Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Nadmiar żelaza - czy może być niebezpieczny(PORADNIK)

2,047 views

Published on

Nadmiar żelaza w organizmie może być przyczyną problemów ze zdrowiem.
Jaka jest rola żelaza w organizmie, jak dochodzi do przeciążenia żelazem, jaka choroba jest za to odpowiedzialna oraz jak ją szybko diagnozować i skutecznie leczyć.
Wszystkiego dowiesz się z tego poradnika.

Published in: Healthcare
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Nadmiar żelaza - czy może być niebezpieczny(PORADNIK)

  1. 1. Fe2 03 testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl Nadmiar żelaza – czy może być niebezpieczny? 1/28
  2. 2. Jeśli tak, to koniecznie przeczytaj ten poradnik – dowiesz się z niego, jaka jest rola żelaza w organizmie, jak dochodzi do przeciążenia żelazem, jaka choroba jest za to odpowiedzialna oraz jak ją szybko diagnozować i skutecznie leczyć. 2/28 Nadmiar żelaza – czy jest przyczyną moich problemów ze zdrowiem? Czy któryś z wymienionych wyżej problemów dotyczy Ciebie lubTwoich bliskich? Przewlekłe zmęczenie Spadek koncentracji Bóle brzucha Bóle stawów Cukrzyca Impotencja i spadek libido Niedoczynność tarczycy Zwłóknienie, marskość lub rak wątroby testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  3. 3. Żelazo to pierwiastek niezbędny do życia. Jednak aby spełniać swoją funkcję prawidłowo, musi być on w idealnej równowadze. Zarówno niedobór żelaza (anemia), jak i jego nadmiar mogą prowadzić do poważnych konsekwencji dla zdrowia. 3/28 Czy nadmiar żelaza może szkodzić? testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  4. 4. 4/28 Jak organizm zarządza żelazem? Tylko znikoma ilość żelaza pochodzi z pożywienia Z jelita cienkiego żelazo dostaje się do krwi w formie białka transportowego – transferyny W jelicie cienkim następuje wchłanianie żelaza z pokar- mu. Jest to jednak niewiel- ka ilość – ok. 10% żelaza przyjętego z pożywieniem (1 mg)! Żelazo dostaje się do organizmu przez pokarm. Codziennie z pożywieniem przyjmujemy ok. 10 mg tego pierwiastka W transferynie stale zawarte są 3 mg żelaza W całym organizmie człowieka stały poziom żelaza to ok. 3-5 g Transferyna (3 mg Fe)Jelito cienkie (1 mg Fe) testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  5. 5. 5/28 Jak organizm zarządza żelazem? Żelazo uczestniczy w tworzeniu czerwonych krwinek i transporcie tlenu W szpiku kostnym żelazo uczestniczy w tworzeniu czerwonych krwinek. Znajduje się tam 500 mg żelaza Czerwone krwinki transportują tlen dzięki zawartości hemoglobiny. Zawiera ona aż 1800 mg żelaza! Z krwi (transferyny) żelazo dostaje się do narządów i tkanek, w tym do szpiku kostnegoTransferyna (3 mg Fe) Czerwone krwinki (1800 mg Fe) Jelito cienkie (1 mg Fe) Pożywienie (10 mg Fe) Szpik kostny (300mg Fe) W całym organizmie człowieka stały poziom żelaza to ok. 3-5 g testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  6. 6. 6/28 Jak organizm zarządza żelazem? Większość żelaza jest odzyskiwana z obiegu wewnętrznego Nadmiar żelaza magazynowany jest w wątrobie (1000 mg) i w razie niedoboru uwalniany do krwi Specjalne komórki – makrofagi odzyskują żelazo ze starzejących się czerwonych krwinek Czerwone krwinki (1800 mg Fe) Transferyna (3 mg Fe) Jelito cienkie (1 mg Fe) Pożywienie (10 mg Fe) Szpik kostny (300 mg Fe) W całym organizmie człowieka stały poziom żelaza to ok. 3-5g Wątroba (1000 mg Fe) Makrofagi (600 mg Fe) testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  7. 7. Jest wiele czynników mogących wpływać na podwyższony poziom żelaza we krwi. Są to na przykład: Dieta bogata w żelazo (jednak tylko 3% żelaza w organizmie pochodzi z pożywienia!) Suplementacja żelazem Zażywanie dużej ilości witaminy C, która zwiększa wchłanianie żelaza z jelita Stosowanie antykoncepcji lub menopauza (mniejsze krwawienia miesięczne lub ich brak) 7/28 W jaki sposób dochodzi do nadmiernej kumulacji żelaza w organizmie? Powyższe czynniki mogą wpłynąć na nieznaczne podwyższenie poziomu żelaza w surowicy krwi. Jednak nie mają one wpływu na długotrwałe i niebezpieczne odkładanie się żelaza w narządach. testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  8. 8. Do poważnego nadmiaru żelaza w organizmie dochodzi, kiedy zawiodą mechanizmy regulujące jego poziom. Jednym z nich jest białko HFE, którego zadaniem jest ochrona narządów przed przeładowaniem żelazem. Sprawia ono, że żelazo krążące we krwi nie może się dostać do narządu, w którym jest go już za dużo. 8/28 W jaki sposób dochodzi do nadmiernej kumulacji w organizmie? testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  9. 9. Za produkcję białka HFE jest odpowiedzialny gen HFE. Jeżeli wystąpi w nim błąd (mutacja) – białko HFE będzie wadliwe. Nie będzie ono działać poprawnie, a żelazo w nieograniczonej ilości będzie przenikać do narządów, systematycznie niszcząc je i prowadząc do zaburzenia ich funkcji. 9/28 W jaki sposób nadmiar żelaza prowadzi do tak poważnych objawów? Designed by Freepik FE Najczęstsze zmiany w genie HFE: C282Y H63D S65C testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  10. 10. Które narządy sa narażone na uszkodzenie z powodu nadmiaru żelaza? Mózg Wątroba Jelita Kości Skóra Serce - zmęczenie - osłabienie - apatia - problemy hormonalne związane z uszkodzeniem przysadki mózgowej - bóle brzucha - bóle stawów - zapalenie stawów - powiększenie wątroby - podwyższony poziom aminotrozferaz (ALAT i AspAT) - zwłóknienie wątroby - marskość wątroby - rak wątrobowo-komórkowy - zanik owłosienia - brązowa skóra Trzustka Układ rozrodczy - cukrzyca - kardiomiopatia - zaburzenia układu sercowo-naczyniowego - przedwczesna menopauza - obniżona jakość .i ilość nasienia - niepłodność 10/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  11. 11. Długotrwały nadmiar żelaza prowadzący do uszkodzenia narządów może być spowodowany chorobą genetyczną – hemochromatozą pierwotną. Czy nadmiar żelaza to choroba? „Nieleczona hemochromatoza może prowadzić do bardzo ciężkich komplikacji zdrowotnych. Żelazo gromadząc się w tkankach, przyczynia się do stopniowo postępującego uszkodzenia różnych narządów: wątroby, trzustki, gruczołów wydzielania wewnętrznego, serca. Brak odpowiedniego leczenia może po latach doprowadzić do rozwoju marskości wątroby, raka wątrobowokomórkowego, cukrzycy, niewydolności serca”. Dr hab. n. med. Katarzyna Sikorska 11/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  12. 12. Wczesne rozpoznanie hemochromatozy i wdrożenie skutecznego leczenia pozwala na uniknięcie poważnych problemów zdrowotnych. Prawidłowe rozpoznanie hemochromatozy pierwotnej wymaga przeprowadzenia badań gospodarki żelazem we krwi (ferrytyna,WST, TIBC) oraz sprawdzenia obecności mutacji w genie HFE poprzez wykonanie testu genetycznego. Czy nadmiar żelaza to choroba? 12/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  13. 13. Tyle czasu zajmuje zwykle zdiagnozowanie choroby 10lat1 8.NA OSÓB ma zmianę w genie HFE Nieleczona choroba zwiększa ryzyko raka wątroby razy większe RYZYKO 200 Nieleczona hemochromatoza powoduje wzrost ryzyka zgonu o 60% w ciągu 5 lat. Hemochromatoza - najważniejsze liczby 13/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  14. 14. Pierwsze objawy hemochromatozy są łatwe do przeoczenia. Pacjenci najczęściej skarżą się na: ü osłabienie i spadek koncentracji, ü bóle brzucha, ü bóle mięśni, ü bóle stawów (głównie międzypaliczkowych). Takie objawy towarzyszą wielu chorobom lub mogą być spowodowane brakiem witamin czy minerałów. Mogą jednak stanowić również pierwsze symptomy przeładowania organizmu żelazem. Dlatego nie wolno ich bagatelizować. Trudne do zauważenia początki choroby 14/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  15. 15. Nadmiar żelaza może powodować również problemy z płodnością u mężczyzn Zaburzenia płodności u mężczyzn są jednym z najczęstszych objawów hemochromatozy. Jest to zwią- zane z odkładaniem żelaza w przysadce mózgowej oraz jądrach. Jego nadmiar poważnie zaburza funkcje tych narządów, prowadząc tym samym do impotencji, spadku jakości i ilości nasienia, a w konsekwencji do niepłodności. Jeśli choroba jest późno wykryta, objawy te mogą być nieodwracalne. Z tego powodu tak ważna jest jak najwcześniej postawiona diagnoza. Wczesna diagnoza hemochromatozy i zastosowanie leczenia dają Ci szansę na wyleczenie impotencji i niepłodności. 15/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  16. 16. Problemy z płodnością mogą wystąpić również u kobiet U kobiet hemochromatoza występuje rzadziej i później niż u mężczyzn ze względu na fakt, że naturalnie pozbywają się one nadmiaru żelaza poprzez miesiączki. Najczęściej jej pierwsze objawy pojawiają się po menopauzie, jednak nie jest to regułą. U kobiet hemochromatoza może powodować: ü nieregularne i skąpe miesiączki, ü przedwczesne wygaśnięcie funkcji jajników, ü przedwczesną menopauzę. Powyższe objawy mogą uniemożliwić zajście w ciążę, dlatego warto im zapobiegać odpowiednio wcześnie. 16/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  17. 17. Wczesne objawy hemochromatozy (w tym nawet problemy z płodnością u mężczyzn) mogą być odwracalne pod warunkiem, że choroba zostanie szybko wykryta. Jeśli nadmiar żelaza w organizmie nie doprowadził jeszcze do uszkodzenia narządów, a jedynie zaburzył ich funkcje, masz szansę nawet na całkowite wyeliminowanie objawów choroby poprzez zastosowanie odpowiedniego leczenia – regularnych upustów krwi. Hemochromatoza - czy można się przed nią ustrzec? Szybka diagnoza pozwoli Ci na wdrożenie skutecznego leczenia. Dzięki temu można zatrzymać rozwój choroby i ustrzec się przed bardzo poważnymi powikłaniami, w tym rakiem wątrobowokomórkowym. 17/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  18. 18. Mam wysoki poziom żelaza – czy powinienem wykonać badanie na hemochromatozę? Podwyższony poziom żelaza może być spowodowany róznymi czynnikami – niekoniecznie hemochromatozą. Ważne jest jednak dokładne poznanie przyczyny nieprawidłowych wyników badań krwi. Należy wykluczyć tę najpoważniejszą – zanim wystąpią objawy ciężkiego przeładowania żelazem.Wykonanie badania gene- tycznego już teraz, kiedy nie wystąpiły Ciebie jeszcze objawy przeładowania żelazem, może być niezwykle istotnym krokiem dlaTwojego zdrowia i cenną informacją na całe życie. 18/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  19. 19. Mam wysoki poziom żelaza – czy powinienem wykonać badanie na hemochromatozę? Wykluczenie hemochromatozy pozwoli Ci odzyskać spokój – świadomość, że nie jesteś zagrożony tą chorobą. Z kolei stwierdzenie zmian w genach odpowiedzialnych za hemochromatozę pierwotną pozwoli Ci zapobiec wystąpieniu jej skutków. Dzięki regularnej kontroli poziomu żelaza w tkankach możesz uniknąć wielu groźnych następstw, w tym m.in. marskości wątroby czy raka wątrobowokomórkowego. Dodatkowo możesz również ochronić zdrowie swoich najbliższych. JeśliTy masz zmiany w genach odpowiedzialne za hemochromatozę, oni również są narażeni na wystąpienie tej choroby. 19/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  20. 20. Kiedy warto wykonać badanie genetyczne? Stwierdzenie zmian w genie HFE i predyspozycji genetycznej do rozwoju hemochromatozy pierwotnej daje Ci szansę, aby ocalić swoje zdrowie, ponieważ możesz podjąć działania profilaktyczne i leczenie bezpośrednio po wystąpieniu pierwszych objawów – wtedy rokowania są najlepsze. W tych sytuacjach szczególnie warto wykonać badanie genetyczne: 1. Jeśli ktoś w rodzinie chorował na hemochromatozę lub miał wykonywać upusty krwi. 2. Jeśli masz podwyższony poziom ferrytyny iWST > 45%. 3. Jeśli masz podwyższone żelazo i chciałbyś wiedzieć, czy hemochromatoza może się u Ciebie rozwinąć w przyszłości, aby zapobiec jej późnym powikłaniom. 20/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  21. 21. 5 powodów, dla których warto wykonać badanie DNA na hemochromatozę 1. Jako jedyne jest w stanie potwierdzić, czy wysoki poziom żelaza wTwoim organizmie jest spowodowany hemochromatozą. 2. Jeśli hemochromatoza wystąpiła wTwojej najbliższej rodzinie, dzięki badaniu DNA dowiesz się, czy również jesteś w grupie ryzyka.To pozwoli Ci ochronić zdrowie przed późnymi powikłaniami choroby. 3. Najwcześniej pokaże Ci, czy jesteś zagrożony uszkodzeniem tkanek i dzięki temu będziesz mógł bardzo szybko wdrożyć skuteczne leczenie i monitorować stan zdrowia, zapobiegając rozwojowi choroby. 4. Znacznie skróci czas postawienia diagnozy, a szybko postawiona diagnoza jest dla Ciebie szansą na odzyskanie zdrowia. 5. Pozwala zaoszczędzić – szybka diagnoza to uniknięcie kosztów związanych z kolejnymi zbędnymi badaniami i wizytami u specjalistów. Badanie DNA jest ważne przez całe życie, gdyż nasze geny są niezmienne. 21/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  22. 22. Mam zmiany w genie HFE – jaki ma to wpływ na moje zdrowie? Paradoksalnie jest to dobra wiadomość, ponieważ jeśli już masz objawy hemochromatozy, to stwierdzenie zmian w genie HFE pozwala postawić pewną diagnozę i zastosować leczenie. Dzięki temu możesz powrócić do zdrowia. Z kolei jeśli objawy tej choroby jeszcze u Ciebie nie wystąpiły, warto zastosować działania profilaktyczne. U osób ze zmianami w genie HFE (homozygota C282Y),hemochromatoza może wystąpić pod wpływem takich czynników jak zwiększenie ilości żelaza zawartego w pożywieniu, nasilenie jego wchłaniania lub zmniejszenie strat żelaza, np. wraz z zakończeniem krwawień miesiączkowych u kobiet w okresie okołomenopauzalnym. 22/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  23. 23. Leczenie hemochromatozy Najskuteczniejszym sposobem leczenia hemochromatozy są upusty krwi stosowane w celu wyrówna- nia poziomu żelaza. Leczenie upustami krwi stosuje się wówczas, gdy poziom ferrytyny jest znacznie zawyżony. Wysoki poziom ferrytyny stanowi duże ryzyko włóknienia wątroby, dlatego ważne, aby leczenie rozpocząć jak najszybciej. Początkowo upusty krwi stosowane są raz na tydzień aż do osiągnięcia poziomu ferrytyny 50 µg/ml. Po osiągnięciu tego poziomu są one wykonywane raz na kilka miesięcy. Najlepsze efekty terapeutyczne osiąga się w sytuacji, kiedy nie doszło do uszkodzenia tkanek. Im szybciej podejmiesz leczenie, tym masz większe szanse na odzyskanie zdrowia. 23/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  24. 24. 24/28 Hemochromatoza jest dziedziczona autosomalnie recesywnie – jeśli każde z rodziców ma jedną wadliwą kopię genu HFE (heterozygota C282Y), ryzyko zachorowania na hemochromatozę przez ich dziecko wynosi 20%.W tej sytuacji rodzice jedynie noszą (są nosicielami) po jednym wadliwym genie, co nie wpływa na ich zdrowie i nie po- woduje objawów choroby. Aby ich dziecko zachorowało na pełną postać choroby, musi odziedziczyć po rodzicach dwa wadliwe geny naraz. Warto zbadać najbliższych testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  25. 25. 25/28 Przeciążenie żelazem może dotyczyć również dziecka „Badanie genetyczne mutacji w genie HFE warto wyko- nać również u dziecka, u którego parametry gospodarki żelazem we krwi są trwale podwyższone.Wykrycie choroby w wieku dziecięcym to szansa na właściwe monitorowanie stanu zdrowia i rozpoczęcie leczenia w odpowiednim momencie. Dzięki temu można zapobiec rozwojowi choroby”. Dr hab. n. med. Katarzyna Sikorska testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  26. 26. Podejrzewasz u siebie lub u bliskiej osoby hemochromatozę? CZAT ONLINE: bezpłatny i anonimowy czat na stronie www.testDNA.pl/hemochromatoza TELEFON: kom. +48 570 070 762 on.-pt. 7:00 - 22:00, sob.-niedz. 9:00 do 21:00 E-MAIL: biuro@testDNA.pl Sprawdź, gdzie zrobisz badanie www.testDNA.pl/testdna_placowki/ Magdalena Łyźniak Konsultant medyczny Odwiedź naszą stronę internetową: Zapraszamy do odwiedzenia naszych stron internetowych www.testdna.pl/hemochromatoza 26/28testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  27. 27. 27/28 Przydatne linki • https://www.testdna.pl/hemochromatoza/ • https://www.genetyczne.pl/badania-genetyczne/wysoki-poziom-zelaza-we-krwi-przyczyny/ • https://badaniaprenatalne.pl/hemochromatoza-badanie/ • https://prekoncepcja.pl/hemochromatoza-czyli-co-warto-wiedziec-o-nadmiarze-zelaza-w-organizmie/ • https://pewnytato.pl/brak-ochoty-na-seks/ • http://dzielnicarodzica.pl/bezskutecznie-staracie-sie-o-dziecko-mozliwa-przyczyna-zaskoczy/ • http://pewnapani.pl/dla-kobiet/badanie-zelaza-dlaczego-jest-takie-wazne • https://www.zdrowemysli.pl/alfabet-chorob-xxi-wieku-h-jak-hemochromatoza/ • https://www.genetyczne.pl/choroby-genetyczne/ciagle-zmeczenie-przyczyny/ testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl
  28. 28. 28/28 Źródła (warto przeczytać) • K. Sikorska, K. P. Bielawski,T. Romanowski, P. Stalke, Hemochromatozadziedziczna–najczęstszachorobagenetycznaczłowieka,„Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 2006, 60. • B. Bacon, P. Adams, K. Kowdley, L. Powell, A.Tavill, DiagnosisandManagementofHemochromatosis:2011PracticeGuidelinebytheAmericanAssociationfortheStudyofLiver Diseases,“Hepatology”July 2011. • K. Derc, M. Grzymisławski, G. Skarupa-Szabłowska, Hemochromatozapierwotna(Primaryhemochromatosis),„Gastroenterologia Polska”2001, 8 (2), 181-188. • R. Osta, N. Grandpre, N. Monnin, J. Hubert, I. Koscinski, Hypogonadotropichypogonadisminmenwithhereditaryhemochromatosis,“Basic and Clinical Andrology”2017, 27, 13. • K. Jurczyk, Rolażelazawchorobachwątroby,„Postępy Nauk Medycznych”2000, 1. • M. Mędras, Leczeniehipogonadyzmumęskiego,„Przegląd urologiczny”2007, 5. • B. Kaczorowska-Hać, M. Myśliwiec, E. Adamkiewicz-Dróżyńska, E. Miłosz, Hemochromatozadziedzicznaudzieci,„Developmental Period Medicine”2017, XVII, 2. • B. Kaczorowska-Hać, M. Luszczyk, J. Antosiewicz,W. Ziolkowski, E. Adamkiewicz-Drozynka, M. Mysliwiec, HFEGeneMutationsandIronStatusin100HealthyPolishChildren, „Journal of Pediatric Hematology/Oncology”July 2017, 5. • EASL, EASL practicalguidanceforHFEhemochromatosis, Journal of Hepatology 2010, vol. 53/, 3-22. • K. Kościńska-Ilczyszyn, P. Żuchowski, R.Wojciechowski, S. Jeka, Opisprzypadku.Hemochromatozapierwotnazzajęciemstawów,„Reumatologia”2013, 51, 4, 308-312. testDNA Laboratorium Sp. z o.o. | ul. Bocheńskiego 38 A, 40-859 Katowice | tel. +48 32 445 34 26, +48 32 445 34 36 | e-mail: biuro@testDNA.pl, www.testDNA.pl

×