ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมอีสาน1

7,723 views

Published on

  • Be the first to like this

ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมอีสาน1

  1. 1. ประวัติศาสตร์วฒนธรรมอีสาน ั จากหลักฐานโบราณคดี ศูนย์พฒนาการเรียนรูประวัติศาสตร์ ั ้ โรงเรียนสนมวิทยาคาร อําเภอสนม จังหวัดสุรินทร์
  2. 2. ซากปรักหักพังของ อาคารโบราณสถาน เศษ ซากชิ้นส่วนของ โบราณวัตถุ คือหลักฐาน โบราณคดีที่แสดงถึงการ มีอยู่ของผูคนที่ผ่าน ้ มาแล้วในอดีตอัน ยาว ไกลของแต่ละท้องถิ่น
  3. 3. การใช้หลักฐานโบราณคดีในการศึกษา ประวัติศาสตร์ทองถิ่น ้ โบราณวัตถุ / การขุดค้น โบราณสถาน / การขุดแต่ง ศิลาจารึก บันทึกการเดินทาง ลักษณะรูปแบบศิลปะโบราณวัตถุสถาน
  4. 4. การใช้หลักฐานโบราณคดี เพื่อการอธิบาย หรือเล่าเรื่องทางสังคมวัฒนธรรม - คติความเชื่ อ - คติทางศาสนา - ภูมิปัญญา การประดิษฐ์คิดค้น - วิถีชีวิต - ความสัมพันธ์ระหว่างชุมชน - ประเพณี พิธีกรรม ฯลฯ
  5. 5. ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ ที่ประกอบด้วยเทือกเขา ทุ่งราบ สายนํ้า แหล่งเกลือ คือปั จจัยสําคัญ ที่ทาให้ ํ ผูคนเข้ามาตังถิ่นฐานอยู่ในบริเวณภาคอีสาน ตังแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ้ ้ ้
  6. 6. อดีตอีสาน จากหลักฐานโบราณคดี แบ่งได้เป็ น 4 สมัยทางวัฒนธรรม วัฒนธรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ประมาณ 1,000 – 14,000 ปี ที่ผ่านมา วัฒนธรรมสมัยทวารวดี ประมาณพุทธศตวรรษที่ 12 - 16 วัฒนธรรมแบบเขมรในประเทศไทย ประมาณพุทธศตวรรษที่ 14 - 18 วัฒนธรรมสมัยล้านช้าง - อยุธยา ตัง้ แต่พุทธศตวรรษ 19 เป็ นต้นมา
  7. 7. คนอีสานสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ในสังคมแบบนายพราน นับตังแต่เมื่อประมาณ 15,000 ปี ที่ผ่านมา เป็ นช่วงเวลาที่ คนอีสาน ้ ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์มีวิถีชีวิตแบบสังคมเร่ร่อน ยังชีพด้วยการ หาอาหารที่มีอยู่ตามธรรมชาติ
  8. 8. คนอีสานสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ในสังคมแบบเกษตรกรรม จนถึงช่วงประมาณ 5,600 ปี ที่ผ่านมา คนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ใน ภาคอีสานจึงเริ่มอยู่อาศัยเป็ นหลักแหล่ง มีวิถีชีวิตแบบสังคม เกษตรกรรม รูจกทําการเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ หล่อโลหะ ้ ั
  9. 9. คนอีสานสมัยก่อนประวัติศาสตร์ คนสมัยก่อนประวัติศาสตร์มีการประกอบพิธีกรรม บวงสรวง บูชาในอํานาจเหนื อธรรมชาติ มุ่งหวังในความอุดมสมบูรณ์ มีการ กําหนดพื้นที่ศกดิ์สิทธิ์ เชื่อเรื่องจิตวิญญาณและโลกหลังความตาย ั มีการอุทิศสิ่งของเครื่องใช้ให้แก่คนตายในหลุมฝังศพ
  10. 10. วัฒนธรรมบ้านเชียง คือรากฐานวัฒนธรรมของสังคม เกษตรกรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่มีอายุเก่าที่สดในภาค ุ อีสาน และเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้ บริเวณเนิ นดินแหล่งโบราณคดีบานเชียง ้ อ.หนองหาน จ.อุดรธานี
  11. 11. ความหลากหลาย ของโบราณวัตถุ ที่พบในหลุมขุดค้น ทางโบราณคดี ซึ่ง ในอดีตคือพื้นที่ที่ เป็ นสุสานฝังศพ
  12. 12. โครงกระดูกคนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ที่พบจากการขุดค้นทางโบราณคดี คือหลักฐานสําคัญที่ นํามาใช้อธิบายเกี่ยวกับความเชื่ อ วิถีชีวิตของผูคนในอดีต ้
  13. 13. ภาชนะเครื่องปั้ นดินเผาที่มีพบในหลุมขุดค้นเป็ นจํานวนมากนัน ้ คือภาชนะที่ใส่อาหาร สิ่งของเครื่องใช้ แล้วนําไปวางอุทิศให้ผูตาย ้ ในหลุมฝังศพตามความเชื่อเรื่องโลกหลังความตาย
  14. 14. การฝังศพในไหของคนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย บริเวณลุ่มแม่นํ้ามูล-ชี ในช่วงประมาณ 2,000 ปี ที่ผ่านมา
  15. 15. คนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในภาคอีสาน รูจกการปลูกข้าว คือการเริ่มต้นพัฒนาเป็ นสังคมเมือง ้ ั เปลื อกเมล็ ดข้าวซึ่งเป็ น เมล็ ดข้าวปลูกที่ติดอยู่ บนใบหอกเหล็ ก
  16. 16. ภาชนะดินเผา ที่มีลายเขียนสี คือภาชนะที่ใช้ใพิธี กรรมลวดลายเขียนสี บนภาชนะมีลกษณะ ั เป็ นรูปอวัยวะเพศชาย เพศหญิ งซึ่งเป็ น สัญลักษณ์ท่ีมี ความหมายถึง ความอุดมสมบูรณ์
  17. 17. การหล่อโลหะ สําริด กําไลข้อมือ ข้อเท้า ที่หล่อจากสําริด กําไลข้อมือหล่อจากสําริด ใส่ซอนหลายวงตลอดช่วงแขน ้
  18. 18. เครื่องมือ / อาวุธแบบต่างๆที่หล่อจากเหล็ ก
  19. 19. ร่องรอยผ้าไหมที่ติดอยู่บนเครื่องมือโลหะ
  20. 20. ความสําคัญของแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมบ้านเชียง ที่พบในภาคอีสาน เป็ นวัฒนธรรมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ที่เป็ นสังคม เกษตรกรรม ที่มีอายุเก่าที่สดแห่งหนึ่ งในภูมิภาคเอเชีย ุ ตะวันออกเฉี ยงใต้ ที่มีอายุไม่นอยกว่า 5,600 ปี ที่ผ่านมา ้ เป็ นชุมชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ท่ีมีความก้าวหน้า ด้านโลหะกรรม และการปลูกข้าวที่มีอายุเก่าแก่ไม่นอยกว่า ้ แหล่งอารยธรรมแห่งอื่นๆของโลก หรืออาจจะเก่ามากกว่า
  21. 21. แหล่งภาพเขียนสีท่ีพบตามเทือกเขา ถํ้าและเพิงผาที่มีพบ ในบริเวณภาคอีสานมีอายุประมาณ 2,000 – 3,000 ปี ที่ ผ่านมาคือพื้นที่ศกดิ์สิทธิ์ของคนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ั
  22. 22. ภาพเขียนสีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ บนเพิงผาริมฝังแม่นํ้าโขงที่ผาแต้ม อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี ่ เป็ นภาพเขียนสีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่มีพ้ ืนที่เขียนภาพ ยาวที่สดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้ ุ
  23. 23. ภาพเขี ยนสีสมัยก่อนประวัติศาสตร์บนเพิงผาถํ้า มีลกษณะเป็ นภาพสัญลักษณ์ท่ีใช้ในการสื่อความหมาย ั
  24. 24. ภาพสัญลักษณ์รปมือ บนผนังถํ้าพระอานนท์ อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี ู
  25. 25. กลองมโหระทึก กลองศักดิ์สิทธิ์ ทีมีพบในภาคอีสาน สมัยก่อนประวัติสาสตร์ ในวัฒนธรรมดองซอน หล่อจากโลหะสําริด
  26. 26. แหล่งที่พบกลองมโหระทึก สมัยก่อนประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมดองซอน ในประเทศไทย
  27. 27. ลายดาวกระจายเป็ นแฉกบนหน้ากลองมโหระทึก คือ เอกลักษณ์ของกลองมโหระทึกในวัฒนธรรมดองซอน
  28. 28. ลวดลายบนหน้ากลอง รวมทังรูปกบที่มีความหมายว่าเป็ นสัตว์ศกดิ์สิทธิ์ ้ ั คือสัญลักษณ์ท่ีเกี่ยวกับนํ้า เสียงฟาร้อง และความอุดมสมบูรณ์ ้
  29. 29. ลายบนหน้า กลองมโหระทึก ที่เวียนซ้าย
  30. 30. ลายสลักที่เวียนไปทางซ้าย บนหน้ากลองมโหระทึก เป็ นสัญลักษณ์ท่ีเกี่ยวกับความตาย ซึ่งอาจตีกลองมโหระทึกเพื่อส่งวิญญาณ

×