’teppi có quên ai d¯ó. Ba’n quyeˆ`n Cuoˆ´ n "Bash cho ngu’o`’i dùng" này su’’du ˙ ng ba’n quyeˆ`n GPL. Nói moˆ ˙ t cách nga˘´n go ˙ n, ba ˙ n có theˆ’làm baˆ´t ký thu´’gì: in, ta˘ ˙ ng, bán, d¯oˆ´ t,... nhu’ng xin hãy thêm hai d¯u’o`’ng daˆ˜n sau vào các ba’n sao cu’a mình: http://rus-linux.net/book1.php?name=book1/oglavl http://teppi.org/l4u/ Tác gia’ Kostromin V. A. cu˜ng nhu’ngu’o`’i di ˙ ch không chi ˙ u trách nhieˆ ˙ m veˆ` haˆ ˙ u qua’ do vieˆ ˙ c su’’ du ˙ ng cuoˆ´ n sách này gây ra. Phiên ba’n và caˆ ˙ p nhaˆ ˙ t Phiên ba’n 0.9 Caˆ ˙ p nhaˆ ˙ t cuoˆ´ i cùng Ngày 9 tháng 2 na˘m 2005 Mo ˙ i d¯eˆ` nghi ˙ su’’a d¯oˆ’i, thông báo loˆ˜i chính ta’, loˆ˜i kieˆ´n thu´’c cu’a ba’n di ˙ ch cu˜ng nhu’d¯eˆ` nghi ˙ giúp d¯o˜’di ˙ ch xin gu’’i cho Phan Vı˜nh Thi ˙ nh theo d¯i ˙ a chı’ teppi@vnlinux.org.
  6. 6. Chu’o’ng 1 HD¯ H Linux: li ˙ ch su’’ và các ba’n phân phoˆ´ i
  7. 7. Chu’o’ng 2 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows Va ˙ n su ˙ ’kho’’i d¯aˆ`u nan – Trung Quoˆ´ c Thông thu’o`’ng trên các d¯ı˜a cu’a ba’n phân phoˆ´ i Linux d¯ã có hu’o´’ng daˆ˜n nga˘´n go ˙ n cách cài d¯a˘ ˙ t Linux. Ngoài ra, trên Internet ba ˙ n có theˆ’tìm thaˆ´y raˆ´t nhieˆ`u cuoˆ´ n sách nó veˆ` vaˆ´n d¯eˆ` này. Và taˆ´t ca’ các ba’n phân phoˆ´ i lo´’n (Debian, Slackware, Fedora, Mandrake, ...) d¯eˆ`u d¯ã có cuoˆ´ n hu’o´’ng daˆ˜n cài d¯a˘ ˙ t raˆ´t chi tieˆ´t, cho mo ˙ i tình huoˆ´ ng su’’du ˙ ng. Hãy cho`’d¯o ˙ ’i và hy vo ˙ ng trong tu’o’ng lai không xa se˜ có ba’n di ˙ ch Tieˆ´ng Vieˆ ˙ t cu’a nhu˜’ng cuoˆ´ n sách này. Chính vì vaˆ ˙ y trong cuoˆ´ n sách này, tác gia’ se˜ không d¯u’a ra các bu’o´’c cu ˙ theˆ’ cu’a vieˆ ˙ c cài d¯a˘ ˙ t, mà xin ba ˙ n d¯o ˙ c hãy tìm các cuoˆ´ n hu’o´’ng daˆ˜n tu’o’ng u´’ng. Thay vào d¯ó là nhu˜’ng gì ba ˙ n caˆ`n bieˆ´t và chuaˆ’n bi ˙ tru’o´’c khi cài d¯a˘ ˙ t, d¯oˆ`ng tho`’i, tác gia’ se˜ d¯i cu ˙ theˆ’và chi tieˆ´t vào nhu˜’ng gì d¯a˘ ˙ c bieˆ ˙ t khi cài d¯a˘ ˙ t Linux trên máy tính d¯ã có moˆ ˙ t trong các heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành Windows cu˜ng nhu’vieˆ ˙ c kho’’i d¯oˆ ˙ ng nhieˆ`u heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành. Vaˆ´n d¯eˆ` o’’choˆ˜, phaˆ`n lo´’n ngu’o`’i dùng Vieˆ ˙ t Nam tru’o´’c khi ba˘´t d¯aˆ`u ho ˙ c Linux d¯ã làm quen và raˆ´t có theˆ’ d¯ã có kinh nghieˆ ˙ m su’’du ˙ ng các HD¯ H dòng Windows nhu’Windows 98, Windows 2000 và Windows XP. Và trên thu ˙ ’c teˆ´ thì ta ˙ m tho`’i Linux khó có theˆ’là HD¯ H d¯aˆ`u tiên mà ngu’o`’i dùng làm quen. Nhu’theˆ´, moˆ ˙ t cách tu ˙ ’nhiên, neˆ´u ngu’o`’i dùng d¯ã làm vieˆ ˙ c vo´’i HD¯ H Windows và quyeˆ´t d¯i ˙ nh thu’’ nghieˆ ˙ m vo´’i Linux, thì ho ˙ không muoˆ´ n maˆ´t d¯i môi tru’o`’ng làm vieˆ ˙ c quen thuoˆ ˙ c cu’a mình, cùng vo´’i nhu˜’ng gì d¯ã ta ˙ o ra và d¯ã caˆ´u hình du’o´’i du’o´’i Windows. Raˆ´t may là không nhaˆ´t thieˆ´t pha’i d¯ánh maˆ´t taˆ´t ca’ nhu˜’ng thu´’ d¯ó. Bo’’i vì trên moˆ ˙ t máy tính có theˆ’ cùng "chung soˆ´ ng hòa bình hai HD¯ H và thaˆ ˙ m chí nhieˆ`u ho’n nu˜’a (neˆ´u có d¯u’ choˆ˜ trên d¯ı˜a!). Chính vì theˆ´, o’’phía du’o´’i se˜ nói cách cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên máy tính d¯ã cài d¯a˘ ˙ t moˆ ˙ t trong các heˆ ˙d¯ieˆ`u hành cu’a hãng Microsoft. 2.1 Chuaˆ’n bi ˙ cài d¯a˘ ˙ t Có theˆ’ cài d¯a˘ ˙ t Linux ba˘`ng moˆ ˙ t trong các cách sau: • Tu`’oˆ’ d¯ı˜a CD-ROM • Tu`’ba’n sao chép Linux trên oˆ’ d¯ı˜a cu´’ng • Tu`’máy chu’ taˆ ˙ p tin cu’a ma ˙ ng noˆ ˙ i boˆ ˙ qua NFS; • Tu`’máy tính khác trong ma ˙ ng noˆ ˙ i boˆ ˙ qua SMB;
  8. 8. 4 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows • Tu`’máy tính o’’xa (ví du ˙ tu`’Internet) qua giao thu´’c FTP; • Tu`’moˆ ˙ t máy chu’ WWW qua giao thu´’c HTTP. Theo ý kieˆ´n cá nhân cu’a tác gia’ thì thuaˆ ˙ n tieˆ ˙ n và có tính thu ˙ ’c teˆ´ nhaˆ´t là cài d¯a˘ ˙ t Linux tu`’ CD-ROM, ho’n nu˜’a vieˆ ˙ c mua các d¯ı˜a CD bây gio`’không gây khó kha˘n gì. Tru’o´’c khi ba˘´t d¯aˆ`u cài d¯a˘ ˙ t, hãy thu thaˆ ˙ p (hãy vieˆ´t lên moˆ ˙ t to`’ giaˆ´y) taˆ´t ca’ nhu˜’ng thông tin caˆ´u hình caˆ`n thieˆ´t cu’a máy tính. Neˆ´u nhu’ máy tính cu’a ba ˙ n ta ˙ m tho`’i vaˆ˜n còn làm vieˆ ˙ c du’o´’i HD¯ H Windows 95/98/2000/XP, thì ba ˙ n se˜ tìm thaˆ´y raˆ´t nhieˆ`u thông tin neˆ´u nhaˆ´n chuoˆ ˙ t pha’i vào bieˆ’u tu’o ˙ ’ng My Computer, cho ˙ n leˆ ˙ nh Properties. O’’ d¯ây ba ˙ n có theˆ’tìm thaˆ´y gaˆ`n heˆ´t taˆ´t ca’ thông tin caˆ`n thieˆ´t. Neˆ´u nhu’ba ˙ n không thaˆ´y thông tin nào d¯ó, thì caˆ`n tìm kieˆ´m theo các cách khác, keˆ’ ca’ vieˆ ˙ c mo’’vo’ máy và d¯o ˙ c nhu˜’ng dòng chu˜’trên thieˆ´t bi ˙ . D¯ eˆ’ giúp ba ˙ n d¯o ˙ c, xin d¯u’o ˙ ’c d¯u’a ra d¯ây danh sách nhu˜’ng thông tin caˆ`n thu thaˆ ˙ p. Xin d¯u`’ng lu’o`’i bieˆ´ng và hãy coˆ´ ga˘´ng ghi càng nhieˆ`u du˜’lieˆ ˙ u veˆ` moˆ ˙ t thieˆ´t bi ˙ càng toˆ´ t (taˆ´t ca’ nhu˜’ng thông tin có theˆ’ tìm thaˆ´y), nhu˜’ng du˜’ lieˆ ˙ u này se˜ caˆ`n d¯eˆ´n khi cài d¯a˘ ˙ t và caˆ´u hình, khi mà vieˆ ˙ c tìm kieˆ´m chúng se˜ khó kha˘n ho’n. • BIOS: – nhà sa’n xuaˆ´t; – soˆ´ hieˆ ˙ u phiên ba’n. • Controller oˆ’ d¯ı˜a cu´’ng: loa ˙ i (IDE hay SCSI) và dung lu’o ˙ ’ng cu’a oˆ’ d¯ı˜a (neˆ´u nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c dùng d¯ı˜a IDE, thì caˆ`n kieˆ’m tra xem BIOS có hoˆ˜ tro ˙ ’ vieˆ ˙ c truy caˆ ˙ p o’’ cheˆ´ d¯oˆ ˙ LBA hay không): – hda (Master trên controller soˆ´ 1 hay Primary Master); – hdb (Slave trên controller soˆ´ 1 hay Primary Slave); – hdc (Master trên controller soˆ´ 2 hay Secondary Master); – hdd (Slave trên controller soˆ´ 2 hay Secondary Slave). – nhà sa’n xuaˆ´t và soˆ´ maˆ˜u mã cu’a adapter SCSI (neˆ´u có). • Dung lu’o ˙ ’ng cu’a boˆ ˙ nho´’(tính ba˘`ng Kilobyte • CD-ROM: – Giao dieˆ ˙ n (IDE, SCSI, hay giao dieˆ ˙ n khác); – d¯oˆ´ i vo´’i các oˆ’ d¯ı˜a CD-ROM không pha’i IDE, cu˜ng nhu’SCSI - nhà sa’n xuaˆ´t và soˆ´ maˆ˜u mã. • Chuoˆ ˙ t: – loa ˙ i chuoˆ ˙ t (serial, PS/2, hay bus mouse); – giao thu´’c (Microsoft, Logitech, MouseMan, v.v. . . ); – soˆ´ nút; – d¯oˆ´ i vo´’i chuoˆ ˙ t ca˘´m vào coˆ’ng noˆ´ i tieˆ´p thì caˆ`n soˆ´ thu´’tu ˙ ’cu’a coˆ’ng d¯ó. • Ca ˙ c màn hình
  9. 9. 2.2 Phòng xa và nhu˜’ng lo`’i khuyên 5 – nhà sa’n xuaˆ´t; – soˆ´ maˆ˜u mã (hay chipset su’’du ˙ ng) – dung lu’o ˙ ’ng boˆ ˙ nho´’; • Màn hình – nhà sa’n xuaˆ´t – soˆ´ maˆ˜u mã; – các giá tri ˙ gio´’i ha ˙ n (min, max) cu’a taˆ`n soˆ´ làm mo´’i theo chieˆ`u do ˙ c và theo chieˆ`u ngang (nhu˜’ng giá tri ˙ này ba ˙ n d¯o ˙ c chı’ có theˆ’tìm thaˆ´y trong tài lieˆ ˙ u d¯i kèm vo´’i màn hình, Windows không hieˆ’n thi ˙ nhu˜’ng giá tri ˙ này, và chúng raˆ´t quan tro ˙ ng trong khi caˆ´u hình giao dieˆ ˙ n d¯oˆ` ho ˙ a). • Neˆ´u nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c muoˆ´ n keˆ´t noˆ´ i ma ˙ ng (mà UNIX nói chung là HD¯ H dành cho ma ˙ ng), thì hãy ghi la ˙ i nhu˜’ng du˜’lieˆ ˙ u sau: – nhà sa’n xuaˆ´t và soˆ´ maˆ˜u mã ca ˙ c ma ˙ ng; – d¯i ˙ a chı’ IP cu’a mình; – tên cu’a máy tính trong ma ˙ ng; – ma˘ ˙ t na ˙ ma ˙ ng con (subnet mask); – d¯i ˙ a chı’ IP cu’a gateway; – d¯i ˙ a chı’ IP cu’a các máy chu’ tên mieˆ`n (DNS server); – d¯i ˙ a chı’ IP cu’a máy chu’ WINS(Windows Internet Name Service); – tên mieˆ`n cu’a công ty ba ˙ n d¯o ˙ c. • Loa ˙ i và nhà sa’n xuaˆ´t ca ˙ c âm thanh và game controller (neˆ´u nhu’có) 2.2 Phòng xa và nhu˜’ng lo`’i khuyên Tru’o´’c khi cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux sau Windows, raˆ´t nên thu ˙ ’c hieˆ ˙ n vài thao tác "phòng xa" ("phòng cháy ho’n chu˜’a cháy"). Vì raˆ´t có theˆ’ ba ˙ n d¯o ˙ c se˜ pha’i phân vùng la ˙ i oˆ’ d¯ı˜a, thay d¯oˆ’i ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng (Boot Record) và làm vieˆ ˙ c vo´’i các taˆ ˙ p tin kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu˜ng nhu’các taˆ ˙ p tin caˆ´u hình. Các thao tác này không pha’i lúc nào cu˜ng d¯em la ˙ i d¯em la ˙ i moˆ ˙ t keˆ´t qua’ theo ý muoˆ´ n, và trong tru’o`’ng ho ˙ ’p xaˆ´u có theˆ’ máy tính cu’a ba ˙ n d¯o ˙ c se˜ không kho’’i d¯oˆ ˙ ng nu˜’a. Có bieˆ´t cách thoát ra kho’i tình huoˆ´ ng này và phu ˙ c hoˆ`i du˜’lieˆ ˙ u caˆ`n thieˆ´t không d¯ó còn là moˆ ˙ t câu ho’i. Nhu’ng ro’i vào tình huoˆ´ ng nhu’vaˆ ˙ y heˆ´t su´’c deˆ˜ dàng nhaˆ´t là vo´’i ngu’o`’i dùng laˆ`n d¯aˆ`u tiên cài d¯a˘ ˙ t Linux. Chính vì vaˆ ˙ y, d¯aˆ`u tiên, caˆ`n ta ˙ o moˆ ˙ t d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng hay moˆ ˙ t d¯ı˜a meˆ`m giúp phu ˙ c hoˆ`i heˆ ˙ thoˆ´ ng (neˆ´u ba ˙ n d¯o ˙ c còn chu’a ta ˙ o). Thu´’ hai, caˆ`n ghi la ˙ i nhu˜’ng du˜’ lieˆ ˙ u có giá tri ˙ (backup). Và thu´’ ba, chuaˆ’n bi ˙ các taˆ ˙ p tin (d¯ı˜a meˆ`m, CD) cài d¯a˘ ˙ t cho heˆ ˙ thoˆ´ ng cu˜. Moˆ ˙ t lo`’i khuyên quan tro ˙ ng khác: neˆ´u có gì d¯ó xa’y ra không theo ý muoˆ´ n thì không nên hoang mang. Xin chia se’ moˆ ˙ t kinh nghieˆ ˙ m buoˆ`n: khi laˆ`n d¯aˆ`u tiên tác gia’ cài Linux trên máy tính d¯ã có Windows NT, và keˆ´t qua’ là máy tính không theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng d¯u’o ˙ ’c. Không hieˆ’u heˆ´t vaˆ´n d¯eˆ` tác gia’ nghı˜ là không còn cách gì khác ngoài d¯i ˙ nh da ˙ ng la ˙ i oˆ’ d¯ı˜a và cài d¯a˘ ˙ t la ˙ i tu`’d¯aˆ`u. Bây gio`’thì tác gia’ d¯ã hieˆ’u là có theˆ’ phu ˙ c hoˆ`i la ˙ i neˆ´u nhu’ không quyeˆ´t d¯i ˙ nh quá voˆ ˙ i vàng. Vì vaˆ ˙ y có theˆ’ nói ra˘`ng Werner Almesberger d¯úng, khi trong hu’o´’ng daˆ˜n su’’du ˙ ng LILO có d¯u’a ra nhu˜’ng lo`’i khuyên sau cho ngu’o`’i dùng khi ro’i vào tru’o`’ng ho ˙ ’p khó kha˘n nhu’vaˆ ˙ y:
  10. 10. 6 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows • Không hoa’ng hoˆ´ t. Neˆ´u nhu’có gì d¯ó không làm vieˆ ˙ c, hãy thu’’mo ˙ i cách d¯eˆ’tìm ra nguyên nhân, kieˆ’m tra la ˙ i nhieˆ`u laˆ`n thao tác cu’a mình. Chı’ sau khi d¯ó mo´’i thu ˙ ’c hieˆ ˙ n các bu’o´’c su’’a loˆ˜i. • Hãy d¯o ˙ c tài lieˆ ˙ u. D¯ a˘ ˙ c bieˆ ˙ t trong các tru’o`’ng ho ˙ ’p, khi heˆ ˙ thoˆ´ ng làm nhu˜’ng gì ba ˙ n d¯o ˙ c không mong d¯o ˙ ’i. Xin thêm moˆ ˙ t lo`’i khuyên phoˆ’ bieˆ´n sau: * Hãy xem các taˆ ˙ p tin log, tu´’c là các taˆ ˙ p tin ghi la ˙ i su ˙ ’kieˆ ˙ n cu’a heˆ ˙ thoˆ´ ng (caˆ`n tìm chúng trong thu’mu ˙ c /var/log). Nhu’d¯ã nói o’’ trên, quá trình cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux nói riêng không pha’i là d¯eˆ` tài cu’a cuoˆ´ n sách. Ngu’o`’i dùng caˆ`n tìm các cuoˆ´ n hu’o´’ng daˆ˜n tu’o’ng u´’ng. Tuy nhiên, tác gia’ cu˜ng muoˆ´ n d¯u’a ra vài lo`’i khuyên d¯eˆ’ giúp ngu’o`’i dùng d¯u’a ra quyeˆ´t d¯i ˙ nh trong khi cài d¯a˘ ˙ t. Thu´’ nhaˆ´t, d¯u`’ng voˆ ˙ i vàng và hãy chú ý d¯o ˙ c nhu˜’ng thông báo se˜ hieˆ’n thi ˙ trên màn hình, và hãy suy nghı˜ ky˜ khi cho ˙ n câu tra’ lo`’i. D¯ eˆ’ minh chu´’ng cho lo`’i khuyên này xin d¯u’o ˙ ’c keˆ’ la ˙ i tru’o`’ng ho ˙ ’p khi tác gia’ cài Red Hat 7.1, và tu ˙ ’d¯oˆ ˙ ng nhaˆ´n lên nút Next, vì cho ra˘`ng phu’o’ng án theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh là d¯u’. Keˆ´t qua’ là tác gia’ không theˆ’ truy caˆ ˙ p d¯u’o ˙ ’c d¯eˆ´n máy này qua các giao thu´’c ma ˙ ng (telnet, ftp, NFS, Samba), ma˘ ˙ c dù d¯ã caˆ´u hình giao dieˆ ˙ n ma ˙ ng cho máy. Nguyên nhân là trong phu’o’ng án theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh thì tu’o`’ng lu’’a d¯u’o ˙ ’c cài d¯a˘ ˙ t, và tu’o`’ng lu’’a d¯óng heˆ´t các truy caˆ ˙ p tu`’ma ˙ ng. D¯ eˆ’mo’’truy caˆ ˙ p này, thì trong quá trình cài d¯a˘ ˙ t caˆ`n chı’ rõ các di ˙ ch vu ˙ d¯u’o ˙ ’c mo’’. Nhu’ng chúng ta quá voˆ ˙ i vàng! Thu´’ hai, tác gia’ khuyên không nên d¯oˆ`ng ý vo´’i vieˆ ˙ c tu ˙ ’ d¯oˆ ˙ ng kho’’i d¯oˆ ˙ ng vào giao dieˆ ˙ n d¯oˆ` ho ˙ a. Vì cuoˆ´ i cùng ngu’o`’i dùng không khó kha˘n gì khi gõ câu leˆ ˙ nh startx, còn vieˆ ˙ c caˆ´u hình giao dieˆ ˙ n d¯oˆ` ho ˙ a (neˆ´u có gì d¯ó làm vieˆ ˙ c không d¯úng) vo´’i ngu’o`’i dùng mo´’i raˆ´t khó thành công. Sau khi làm xong các công vieˆ ˙ c phòng xa, caˆ`n quyeˆ´t d¯i ˙ nh se˜ toˆ’ chu´’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng nhieˆ`u HD¯ H nhu’ theˆ´ nào, chuaˆ’n bi ˙ các oˆ’ d¯ı˜a (phân vùng) d¯eˆ’ cài d¯a˘ ˙ t, tu´’c là caˆ`n chia oˆ’ d¯ı˜a thành soˆ´ phân vùng caˆ`n thieˆ´t. Nhu’ng tru’o´’c khi chuyeˆ’n sang các bu’o´’c cu ˙ theˆ’ d¯eˆ’ chuaˆ’n bi ˙ oˆ’ d¯ı˜a, xin d¯u’o ˙ ’c nói qua moˆ ˙ t chút veˆ` caˆ´u trúc cu’a d¯ı˜a và quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng HD¯ H. Neˆ´u ai d¯ó không d¯u’ kiên nhaˆ˜n d¯eˆ’ d¯o ˙ c phaˆ`n lý thuyeˆ´t này, thì có theˆ’ bo’ qua chúng và chuyeˆ’n tha˘’ng d¯eˆ´n vaˆ´n d¯eˆ` cho ˙ n chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng. 2.3 Phân vùng trên d¯ı˜a và quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng 2.3.1 Theˆ´ nào là caˆ´ u trúc "hình ho ˙ c cu’a d¯ı˜a" Nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c bieˆ´t, d¯ı˜a cu´’ng goˆ`m vài d¯ı˜a có phu’ lo´’p tu`’tính, na˘`m trên cùng moˆ ˙ t tru ˙ c và quay vo´’i vaˆ ˙ n toˆ´ c lo´’n. D¯ o ˙ c/Ghi du˜’ lieˆ ˙ u d¯u’o ˙ ’c thu ˙ ’c hieˆ ˙ n bo’’i các d¯aˆ`u d¯o ˙ c na˘`m giu˜’a các d¯ı˜a này, di chuyeˆ’n tu`’tâm d¯ı˜a ra rìa ngoài cu’a d¯ı˜a. Vòng tròn d¯aˆ`u d¯o ˙ c ve˜ ra trên các d¯ı˜a khi quay quanh chúng go ˙ i là rãnh (track), còn taˆ ˙ p ho ˙ ’p các rãnh na˘`m choˆ`ng lên nhau go ˙ i là cylinder. Moˆ˜i rãnh la ˙ i chia thành các sector, và có theˆ’ ghi vào moˆ˜i sector 512 byte thông tin. Vì theˆ´ d¯a˘ ˙ c d¯ieˆ’m cu’a moˆ ˙ t oˆ’ d¯ı˜a thu’o`’ng là taˆ ˙ p ho ˙ ’p ba sô: soˆ´ cylinder/soˆ´ rãnh trong cylinder/soˆ´ sector trên rãnh hay còn vieˆ´t ta˘´t là C/H/S (ba chu˜’cái d¯aˆ`u tiên cu’a các thuaˆ ˙ t ngu˜’Tieˆ´ng Anh tu’o’ng u´’ng: Cyliner/Head/Sector). Ba soˆ´ này go ˙ i là caˆ´u trúc "hình ho ˙ c cu’a d¯ı˜a". D¯ ı˜a vo´’i caˆ´u trúc hình ho ˙ c C/H/S có dung lu’o ˙ ’ng C*H*S*512 byte. D¯ ı˜a cu´’ng là các thieˆ´t bi ˙ khoˆ´ i, tu´’là d¯o ˙ c và ghi thông tin theo các khoˆ´ i, và kích thu’o´’c nho’ nhaˆ´t cu’a khoˆ´ i ba˘`ng moˆ ˙ t sector (512 byte). D¯ eˆ’ có theˆ’ ghi thông tin lên d¯ı˜a, caˆ`n d¯a˘ ˙ t d¯aˆ`u d¯ı˜a d¯úng vi ˙ trí, tu´’c là chı’ cho controller bieˆ´t caˆ`n ghi thông tin này vào sector nào. Sector d¯u’o ˙ ’c d¯ánh d¯i ˙ a chı’ theo soˆ´ thu´’tu ˙ ’cylinder, soˆ´ thu´’tu ˙ ’d¯aˆ`u d¯o ˙ c (hay rãnh) và soˆ´ thu´’tu ˙ ’sector trên rãnh.
  11. 11. 2.3 Phân vùng trên d¯ı˜a và quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng 7 2.3.2 Phân vùng và ba’ng phân vùng cu’a d¯ı˜a Trong các heˆ ˙ thoˆ´ ng Intel oˆ’ d¯ı˜a thu’o`’ng d¯u’o ˙ ’c chia thành các phân vùng. Raˆ´t có theˆ’ nguyên nhân cu’a vieˆ ˙ c phân vùng là nguyên nhân li ˙ ch su’’: các phiên ba’n MS-DOS d¯aˆ`u tiên không theˆ’ su’’ du ˙ ng d¯u’o ˙ ’c các d¯ı˜a lo´’n, mà dung lu’o ˙ ’ng d¯ı˜a la ˙ i phát trieˆ’n nhanh ho’n kha’ na˘ng cu’a DOS. Khi d¯ó d¯ã nghı˜ ra vieˆ ˙ c chia oˆ’ d¯ı˜a thành các phân vùng. D¯ eˆ’ làm d¯u’o ˙ ’c d¯ieˆ`u này, trong sector soˆ´ 0 cu’a d¯ı˜a (sector soˆ´ 0 cu’a rãnh d¯aˆ`u tiên trong cylinder soˆ´ 0) ghi nho´’ba’ng chia oˆ’d¯ı˜a thành các phân vùng (partition table). Moˆ˜i phân vùng d¯u’o ˙ ’c dùng nhu’moˆ ˙ t d¯ı˜a vaˆ ˙ t lý riêng re˜. Moˆ ˙ t tru’o`’ng ho ˙ ’p nói riêng d¯ó là trong các phân vùng khác nhau có theˆ’ cài d¯a˘ ˙ t các heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành khác nhau. Ba’ng phân vùng chu´’a 4 ba’n ghi 16 byte cho 4 phân vùng chính. Moˆ˜i ba’n ghi có caˆ´u trúc nhu’sau: kênh giao tác struct partition { char active; /* 0x80: phân vùng kích hoa ˙ t, 0: không kích hoa ˙ t */ char begin[3]; /* CHS sector d¯aˆ`u tiên, 24 bit char type; /* loa ˙ i phân vùng (ví du ˙ , 83 — LINUX_NATIVE, 82 — LINUX_SWAP) */ char end[3]; /* CHS sector cuoˆ´i cùng, 24 bit */ int start; /* soˆ´ cu’a sector d¯aˆ`u tiên (32-bit, tính tu`’ 0) */ int length; /* soˆ´ sector có trong phân vùng (32 bit) */ }; Ba’ng phân vùng d¯ı˜a thu’o`’ng d¯u’o ˙ ’c ta ˙ o bo’’i chu’o’ng trình fdisk. Trên HD¯ H Linux ngoài chu’o’ng trình fdisk "truyeˆ`n thoˆ´ ng" (tuy vaˆ ˙ y raˆ´t khác so vo´’i chu’o’ng trình fdisk trong MS-DOS và Windows), còn có hai chu’o’ng trình d¯eˆ’ làm vieˆ ˙ c vo´’i phân vùng d¯ı˜a: cfdisk và sfdisk. Chu’o’ng trình cfdisk, gioˆ´ ng nhu’ fdisk chı’ dành d¯eˆ’ làm vieˆ ˙ c vo´’i ba’ng phân vùng d¯ı˜a: nó không quan tâm chú ý d¯eˆ´n thông tin có trên d¯ı˜a. Chı’ khác bieˆ ˙ t vo´’i fdisk o’’ giao dieˆ ˙ n thuaˆ ˙ n tieˆ ˙ n: chı’ daˆ˜n su’’du ˙ ng leˆ ˙ nh và heˆ ˙ thoˆ´ ng trình d¯o’n (thu ˙ ’c d¯o’n). Chu’o’ng trình sfdisk có vài kha’ na˘ng cao ho’n, ví du ˙ , cho phép thao tác trên các phân vùng d¯ã có cu’a d¯ı˜a. DOS su’’du ˙ ng tru’o`’ng begin và end cu’a ba’ng phân vùng và Interrupt 13 cu’a BIOS (Int 13h) d¯eˆ’ truy caˆ ˙ p to´’i d¯ı˜a, vì theˆ´ không theˆ’ su’’ du ˙ ng d¯ı˜a có dung lu’o ˙ ’ng lo´’n ho’n 8,4 Gbyte, ngay ca’ vo´’i các BIOS mo´’i (veˆ` vaˆ´n d¯eˆ` này se˜ nói d¯eˆ´n o’’sau), còn phân vùng thì không theˆ’lo´’n ho’n 2,1 Gbyte (nhu’ng d¯ây là do ha ˙ n cheˆ´ cu’a heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin FAT16). Linux thì chı’ su’’ du ˙ ng tru’o`’ng start và length cu’a ba’ng phân vùng d¯ı˜a và hoˆ˜ tro ˙ ’ các phân vùng chu´’a d¯eˆ´n 232 sector, tu´’c là dung lu’o ˙ ’ng có theˆ’d¯a ˙ t 2 Tbyte Vì trong ba’ng chia oˆ’ d¯ı˜a chı’ có 4 dòng cho các phân vùng, soˆ´ phân vùng chính trên d¯ı˜a ngay tu`’ d¯aˆ`u dã ha ˙ n cheˆ´: không theˆ’ lo´’n ho’n 4. Khi mà 4 phân vùng tro’’ thành ít, thì ngu’o`’i ta sáng cheˆ´ ra phân vùng lôgíc. Moˆ ˙ t trong soˆ´ các phân vùng chính tro’’thành mo’’ roˆ ˙ ng (loa ˙ i phân vùng - 5 hay F hay 85 trong heˆ ˙ co’soˆ´ mu’o`’i sáu). Và trong phân vùng mo’’roˆ ˙ ng ngu’o`’i ta ta ˙ o ra các phân vùng lôgíc. Phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng không d¯u’o ˙ ’c su’’ du ˙ ng tru ˙ ’c tieˆ´p mà chı’ dùng d¯eˆ’ ghi các phân vùng lôgíc. Sector d¯aˆ`u tiên cu’a phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng ghi nho´’ ba’ng phân vùng vo´’i boˆ´ n d¯aˆ`u vào: moˆ ˙ t dùng cho phân vùng lôgíc, moˆ ˙ t cho phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng khác, còn hai cái còn la ˙ i không d¯u’o ˙ ’c su’’du ˙ ng. Moˆ˜i phân vùng mo’’roˆ ˙ ng có moˆ ˙ t ba’ng chia cu’a mình, trong ba’ng này, cu˜ng gioˆ´ ng nhu’trong phân vùng mo’’roˆ ˙ ng chính, chı’ su’’du ˙ ng có hai dòng d¯eˆ’ d¯u’a ra moˆ ˙ t phân vùng lôgíc và moˆ ˙ t phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng. Nhu’ vaˆ ˙ y, thu d¯u’o ˙ ’c moˆ ˙ t chuoˆ˜i các ma˘´t xích tu`’ ba’ng phân vùng, ma˘´t xích d¯aˆ`u tiên mô ta’ ba phân vùng chính, và moˆ˜i ma˘´t xích tieˆ´p theo – moˆ ˙ t phân vùng lôgíc và vi ˙ trí cu’a ba’ng tieˆ´p theo. Chu’o’ng trình sfdisk trên Linux cho thaˆ´y toàn boˆ ˙ chuoˆ˜i này:
  12. 12. 8 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows kênh giao tác [root]# sfdisk -l -x /dev/hda Disk /dev/hda: 784 cylinders, 255 heads, 63 sectors/track Units = cylinders of 8225280 bytes, blocks of 1024 bytes, counting from 0 Device Boot Start End #cyls #blocks Id System /dev/hda1 * 0+ 189 190- 1526143+ 6 FAT16 /dev/hda2 190 783 594 4771305 5 Extended /dev/hda3 0 — 0 0 0 Empty /dev/hda4 0 — 0 0 0 Empty /dev/hda5 190+ 380 191- 1534176 6 FAT16 — 381 783 403 3237097+ 5 Extended — 190 189 0 0 0 Empty — 190 189 0 0 0 Empty /dev/hda6 381+ 783 403- 3237066 7 HPFS/NTFS — 381 380 0 0 0 Empty — 381 380 0 0 0 Empty — 381 380 0 0 0 Empty Soˆ´ phân vùng lôgíc theo nguyên ta˘´c không ha ˙ n cheˆ´, vì moˆ˜i phân vùng lôgíc có theˆ’ chu´’a ba’ng phân vùng và các phân vùng lôgíc cu’a mình. Tuy nhiên trên thu ˙ ’c theˆ´ vaˆ˜n có nhu˜’ng ha ˙ n cheˆ´. Ví du ˙ , Linux không theˆ’làm vieˆ ˙ c vo´’i ho’n 15 phân vùng trên các d¯ı˜a SCSI và ho’n 63 phân vùng trên d¯ı˜a IDE. Phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng trên moˆ ˙ t d¯ı˜a vaˆ ˙ t lý, hay trong moˆ ˙ t phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng chu´’a nó (có theˆ’go ˙ i là "me ˙ ") chı’ có theˆ’làm moˆ ˙ t: không moˆ ˙ t chu’o’ng trình phân chia oˆ’ d¯ı˜a nào trong soˆ´ d¯ã có (fdisk và tu’o’ng tu ˙ ’) có theˆ’ta ˙ o thêm moˆ ˙ t phân vùng mo’’roˆ ˙ ng thu´’hai. Oˆ’ d¯ı˜a trên Linux nói riêng (oˆ’ d¯ı˜a vaˆ ˙ t lý) d¯u’o ˙ ’c truy caˆ ˙ p qua tên cu’a thieˆ´t bi ˙ : /dev/hda, /dev/hdb, /dev/sda, v.v. . . Các phân vùng chính có thêm soˆ´ 1-4 trong tên thieˆ´t bi ˙ : /dev/hda1, /dev/hda2, /dev/hda3,cònphânvùnglôgícthìcócáctên: /dev/hda5, /dev/hda6, /dev/ . . . (ba˘´t d¯aˆ`u tu`’soˆ´ 5). Tu`’nhu˜’ng gì d¯eˆ` caˆ ˙ p d¯eˆ´n o’’trên có theˆ’suy ra ta ˙ i sao la ˙ i có theˆ’bo’ qua các tên nhu’ /dev/hda3 hay /dev/hda4 (d¯o’n gia’n là phân vùng chính thu´’ ba và thu´’ tu’ không d¯u’o ˙ ’c ta ˙ o ra) và ngay sau /dev/hda2 ba ˙ n d¯o ˙ c thaˆ´y /dev/hda5 (phân vùng lôgíc trong phân vùng mo’’roˆ ˙ ng /dev/hda2), và sau d¯ó thì vieˆ ˙ c d¯ánh soˆ´ la ˙ i theo thu´’tu ˙ ’thông thu’o`’ng. Trong Windows các phân vùng lôgíc nhaˆ ˙ n d¯u’o ˙ ’c tên (chu˜’ cái), ba˘´t d¯aˆ`u tu`’ chu˜’ cái cuoˆ´ i dùng dành cho phân vùng chính. Ví du ˙ neˆ´u moˆ ˙ t d¯ı˜a cu´’ng có hai phân vùng chính (C: và D:) và moˆ ˙ t phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng, trong phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng ta ˙ o ra hai phân vùng lôgíc, thì nhu˜’ng phân vùng lôgíc này se˜ d¯u’o ˙ ’c d¯a˘ ˙ t tên E: và F:. Xin nói thêm, trong Windows NT và 2000/XP có theˆ’thay d¯oˆ’i tên cu’a các phân vùng d¯ı˜a. 2.3.3 Quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng HD¯ H công ty Microsoft Dù heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành có là gì, thì d¯eˆ’ có theˆ’ ba˘´t d¯aˆ`u d¯ieˆ`u khieˆ’n máy tính, caˆ`n na ˙ p HD¯ H vào boˆ ˙nho´’. Vì theˆ´ hãy xem xét qua quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a các HD¯ H khác nhau. Chúng ta chı’ quan tâm d¯eˆ´n vieˆ ˙ c kho’’i d¯oˆ ˙ ng tu`’oˆ’ d¯ı˜a cu´’ng, nên se˜ không xem xét d¯eˆ´n vieˆ ˙ c kho’’i d¯oˆ ˙ ng tu`’d¯ı˜a meˆ`m, CD-ROM và qua ma ˙ ng. Hãy ba˘´t d¯aˆ`u tu`’MS-DOS và MS Windows cu˜ (xin d¯u`’ng quên ra˘`ng, vieˆ ˙ c phát trieˆ’n và hoàn thieˆ ˙ n máy tính cá nhân song song vo´’i su ˙ ’ phát trieˆ’n cu’a HD¯ H cu’a Microsoft và nhu˜’ng quyeˆ´t d¯i ˙ nh su’’ du ˙ ng trong các HD¯ H này có a’nh hu’o’’ng ma ˙ nh d¯eˆ´n quyeˆ´t d¯i ˙ nh cu’a các nhà phát trieˆ’n thieˆ´t bi ˙ ).
  13. 13. 2.3 Phân vùng trên d¯ı˜a và quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng 9 Nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c bieˆ´t, khi baˆ ˙ t máy tính d¯aˆ`u tiên se˜ cha ˙ y chu’o’ng trình POST (Power On Self Test). Chu’o’ng trình xác d¯i ˙ nh dung lu’o ˙ ’ng boˆ ˙ nho´’, thu’’nghieˆ ˙ m boˆ ˙ nho´’, và xác d¯i ˙ nh các thành phaˆ`n khác (bàn phím, oˆ’cu´’ng. . . ), kho’’i d¯oˆ ˙ ng các the’ adaptor. Trên màn hình thu’o`’ng xuaˆ´t hieˆ ˙ n các thông báo veˆ` dung lu’o ˙ ’ng boˆ ˙ nho´’, veˆ` vieˆ ˙ c thu’’nghieˆ ˙ m boˆ ˙ nho´’, danh sách các thieˆ´t bi ˙ nhaˆ ˙ n ra (oˆ’ d¯ı˜a cu´’ng và meˆ`m, boˆ ˙ xu’’lý, coˆ’ng COM và v.v. . . ). Sau khi hoàn thành vieˆ ˙ c thu’’nghieˆ ˙ m POST go ˙ i Int 19h. Công vieˆ ˙ c cu’a Int 19h là tìm thieˆ´t bi ˙ kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Vieˆ ˙ c tìm kieˆ´m thu ˙ ’c hieˆ ˙ n theo thu´’ tu ˙ ’ xác d¯i ˙ nh trong Setup BIOS và theo cách tha˘m dò sector soˆ´ 0 cu’a các thieˆ´t bi ˙ tu’o’ng u´’ng. Neˆ´u d¯ı˜a có theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng, thì trong sector soˆ´ 0 cu’a d¯ı˜a có ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính – Master Boot Record (MBR). Hai byte cuoˆ´ i cùng cu’a MBR – "soˆ´ màu nhieˆ ˙ m", là daˆ´u hieˆ ˙ u cho bieˆ´t sector có MBR, và theo d¯ó d¯ı˜a có theˆ’kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Ngoài "soˆ´ màu nhieˆ ˙ m" MBR còn chu´’a ba’ng phân vùng d¯ı˜a d¯ã nói o’’trên, và moˆ ˙ t chu’o’ng trình nho’ – trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính, kích thu’o´’c chı’ có 446 (0x1BE) byte. Ba’ng 2.1 cho thaˆ´y caˆ´u trúc cu’a sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính sau khi cài d¯a˘ ˙ t Windows. Ba’ng 2.1: Caˆ´u trúc cu’a sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính Di ˙ ch chuyeˆ’n Noˆ ˙ i dung 0x000 Mã cu’a trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính 0x1BE Ba’ng phân vùng oˆ’ d¯ı˜a 0x1FE "Soˆ´ màu nhieˆ ˙ m" (0xAA55) MS-DOS, Windows95 và NT ghi nho´’DOS MBR trong khi cài d¯a˘ ˙ t. Ngoài ra cu˜ng có theˆ’ ta ˙ o MBR cu’a MS vo´’i câu leˆ ˙ nh DOS sau: fdisk /mbr. Xin tro’’ la ˙ i vo´’i quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Int 19h cu’a BIOS na ˙ p trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính vào boˆ ˙nho´’ máy tính và chuyeˆ’n quyeˆ`n d¯ieˆ`u khieˆ’n cho chu’o’ng trình này. Nhu’ng chu’o’ng trình "bé nho’" này không d¯u’ kha’ na˘ng kho’’i d¯oˆ ˙ ng HD¯ H; taˆ´t ca’ nhu˜’ng gì mà nó có theˆ’ làm – d¯ó là na ˙ p vào boˆ ˙ nho´’chu’o’ng trình ma ˙ nh ho’n – trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng thu´’hai. D¯ eˆ’ làm d¯u’o ˙ ’c d¯ieˆ`u này, nó tìm trong ba’ng phân vùng kích hoa ˙ t và d¯o ˙ c vào boˆ ˙ nho´’ trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng thu´’ hai, ba˘´t d¯aˆ`u tu`’ sector lôgíc d¯aˆ`u tiên cu’a phân vùng kích hoa ˙ t. Hãy chú ý d¯eˆ´n cu ˙ m tu`’ "ba˘´t d¯aˆ`u tu`’". Vì trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng thu´’ hai trên các heˆ ˙ thoˆ´ ng khác nhau có d¯oˆ ˙ dài khác nhau. Trong phân vùng d¯u’o ˙ ’c d¯i ˙ nh da ˙ ng du’o´’i heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin FAT, trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng thu´’hai chieˆ´m moˆ ˙ t sector (512 byte). Trong phân vùng d¯i ˙ nh da ˙ ng du’o´’i heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin NTFS, trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng thu´’hai chieˆ´m vài sector. Trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng thu´’ hai na ˙ p lo´’p chu’o’ng trình d¯aˆ`u tiên, caˆ`n thieˆ´t cho vieˆ ˙ c kho’’i d¯oˆ ˙ ng heˆ ˙d¯ieˆ`u hành. Trong tru’o`’ng ho ˙ ’p MS DOS chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng d¯oˆ ˙ ng na ˙ p IO.SYS theo d¯i ˙ a chı’ 700h, sau d¯ó MSDOS.SYS và chuyeˆ’n quyeˆ`n d¯ieˆ`u khieˆ’n cho SYSINIT cu’a môd¯un IO.SYS. Neˆ´u vì lý do nào d¯ó không tìm thaˆ´y trên d¯ı˜a phân vùng kích hoa ˙ t, thì quá trình kho’’d¯oˆ ˙ ng se˜ tieˆ´p tu ˙ c vo´’i vieˆ ˙ c xu’’lý Int 18h. Tru’o`’ng ho ˙ ’p này trên thu ˙ ’c teˆ´ raˆ´ t hieˆ´m khi su’’du ˙ ng, nhu’ng kha’ na˘ng này có theˆ’ có ích trong tru’o`’ng ho ˙ ’p nào d¯ó. Trong khi kho’’i d¯oˆ ˙ ng tu`’xa, khi heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành kho’’i d¯oˆ ˙ ng tu`’máy chu’, thì Int này d¯u’o ˙ ’c POST chuyeˆ’n hu’o´’ng lên ROM cu’a ca ˙ c ma ˙ ng. D¯ oˆ´ i vo´’i các HD¯ H khác cu’a Microsoft thì quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng dieˆ˜n ra tu’o’ng tu ˙ ’. • Windows95 kho’’i d¯oˆ ˙ ng gioˆ´ ng nhu’ DOS nhu’ng thay theˆ´ IO.SYS và MSDOS.SYS bo’’i các taˆ ˙ p tin cu’a mình. Các taˆ ˙ p tin DOS d¯u’o ˙ ’c giu˜’la ˙ i du’o´’i các tên tu’o’ng u´’ng IO.DOS và MSDOS.DOS. Khi ba ˙ n d¯o ˙ c cho ˙ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng DOS, Windows95 se˜ d¯oˆ’i tên các taˆ ˙ p tin cu’a mình vo´’i phaˆ`n mo’’roˆ ˙ ng w40 và phu ˙ c hoˆ`i tên ban d¯aˆ`u cu’a các taˆ ˙ p tin heˆ ˙ thoˆ´ ng cu’a DOS. Quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng tieˆ´p tu ˙ c vo´’i vieˆ ˙ c na ˙ p IO.SYS. Nhu’theˆ´, sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a DOS và Windows95 là nhu’nhau.
  14. 14. 10 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows • Windows NT4 su’’du ˙ ng MBR DOS, nhu’ng thay theˆ´ ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a phân vùng kích hoa ˙ t ba˘`ng cách thay theˆ´ NTLDR vào choˆ˜ IO.SYS. D¯ ây là moˆ ˙ t chu’o’ng trình ma ˙ ng và có theˆ’ làm d¯u’o ˙ ’c nhieˆ`u thu´’. Ví du ˙ , có theˆ’ tìm taˆ ˙ p tin boot.ini và neˆ´u nhu’ tham soˆ´ timeout lo´’n ho’n 0, thì d¯u’a ra trình d¯o’n (thu ˙ ’c d¯o’n) kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Moˆ˜i dòng cu’a phaˆ`n [operating systems] trong taˆ ˙ p tin boot.ini xác d¯i ˙ nh moˆ ˙ t phu’o’ng án (moˆ ˙ t HD¯ H) kho’’i d¯oˆ ˙ ng và d¯u’o ˙ ’c vieˆ´t theo maˆ˜u sau: d¯i ˙ a_chı’_trình_kho’’i_d¯oˆ ˙ ng_thu´’_hai="tên_go ˙ i_cu’a_phu’o’ng_án" D¯ i ˙ a chı’ cu’a trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng thu´’hai có theˆ’ là moˆ ˙ t phân vùng cu ˙ theˆ’ nào d¯ó cu’a d¯ı˜a cu˜ng nhu’taˆ ˙ p tin kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Du’o´’i d¯ây là moˆ ˙ t ví du ˙ taˆ ˙ p tin boot.ini: [operating systems] multi(0)disk(0)rdisk(0)partition(3)WINNT="Windows NT Workstation 4.00 VIE multi(0)disk(0)rdisk(0)partition(3)WINNT="Windows NT Workstation 4.00 VIE C:="Microsoft Windows" C:BOOTSECT.LNX="Linux" Neˆ´u ngu’o`’i dùng cho ˙ n NT, thì se˜ kho’’i d¯oˆ ˙ ng theo d¯i ˙ a chı’ phân vùng d¯u’o ˙ ’c chı’ trên dòng d¯aˆ`u tiên. Trên dòng tu’o’ng u´’ng vo´’i phu’o’ng án Microsoft Windows, chı’ d¯u’a ra "C:", vì tên cu’a taˆ ˙ p tin kho’’i d¯oˆ ˙ ng d¯u’o ˙ ’c laˆ´y theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh: bootsect.dos. Taˆ ˙ p tin d¯u’o ˙ ’c na ˙ p vào boˆ ˙ nho´’và quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng d¯u’o ˙ ’c tieˆ´p tu ˙ c gioˆ´ ng nhu’khi ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng d¯u’o ˙ ’c na ˙ p bo’’i mã chu’o’ng trình tu`’MBR. D¯ oˆ´ i vo´’i vieˆ ˙ c kho’’i d¯oˆ ˙ ng các heˆ ˙ thoˆ´ ng khác, có theˆ’ su’’ du ˙ ng cách d¯ó. Chı’ caˆ`n thêm vào boot.ini các dòng chu´’a liên keˆ´t d¯eˆ´n taˆ ˙ p tin kho’’i d¯oˆ ˙ ng khác. Khi cho ˙ n các dòng này se˜ kho’’i d¯oˆ ˙ ng HD¯ H tu’o’ng u´’ng. Trong ví du ˙ trên Linux cu˜ng d¯u’o ˙ ’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng theo các này. Trong taˆ ˙ p tin C:BOOTSECT.LNX caˆ`n ghi noˆ ˙ i dung cu’a ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng, ta ˙ o bo’’i Linux (nói d¯úng ho’n – LILO, trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng tiêu chuaˆ’n cu’a Linux). 2.3.4 Vaˆ´ n d¯eˆ` vo´’i các d¯ı˜a lo´’n Trên MS-DOS và các phiên ba’n d¯aˆ`u tiên cu’a Windows truy caˆ ˙ p to´’i d¯ı˜a (trong d¯ó có ca’ bu’o´’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng d¯aˆ`u tiên cu’a HD¯ H) d¯u’o ˙ ’c toˆ’ chu´’c qua Int 13 (Int 13h) cu’a BIOS. Khi này su’’du ˙ ng su ˙ ’d¯ánh d¯i ˙ a chı’ sector trên d¯ı˜a trên co’so’’C/H/S (xem trên). Chính xác ho’n: • AH — cho ˙ n thao tác; • CH — 8 bit nho’ ho’n cu’a soˆ´ cylinder; • CL — 7-6 bit tu’o’ng u´’ng bit lo´’n cu’a soˆ´ cylinder, 5-0 tu’o’ng u´’ng soˆ´ sector; • DH — soˆ´ cu’a d¯aˆ`u d¯o ˙ c; • DL — soˆ´ cu’a d¯ı˜a(80h hay 81h). (Caˆ`n lu’u ý ra˘`ng vieˆ ˙ c d¯ánh soˆ´ cylinder vaˆ ˙ t lý và rãnh thu’o`’ng ba˘´t d¯aˆ`u tu`’0, còn sector trên rãnh d¯ánh soˆ´ ba˘´t d¯aˆ`u tu`’ 1). Tuy nhiên trên thu ˙ ’c teˆ´ soˆ´ d¯aˆ`u d¯o ˙ c không quá 16, còn soˆ´ sector trên rãnh – không quá 63, và dù có dùng 10 bit d¯eˆ’ chı’ ra cylinder, BIOS vaˆ˜n không theˆ’ làm vieˆ ˙ c vo´’i d¯ı˜a dung lu’o ˙ ’ng lo´’n ho’n 1024*63*16*512 = 528 Mbyte. D¯ eˆ’vu’o ˙ ’t qua ha ˙ n cheˆ´ này, ngu’o`’i ta áp du ˙ ng nhieˆ`u cách "láu cá" khác nhau. Ví du ˙ , Extended CHS (ECHS) hay "Large disk support" (d¯ôi khi còn go ˙ i là "Large") su’’du ˙ ng ba bit chu’a dùng
  15. 15. 2.4 Lu ˙ ’a cho ˙ n trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng 11 d¯eˆ´n cu’a soˆ´ thu´’ tu ˙ ’ d¯aˆ`u d¯o ˙ c d¯eˆ’ ta˘ng soˆ´ cylinder. Cách này cho pehsp su’’ du ˙ ng caˆ´u trúc "hình ho ˙ c gia’ ma ˙ o cu’a d¯ı˜a" vo´’i 1024 cylinder, 128 d¯aˆ`u d¯o ˙ c và 63 sector/rãnh. Bieˆ´n d¯oˆ’i Extended CHS thành d¯i ˙ a chı’ CHS thu ˙ ’c (có theˆ’chu´’a d¯eˆ´n 8192 cylinder) d¯u’o ˙ ’c BIOS thu ˙ ’c hieˆ ˙ n. Cách này cho phép làm vieˆ ˙ c vo´’i d¯ı˜a có dung lu’o ˙ ’ng d¯eˆ´n 8192*16*63*512 = 4 227 858 432 byte hay 4,2 Gbyte. Nhu’ng các nhà phát trieˆ’n càng ngày càng ta˘ng maˆ ˙ t d¯oˆ ˙ ghi cu’a d¯ı˜a, soˆ´ d¯ı˜a và soˆ´ rãnh, và còn phát minh ra các phu’o’ng pháp khác d¯eˆ’ ta˘ng dung lu’o ˙ ’ng d¯ı˜a. Ví du ˙ , soˆ´ sector trên rãnh không còn coˆ´ d¯i ˙ nh mà tro’’ thành khác nhau trên các rãnh khác nhau (trên các rãnh na˘`m gaˆ`n rìa ngoài cu’a d¯ı˜a, dài ho’n, soˆ´ sector d¯u’o ˙ ’c ta˘ng lên). Keˆ´t qua’ là boˆ ˙ ba soˆ´ C/H/S không còn pha’n ánh d¯úng caˆ´u trúc "hình ho ˙ c cu’a d¯ı˜a", và các phiên ba’n BIOS cu˜ không theˆ’ hoˆ˜ tro ˙ ’truy caˆ ˙ p to´’i toàn boˆ ˙ không gian d¯ı˜a. Khi d¯ó ngu’o`’i ta nghı˜ ra phu’o’ng pháp khác d¯eˆ’làm vieˆ ˙ c vo´’i các d¯ı˜a lên qua Int 13h - d¯ánh d¯i ˙ a chı’ các khoˆ´i theo d¯u’o`’ng tha˘’ng ("Linear Block Addressing" hay LBA). Không d¯i sâu vào chi tieˆ´t, có theˆ’nói ra˘`ng taˆ´t ca’ sector trên d¯ı˜a d¯u’o ˙ ’c d¯ánh soˆ´ moˆ ˙ t cách tuaˆ`n tu ˙ ’, ba˘´t d¯aˆ`u tu`’sector d¯aˆ`u tiên trên rãnh soˆ´ 0 cu’a cylinder soˆ´ 0. Thay vào choˆ˜ d¯i ˙ a chı’ CHS moˆ˜i sector nhaˆ ˙ n d¯u’o ˙ ’c moˆ ˙ t d¯i ˙ a chı’ lôgíc – soˆ´ thu´’tu ˙ ’cu’a sector trong toˆ’ng soˆ´ taˆ´t ca’ sector. Vieˆ ˙ c d¯ánh soˆ´ sector lôgíc ba˘´t d¯aˆ`u tu`’0, trong d¯ó sector soˆ´ 0 chu´’a ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính (MBR). Trong Setup BIOS hoˆ˜ tro ˙ ’ bieˆ´n d¯oˆ’i soˆ´ thu´’ tu ˙ ’ theo d¯u’o`’ng tha˘’ng thành d¯i ˙ a chı’ CHS có da ˙ ng "Hoˆ˜ tro ˙ ’ LBA". Nhu’ vaˆ ˙ y, trong các phiên ba’n BIOS mo´’i thu’o`’ng có lu ˙ ’a cho ˙ n vo´’i ba phu’o’ng án: "Large", "LBA", và "Normal" (phu’o’ng án cuoˆ´ i cùng có nghı˜a là không thu ˙ ’c hieˆ ˙ n bieˆ´n d¯oˆ’i d¯i ˙ a chı’). Tuy nhiên trong cheˆ´ d¯oˆ ˙ LBA vieˆ ˙ c su’’du ˙ ng d¯ı˜a vaˆ ˙ t lý vaˆ˜n d¯u’o ˙ ’c thu ˙ ’c hieˆ ˙ n qua Int 13h, mà Int 13h vaˆ˜n su’’ du ˙ ng boˆ ˙ 3D (C,H,S). Vì nguyên nhân này xuaˆ´t hieˆ ˙ n ha ˙ n cheˆ´ lên dung lu’o ˙ ’ng cu’a d¯ı˜a: BIOS, và theo d¯ó, MS-DOS và các phiên ba’n Windows d¯aˆ`u tiên không theˆ’d¯ánh d¯i ˙ a chı’ các d¯ı˜a có dung lu’o ˙ ’ng lo´’n ho’n 8,4 Gbyte. Caˆ`n chú ý ra˘`ng ha ˙ n cheˆ´ nói trên chı’ áp du ˙ ng vo´’i các d¯ı˜a có giao dieˆ ˙ n IDE. Trong các controller cu’a d¯ı˜a SCSI, soˆ´ cu’a sector d¯u’o ˙ ’c chuyeˆ’n vào các leˆ ˙ nh SCSI, và sau d¯ó tu ˙ ’d¯ı˜a tìm ra vi ˙ trí caˆ`n thieˆ´t, vì theˆ´ ha ˙ n cheˆ´ lên dung lu’o ˙ ’ng d¯ı˜a không xuaˆ´t hieˆ ˙ n. Moˆ ˙ t laˆ`n nu˜’a muoˆ´ n nha˘´c la ˙ i ra˘`ng, taˆ´t ca’ nhu˜’ng ha ˙ n cheˆ´ nói trên chı’ có ý nghı˜a trong giai d¯oa ˙ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng HD¯ H. Bo’’i vì Linux và các phiên ba’n Windows mo´’i nhaˆ´t khi làm vieˆ ˙ c vo´’i d¯ı˜a d¯ã không còn su’’du ˙ ng Int 13 cu’a BIOS, mà su’’du ˙ ng driver riêng cu’a mình. Nhu’ng tru’o´’c khi có theˆ’su’’du ˙ ng driver cu’a mình, heˆ ˙ thoˆ´ ng pha’i d¯u’o ˙ ’c na ˙ p. Vì theˆ´ trong giai d¯oa ˙ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng d¯aˆ`u tiên baˆ´t ky` heˆ ˙ thoˆ´ ng nào cu˜ng caˆ`n su’’du ˙ ng BIOS. D¯ ieˆ`u này ha ˙ n cheˆ´ vieˆ ˙ c d¯a˘ ˙ t nhieˆ`u heˆ ˙ thoˆ´ ng ra ngoài vùng 8 Gbyte d¯ı˜a d¯aˆ`u tiên: chúng không theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng tu`’ d¯ó, ma˘ ˙ c dù sau khi kho’’i d¯oˆ ˙ ng thì có theˆ’ làm vieˆ ˙ c vo´’i các d¯ı˜a có dung lu’o ˙ ’ng lo´’n ho’n nhieˆ`u. D¯ eˆ’ có theˆ’ hieˆ’u cách thoát kho’i nhu˜’ng ha ˙ n cheˆ´ này, chúng ta caˆ`n moˆ ˙ t chút kieˆ´n thu´’c veˆ` quá trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a HD¯ H Linux. 2.4 Lu ˙ ’a cho ˙ n trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng 2.4.1 Trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO cu’a HD¯ H Linux Trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO d¯u’o ˙ ’c vieˆ´t bo’’i Werner Almesberber. LILO có theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng nhân Linux tu`’d¯ı˜a meˆ`m, d¯ı˜a cu´’ng, và cu˜ng có theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng các heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành khác: PC/MS-DOS, DR DOS, OS/2, Windows 95/98, Windows NT/2000/XP, 386BSD, SCO UNIX, Unixware v.v. . . LILO cho phép cho ˙ n d¯eˆ´n 16 heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành khác nhau d¯eˆ’kho’’i d¯oˆ ˙ ng. LILO không pha’i là chu’o’ng trình d¯o’n le’ mà là moˆ ˙ t boˆ ˙ goˆ`m nhieˆ`u chu’o’ng trình: trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng, các chu’o’ng trình su’’du ˙ ng d¯eˆ’cài d¯a˘ ˙ t và caˆ´u hình trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng, và các taˆ ˙ p tin phu ˙ c vu ˙ :
  16. 16. 12 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows • chu’o’ng trình /sbin/lilo, cha ˙ y du’o´’i Linux, phu ˙ c vu ˙ d¯eˆ’ ghi taˆ´t ca’ thông tin caˆ`n thieˆ´t trong giai d¯oa ˙ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng vào các choˆ˜ tu’o’ng u´’ng. Caˆ`n cha ˙ y chu’o’ng trình này sau moˆ˜i laˆ`n có thay d¯oˆ’i trong nhân hay trong taˆ ˙ p tin caˆ´u hình LILO; • các taˆ ˙ p tin phu ˙ c vu ˙ , caˆ`n cho LILO trong tho`’i gian kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Nhu˜’ng taˆ ˙ p tin này thu’o`’ng na˘`m trong thu’ mu ˙ c /boot. Quan tro ˙ ng nhaˆ´t trong soˆ´ chúng – d¯ó là ba’n thân trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng (xem phía du’o´’i) và taˆ ˙ p tin map (/boot/map); trong taˆ ˙ p tin này có chı’ ra vi ˙ trí cu’a nhân. Moˆ ˙ t taˆ ˙ p tin quan tro ˙ ng khác – taˆ ˙ p tin caˆ´u hình LILO; thu’o`’ng có tên /etc/lilo.conf; • trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng – d¯ây là phaˆ`n LILO d¯u’o ˙ ’c na ˙ p vào boˆ ˙ nho´’ d¯aˆ`u tiên qua Int cu’a BIOS; trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng na ˙ p nhân Linux hay sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành khác. Trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng goˆ`m có hai phaˆ`n. Phaˆ`n thu´’nhaˆ´t d¯u’o ˙ ’c ghi vào sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng và phu ˙ c vu ˙d¯eˆ’na ˙ p phaˆ`n thu´’hai, có kích thu’o´’c lo´’n ho’n raˆ´t nhieˆ`u. Ca’ hai phaˆ`n thu’o`’ng d¯u’o ˙ ’c ghi trên d¯ı˜a trong taˆ ˙ p tin /boot/boot.b. Caˆ`n nho´’ra˘`ng, d¯i ˙ nh da ˙ ng cu’a sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng ta ˙ o ra bo’’i LILO khác vo´’i d¯i ˙ nh da ˙ ng MBR cu’a DOS. Vì theˆ´ neˆ´u ghi sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO vào MBR, thì các heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành d¯ã cài cu’a Microsoft se˜ ngu`’ng kho’’i d¯oˆ ˙ ng (neˆ´u nhu’không có các bieˆ ˙ n pháp boˆ’ sung). Sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a LILO có theˆ’ d¯u’o ˙ ’c thieˆ´t keˆ´ d¯eˆ’ su’’ du ˙ ng nhu’ sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a phân vùng; trong d¯ó có choˆ˜ cho ba’ng phân vùng. Sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a LILO trong khi cài d¯a˘ ˙ t có theˆ’d¯a˘ ˙ t vào nhu˜’ng choˆ˜ sau: • sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a d¯ı˜a meˆ`m trong d¯i ˙ nh da ˙ ng Linux (/dev/fd0, . . . ); • MBR cu’a d¯ı˜a cu´’ng d¯aˆ`u tiên (/dev/hda, /dev/sda, . . . ); • sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a phân vùng chính vo´’i heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin Linux trên d¯ı˜a cu´’ng d¯aˆ`u tiên (/dev/hda1, /dev/hda2, . . . ); • sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a phân vùng lôgíc trong phân vùng mo’’ roˆ ˙ ng d¯ı˜a cu´’ng d¯aˆ`u tiên (/dev/hda5, . . . ). Su ˙ ’thaˆ ˙ t là phaˆ`n lo´’n chu’o’ng trình da ˙ ng fdisk không d¯eˆ` ra kha’ na˘ng kho’’i d¯oˆ ˙ ng kho’’i d¯oˆ ˙ ng tu`’phân vùng mo’’roˆ ˙ ng và tu`’choˆ´ i vieˆ ˙ c kích hoa ˙ t phân vùng này. Vì vaˆ ˙ y trong thành phaˆ`n LILO có chu´’a moˆ ˙ t chu’o’ng trình d¯a˘ ˙ c bieˆ ˙ t (activate) cho phép vu’o ˙ ’t qua ha ˙ n cheˆ´ này. Tuy nhiên chu’o’ng trình fdisk cu’a ba’n phân phoˆ´ i Linux hoˆ˜ tro ˙ ’ kha’ na˘ng kích hoa ˙ t phân vùng mo’’roˆ ˙ ng. Caˆ`n su’’du ˙ ng tùy cho ˙ n -b hoa˘ ˙ c bieˆ´n BOOT. Sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a LILO không theˆ’ d¯a˘ ˙ t vào các choˆ˜ sau: • sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a d¯ı˜a meˆ`m hay phân vùng chính, vo´’i d¯i ˙ nh da ˙ ng heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin khác Linux; • trong phân vùng swap cu’a Linux; • trên d¯ı˜a cu´’ng thu´’hai. Ngoài ra, caˆ`n nho´’ra˘`ng, LILO trong tho`’i gian kho’’i d¯oˆ ˙ ng nhu˜’ng taˆ ˙ p tin sau: • /boot/boot.b; • /boot/map (ta ˙ o ra bo’’i leˆ ˙ nh /sbin/lilo);
  17. 17. 2.4 Lu ˙ ’a cho ˙ n trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng 13 • taˆ´t ca’ phiên ba’n nhân kho’’i d¯oˆ ˙ ng (neˆ´u ba ˙ n d¯o ˙ c cho ˙ n phiên ba’n nhân khi kho’’i d¯oˆ ˙ ng); • sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a các heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành khác mà ba ˙ n d¯o ˙ c muoˆ´ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng qua LILO; • taˆ ˙ p tin chu´’a các thông báo d¯u’a ra khi kho’’i d¯oˆ ˙ ng (neˆ´u d¯u’o ˙ ’c xác d¯i ˙ nh). Nhu’vaˆ ˙ y, sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO cu˜ng nhu’nhu˜’ng taˆ ˙ p tin d¯ã lieˆ ˙ t kê (trong soˆ´ d¯ó có các taˆ ˙ p tin ba ˙ n d¯o ˙ c se˜ cài d¯a˘ ˙ t sau này) caˆ`n na˘`m trong pha ˙ m vi 1024 cylinder d¯aˆ`u tiên cu’a d¯ı˜a cu´’ng, bo’’i vì chúng caˆ`n d¯u’o ˙ ’c truy caˆ ˙ p qua BIOS. Xem phaˆ`n nói veˆ` ha ˙ n cheˆ´ cu’a BIOS o’’trên. Ba˘´t d¯aˆ`u tu`’ phiên ba’n 21, LILO d¯u’a ra màn hình trình d¯o’n (thu ˙ ’c d¯o’n) cho phép cho ˙ n heˆ ˙thoˆ´ ng d¯eˆ’kho’’i d¯oˆ ˙ ng (tru’o´’c d¯ây caˆ`n nhaˆ´n phím Tab d¯eˆ’go ˙ i trình d¯o’n này). 2.4.2 Các trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng khác Ngoài LILO d¯eˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux có theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng các trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng khác. • Neˆ´u nhu’tru’o´’c khi cài d¯a˘ ˙ t Linux d¯ã có HD¯ H Windows NT/2000/XP, thì trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng ba ˙ n d¯o ˙ c có theˆ’ su’’ du ˙ ng là OS Loader cu’a NT. So sánh vo´’i LILO thì trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng OS Loader có ít nhaˆ´t hai u’u theˆ´. Thu´’ nhaˆ´t, taˆ´t ca’ caˆ´u hình cu˜ không bi ˙ maˆ´t (chúng ta có theˆ’ cho ˙ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng Windows hay Linux theo lu ˙ ’a cho ˙ n), và thu´’ hai, có theˆ’ cài d¯a˘ ˙ t Linux lên d¯ı˜a mà LILO không theˆ’kho’’i d¯oˆ ˙ ng, ví du ˙ , oˆ’ d¯ı˜a thu´’hai trên controller thu´’hai (Secondary Slave). • Neˆ´u nhu’tru’o´’c khi cài d¯a˘ ˙ t Linux ba ˙ n d¯o ˙ c chı’ có HD¯ H Windows 95 hay Windows 98 và không có Windows NT/2000 hay XP, thì OS Loader không d¯u’o ˙ ’c cài d¯a˘ ˙ t. Và neˆ´u nhu’vì moˆ ˙ t lý do nào d¯ó ba ˙ n d¯o ˙ c không muoˆ´ n cài d¯a˘ ˙ t LILO, thì có theˆ’ su’’d¯u ˙ ng chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng loadlin.exe (thu’o`’ng d¯i kèm vo´’i ba’n phân phoˆ´ i Linux); • Tho`’i gian gaˆ`n d¯ây trong thành phaˆ`n ba’n phân phoˆ´ i Linux thu’o`’ng có chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng GRUB. • Trong thành phaˆ`n OS/2 cu’a công ty IBM có chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng Boot Manager. Trong raˆ´t nhieˆ`u hu’o´’ng daˆ˜n ngu’o`’i ta khuyên dùng chu’o’ng trình này d¯eˆ’ toˆ’i chu´’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng nhieˆ`u HD¯ H. • Trong các nguoˆ`n thông tin khác nhau còn nha˘´c d¯eˆ´n chu’o’ng trình System Commander; • Thêm moˆ ˙ t trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng khác có trong thành phaˆ`n gói PartitionMagic cu’a công ty Power Quest. Chúng ta se˜ nói veˆ` chu’o’ng trình này trong phaˆ`n nho’ tieˆ´p theo. Ngoài ra tác gia’ còn thaˆ´y ngu’o`’i ta nói d¯eˆ´n moˆ ˙ t loa ˙ t trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng khác (moˆ ˙ t soˆ´ có theˆ’ tìm thaˆ´y trong thu’ mu ˙ c /public/ftp/pub/Linux/system/boot/loaders trên trang ftp://metalab.unc.edu/. Nhu’ng vì tác gia’ không su’’du ˙ ng nhu˜’ng chu’o’ng trình này, nên không theˆ’ nói cu ˙ theˆ’ cách su’’ du ˙ ng chúng. Và taˆ´t ca’ nhu˜’ng lo`’i khuyên dùng sau cu’a tác gia’ se˜ du ˙ ’a trên vieˆ ˙ c su’’du ˙ ng LILO, NT Loader và loadlin.exe. Neˆ´u nhu’có ý muoˆ´ n cài d¯a˘ ˙ t chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng khác, thì ba ˙ n d¯o ˙ c caˆ`n d¯o ˙ c hu’o´’ng daˆ˜n cài d¯a˘ ˙ t và su’’du ˙ ng cu’a nó.
  18. 18. 14 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows 2.4.3 Các phu’o’ng án kho’’i d¯oˆ ˙ ng Nhu’vaˆ ˙ y, theo ý kieˆ´n cu’a tác gia’ có các phu’o’ng án kho’’i d¯oˆ ˙ ng sau: • Neˆ´u d¯ã cài d¯a˘ ˙ t Windows NT hay Windows 2000/XP, thì hãy su’’du ˙ ng NT Loader. • Neˆ´u có Windows 95 hay Windows 98 trên FAT16, và ba ˙ n d¯o ˙ c không muoˆ´ n cài d¯a˘ ˙ t chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng nào khác, thì có theˆ’su’’du ˙ ng LILO, hoa˘ ˙ c d¯aˆ`u tiên cha ˙ y DOS và sau d¯ó kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux nho`’chu’o’ng trình loadlin.exe (hay moˆ ˙ t chu’o’ng trình tu’o’ng tu ˙ ’, có vài chu’o’ng trình nhu’vaˆ ˙ y, nhu’ng chúng ta se˜ không xét d¯eˆ´n). • Neˆ´u d¯ã cài d¯a˘ ˙ t Windows 95 OSR2 hay Windows 98 trên FAT32, và ba ˙ n d¯o ˙ c không muoˆ´ n cài d¯a˘ ˙ t thêm chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng, thì caˆ`n su’’ du ˙ ng loadlin.exe. Raˆ´t nhieˆ`u HOWTO kha˘’ng d¯i ˙ nh ra˘`ng không caˆ`n su’’d¯u ˙ ng LILO, neˆ´u nhu’phân vùng kích hoa ˙ t có d¯i ˙ nh da ˙ ng FAT32, ma˘ ˙ c dù tác gia’ không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên thí nghieˆ ˙ m kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux qua NT Loader, cài d¯a˘ ˙ t trên phân vùng FAT32, cu’a tác gia’ d¯ã keˆ´t thúc không thành công. Vì theˆ´, trong tru’o`’ng ho ˙ ’p này tác gia’ d¯ã pha’i su’’ du ˙ ng chu’o’ng trình loadlin.exe. Chu’o’ng trình này d¯ã hoàn thành toˆ´ t nhieˆ ˙ m vu ˙ , và ta ˙ o cho tác gia’ moˆ ˙ t aˆ´n tu’o ˙ ’ng toˆ´ t, vì theˆ´ tác gia’ khuyên ba ˙ n d¯o ˙ c su’’du ˙ ng loadlin.exe d¯eˆ’kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux. Trong nhu˜’ng phaˆ`n tieˆ´p theo tác gia’ se˜ cho bieˆ´t cách cài d¯a˘ ˙ t Linux, su’’ du ˙ ng taˆ´t ca’ ba phu’o’ng án kho’’i d¯oˆ ˙ ng: qua trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng NT Loader, trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO và trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng loadlin.exe. Tuy nhiên tru’o´’c khi cài d¯a˘ ˙ t trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng caˆ`n chuaˆ’n bi ˙ các phân vùng trên d¯ı˜a, hay ít nhaˆ´t là nghı˜ cách toˆ’ chu´’c chúng. 2.5 Chuaˆ’n bi ˙ các phân vùng trên d¯ı˜a 2.5.1 Lo`’i khuyên khi ta ˙ o phân vùng D¯ u’a ra lo`’i khuyên o’’ d¯ây không pha’i là vieˆ ˙ c deˆ˜ dàng, vì phân vùng d¯ı˜a phu ˙ c thuoˆ ˙ c raˆ´t nhieˆ`u vào ý thích và nhu caˆ`u cu’a chu’ nhân d¯ı˜a. Nhu’ng cu˜ng xin thu’’ d¯u’a ra vài d¯eˆ` nghi ˙ sau. Tác gia’ se˜ d¯a˘ ˙ t tên d¯ı˜a và phân vùng theo "tiêu chuaˆ’n" cu’a Linux, tu´’c là /dev/hda, /dev/hdb, v.v. . . d¯oˆ´ i vo´’i d¯ı˜a và /dev/hda1, /dev/hda2, v.v. . . – d¯oˆ´ i vo´’i các phân vùng. Vieˆ ˙ c phân chia d¯ı˜a thành các phân vùng là caˆ`n thieˆ´t, bo’’i vì Windows và Linux su’’ du ˙ ng các cách lu’u tru˜’thông tin trên d¯ı˜a và sau d¯ó d¯o ˙ c chúng tu`’d¯ı˜a khác nhau. Chính vì theˆ´ toˆ´ t ho’n heˆ´t là dành cho moˆ˜i heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành moˆ ˙ t (hoa˘ ˙ c thaˆ ˙ m chí moˆ ˙ t vài nhu’ chúng ta se˜ thaˆ´y o’’ du’o´’i) phân vùng riêng. D¯ aˆ`u tiên chúng ta hãy xem xét moˆ ˙ t tru’o`’ng ho ˙ ’p d¯o’n gia’n – dung lu’o ˙ ’ng oˆ’ d¯ı˜a cu’a ba ˙ n d¯o ˙ c không vu’o ˙ ’t quá 8,4 Gbyte (nói chính xác ho’n – soˆ´ cylinder không vu’o ˙ ’t quá 1024). Trong tru’o`’ng ho ˙ ’p này mo ˙ i thu´’ d¯eˆ`u d¯o’n gia’n: ba ˙ n d¯o ˙ c chı’ vieˆ ˙ c chia d¯ı˜a làm sao d¯eˆ’ d¯u’ choˆ˜ cho heˆ ˙d¯ieˆ`u hành se˜ cài d¯a˘ ˙ t. Có theˆ’su’’du ˙ ng du˜’lieˆ ˙ u cho bieˆ´t kích thu’o´’c d¯ı˜a nho’ nhaˆ´t caˆ`n thieˆ´t d¯eˆ’cài d¯a˘ ˙ t heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành vo´’i caˆ´u hình co’ba’n trong ba’ng 2.2. Tuy nhiên xin hãy nho´’ ra˘`ng, không nhu˜’ng pha’i tính kích thu’o´’c các taˆ ˙ p tin cu’a ba’n thân heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành, mà còn pha’i tính ca’ kích thu’o´’c cu’a các chu’o’ng trình ba ˙ n d¯o ˙ c du ˙ ’tính cha ˙ y. Và còn pha’i dành moˆ ˙ t phaˆ`n du ˙ ’tru˜’không nho’ cho các chu’o’ng trình se˜ cài d¯a˘ ˙ t sau này (không theˆ’ tránh kho’i!). Hãy tính ra˘`ng, 700 Mbyte dành cho Linux o’’ trong ba’ng nói trên chı’ dành cho các chu’o’ng trình cài d¯a˘ ˙ t cùng vo´’i Linux theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh, trong soˆ´ d¯ó có, ví du ˙ , chu’o’ng trình soa ˙ n tha’o raˆ´t ma ˙ nh Lyx. D¯ oˆ´ i vo´’i Windows cu˜ng tu’o’ng tu ˙ ’nhu’vaˆ ˙ y.
  19. 19. 2.5 Chuaˆ’n bi ˙ các phân vùng trên d¯ı˜a 15 Ba’ng 2.2: Nhu caˆ`u su’’du ˙ ng không gian d¯ı˜a cu’a HD¯ H Heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành Yêu caˆ`u Windows 95 100 Mbyte Windows 98 200 Mbyte Windows NT 200 Mbyte Windows 2000 700 Mbyte Linux Red Hat 6.2 (Worksta- tion vo´’i KDE) 700 Mbyte Theo kinh nghieˆ ˙ m cu’a tác gia’ thì d¯eˆ’làm vieˆ ˙ c vo´’i Windows 95/98, Windows NT và Linux các phân vùng vo´’i kích thu’o´’c 800-1000 Mbyte là d¯u’ (taˆ´t nhiên, neˆ´u ba ˙ n d¯o ˙ c không cài d¯a˘ ˙ t các gói chu’o’ng trình lo´’n, nhu’OpenOffice.Org), còn d¯oˆ´ i vo´’i Windows 200 thì caˆ`n phân vùng lo´’n ho’n. Bây gio`’chúng ta se˜ xem xét vaˆ´n d¯eˆ` chia các phân vùng cho Linux. O’’ d¯ây không theˆ’ chı’ chia moˆ ˙ t phân vùng. Thu´’nhaˆ´t, caˆ`n chia moˆ ˙ t phân vùng swap riêng bieˆ ˙ t cho Linux. Khi xác d¯i ˙ nh dung lu’o ˙ ’ng cu’a phân vùng swap Linux caˆ`n tính d¯eˆ´n nhu˜’ng yeˆ´u toˆ´ sau: • Trong Linux, RAM và không gian swap ho ˙ ’p la ˙ i ta ˙ o thành boˆ ˙ nho´’a’o chung. Ví du ˙ , neˆ´u ba ˙ n d¯o ˙ c có 256 MByte RAM và 128 Mbyte không gian swap, thì se˜ có 384 Mbyte boˆ ˙nho´’a’o. • D¯ eˆ’ làm vieˆ ˙ c vo´’i Linux caˆ`n ít nhaˆ´t 16 Mbyte boˆ ˙ nho´’ a’o, vì theˆ´ neˆ´u ba ˙ n d¯o ˙ c chı’ có 4 Mbyte RAM, thì caˆ`n phân vùng swap không nho’ ho’n 12 Mbyte. • Trên Linux kích thu’o´’c moˆ ˙ t phân vùng swap không theˆ’ vu’o ˙ ’t quá 128 Mbyte. Nghı˜a là phân vùng swap có theˆ’ có kích thu’o´’c lo´’n bao nhiêu tùy thích nhu’ng Linux không theˆ’ su’’du ˙ ng ho’n 128 Mbyte. Neˆ´u ba ˙ n d¯o ˙ c muoˆ´ n có boˆ ˙ nho´’a’o lo´’n ho’n, thì caˆ`n ta ˙ o hai phân vùng swap hoa˘ ˙ c su’’du ˙ ng taˆ ˙ p tin swap. • Khi tính kích thu’o´’c cu’a không gian swapping, caˆ`n nho´’ra˘`ng kích thu’o´’c quá lo´’n có theˆ’ là vô ích. Trên máy tính vo´’i 16 Mbyte RAM khi cài d¯a˘ ˙ t Linux vo´’i caˆ´u hình chuaˆ’n và các chu’o’ng trình u´’ng du ˙ ng chuaˆ’n thì 48 Mbyte không gian swapping là d¯u’. Còn neˆ´u cài d¯a˘ ˙ t Linux vo´’i caˆ´u hình nho’ nhaˆ´t, thì không caˆ`n d¯eˆ´n không gian swap. Taˆ´t nhiên, kích thu’o´’c chính xác cu’a không gian swap phu ˙ thuoˆ ˙ c lo´’n vào chu’o’ng trình se˜ d¯u’o ˙ ’c cài d¯a˘ ˙ t. Nói chung, chı’ nên suy nghı˜ veˆ` vaˆ´n d¯eˆ` dung lu’o ˙ ’ng cu’a phân vùng swap khi có moˆ ˙ t d¯ı˜a nho’ và ít boˆ ˙ nho´’RAM. Trong tru’o`’ng ho ˙ ’p ngu’o ˙ ’c la ˙ i hãy phân chia d¯eˆ’toˆ’ng soˆ´ dung lu’o ˙ ’ng cu’a boˆ ˙ nho´’a’o (goˆ`m RAM và phân vùng swap) không nho’ ho’n 128 Mbyte. Còn neˆ´u nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c có 128 Mbyte RAM hay nhieˆ`u ho’n, thì phân vùng này có theˆ’không caˆ`n thieˆ´t. Taˆ´t ca’ các phaˆ`n còn la ˙ i cu’a Linux và các chu’o’ng trình hoˆ˜ tro ˙ ’ theo nguyên ta˘´c có theˆ’ d¯a˘ ˙ t vào moˆ ˙ t phân vùng. Tuy nhiên, vieˆ ˙ c d¯a˘ ˙ t heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin Linux lên vài phân vùng riêng re˜ là có ý nghı˜a. Ví du ˙ , có nhà chuyên gia khuyên nên dành cho heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin Linux ba phân vùng (neˆ´u tính ca’ swap thì thành 4). Phân vùng thu´’nhaˆ´t (theo ý kieˆ´n cá nhân tác gia’, 1 Gbyte là d¯u’) se˜ chu´’a heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin goˆ´ c (/). Phân vùng thu´’ hai dành cho thu’ mu ˙ c /home. Còn phân vùng thu´’ba d¯u’o ˙ ’c ga˘´n vào thu’mu ˙ c /usr. Vieˆ ˙ c phân chia nhu’vaˆ ˙ y du ˙ ’a trên nhu˜’ng lý le˜ sau. Dù HD¯ H Linux có oˆ’n d¯i ˙ nh và d¯áng tin caˆ ˙ y d¯eˆ´n d¯âu, thì thı’nh thoa’ng cu˜ng caˆ`n cài d¯a˘ ˙ t la ˙ i. Ví du ˙ , ba ˙ n d¯o ˙ c muoˆ´ n caˆ ˙ p nhaˆ ˙ t phiên ba’n mo´’i cu’a ba’n phân phoˆ´ i, hoa˘ ˙ c vì ít kinh nghieˆ ˙ m su’’
  20. 20. 16 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows du ˙ ng nên làm ho’ng taˆ ˙ p tin heˆ ˙ thoˆ´ ng quan tro ˙ ng, hoa˘ ˙ c d¯o’n gia’n là muoˆ´ n cài d¯a˘ ˙ t moˆ ˙ t ba’n phân phoˆ´ i khác. Neˆ´u nhu’taˆ´t ca’ d¯u’o ˙ ’c cài d¯a˘ ˙ t vào moˆ ˙ t phân vùng, thì khi cài d¯a˘ ˙ t la ˙ i nhu˜’ng du˜’lieˆ ˙ u d¯ã làm ra và ghi nho´’trong thu’mu ˙ c cá nhân se˜ bi ˙ maˆ´t (neˆ´u không có ba’n sao chép). Ngoài ra, se˜ bi ˙ maˆ´t ca’ nhu˜’ng chu’o’ng trình d¯ã cài tu`’mã nguoˆ`n, hay cài ba˘`ng phu’o’ng pháp khác. Phaˆ`n lo´’n nhu˜’ng gói chu’o’ng trình này d¯u’o ˙ ’c cài vào thu’mu ˙ c /usr. Neˆ´u dành cho thu’mu ˙ c này moˆ ˙ t phân vùng riêng và khi cài d¯a˘ ˙ t không d¯i ˙ nh da ˙ ng la ˙ i chúng, thì nhu˜’ng chu’o’ng trình nói trên se˜ d¯u’o ˙ ’c giu˜’la ˙ i và có theˆ’ se˜ làm vieˆ ˙ c (raˆ´t có theˆ’ caˆ`n vài caˆ´u hình nho’) sau khi cài d¯a˘ ˙ t la ˙ i heˆ ˙thoˆ´ ng. Trong tiêu chuaˆ’n veˆ` heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin cu’a Linux FHS (cu ˙ theˆ’ xin xem o’’ chu’o’ng ??) cu˜ng có lo`’i khuyên veˆ` vieˆ ˙ c d¯a˘ ˙ t thu’mu ˙ c /usr lên moˆ ˙ t phân vùng riêng. Theo tác gia’ thaˆ´y, nhu˜’ng ý kieˆ´n nói trên d¯ã d¯u’ d¯eˆ’ ba ˙ n d¯o ˙ c tu ˙ ’tìm ra phu’o’ng án phân chia oˆ’ d¯ı˜a cu’a mình, trong tru’o`’ng ho ˙ ’p chı’ có moˆ ˙ t oˆ’ d¯ı˜a nho’. Bây gio`’chúng ta xem xét tru’o`’ng ho ˙ ’p d¯ı˜a vo´’i soˆ´ cylinder lo´’n ho’n 1024. Tu`’nhu˜’ng gì d¯ã nói d¯eˆ´n o’’phaˆ`n tru’o´’c (ha ˙ n cheˆ´ dung lu’o ˙ ’ng d¯ı˜a cu´’ng), caˆ`n d¯a˘ ˙ t chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng trong pha ˙ m vi 1024 cylinder d¯aˆ`u tiên. Nhân tieˆ ˙ n, NT Loader không nhaˆ´t thieˆ´t pha’i d¯a˘ ˙ t vào phân vùng NTFS, cu˜ng nhu’không nhaˆ´t thieˆ´t pha’i d¯a˘ ˙ t vào phân vùng chu´’a các taˆ ˙ p tin khác cu’a HD¯ H. Nhu’ d¯ã nói o’’ trên, d¯oˆ´ i vo´’i Linux có theˆ’ d¯a˘ ˙ t thu’ mu ˙ c goˆ´ c cùng vo´’i thu’ mu ˙ c con /boot vào các cylinder "thaˆ´p" (trong vòng 1024 d¯aˆ`u tiên), còn các thu’mu ˙ c khác – o’’choˆ˜ nào tùy thích. Nhu’vaˆ ˙ y trong tru’o`’ng ho ˙ ’p này, nhu˜’ng d¯eˆ` nghi ˙ cu’a tác gia’ cho ra ba’ng toˆ’ng keˆ´t sau: • phaˆ`n kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a taˆ´t ca’ các heˆ ˙ thoˆ´ ng Microsoft d¯a˘ ˙ t vào phân vùng chính d¯aˆ`u tiên cu’a d¯ı˜a, vo´’i d¯i ˙ nh da ˙ ng FAT16 (DOS); • phân vùng chính tieˆ´p theo dành cho thu’mu ˙ c goˆ´ c (/), kích thu’o´’c khoa’ng 1 Gbyte; • phân vùng chính thu´’ba dành cho swap cu’a Linux (lo`’i khuyên veˆ` kích thu’o´’c cu’a phân vùng này xem o’’trên); • phaˆ`n còn la ˙ i cu’a d¯ı˜a d¯a˘ ˙ t thành phân vùng mo’’roˆ ˙ ng; • trong phân vùng mo’’roˆ ˙ ng ta ˙ o các phân vùng lôgíc cho moˆ˜i HD¯ H se˜ cài d¯a˘ ˙ t: Windows 98, Windows NT/2000/XP, và d¯oˆ`ng tho`’i cho các heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin /home và /usr cu’a HD¯ H Linux (trong /home se˜ d¯a˘ ˙ t các taˆ ˙ p tin riêng cu’a ngu’o`’i dùng, còn trong /usr – chu’o’ng trình se˜ cài d¯a˘ ˙ t). Taˆ´t nhiên, neˆ´u nhu’ ba ˙ n d¯o ˙ c chı’ có Windows 95 vo´’i FAT16, thì có theˆ’ d¯eˆ’ Windows trên phân vùng d¯aˆ`u tiên. Neˆ´u nhu’trên máy d¯ã cài d¯a˘ ˙ t Windows NT hay có FAT32, thì moˆ ˙ t phân vùng FAT16 cu˜ng không thu`’a. Thu´’nhaˆ´t, keˆ’ca’ trong tru’o`’ng ho ˙ ’p heˆ ˙ thoˆ´ ng có vaˆ´n d¯eˆ`, ba ˙ n d¯o ˙ c có theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng tu`’ d¯ı˜a meˆ`m DOS (ta ˙ m tho`’i khi chu’a làm quen vo´’i Linux moˆ ˙ t cách "tu’o`’ng taˆ ˙ n") và thaˆ´y d¯u’o ˙ ’c ra˘`ng d¯ı˜a cu´’ng làm vieˆ ˙ c bình thu’o`’ng. Thu´’hai, heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin FAT16 d¯u’o ˙ ’c hoˆ˜ tro ˙ ’trên mo ˙ i HD¯ H, trong d¯ó có Linux, vì theˆ´ phân vùng này có theˆ’ phu ˙ c vu ˙ cho vieˆ ˙ c trao d¯oˆ’i taˆ ˙ p tin giu˜’a các heˆ ˙ thoˆ´ ng. Nhu’ng không nên d¯eˆ’ phân vùng này lo´’n, vì FAT16 su’’ du ˙ ng không gian d¯ı˜a raˆ´t không ho ˙ ’p lý. Chính vì vaˆ ˙ y hãy dành cho phân vùng này khoa’ng 256 hoa˘ ˙ c 512 Mbyte. Nhu˜’ng lo`’i khuyên này d¯u’a ra vo´’i gia’ thieˆ´t ra˘`ng, ba ˙ n d¯o ˙ c chı’ có moˆ ˙ t d¯ı˜a cu´’ng. Neˆ´u nhu’ ba ˙ n d¯o ˙ c có 2, thì vaˆ˜n su’’ du ˙ ng d¯u’o ˙ ’c nhu˜’ng lo`’i khuyên này, chı’ có d¯ieˆ`u phân vùng swap toˆ´ t ho’n d¯a˘ ˙ t trên d¯ı˜a khác vo´’i d¯ı˜a dành cho Linux. Ngu’o`’i ta nói ra˘`ng nhu’vaˆ ˙ y ta˘ng toˆ´ c d¯oˆ ˙ làm vieˆ ˙ c trong Linux (cu˜ng deˆ˜ hieˆ’u vì d¯aˆ`u d¯o ˙ c ít pha’i cha ˙ y ho’n).
  21. 21. 2.6 Windows NT và Linux: kho’’i d¯oˆ ˙ ng qua OS Loader cu’a NT 17 2.5.2 Chu’o’ng trình d¯eˆ’phân chia oˆ’ d¯ı˜a Sau khi hoàn thành keˆ´t hoa ˙ ch chia oˆ’ d¯ı˜a, caˆ`n lu ˙ ’a cho ˙ n công cu ˙ d¯eˆ’ d¯u’a keˆ´ hoa ˙ ch này thành hieˆ ˙ n thu ˙ ’c. Chu’o’ng trình phân chia d¯ı˜a d¯u’o ˙ ’c bieˆ´t d¯eˆ´n nhieˆ`u nhaˆ´t là fdisk; trên mo ˙ i heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành d¯eˆ`u có phiên ba’n riêng cu’a chu’o’ng trình này. Và không caˆ`n gì ho’n ngoài chu’o’ng trình này, neˆ´u nhu’phân chia oˆ’d¯ı˜a tra˘´ng, không chu´’a baˆ´t ký du˜’lieˆ ˙ u nào. Nhu’ng chúng ta d¯ang xem xét tru’o`’ng ho ˙ ’p d¯ã có HD¯ H nào d¯ó trên d¯ı˜a và caˆ`n phân chia oˆ’ d¯ı˜a mà không làm maˆ´t thông tin. fdisk không thích ho ˙ ’p cho nhu˜’ng mu ˙ c d¯ích nhu’vaˆ ˙ y. Trong thành phaˆ`n các ba’n phân phoˆ´ i Red Hat và BlackCat (raˆ´t có theˆ’ trong các ba’n phân phoˆ´ i khác) có chu’o’ng trình fips, phu ˙ c vu ˙ cho phân chia oˆ’ d¯ı˜a. Tuy nhiên, theo ý kieˆ´n cu’a ngu’o`’i dùng thì không nên su’’ du ˙ ng chu’o’ng trình này. Vì theˆ´ lo`’i khuyên cu’a tác gia’ vo´’i ba ˙ n d¯o ˙ c, nhu˜’ng ngu’o`’i dùng Linux mo´’i – neˆ´u nhu’ muoˆ´ n phân chia la ˙ i oˆ’ d¯ı˜a mà không làm maˆ´t thông tin, thì hãy tìm chu’o’ng trình Partition Magic cu’a công ty Power Quest (http://www.powerquest.com) và su’’du ˙ ng chu’o’ng trình này. Thu´’nhaˆ´t, chu’o’ng trình này cho phép phân chia la ˙ i oˆ’ d¯ı˜a mà không làm maˆ´t thông tin (tu´’c là, taˆ´t ca’ nhu˜’ng cài d¯a˘ ˙ t và caˆ´u hình tru’o´’c d¯ó se˜ d¯u’o ˙ ’c ghi la ˙ i). Khi này, không chı’ ta ˙ o d¯u’o ˙ ’c phân vùng mo´’i tu`’ choˆ˜ troˆ´ ng trên d¯ı˜a, mà còn có theˆ’ di chuyeˆ’n các phân vùng d¯ã có theo ý muoˆ´ n. Thu´’hai, chu’o’ng trình này (thaˆ ˙ m chí trong phiên ba’n dành cho DOS) cung caˆ´p moˆ ˙ t giao dieˆ ˙ n d¯oˆ` ho ˙ a deˆ˜ su’’du ˙ ng có hoˆ˜ tro ˙ ’chuoˆ ˙ t, và mo ˙ i thao tác cu˜ng nhu’thay d¯oˆ’i d¯eˆ`u thaˆ´y rõ ràng. D¯ ieˆ`u này raˆ´t quan tro ˙ ng vo´’i ngu’o`’i dùng mo´’i. Khi ta ˙ o phân vùng caˆ`n d¯eˆ’ý không cho ranh gio´’i giu˜’a các phân vùng ca˘´t laˆ˜n nhau. Tác gia’ cho ra˘`ng, nhu˜’ng thông tin d¯ã d¯u’a d¯u’ d¯eˆ’ ba ˙ n d¯o ˙ c laˆ ˙ p keˆ´ hoa ˙ ch và thu ˙ ’c hieˆ ˙ n vieˆ ˙ c phân chia oˆ’ d¯ı˜a thành các phân vùng. Vì theˆ´ tieˆ´p theo chúng ta se˜ xem xét các phu’o’ng án cài d¯a˘ ˙ t hai HD¯ H trên moˆ ˙ t máy tính. 2.6 Windows NT và Linux: kho’’i d¯oˆ ˙ ng qua OS Loader cu’a NT Trong phaˆ`n này, khi nói veˆ` Windows NT xin ngaˆ`m hieˆ’u ca’ Windows 2000 và NT, vì "quan heˆ ˙ " cu’a chúng d¯oˆ´ i vo´’i vieˆ ˙ c cài d¯a˘ ˙ t Linux hoàn toàn gioˆ´ ng nhau. Chúng ta gia’ thieˆ´t là Windows NT d¯ã d¯u’o ˙ ’c cài vào phân vùng /dev/hda2 (neˆ´u nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c nho´’, /dev/hda1 se˜ dành cho phân vùng FAT16). Neˆ´u HD¯ H Windows NT d¯ã d¯u’o ˙ ’c cài d¯a˘ ˙ t, nghı˜a là trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng OS Loader cu˜ng d¯ã d¯u’o ˙ ’c cài d¯a˘ ˙ t. Và nhu’theˆ´ có theˆ’su’’du ˙ ng chu’o’ng trình này d¯eˆ’kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux. Tác gia’ hy vo ˙ ng ra˘`ng ba ˙ n d¯o ˙ c d¯ã sao lu’u nhu˜’ng thông tin có giá tri ˙ cu’a mình. Các bu’o´’c cài d¯a˘ ˙ t có theˆ’ mô ta’ nhu’sau: 1. Neˆ´u nhu’ ba ˙ n d¯o ˙ c chu’a cài d¯a˘ ˙ t Linux bao gio`’, thì tru’o´’c khi ba˘´t d¯aˆ`u caˆ`n chuaˆ’n bi ˙ d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng và phu ˙ c hoˆ`i Windows NT. D¯ eˆ’ ta ˙ o d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng chı’ caˆ`n d¯i ˙ nh da ˙ ng la ˙ i d¯ı˜a meˆ`m, roˆ`i sao chép lên d¯ó các taˆ ˙ p tin ntldr, ntdetect.com và boot.ini tu`’thu’ mu ˙ c goˆ´ c cu’a oˆ’ d¯ı˜a kho’’i d¯oˆ ˙ ng NT. Chu’o’ng trình ta ˙ o d¯ı˜a phu ˙ c hoˆ`i Windows 2000/XP có theˆ’cha ˙ y tu`’trình d¯o’n heˆ ˙ thoˆ´ ng (leˆ ˙ nh Backup trong Start/Program/Accessories). 2. Dùng chu’o’ng trình Partition Magic d¯eˆ’laˆ´y moˆ ˙ t phaˆ`n d¯ı˜a troˆ´ ng và tu`’d¯ó ta ˙ o ra phân vùng vo´’i da ˙ ng ext2(3) (heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin Linux) và phân vùng swap. Cách tính kích thu’o´’c cu’a chúng d¯ã nói o’’trên. 3. Cài d¯a˘ ˙ t Linux theo chı’ daˆ˜n cu’a ba’n phân phoˆ´ i. Trong khi cài d¯a˘ ˙ t caˆ`n chú ý d¯eˆ´n nhu˜’ng d¯ieˆ’m sau:
  22. 22. 18 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows • thu´’ nhaˆ´t, trong quá trình cài d¯a˘ ˙ t nhaˆ´t d¯i ˙ nh pha’i ta ˙ o ra các d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux. Tu´’c là caˆ`n tra’ lo`’i "Yes, make a BOOT DISK" (hay tu’o’ng tu ˙ ’theˆ´, tùy thuoˆ ˙ c vào ba’n phân phoˆ´ i) khi d¯u’o ˙ ’c ho’i có ta ˙ o d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng hay không. D¯ ı˜a meˆ`m này se˜ d¯u’o ˙ ’c dùng d¯eˆ´n o’’sau. Ngoài ra, có theˆ’su’’du ˙ ng d¯ı˜a meˆ`m này d¯eˆ’kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux. D¯ ây cu˜ng là moˆ ˙ t phu’o’ng án kho’’i d¯oˆ ˙ ng, và ho’n nu˜’a khác vo´’i d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng DOS, sau khi kho’’i d¯oˆ ˙ ng heˆ ˙ thoˆ´ ng không còn yêu caˆ`u d¯ı˜a meˆ`m nu˜’a, có theˆ’ bo’ nó ra kho’i oˆ’, su’’du ˙ ng oˆ’ d¯eˆ’ d¯o ˙ c các d¯ı˜a meˆ`m khác. Tuy nhiên cách kho’’i d¯oˆ ˙ ng này cu˜ng có d¯ieˆ`u tieˆ ˙ n, vì theˆ´ không nên su’’du ˙ ng thu’o`’ng xuyên. Chı’ su’’du ˙ ng trong tru’o`’ng ho ˙ ’p "baˆ´t d¯a˘´c dı˜". D¯ ı˜a meˆ`m này còn caˆ`n thieˆ´t cho caˆ´u hình d¯eˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng nhieˆ`u HD¯ H. • thu´’ hai, khi cài d¯a˘ ˙ t Linux caˆ`n cài LILO vào sector d¯aˆ`u tiên cu’a phân vùng dành cho thu’ mu ˙ c goˆ´ c (/) cu’a Linux, chu´’ không pha’i vào sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính cu’a d¯ı˜a (MBR). Chúng ta gia’ thieˆ´t Linux d¯u’o ˙ ’c cài vào phân vùng /dev/hda3. Nhu’ vaˆ ˙ y LILO se˜ d¯u’o ˙ ’c cài vào sector d¯aˆ`u tiên cu’a /dev/hda3 Theo nguyên ta˘´c, neˆ´u nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c cài LILO vào MBR, thì không pha’i mo ˙ i thu´’d¯ã ho’ng heˆ´t. Keˆ´t qua’ cuoˆ´ i cùng (kho’’i d¯oˆ ˙ ng qua NT Loader) vaˆ˜n có theˆ’ d¯a ˙ t d¯u’o ˙ ’c nhu’ng caˆ`n bo’ ra moˆ ˙ t chút công su´’c. Vaˆ´n d¯eˆ` o’’choˆ˜, d¯i ˙ nh da ˙ ng MBR ta ˙ o bo’’i LILO và Windows (DOS) khác nhau. Vì theˆ´ neˆ´u ba ˙ n d¯o ˙ c cài LILO vào MBR, thì caˆ`u phu ˙ c hoˆ`i la ˙ i MBR cu’a Windows. Tác gia’ cu˜ng se˜ nói cách phu ˙ c hoˆ`i, nhu’ng toˆ´ t ho’n heˆ´t là ba ˙ n d¯o ˙ c cài LILO ngay laˆ ˙ p tu´’c vào sector d¯aˆ`u tiên cu’a phân vùng d¯ã cài Linux. 4. Sau khi cài d¯a˘ ˙ t xong, kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux ba˘`ng d¯ı˜a meˆ`m (neˆ´u nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c cài LILO vào phân vùng cu’a Linux và không d¯oˆ ˙ ng gì d¯eˆ´n MBR, thì d¯ây là kha’ na˘ng duy nhaˆ´t). 5. Sao chép sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a Linux vào moˆ ˙ t taˆ ˙ p tin; taˆ ˙ p tin này se˜ caˆ`n d¯eˆ’ trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng Windows NT/2000 có theˆ’kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux. Vieˆ ˙ c sao chép thu ˙ ’c hieˆ ˙ n nhu’sau: d¯aˆ`u tiên ga˘´n moˆ ˙ t d¯ı˜a meˆ`m tra˘´ng (mo´’i mua thì càng toˆ´ t), kênh giao tác [root]# mount -t vfat /dev/fd0 /mnt/floppy chuyeˆ’n vào thu’mu ˙ c /mnt/floppy kênh giao tác [root]# cd /mnt/floppy và thu ˙ ’c hieˆ ˙ n câu leˆ ˙ nh kênh giao tác [root]# dd if=/dev/hda3 of=/mnt/floppy/bootsect.lnx bs=512 count=1 d¯eˆ’ghinoˆ ˙ idung sectorkho’’id¯oˆ ˙ ng cu’ad¯ı˜a /dev/hda3 vàotaˆ ˙ ptin /mnt/floppy/bootsect.lnx. 1 6. Tieˆ´p theo caˆ`n kho’’i d¯oˆ ˙ ng la ˙ i d¯eˆ’vào Windows NT, ba˘`ng câu leˆ ˙ nh: 1 Ghi chú: neˆ´u d¯ı˜a C: (/dev/hda1) có d¯i ˙ nh da ˙ ng FAT, thì có theˆ’ta ˙ o taˆ ˙ p tin bootsect.lnx trong thu’mu ˙ c goˆ´ c cu’a d¯ı˜a C:. Tác gia’ không bieˆ´t (chu’a thu’’) có theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng không caˆ`n d¯ı˜a meˆ`m không, neˆ´u phân vùng chính d¯aˆ`u tiên có d¯i ˙ nh da ˙ ng NTFS. Tuy nhiên o’’d¯ây cu˜ng không có vaˆ´n d¯eˆ` gì, chı’ caˆ`n sao chép sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng qua d¯ı˜a meˆ`m nhu’d¯ang trình bày. Ta ˙ m tho`’i nhân Linux còn chu’a hoˆ˜ tro ˙ ’toˆ´ t vieˆ ˙ c ghi lên phân vùng NTFS.
  23. 23. 2.6 Windows NT và Linux: kho’’i d¯oˆ ˙ ng qua OS Loader cu’a NT 19 kênh giao tác [root]# shutdown -h now Vì MBR chu’a có gì thay d¯oˆ’i, nên Windows NT se˜ kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Trong NT caˆ`n sao chép taˆ ˙ p tin bootsect.lnx vào thu’mu ˙ c goˆ´ c cu’a d¯ı˜a C:, hay chính xác ho’n là vào thu’mu ˙ c goˆ´ c cu’a phân vùng mà tu`’d¯ó kho’’i d¯oˆ ˙ ng Windows NT. D¯ ây có theˆ’ là phân vùng FAT16 hay phân vùng NTFS. D¯ a˘ ˙ c d¯ieˆ’m d¯eˆ’ nhaˆ ˙ n ra phân vùng này là hai taˆ ˙ p tin ntldr và boot.init chu´’a trong d¯ó (nhu˜’ng taˆ ˙ p tin này có theˆ’aˆ’n!). Taˆ ˙ p tin bootsect.lnx có theˆ’d¯a˘ ˙ t thuoˆ ˙ c tính chı’ d¯o ˙ c (read-only). 7. Sau d¯ó tìm taˆ ˙ p tin boot.ini và thêm vào dòng sau: C:bootsect.lnx="LINUX" (taˆ´t nhiên, trong daˆ´u ngoa˘ ˙ c kép ba ˙ n d¯o ˙ c có theˆ’d¯a˘ ˙ t tên baˆ´t ky`.) 8. Vieˆ ˙ c còn la ˙ i là kho’’i d¯oˆ ˙ ng la ˙ i máy tính moˆ ˙ t laˆ`n nu˜’a, và trong trình d¯o’n cho ˙ n heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành se˜ có LINUX. Neˆ´u cho ˙ n LINUX, thì LILO se˜ d¯u’o ˙ ’c cha ˙ y và sau d¯ó nó (LILO) se˜ na ˙ p Linux. Còn bây gio`’chúng ta se˜ xem xét tru’o`’ng ho ˙ ’p ba ˙ n d¯o ˙ c (do vô tình hay coˆ´ ý) cài d¯a˘ ˙ t LILO vào ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính cu’a d¯ı˜a (Master Boot Record, MBR). Trong tru’o`’ng ho ˙ ’p này ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng Windows NT (hay 2000) se˜ bi ˙ xóa, và vieˆ ˙ c kho’’i d¯oˆ ˙ ng Windows NT (bu’o´’c thu´’ 6 o’’ trên) là không theˆ’. Neˆ´u nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c vaˆ˜n còn muoˆ´ n su’’du ˙ ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng OS Loader cu’a NT, chu´’ không muoˆ´ n dùng LILO, thì nhu˜’ng bu’o´’c trên có thay d¯oˆ’i moˆ ˙ t chút: thay cho bu’o´’c thu´’6 caˆ`n làm các thao tác sau. 1. Kho’’i d¯oˆ ˙ ng Windows NT tu`’ d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng (d¯ã ta ˙ o tru’o´’c khi cài d¯a˘ ˙ t Linux, neˆ´u không có thì ba ˙ n d¯o ˙ c caˆ`n tìm moˆ ˙ t máy khác d¯ang cha ˙ y Windows NT roˆ`i ta ˙ o). Trong trình d¯o’n (thu ˙ ’c d¯o’n) cu’a trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng caˆ`n cho ˙ n leˆ ˙ nh Recover, roˆ`i cho ˙ n cheˆ´ d¯oˆ ˙Command mode. Sau d¯ó d¯a˘ng nhaˆ ˙ p vào tài khoa’n nhà qua’n tri ˙ (administrator). 2. Phu ˙ c hoˆ`i la ˙ i ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính cu’a d¯ı˜a. Su’’ du ˙ ng câu leˆ ˙ nh fdisk /mbr. Tác gia’ dùng leˆ ˙ nh này thành công, ma˘ ˙ c dù trong moˆ ˙ t soˆ´ bài báo nói cách phu ˙ c hoˆ`i MBR nhu’ vaˆ ˙ y không pha’i lúc nào cu˜ng làm vieˆ ˙ c. Trong Windows 2000 có các leˆ ˙ nh chuyên dùng fixboot và fixmbr (cha ˙ y tu`’console phu ˙ c hoˆ`i heˆ ˙ thoˆ´ ng). Cha ˙ y hai leˆ ˙ nh này theo thu´’tu ˙ ’ d¯ã chı’ ra. Sau d¯ó Windows 2000 se˜ kho’’i d¯oˆ ˙ ng bình thu’o`’ng. 3. Kho’’i d¯oˆ ˙ ng la ˙ i máy tính tu`’ d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux và d¯a˘ng nhaˆ ˙ p vào heˆ ˙ thoˆ´ ng vo´’i quyeˆ`n ngu’o`’i dùng root. 4. Nhaˆ ˙ p leˆ ˙ nh cd /etc và mo’’taˆ ˙ p tin lilo.conf. O’’d¯aˆ`u taˆ ˙ p tin này có liên keˆ´t d¯eˆ´n phân vùng kho’’i d¯oˆ ˙ ng theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh, ví du ˙ , /dev/hda. 5. Dùng baˆ´t ky` trình soa ˙ n tha’o nào, ví du ˙ , CoolEdit cu’a Midnight Commander, d¯eˆ’ thay theˆ´ giá tri ˙ này thành phân vùng d¯ã cài Linux lên (chính xác ho’n là thành phân vùng d¯u’o ˙ ’c ga˘´n nhu’goˆ´ c (/) cu’a Linux). Neˆ´u Linux d¯u’o ˙ ’c cài vào phân vùng /dev/hda3, thì caˆ`n ghi cái d¯ó, tu´’c là thay theˆ´ /dev/hda thành /dev/hda3. Neˆ´u nhu’ba ˙ n d¯o ˙ c không nho´’ d¯ã cài Linux vào d¯âu, thì hãy cha ˙ y câu leˆ ˙ nh mount và tìm keˆ´t qua’ tu’o’ng tu ˙ ’ nhu’ sau2 : 2 có nghı˜a là tìm phân vùng d¯ã ga˘´n vào thu’mu ˙ c goˆ´ c /, trong ví du ˙ này là /dev/hda3
  24. 24. 20 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows kênh giao tác /dev/hda3 on / type reiserfs (rw) 6. Cha ˙ y leˆ ˙ nh /sbin/lilo d¯eˆ’ ghi trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng vào phân vùng /dev/hda3 (caˆ`n cha ˙ y leˆ ˙ nh lilo không có tham soˆ´ ). Se˜ có ca’nh báo veˆ` vieˆ ˙ c phân vùng không pha’i là d¯aˆ`u tiên trên d¯ı˜a. D¯ ây chính là d¯ieˆ`u chúng ta caˆ`n, ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a Windows d¯u’o ˙ ’c giu˜’ nguyên ve ˙ n. 7. Thu ˙ ’c hieˆ ˙ n các bu’o´’c 6-8 nhu’o’’trên. Deˆ˜ dàng d¯oán ra ra˘`ng, "quy trình" phu´’c ta ˙ p vo´’i hai laˆ`n kho’’i d¯oˆ ˙ ng la ˙ i chı’ d¯eˆ’chuyeˆ’n sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux tu`’ MBR vào sector d¯aˆ`u tiên cu’a phân vùng dành cho Linux, và phu ˙ c hoˆ`i MBR cu’a Windows. Quá trình cài d¯a˘ ˙ t Linux keˆ´t thúc o’’d¯ây. Ba ˙ n d¯o ˙ c d¯ã có theˆ’cho ˙ n HD¯ H se˜ kho’’i d¯oˆ ˙ ng và d¯ieˆ`u khieˆ’n máy tính cu’a mình. 2.7 Su’’ du ˙ ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO 2.7.1 Cài d¯a˘ ˙ t và caˆ´ u hình LILO Nhu’ d¯ã nói trong phaˆ`n lu ˙ ’a cho ˙ n chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng, neˆ´u trên máy d¯ã cài Windows 98 vo´’i heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin FAT16, thì lu ˙ ’a cho ˙ n toˆ´ t ho’n cho trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng là chu’o’ng trình có trong thành phaˆ`n cu’a mo ˙ i ba’n phân phoˆ´ i HD¯ H Linux – LILO (LInux LOader). Gioˆ´ ng nhu’tru’o`’ng ho ˙ ’p Windows NT, chúng ta se˜ d¯u’a ra các bu’o´’c caˆ`n thu ˙ ’c hieˆ ˙ n d¯eˆ’có theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng nhieˆ`u HD¯ H. 1. Tru’o´’c khi cài d¯a˘ ˙ t Linux hãy chuaˆ’n bi ˙ d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng Windows. 2. Dùng chu’o’ng trình Partition Magic d¯eˆ’ laˆ´y phaˆ`n không gian d¯ı˜a còn troˆ´ ng và trên d¯ó ta ˙ o ra moˆ ˙ t phân vùng ext2(3) (heˆ ˙ thoˆ´ ng taˆ ˙ p tin Linux) và moˆ ˙ t phân vùng swap. Cách chia oˆ’ d¯ı˜a d¯ã nói o’’trên. Neˆ´u dung lu’o ˙ ’ng oˆ’ d¯ı˜a cu´’ng vu’o ˙ ’t quá 8,4 Gbyte thì hãy d¯o ˙ c ky˜ các phaˆ`n 2.3 và 2.5. 3. Cài d¯a˘ ˙ t Linux theo chı’ daˆ˜n d¯i kèm vo´’i ba’n phân phoˆ´ i. Caˆ`n nho´’ra˘`ng, neˆ´u ba ˙ n muoˆ´ n su’’ du ˙ ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO, thì trong quá trình cài da˘ ˙ t Linux caˆ`n cho ˙ n phu’o’ng án cài LILO vào ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính (Master Boot Record). Ta ˙ o các d¯ı˜a meˆ`m kho’’i d¯oˆ ˙ ng theo nguyên ta˘´c là không ba˘´t buoˆ ˙ c, nhu’ng tác gia’ khuyên ba ˙ n d¯o ˙ c nên làm.3 4. Bu’o´’c tieˆ´p theo caˆ`n caˆ´u hình LILO d¯eˆ’ có theˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng các HD¯ H theo lu ˙ ’a cho ˙ n. LILO d¯u’o ˙ ’c caˆ´u hình ba˘`ng taˆ ˙ p tin /etc/lilo.conf và câu leˆ ˙ nh /sbin/lilo. Câu leˆ ˙ nh này dùng d¯eˆ’ cài d¯a˘ ˙ t (hay cài d¯a˘ ˙ t la ˙ i) LILO. Chúng ta xem xét moˆ ˙ t ví du ˙ nho’ cu’a taˆ ˙ p tin caˆ´u hình LILO. Trong ví du ˙ này chúng ta se˜ coi nhu’ thieˆ´t bi ˙ /dev/hda1 là phân vùng vo´’i DOS/Windows, còn phân vùng 3 Ghi chú. Trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO không ba˘´t buoˆ ˙ c pha’i cài d¯a˘ ˙ t vào ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính cu’a d¯ı˜a, LILO có theˆ’na˘`m o’’ba’n ghi kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a phân vùng chính d¯u’o ˙ ’c kích hoa ˙ t và chu´’a thu’mu ˙ c goˆ´ c cu’a Linux hoa˘ ˙ c thaˆ ˙ m chí trên phân vùng lôgíc trong phân vùng mo’’roˆ ˙ ng. Trong tru’o`’ng ho ˙ ’p d¯ó MBR caˆ`n pha’i có kha’ na˘ng na ˙ p LILO, ví du ˙ khi MBR là trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a MS-DOS hay Windows. Tuy nhiên tác gia’ chu’a nhìn thaˆ´y su ˙ ’ caˆ`n thieˆ´t cu’a u´’ng du ˙ ng này (neˆ´u d¯ã cho ˙ n LILO làm trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng chính thì hãy su’’du ˙ ng cho "tro ˙ n boˆ ˙ "), vì theˆ´ chúng ta se˜ không xem xét d¯eˆ´n.
  25. 25. 2.7 Su’’ du ˙ ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng LILO 21 /dev/hda2 chu´’a Linux. Trong tru’o`’ng ho ˙ ’p d¯ó /etc/lilo.conf có da ˙ ng gaˆ`n nhu’ sau: kênh giao tác boot = /dev/hda2 compact delay = 50 # message = /boot/bootmesg.txt root = current image = /boot/vmlinuz-2.4.22 label = linux read-only other = /dev/hda1 table = /dev/hda label = dos Vài lo`’i gia’i thích cho ví du ˙ : Dòng boot cho bieˆ´t thieˆ´t bi ˙ kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Dòng compact baˆ ˙ t cheˆ´ d¯oˆ ˙ nén taˆ ˙ p tin map – taˆ ˙ p tin chu´’a d¯a˘ ˙ c tính cu’a nhân d¯u’o ˙ ’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng; tính na˘ng (nén) này ta˘ng toˆ´ c d¯oˆ ˙ cu’a kho’’i d¯oˆ ˙ ng d¯aˆ`u. Câu leˆ ˙ nh message dùng d¯eˆ’d¯u’a ra thông báo theo ý muoˆ´ n khi kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Ba˘´t d¯aˆ`u tu`’dòng image là các phaˆ`n nho’ cu’a taˆ ˙ p tin caˆ´u hình, moˆ˜i phaˆ`n tu’o’ng u´’ng vo´’i moˆ ˙ t heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành se˜ kho’’i d¯oˆ ˙ ng theo lu ˙ ’a cho ˙ n cu’a ngu’o`’i dùng. Trong moˆ˜i phaˆ`n nhu’vaˆ ˙ y có moˆ ˙ t dòng label. Trên dòng này ghi tên caˆ`n nhaˆ ˙ p vào daˆ´u nha˘´c LILO hay tên se˜ hieˆ’n thi ˙ trong trình d¯o’n cu’a LILO d¯eˆ’ có theˆ’ cho ˙ n HD¯ H muoˆ´ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng. Neˆ´u nhu’tên không d¯u’o ˙ ’c nhaˆ ˙ p sau khoa’ng tho`’i gian chı’ trên dòng delay (tính theo phaˆ`n mu’o`’i giây – caˆ`n nhân vo´’i 0,1 giây), thì se˜ kho’’i d¯oˆ ˙ ng HD¯ H theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh. Trong ví du ˙ này, se˜ kho’’i d¯oˆ ˙ ng Linux theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh, vì phaˆ`n caˆ´u hình tu’o’ng u´’ng vo´’i Linux na˘`m d¯aˆ`u tiên trong taˆ ˙ p tin. Có theˆ’ chı’ ra heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành d¯u’o ˙ ’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh khi thêm moˆ ˙ t dòng có da ˙ ng default=dos, tu´’c là su’’du ˙ ng tên d¯ã d¯a˘ ˙ t trên dòng label. Dòng table=<device> cho bieˆ´t tên thieˆ´t bi ˙ chu´’a ba’ng phân chia d¯ı˜a. LILO se˜ không d¯u’a thông tin veˆ` phân chia d¯ı˜a cho heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành d¯u’o ˙ ’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng neˆ´u bieˆ´n này không d¯u’o ˙ ’c d¯u’a ra. (Moˆ ˙ t soˆ´ heˆ ˙ d¯ieˆ`u hành có công cu ˙ khác d¯eˆ’ xác d¯i ˙ nh là d¯ã d¯u’o ˙ ’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng tu`’phân vùng nào.) D¯ u`’ng quên ra˘`ng, caˆ`n thu ˙ ’c hieˆ ˙ n câu leˆ ˙ nh /sbin/lilo, sau khi thay d¯oˆ’i chı’ daˆ˜n d¯eˆ´n ba’ng phân chia d¯ı˜a, tu´’c là thay d¯oˆ’i bieˆ´n table. Neˆ´u d¯a˘ ˙ t dòng (go ˙ i là phaˆ`n nho’ thì toˆ´ t ho’n) other = /dev/hda1 trong taˆ ˙ p tin /etc/lilo.conf, thì trong thu’mu ˙ c goˆ´ c cu’a d¯ı˜a /dev/hda1 (d¯ı˜a C: trong heˆ ˙ thoˆ´ ng thuaˆ ˙ t ngu˜’Microsoft) caˆ`n có trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng phu ˙ (không pha’i là chính). Trên moˆ ˙ t máy cu’a tác gia’ o’’d¯ó na˘`m trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng NT Loader (vì Windows NT d¯u’o ˙ ’c cài d¯a˘ ˙ t tru’o´’c Linux), và LILO kho’’i d¯oˆ ˙ ng thành công Windows NT. Chı’ caˆ`n d¯a˘ ˙ t tho`’i gian cho`’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng trong taˆ ˙ p tin boot.ini ba˘`ng không, d¯eˆ’không thaˆ´y trình d¯o’n kho’’i d¯oˆ ˙ ng cu’a NT Loader. Tuy nhiên, neˆ´u vì moˆ ˙ t lý do nào d¯ó ba ˙ n muoˆ´ n thaˆ´y trình d¯o’n này thì giá tri ˙ timeout trong taˆ ˙ p tin boot.ini caˆ`n d¯a˘ ˙ t khác không (tho`’i gian cho`’d¯u’o ˙ ’c tính theo giây). D¯ ieˆ`u này có theˆ’caˆ`n thieˆ´t khi muoˆ´ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng ca’ Windows 98 tu`’ trình d¯o’n cu’a NT Loader (trong tru’o`’ng ho ˙ ’p này se˜ có 3 HD¯ H: Linux, Windows NT và Windows 98, trong trình d¯o’n cu’a LILO neˆ´u cho ˙ n dos thì se˜ hieˆ ˙ n ra trình d¯o’n cu’a NT Loader roˆ`i tu`’d¯ó cho ˙ n moˆ ˙ t trong hai HD¯ H Windows d¯eˆ’ kho’’i d¯oˆ ˙ ng). Neˆ´u ba ˙ n d¯o ˙ c muoˆ´ n kho’’i d¯oˆ ˙ ng Windows tru ˙ ’c tieˆ´p tu`’LILO, thì hãy thêm phaˆ`n nho’ sau vào /etc/lilo.conf:
  26. 26. 22 Cài d¯a˘ ˙ t HD¯ H Linux trên cùng máy tính vo´’i Windows kênh giao tác other = /boot/bootsect.dos label = win trong d¯ó bootsect.dos laˆ´y tu`’thu’mu ˙ c goˆ´ c cu’a oˆ’ d¯ı˜a chu´’a NT Loader. 5. Saukhisu’’axong taˆ ˙ ptin /etc/lilo.conf theoýmuoˆ´ n,caˆ`ncha ˙ ycâuleˆ ˙ nh/sbin/lilo d¯eˆ’ nhu˜’ng thay d¯oˆ’i có hieˆ ˙ u lu ˙ ’c. Câu leˆ ˙ nh này (trong tài lieˆ ˙ u hu’o´’ng daˆ˜n go ˙ i là map- installer) cài d¯a˘ ˙ t trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng phu ˙ , mà se˜ d¯u’o ˙ ’c kích hoa ˙ t trong laˆ`n kho’’i d¯oˆ ˙ ng tieˆ´p theo. Tru’o´’c khi cha ˙ y /sbin/lilo d¯eˆ’thay d¯oˆ’i bu’o´’c kho’’i d¯oˆ ˙ ng, hãy thu ˙ ’c hieˆ ˙ n câu leˆ ˙ nh này vo´’i tham soˆ´ -t. Khi có tham soˆ´ này se˜ thu ˙ ’c hieˆ ˙ n taˆ´t ca’ các thu’ tu ˙ c cài d¯a˘ ˙ t trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng, tru`’vieˆ ˙ c thay d¯oˆ’i taˆ ˙ p tin map, ba’n ghi sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng, và ba’ng phân chia oˆ’ d¯ı˜a, tu´’c là chı’ cha ˙ y thu’’caˆ´u hình mo´’i. Neˆ´u cho thêm tùy cho ˙ n -v, thì ba ˙ n d¯o ˙ c se˜ d¯u’o ˙ ’c bieˆ´t thêm thông tin chi tieˆ´t veˆ` nhu˜’ng gì leˆ ˙ nh /sbin/lilo se˜ thu ˙ ’c hieˆ ˙ n. Khi /sbin/lilo ghi d¯è noˆ ˙ i dung mo´’i lên sector kho’’i doˆ ˙ ng, thì noˆ ˙ i dung cu˜ cu’a sector này se˜ tu ˙ ’ d¯oˆ ˙ ng d¯u’o ˙ ’c ghi nho´’ vào moˆ ˙ t taˆ ˙ p tin. Theo ma˘ ˙ c d¯i ˙ nh d¯ó là taˆ ˙ p tin /boot/boot.NNNN, trong d¯ó NNNN tu’o’ng u´’ng vo´’i soˆ´ cu’a thieˆ´t bi ˙ , ví du ˙ , 0300 – tu’o’ng u´’ng /dev/hda, 0800 – /dev/sda, v.v. . . Neˆ´u taˆ ˙ p tin này d¯ã có trên d¯ı˜a, thì nó không bi ˙ ghi d¯è lên. Tuy nhiên có theˆ’d¯a˘ ˙ t moˆ ˙ t tên khác d¯e’ ghi sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng, không nhaˆ´t thieˆ´t pha’i dùng /boot/boot.NNNN. Taˆ ˙ p tin /boot/boot.NNNN có theˆ’ su’’ du ˙ ng d¯eˆ’ phu ˙ c hoˆ`i noˆ ˙ i dung cu˜ cu’a sector kho’’i d¯oˆ ˙ ng, neˆ´u không còn cách phu ˙ c hoˆ`i nào khác d¯o’n gia’n ho’n. Câu leˆ ˙ nh d¯eˆ’ thu ˙ ’c hieˆ ˙ n có da ˙ ng: kênh giao tác [root:~#] dd if=/boot/boot.0300 of=/dev/hda bs=446 count=1 hay kênh giao tác [root:~#] dd if=/boot/boot.0800 of=/dev/hda bs=446 count=1 (bs=446 vì chı’ phu ˙ c hoˆ`i chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng, và không d¯oˆ ˙ ng gì d¯eˆ´n ba’ng phân chia d¯ı˜a). Cu˜ng có theˆ’ phu ˙ c hoˆ`i MBR cu˜ khi caˆ`n thieˆ´t ba˘`ng câu leˆ ˙ nh /sbin/lilo vo´’i tùy cho ˙ n -u. Nhu’ng caˆ`n bieˆ´t ra˘`ng, câu leˆ ˙ nh này chı’ làm vieˆ ˙ c d¯úng vo´’i d¯ieˆ`u kieˆ ˙ n là thu’mu ˙ c LILO (tu´’c là /boot) không thay d¯oˆ’i keˆ’tu`’khi cài d¯a˘ ˙ t. MBR cu’a MS-DOS có theˆ’ d¯u’o ˙ ’c phu ˙ c hoˆ`i ba˘`ng cách kho’’i d¯oˆ ˙ ng vào DOS tu`’ d¯ı˜a meˆ`m (CD) roˆ`i cha ˙ y câu leˆ ˙ nh fdisk /mbr (xem trên). Leˆ ˙ nh này chı’ thay d¯oˆ’i mã chu’o’ng trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng na˘`m trong MBR, mà không thay d¯oˆ’i ba’ng phân chia d¯ı˜a. 6. Sau khi cài d¯a˘ ˙ t la ˙ i trình kho’’i d¯oˆ ˙ ng caˆ`n kho’’i d¯oˆ ˙ ng la ˙ i máy tính và thu’’ các phu’o’ng án kho’’i d¯oˆ ˙ ng khác nhau d¯eˆ’ kieˆ’m tra. D¯ eˆ’keˆ´t thúc phaˆ`n nói veˆ` LILO này chúng ta se˜ xem xét vài khó kha˘n có theˆ’xuaˆ´t hieˆ ˙ n khi su’’du ˙ ng LILO, và cách kha˘´c phu ˙ c (neˆ´u có theˆ’). Khi LILO d¯u’o ˙ ’c na ˙ p, nó d¯u’a ra màn hình tu`’"LILO". Khi này moˆ˜i chu˜’cái bieˆ’u thi ˙ su ˙ ’keˆ´t thúc moˆ ˙ t hành d¯oˆ ˙ ng nào d¯ó hay keˆ´t thúc moˆ ˙ t bu’o´’c na ˙ p LILO. Neˆ´u kho’’i d¯oˆ ˙ ng bi ˙ bi ˙ ngu’ng giu˜’a chu`’ng, thì qua soˆ´ chu˜’cái d¯u’a ra có theˆ’nhaˆ ˙ n d¯i ˙ nh veˆ` nguyên nhân xuaˆ´t hieˆ ˙ n vaˆ´n d¯eˆ`.

×