Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

แม่บทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท้

1,834 views

Published on

โดยพระภาวนาวิริยะคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว)

Published in: Spiritual
  • Be the first to comment

แม่บทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท้

  1. 1. áÁ‹º· ¡ÒþѲ¹Ò¹ÔÊѺѳ±ÔµÁÔµÃá·Œ ¾ÃÐÀÒǹÒÇÔÃÔ¤س (à¼´ç¨ ·µÚµªÕâÇ) Ãͧ਌ÒÍÒÇÒÊÇÑ´¾ÃиÃÃÁ¡Ò BookMaeBot1306_2132.indd 1 27/10/2555 12:49:55
  2. 2. แม่บทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท้ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) พิมพ์ครั้งที่ ๑ มิถุนายน ๒๕๕๕ จ�ำนวนพิมพ์ ๔๔,๐๐๐ เล่ม พิมพ์ครั้งที่ ๒ กรกฎาคม ๒๕๕๕ จ�ำนวนพิมพ์ ๕๔,๐๐๐ เล่ม พิมพ์ครั้งที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๕๕ จ�ำนวนพิมพ์ ๔๓,๐๐๐ เล่ม พิมพ์ที่ บริษัท โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮ้าส์ จ�ำกัด ๑๑๓/๑๓ ซอยวัดสุวรรณคีรี ถนนบรมราชชนนี ำ BookMaeBot1306_2132.indd 2 27/10/2555 12:49:55
  3. 3. พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๓ ¤íÒ¹íÒ การศึกษาที่สมบูรณ คือ กระบวนการที่ทุมเท เอาใจใสฝกฝนอบรมผูเรียนใหมีความพยายามปองกัน กําจัดทุกขใหหมดสิ้นไปอยางถาวรดวยตนเอง ซึ่งจะ เปนผลใหผูจบการศึกษาในแตละระดับเปนบัณฑิตผูมี นิสัยมิตรแท พรอมจะบําเพ็ญประโยชนตอตนเองและ สังคมใหสมบูรณไปตลอดชีวิต สมกับระดับการศึกษา ของตน การฝกฝนอบรมใหผูเรียนมีความเปนบัณฑิต ผูมีนิสัยมิตรแทเชนนี้ได จําเปนตองฝกฝนอบรม ผูเรียนดวยการทํากิจกรรมชีวิตจริงใหครบทั้ง ๖ มิติ BookMaeBot1306_2132.indd 3 27/10/2555 12:49:57
  4. 4. แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๔ คือมิติศีลธรรม ดํารงชีวิต สังคม วิชาการ อาชีพ และนันทนาการ จะขาดมิติใดมิติหนึ่งมิได เพื่อใหเกิด ความเชี่ยวชาญทั้งกฎเกณฑทางดานวิทยาศาสตร โดย ผาน ๘ สาระการเรียนรู และกฎแหงกรรม โดยผาน มรรคมีองค ๘ ในพระพุทธศาสนา แมการทํากิจกรรมทั้ง ๖ มิตินี้ จําเปนตองทํา เปนกิจวัตรใน ๕ หองชีวิตทั้งที่บาน วัด และโรงเรียน ตลอดจนชุมชน แตก็มิไดเปนการเพิ่มงานจนเกินไปแก ครูและผูเรียน ตรงกันขามกลับยิ่งทําใหผูเรียนเอาใจใส การเรียนรูยิ่งขึ้น เพราะเห็นประโยชนของ ๘ สาระ การเรียนรูที่ตนเรียนวา นําไปใชงานไดจริงทุกแหงหน คุณครูเองก็จิตใจเบิกบาน เพราะสอนสั่งศิษยไปก็ BookMaeBot1306_2132.indd 4 27/10/2555 12:49:57
  5. 5. พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๕ เปนการปฏิบัติธรรมไปดวยในตัว ศิษยเองก็อยาก ใกลชิดครู เพราะรูสึกอบอุนไอธรรมจากครูเมื่อไดเขาใกล ลักษณะการศึกษาที่ทําใหผูเรียนมีความรู ความสามารถในเชิงวิชาการเต็มที่ มีศีลธรรมประจํา ใจมั่นคง กลาตอสูประหัตประหารกิเลสในใจตนใหหมด สิ้นไปอยางถาวร โดยไมประหวั่นพรั่นพรึงและพรอม จะเปนบัณฑิตมิตรแทยืนเคียงขางมหาชน เพื่อสราง สันติสุขใหแกประเทศชาติและพระพุทธศาสนาตลอด ไปเชนนี้ จะบังเกิดขึ้นไดตองอาศัยความรวมแรงรวมใจ เปนสามัคคีธรรมทั้งจากพอแม ผูปกครอง พระภิกษุ ครู ผูบริหารการศึกษาและชุมชน ซึ่งไมนาจะยากเกิน ไป หากแตละทานเพียงคิดสักนิดวา ที่ตองทําเชนนี้ BookMaeBot1306_2132.indd 5 27/10/2555 12:49:58
  6. 6. แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๖ ก็เพื่อประโยชนสุขในการสรางบุญบารมีของตนเอง และลูกหลานทั้งแผนดินตลอดกาลนาน สําหรับกิจกรรมชีวิตจริงทั้ง ๖ มิติที่ปรากฏใน แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแทเลมนี้ เปนเพียง ตัวอยางเล็กนอยเทานั้น หากไดลงมือปฏิบัติตาม สักระยะหนึ่ง ก็จะเห็นชองทางการพัฒนาใหยิ่ง ๆ ขึ้น ไปไดเอง อันเปนผลจากการปฏิบัติธรรมของทุกทาน และเยาวชนลูกหลานของเราเอง (พระภาวนาวิริยคุณ) รองเจาอาวาสวัดพระธรรมกาย BookMaeBot1306_2132.indd 6 27/10/2555 12:49:59
  7. 7. พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๗ ÊÒúÑÞ การพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๙ หลักคิดการจัดกิจกรรมปลูกฝงนิสัยบัณฑิต ๕ ๒๗ คุณธรรมพื้นฐาน ๓ ๓๕ หลักการจัดกิจกรรม ๖ มิติ ๔๙ เพื่อพัฒนานิสัยบัณฑิต ๕ กิจกรรมมิติศีลธรรม ๕๓ กิจกรรมมิติวิชาการ ๖๙ กิจกรรมมิติสังคม ๘๗ BookMaeBot1306_2132.indd 7 27/10/2555 12:50:00
  8. 8. แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๘ กิจกรรมมิติดํารงชีพ ๙๗ กิจกรรมมิติอาชีพ ๑๑๗ กิจกรรมมิตินันทนาการ ๑๒๗ ลักษณะการศึกษาที่สมบูรณ ๑๓๙ การบริหารการจัดกิจรรม ๖ มิติ ๑๔๕ สรุป ๑๔๙ ÊÒúÑÞ BookMaeBot1306_2132.indd 8 27/10/2555 12:50:00
  9. 9. พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๙ การพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท BookMaeBot1306_2132.indd 9 27/10/2555 12:50:01
  10. 10. BookMaeBot1306_2132.indd 10 27/10/2555 12:50:01
  11. 11. พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๑๑ ¤ÇÒÁ¼Ô´¾ÅҴ㹡ÒèѴ¡ÒÃÈÖ¡ÉÒ สถาบันการศึกษาทั่วโลกตางมุงเนนพัฒนาผูเรียน ใหเปนคนเกง ยากจะมีสถาบันไหน ทุมเทฝกฝนผูเรียน ใหเปนคนดี เพื่อใหผูจบการศึกษาเปน บัณฑิตผูมีนิสัย มิตรแท พรอมบําเพ็ญประโยชนตนและสังคมใหสมบูรณ ตลอดชีวิต ทั่วโลกจึงมากดวยคนเกง แตนอยดวยคนดี โลกจึงตองประสบแตปญหาตลอดมา BookMaeBot1306_2132.indd 11 27/10/2555 12:50:02
  12. 12. แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๑๒ ºÑ³±Ôµ บัณฑิต แปลวาผูมีปญญาขาวสะอาดแลวดําเนิน ชีวิตดวยปญญานั้น บัณฑิต จึงหมายถึง ผูฉลาดรูธรรมและดําเนิน ชีวิตไปตามหลักธรรม เปนคนดีนาคบหา นาเขาใกล มิไดหมายถึงผูศึกษาจบปริญญาแบบภาษาทางโลก บัณฑิต ในทางศาสนากําหนดไวดวยกรรม คือ ผูใด ชอบทําสิ่งดี-พูดคําที่ดี-คิดเรื่องที่ดี ผูนั้นชื่อวา บัณฑิต และผูใดมีพฤติกรรมประจํา ๕ คือ ๑. ไมแนะนําสิ่งที่ไมควร ๒. ไมชอบทําเรื่องที่มิใชหนาที่ ๓. ชอบนําไปในทางที่ดีงาม ๔. ไมโกรธ เมื่อถูกแนะดี ๆ ๕. รูและชอบระเบียบวินัย ผูนั้นก็ชื่อวา บัณฑิต BookMaeBot1306_2132.indd 12 27/10/2555 12:50:03
  13. 13. BookMaeBot1306_2132.indd 13 27/10/2555 12:50:05
  14. 14. ๑๔ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ÁÔµÃá·Œ-ÁÔµÃà·ÕÂÁ มิตร คือเพื่อนรักคุนเคย อาจคุนตั้งแตเล็ก มิตรเทียม คือ เพื่อนที่นิสัยไมดี แมมีการศึกษา ฐานะดี รูปงามก็ไวใจไมได เพราะไรสัจจะ ไมรับผิดชอบ มีความเห็นผิด เห็นแกได ไมคํานึงถึงประโยชนของใคร ๆ มิตรแท คือ เพื่อนที่นิสัยดี ไมวามีการศึกษาตํ่า หรือสูง แตมีศีลธรรมฝงใจ มีความเห็นถูก มีสัจจะ รักการ พูดจริง ทําจริง เลือกทําแตสิ่งดีจริง ๆ เปนบัณฑิต จึงสามารถรักษาประโยชนตน-สวนรวมไวได ประเทศใดมีบัณฑิตมิตรแทมาก ประเทศนั้น ยอมเจริญ BookMaeBot1306_2132.indd 14 27/10/2555 12:50:06
  15. 15. ๑๕ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ºÑ³±ÔµÁÔµÃá·Œ ô ๑. มิตรมีอุปการะ มีนิสัยพรอมเปนที่พึ่งใหเพื่อนและสังคม ๒. มิตรรวมทุกขรวมสุข มีนิสัยพรอมสละสุขเพื่อเพื่อนและสังคม ๓. มิตรแนะประโยชน มีนิสัยกลาใหสติแมตองขัดใจเพื่อนและสังคม ๔. มิตรมีความรักใคร มีนิสัยกลาออกหนาปองกันเพื่อนและสังคม ในทางที่ถูก BookMaeBot1306_2132.indd 15 27/10/2555 12:50:07
  16. 16. ๑๖ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ¤¹¾ÒÅÁÔµÃà·ÕÂÁ ô ๑. มิตรปอกลอก มีนิสัยชอบเอาเปรียบเพื่อนและสังคม ๒. มิตรดีแตพูด มีนิสัยพรอมตีจากเพื่อนและสังคม หากตองเสียสละสุข ๓. มิตรชางประจบ มีนิสัยมักโลเล ขาดหลักการ ๔. มิตรชวนฉิบหาย มีนิสัยชอบหมกมุนอบายมุข BookMaeBot1306_2132.indd 16 27/10/2555 12:50:07
  17. 17. ๑๗ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ¹ÔÊÑÂ คือความประพฤติเคยชิน อันเกิดจากการปฏิบัติ ซํ้า ๆ อาจเปนการคิด พูด หรือทําซํ้า ๆ ในเรื่องใด เรื่องหนึ่ง หรือหลาย ๆ เรื่อง พรอม ๆ กัน จนกระทั่ง ติด หลังจากติดแลวก็จะประพฤติปฏิบัติเชนนั้นอีกเปน ประจําเหมือนเงาติดตามตัว - ใครติดความประพฤติไมดี ก็ไดนิสัยไมดี - ใครติดความประพฤติดี ก็ไดนิสัยดี BookMaeBot1306_2132.indd 17 27/10/2555 12:50:08
  18. 18. ๑๘ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท พูดซํ�าๆ คิดซํ�าๆ ทําซํ�าๆ กําเนิดนิสัยนิสัย ติดฝังใจ ชิน คุ้น เคยได้เห็น ได้ฟัง ได้ดม ได้ดื�มกิน ได้จับต้อง ได้ทํา บ่อยๆ จําได้ นําไปคิด พูดซํ�าๆ คิดซํ�าๆ ทําซํ�าๆ กําเนิดนิสัยนิสัย ติดฝังใจ ชิน คุ้น เคยได้เห็น ได้ฟัง ได้ดม ได้ดื�มกิน ได้จับต้อง ได้ทํา บ่อยๆ จําได้ นําไปคิด ¡íÒà¹Ô´¹ÔÊÑ BookMaeBot1306_2132.indd 18 27/10/2555 12:50:08
  19. 19. ๑๙ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) กําเนิดนิสัยดี-ชั�วนิสัยดี ติดฝังใจ ความสะอาด - เป็นระเบียบ - ตรงต่อเวลา เรื�องดีๆพูดซํ�าๆ คิดซํ�าๆ ทําซํ�าๆ คุ้นเคย ชิน เรื�องร้ายๆ นิสัย ไม่ดี ติดฝังใจ กระแทก กระทั�น กระทบ กระทั�ง ชาด้าน ความสุภาพ นุ่มนวล ¡íÒà¹Ô´¹ÔÊÑ´Õ-ªÑèÇ BookMaeBot1306_2132.indd 19 27/10/2555 12:50:09
  20. 20. ๒๐ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ห้องนํ�า พัฒนานิสัยพิจารณาสังขาร ห้องมหาพิจารณา ๒ ห้องอาหาร พัฒนานิสัยรู้ประมาณ ห้องมหาประมาณ ๓ ห้องแต่งตัว พัฒนานิสัยตัดใจ-ใฝ่บุญ ห้องมหาสติ ๔ ห้องทํางาน พัฒนานิสัยใฝ่ความสําเร็จ ห้องมหาสมบัติ ๕ ๕ ห้องชีวิต พื�นที�ทํากิจกรรม - เกิดนิสัย ห้องนอน พัฒนานิสัยรักบุญกลัวบาป ห้องมหาสิริมงคล ๑ ห้องนํ�า พัฒนานิสัยพิจารณาสังขาร ห้องนํ�าห้องนํ�าห้องนํ�า ห้องมหาพิจารณา ๒ ห้องอาหาร พัฒนานิสัยรู้ประมาณ ห้องมหาประมาณ ๓ ห้องอาหาร พัฒนานิสัยรู้ประมาณ ห้องมหาประมาณ ๓ ห้องแต่งตัว พัฒนานิสัยตัดใจ-ใฝ่บุญ ห้องมหาสติ ๔ ห้องแต่งตัว พัฒนานิสัยตัดใจ-ใฝ่บุญ ห้องมหาสติ ๔ ห้องทํางาน พัฒนานิสัยใฝ่ความสําเร็จ ห้องมหาสมบัติ ๕ ห้องทํางาน พัฒนานิสัยใฝ่ความสําเร็จ ห้องมหาสมบัติ ๕ ๕ ห้องชีวิต พื�นที�ทํากิจกรรม - เกิดนิสัย ห้องนอน พัฒนานิสัยรักบุญกลัวบาป ห้องมหาสิริมงคล ๑ õ ˌͧªÕÇÔµ ¾×é¹·Õè·íÒ¡Ô¨¡ÃÃÁ-à¡Ô´¹ÔÊÑ BookMaeBot1306_2132.indd 20 27/10/2555 12:50:11
  21. 21. ๒๑ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ˹ŒÒ·Õè¢Í§¹ÔÊÑ ผู้เรียนนิสัยดี คิด พูด ทําดีเป็นปกติ ความสุข บุญ มิตร เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างสรรค์ เกิดต่อเนื�อง ความสําเร็จรออยู่ ผู้เรียนนิสัยไม่ดี คิด พูด ทําไม่ดีเป็นปกติ ความทุกข์ บาป ศัตรู เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างเสีย เกิดต่อเนื�อง ความล้มเหลวรออยู่ นิสัยทําหน้าที�กํากับ การใช้ความรู้ความสามารถว่าจะใช้ไปทางร้ายหรือดี ความรู้ วิชาการ มีเท่ากัน ผู้เรียนนิสัยดี คิด พูด ทําดีเป็นปกติ ความสุข บุญ มิตร เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างสรรค์ เกิดต่อเนื�อง ความสําเร็จรออยู่ ผู้เรียนนิสัยดี คิด พูด ทําดีเป็นปกติ ความสุข บุญ มิตร เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างสรรค์ เกิดต่อเนื�อง ความสําเร็จรออยู่ ผู้เรียนนิสัยไม่ดี คิด พูด ทําไม่ดีเป็นปกติ ความทุกข์ บาป ศัตรู เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างเสีย เกิดต่อเนื�อง ความล้มเหลวรออยู่ ผู้เรียนนิสัยไม่ดี คิด พูด ทําไม่ดีเป็นปกติ ความทุกข์ บาป ศัตรู เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างเสีย เกิดต่อเนื�อง ความล้มเหลวรออยู่ นิสัยทําหน้าที�กํากับ การใช้ความรู้ความสามารถว่าจะใช้ไปทางร้ายหรือดี ความรู้ วิชาการ มีเท่ากัน ความรู้ วิชาการ มีเท่ากัน ผู้เรียนนิสัยดี คิด พูด ทําดีเป็นปกติ ความสุข บุญ มิตร เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างสรรค์ เกิดต่อเนื�อง ความสําเร็จรออยู่ ผู้เรียนนิสัยไม่ดี คิด พูด ทําไม่ดีเป็นปกติ ความทุกข์ บาป ศัตรู เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างเสีย เกิดต่อเนื�อง ความล้มเหลวรออยู่ นิสัยทําหน้าที�กํากับ การใช้ความรู้ความสามารถว่าจะใช้ไปทางร้ายหรือดี ความรู้ วิชาการ มีเท่ากัน ผู้เรียนนิสัยดี คิด พูด ทําดีเป็นปกติ ความสุข บุญ มิตร เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างสรรค์ เกิดต่อเนื�อง ความสําเร็จรออยู่ ผู้เรียนนิสัยดี คิด พูด ทําดีเป็นปกติ ความสุข บุญ มิตร เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างสรรค์ เกิดต่อเนื�อง ความสําเร็จรออยู่ ผู้เรียนนิสัยไม่ดี คิด พูด ทําไม่ดีเป็นปกติ ความทุกข์ บาป ศัตรู เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างเสีย เกิดต่อเนื�อง ความล้มเหลวรออยู่ ผู้เรียนนิสัยไม่ดี คิด พูด ทําไม่ดีเป็นปกติ ความทุกข์ บาป ศัตรู เกิดต่อเนื�อง ความคิดสร้างเสีย เกิดต่อเนื�อง ความล้มเหลวรออยู่ นิสัยทําหน้าที�กํากับ การใช้ความรู้ความสามารถว่าจะใช้ไปทางร้ายหรือดี ความรู้ วิชาการ มีเท่ากัน ความรู้ วิชาการ มีเท่ากัน ความรู วิชาการ มีเทากัน BookMaeBot1306_2132.indd 21 27/10/2555 12:50:12
  22. 22. ๒๒ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ¡ÒÃÈÖ¡ÉÒ¤×Í¡ÒþѲ¹Ò¹ÔÊѺѳ±Ôµ õ ผูมีนิสัยใฝชั่ว : ยอมหนีหางความดี แตพึงพอใจ ความชั่ว เพราะคุนเคยและหลงผิดวา ความชั่วจะนํา ประโยชนสุขมาให จึงเอาชีวิตเปนเดิมพันทําความชั่ว ผูมีนิสัยใฝดี : ยอมรังเกียจความชั่ว เพราะเห็น ถูกวาความดียอมนําประโยชนสุขมาให จึงเอาชีวิต เปนเดิมพันตั้งใจฝกตนใหมีนิสัยบัณฑิต ๕ ประการ ๑. ใฝควบคุมตนเอง ๒. ใฝรักษาสุขภาพ ๓. ใฝเรียนรู ๔. ใฝทําดีตามกฎแหงกรรม ๕. ใฝเจริญภาวนา เพื่อพรอมเปนมิตรแทแกตนเองและชาวโลก BookMaeBot1306_2132.indd 22 27/10/2555 12:50:12
  23. 23. ๒๓ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ¹ÔÊѺѳ±Ôµ õ ๑ ใฝ่ควบคุมตนเอง ๔ ใฝ่ทําดี ตามกฎแห่งกรรม ๓ ใฝ่เรียนรู้ การศึกษา คือ การพัฒนานิสัยบัณฑิต ๕ ๒ ใฝ่รักษาสุขภาพ ๕ ใฝ่เจริญภาวนา ๑ ใฝ่ควบคุมตนเอง ๔ ใฝ่ทําดี ตามกฎแห่งกรรม ๓ ใฝ่เรียนรู้ การศึกษา คือ การพัฒนานิสัยบัณฑิต ๕ การศึกษา คือ การพัฒนานิสัยบัณฑิต ๕ ๒ ใฝ่รักษาสุขภาพ ๕ ใฝ่เจริญภาวนา BookMaeBot1306_2132.indd 23 27/10/2555 12:50:13
  24. 24. ๒๔ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท BookMaeBot1306_2132.indd 24 27/10/2555 12:50:14
  25. 25. ๒๕ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) การจัดการศึกษาที่ดีจึงตองจัดใหมีกิจกรรม ๖ มิติ เพื่อพัฒนาผูเรียนใหมีนิสัยบัณฑิต ๕ คือ ๑. ฝกฝนควบคุมตนเองเปน เพราะผูควบคุม ตนเองไมเปน เอาแตใจตัว ยอมตายจากความดี เหมือน กระบือตาบอดเดินตกเหว ๒. ฝกฝนใหรักษาสุขภาพเปน เพราะความดี ทั้งหลายตองใชรางกายที่แข็งแรง จิตใจที่แข็งแกรง ทรงพลัง จึงสรางสรรคความดีไดสําเร็จสมบูรณ ๓. ฝกฝนใหใฝเรียนรู ฝกฝนวิชาการใหใชงาน ไดจริง เพื่อเปนอุปกรณสรางฐานะ-ความดี-บุญบารมี ตอไป BookMaeBot1306_2132.indd 25 27/10/2555 12:50:14
  26. 26. ๒๖ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๔. ฝกฝนใหใฝทําดีตามกฎแหงกรรม ฝกฝนให มีความรับผิดชอบ ๔ ๑) รับผิดชอบศีลธรรมในตน เวนขาดจาก กรรมกิเลส ๔ (ดูหนา ๑๐๖) ๒) รับผิดชอบศีลธรรมสังคม ไมประพฤติ อคติ ๔ (ดูหนา ๑๐๘) ๓) รับผิดชอบศีลธรรมเศรษฐกิจ เวนขาด จากอบายมุข ๖ (ดูหนา ๗๕) ๔) รับผิดชอบการสรางมิตรแทใหแกสังคม รวมสรางคนดีดวยการปฏิบัติหนาที่ การงาน ตามหลักทิศ ๖ (ดูหนา ๑๐๘) ๕. ฝกฝนใหใฝเจริญภาวนา เพื่อเพิ่มพูนกําลังใจ ในการทําความดีและเพื่อการบรรลุธรรม BookMaeBot1306_2132.indd 26 27/10/2555 12:50:15
  27. 27. ๒๗ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) หลักคิดการจัดกิจกรรมปลูกฝัง นิสัยบัณฑิต ๕ BookMaeBot1306_2132.indd 27 27/10/2555 12:50:16
  28. 28. ๒๘ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท BookMaeBot1306_2132.indd 28 27/10/2555 12:50:17
  29. 29. ๒๙ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ทําความเข้าใจถูก มรรคมีองค์ ๘ เพื�อเป็นแม่บท ฝึกนิสัยบัณฑิต ๕ แล้วถือปฏิบัติ ด้วยความเคารพ ทําความเข้าใจถูก สัมมาทิฐิ ๑๐ เพื�อเป็นบันได ความดีแล้วถือปฏิบัติ เป็นวินัย ทําความเข้าใจถูก วัตถุประสงค์ของกิจกรรม ๖ มิติเพื�อฝึกพัฒนานิสัยบัณฑิต ๕ แล้วถือปฏิบัติเป็นกิจวัตรด้วยความอดทน หลักคิดการจัดกิจกรรม ปลูกฝังนิสัยบัณฑิต ๕ ๑ ๓ ๒ BookMaeBot1306_2132.indd 29 27/10/2555 12:50:17
  30. 30. ๓๐ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๑. ทําความเขาใจถูกมรรคมีองค ๘ เพื่อเปน แมบทฝกนิสัยบัณฑิต ๕ แลวถือปฏิบัติดวยความเคารพ ๑) สัมมาทิฐิ ความเห็นถูก ๒) สัมมาสังกัปปะ ความดําริถูก ๓) สัมมาวาจา การพูดถูก ๔) สัมมากัมมันตะ การกระทําถูก ๕) สัมมาอาชีวะ การเลี้ยงชีพถูก ๖) สัมมาวายามะ ความพยายามถูก ๗) สัมมาสติ ความระลึกถูก ๘) สัมมาสมาธิ ความตั้งใจมั่นถูก BookMaeBot1306_2132.indd 30 27/10/2555 12:50:18
  31. 31. ๓๑ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๒. ทําความเขาใจถูกสัมมาทิฐิ ๑๐ เพื่อเปนบันได ความดี-ความสุขถาวรแลวถือปฏิบัติเปนวินัย ๑) ทานที่ใหแลวมีผลจริง ๒) การสงเคราะหมีผลจริง ๓) การบูชามีผลจริง ๔) ผลวิบากแหงกรรม ที่ทําดี-ทําชั่วมีจริง ๕) โลกนี้มีจริง ๖) โลกหนามีจริง ๗) มารดามีคุณจริง ๘) บิดามีคุณจริง ๙) โอปปาติกสัตวมีจริง ๑๐) พระพุทธเจามีจริง เพื่อความดับทุกข แทจริง เพื่อความสุข ในโลกนี้และโลก หนา BookMaeBot1306_2132.indd 31 27/10/2555 12:50:18
  32. 32. ๓๒ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๓. ทําความเขาใจวัตถุประสงคของกิจกรรม ๖ มิติ สําหรับพัฒนานิสัยบัณฑิต ๕ แลวถือปฏิบัติเปน กิจวัตรดวยความอดทน ๓.๑ กิจกรรม ๖ มิติเพื่อพัฒนานิสัย ๑) กิจกรรมมิติศีลธรรม ๒) กิจกรรมมิติวิชาการ ๓) กิจกรรมมิติสังคม ๔) กิจกรรมมิติดํารงชีวิต ๕) กิจกรรมมิติอาชีพ ๖) กิจกรรมมิตินันทนาการ BookMaeBot1306_2132.indd 32 27/10/2555 12:50:19
  33. 33. ๓๓ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๓.๒ วัตถุประสงคของกิจกรรม ๖ มิติ ๑) กิจกรรมมิติศีลธรรม เปนการปลูกฝง สัมมาทิฐิและสัมมาสมาธิ - เพื่อใหมีความเขาใจถูกเปาหมายชีวิตที่แทจริง - เพื่อมีกําลังใจฝกตนใหถึงเปาหมายชีวิต ที่ตั้งไวดีแลว ๒) กิจกรรมมิติวิชาการ เปนการปลูกฝง สัมมาสังกัปปะ - เพื่อฝกใหคิดสรางสรรคเปน - เพื่อฝกใหคิดดับทุกข ๔ เปน ๓) กิจกรรมมิติสังคม เปนการปลูกฝงสัมมาวาจา - เพื่อฝกใหพูดสรางสรรคเปน BookMaeBot1306_2132.indd 33 27/10/2555 12:50:20
  34. 34. ๓๔ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๔) กิจกรรมมิติดํารงชีวิต เปนการปลูกฝง สัมมากัมมันตะ - เพื่อฝกใหสามารถรักษาสุขภาพเปน - เพื่อฝกใหสามารถควบคุมตนเองเปน - เพื่อฝกใหสามารถบําเพ็ญประโยชนตน และสังคมเปน ๕) กิจกรรมมิติอาชีพ เปนการปลูกฝง สัมมาอาชีวะ - เพื่อฝกใหรักการประกอบอาชีพสุจริตเปน ๖) กิจกรรมมิตินันทนาการ เปนการปลูกฝง สัมมาวายามะและสัมมาสติ -เพื่อฝกใหพัฒนาความเปนตัวของตัวเองเปน BookMaeBot1306_2132.indd 34 27/10/2555 12:50:20
  35. 35. ๓๕ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) คุณธรรมพื้นฐาน ๓ BookMaeBot1306_2132.indd 35 27/10/2555 12:50:21
  36. 36. ๓๖ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ¤Ø³¸ÃÃÁ¾×é¹°Ò¹ ó คุณธรรมความดีตาง ๆ จะเกิดขึ้นได จําเปนตอง มีคุณธรรมพื้นฐาน ๓ รองรับอยางมั่นคงแข็งแรงกอน ไดแก ๑. ความมีวินัย ๒. ความอดทน ๓. ความเคารพ BookMaeBot1306_2132.indd 36 27/10/2555 12:50:22
  37. 37. ๓๗ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๑. ความมีวินัย คือความเต็มใจประพฤติปฏิบัติ ตามกฎ ระเบียบ ขอบังคับของหมูคณะที่กําหนดไว ดีแลว เพื่อกํากับความประพฤติปฏิบัติของสมาชิกให เปนระเบียบหรือมาตรฐานเดียวกัน เพราะตระหนักดีวา การประพฤติปฏิบัติตามวินัยอยางเครงครัด ยอม เปนผลให ๑.๑ วัตถุ คือ บริเวณ อาคารสถานที่ อุปกรณ ตาง ๆ เสื้อผาเครื่องแตงตัว รางกายสะอาด เปน ระเบียบเสมอ ๑.๒ บุคคล เปนผลใหบุคคล ๓ ประเภทเกิด พฤติกรรมที่ดี - ตัวเราเองมีการกระทําทางกาย คําพูด ความคิดที่สะอาดและเปนระเบียบยิ่งขึ้น คือ มีมารยาท มีศีล มีธรรม บังเกิดตามมา BookMaeBot1306_2132.indd 37 27/10/2555 12:50:22
  38. 38. ๓๘ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท - บุคคลภายใน คือ มวลสมาชิกยอมลด การกระทบกระทั่ง ลดการจับผิดกันและกัน เกิดความ เห็นอกเห็นใจกัน ยอมรับนับถือกัน ความสมัครสมาน สามัคคีกันยอมเกิดขึ้น - บุคคลภายนอก คือ มหาชน เมื่อพบเห็น ผูมีวินัย ที่ไมเลื่อมใสยอมเลื่อมใส ที่เลื่อมใสแลว ยอมเลื่อมใส-ไวใจ-ใหเกียรติมากยิ่งขึ้น ซึ่งจะนําไปสู บรรยากาศแหงการศึกษาคนควา การพัฒนาใหเกิด ศีลธรรมประจําใจ การสรางผูเรียนใหเปนมิตรแท การรวมใจกันพัฒนาประเทศชาติ และพระพุทธศาสนา ใหมั่นคงยิ่งขึ้นสืบไป BookMaeBot1306_2132.indd 38 27/10/2555 12:50:23
  39. 39. ๓๙ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ผ ๑ การรักษา ความสะอาด ผ ๒ การรักษา กฎระเบียบ ๓ การรักษา ความสุภาพ วินัยขั�นต้น ที�ต้องเร่งฝึก วินัยขั�นต้น ที�ต้องเร่งฝึก ๔ การรักษาเวลา BookMaeBot1306_2132.indd 39 27/10/2555 12:50:23
  40. 40. ๔๐ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๒. ความอดทน คือความอดกลั้น รักษาใจไวให เปนปกติอยูได ไมแสดงอาการทุกขรอน ฉุนเฉียว ไมพอใจ ไมแสดงอาการอยากได เห็นแกได เห็นแกตัว ใด ๆ ออกมานอกหนา ผูมีความอดทนไมวาจะประสบกับความเปลี่ยนแปลง ใด ๆ ทั้งที่เยายวนใหรูสึกพอใจ หลงระเริงหรือที่บีบคั้น กลั่นแกลงใหรูสึกคับแคน ไมพอใจ ก็ยังยืนหยัดทํา ความดีตอไปอยางไมลดละ ประเภทยอมตายถวายชีวิต เปนเดิมพันเพื่อผดุงศีลธรรม เพราะตระหนักดีวา ๒.๑เราทั้งหลายตางเปนนักโทษรอประหาร ถูกขัง ใหเปนทุกขทรมานรวมกันอยูภายในคุกมหึมาคือโลก เพราะเรายังมีกิเลส ยังอยูใตกฎแหงกรรม BookMaeBot1306_2132.indd 40 27/10/2555 12:50:24
  41. 41. ๔๑ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๒.๒ เราตองไมหลงผิดคิดทําอะไรเอาแตใจตัว แตตั้งใจละชั่ว ทําดี ทําใจใหผองใส เพื่อกําจัดกิเลสให สิ้นไป และเพื่อใหพนจากอํานาจกฎแหงกรรม พนจาก การเปนนักโทษของสังสารวัฏเชนพระสัมมาสัมพุทธเจา และเหลาพระอรหันต ๒.๓ การที่ใคร ๆ ลวงเกินใหเราตองเดือดรอน เพราะเขาไมไดเปนตัวของตัวเอง ถูกกิเลสบังคับให คิด-พูด-ทําราย ๆ ตอเรา จึงสมควรใหอภัย เราเอง ก็ตองระวังตนและอดทนเพิ่มขึ้นดวย BookMaeBot1306_2132.indd 41 27/10/2555 12:50:25
  42. 42. ๔๒ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๒ อดทนต่อ ความเจ็บไข้ ๒ อดทนต่อ ความเจ็บไข้ ๑ อดทนต่อ ความลําบาก ๑ อดทนต่อ ความลําบาก ไม่แสดงอาการท้อแท้ ไม่ยอมแพ้ เมื�อเผชิญอุปสรรค ไม่แสดงอาการ ทุรนทุรายเกินเหตุ เมื�อเจ็บป่วย ไม่แสดงอาการ อยากได้ ลุ่มหลง เมื�อถูกเย้ายวน ไม่แสดงความไม่พอใจ เมื�อถูกกระทบกระทั�ง ลักษณะขันติ ความอดทน ๔ ๔ อดทนต่อ ความเย้ายวน ๓ อดทนต่อ ความเจ็บใจ ๓ อดทนต่อ ความเจ็บใจ BookMaeBot1306_2132.indd 42 27/10/2555 12:50:25
  43. 43. ๔๓ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๓. ความเคารพ ๓.๑ โดยคุณธรรม ความเคารพ หมายถึง ความรูชัดความตระหนักคุณความดีที่มีอยูจริงในบุคคล เชน พระภิกษุ ครู มิตรแท ฯลฯ ในวัตถุ เชน พระพุทธรูป พระไตรปฎก ฯลฯ ในเหตุการณ เชน การทําสมาธิ การฟงโอวาท การตอนรับผูใหญ ฯลฯ เพราะสัมผัสได ถึง ความสะอาด-สวาง-สงบ เมื่อไดเขาใกลหรือ มีสวนรวมกับบุคคลนั้น วัตถุนั้นและเหตุการณนั้น ๆ ๑) ชื่อวาความสะอาด เพราะทําใหปราศจาก หรือลดความโลภ โกรธ หลง ของเราลงได คือทําใหไม คิดกอบโกยเอาเขาตัวแตคิดทะนุถนอมไมคิดทําลายฯลฯ ๒) ชื่อวาความสวาง เพราะทําใหเห็นเหตุผล ไดชัดเจนดวยปญญา โดยปราศจากโมหะ-อารมณ ขุนเคืองใด ๆ BookMaeBot1306_2132.indd 43 27/10/2555 12:50:26
  44. 44. ๔๔ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๓) ชื่อวาความสงบ เพราะทําใหไมวุนวายใจ แตเปนสุขเยือกเย็น ไมใชสนุกตื่นเตน เปนสุขเพราะ รูเทาทันอันประกอบดวยสติและปญญา ไมใชเพียง เพลิน ๆ ๓.๒ โดยลักษณะการเกิด ผูมีความเคารพ เมื่อ พบบุคคล วัตถุ เหตุการณใด ยอมพยายามจับถูก คือ ตั้งใจคนหาความดีจากบุคคลและสิ่งนั้น ๆ จนกวาจะพบ เพราะตระหนักดีวา ความดีเปนสิ่งที่ชวยทําใหใจของตน สะอาด สวาง สงบยิ่งขึ้นได ๓.๓ โดยการแสดงออก ผูมีความเคารพหากพบวา ใครมีความดีจริง ไมวาจะมากหรือนอยก็เต็มใจแสดง ความยอมรับ นับถือดวยการกราบ ไหว ใหเกียรติ ฯลฯ อยางเหมาะสม แลวตั้งใจปฏิบัติตอบุคคลนั้น ตอวัตถุ BookMaeBot1306_2132.indd 44 27/10/2555 12:50:26
  45. 45. ๔๕ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) และตอเหตุการณนั้น ๆ ในทางที่ถูกที่ควร จึงสามารถ ซึมซับ รองรับความดีนั้น ๆ เอามาได ตอมาความดี เหลานั้นเอง ก็พัฒนาเปนคุณธรรม-ศีลธรรมประจําใจ ของตนในที่สุด ฟงพระ-กราบพระ-ทําตามพระ-เปนเชนพระ BookMaeBot1306_2132.indd 45 27/10/2555 12:50:27
  46. 46. ๔๖ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท สิ�งที�ควรเคารพ เหตุการณ์ วัตถุบุคคล สิ�งที�ควรเคารพสิ�งที�ควรเคารพ เหตุการณ์เหตุการณ์ วัตถุวัตถุบุคคลบุคคล - พระพุทธเจ้า - พระอรหันต์ - พระภิกษุ - พ่อแม่ - ครู - บรรพบุรุษ ฯลฯ - พระพุทธรูป - พระไตรปิฎก - พระธรรม - พระเจดีย์ - อนุสาวรีย์ ฯลฯ - การศึกษา - การทําสมาธิ - ความไม่ประมาท - การปฏิสันถาร ฯลฯ BookMaeBot1306_2132.indd 46 27/10/2555 12:50:28
  47. 47. ๔๗ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) สิ�งที�ต้องเคารพ ๑. พระรัตนตรัย ๒. พ่อ แม่ ครู ๓. การศึกษา ๔. สมาธิ ๕. ความไม่ประมาท ๖. การปฏิสันถาร วินัยที�ต้องเร่งฝึก ๑. การรักษาความสะอาด ๒. การรักษากฎ ระเบียบ ๓. การรักษาความสุภาพ ๔. การรักษาเวลา สิ�งที�ต้องอดทน ๑. ความลําบาก ๒. ความเจ็บไข้ ๓. ความเจ็บใจ ๔. ความเย้ายวน ๑ ความ มีวินัย ๑ ความ มีวินัย ๒ ความ อดทน ๒ ความ อดทน ๓ ความ เคารพ ๓ ความ เคารพ ÀÒ¾ÃÇÁ¤Ø³¸ÃÃÁ¾×é¹°Ò¹ ó BookMaeBot1306_2132.indd 47 27/10/2555 12:50:28
  48. 48. ๔๘ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท 6/9/2012 5:19 PM ความอดทน หญ้าแพรก ความมีวินัย ข้าวตอก ดอกมะเขือ ความเคารพ สัญลักษณ์ คุณธรรมพื�นฐาน ๓ ปัญญา จิตต ศีล ความ ตั�งใจมั�นถูก ความอดทน หญ้าแพรก ความมีวินัย ข้าวตอก ดอกมะเขือ ความเคารพ สัญลักษณ์ คุณธรรมพื�นฐาน ๓ ปัญญา จิตต ศีล ความ ตั�งใจมั�นถูก - หญ้าแพรก - ข้าวตอก - ดอกมะเขือ    ÊÑÞÅѡɳ¤Ø³¸ÃÃÁ¾×é¹°Ò¹ ó BookMaeBot1306_2132.indd 48 27/10/2555 12:50:31
  49. 49. ๔๙ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) หลักการจัดกิจกรรม ๖ มิติ เพื่อพัฒนานิสัยบัณฑิต ๕ BookMaeBot1306_2132.indd 49 27/10/2555 12:50:32
  50. 50. ๕๐ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท BookMaeBot1306_2132.indd 50 27/10/2555 12:50:35
  51. 51. ๕๑ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ËÅÑ¡¡ÒèѴ¡Ô¨¡ÃÃÁ¾Ñ²¹Ò¹ÔÊÑ หลักการจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาผูเรียนใหเกิดนิสัย บัณฑิต ๕ เปนมิตรแทแกตนเองและสังคม ๑. ตองมีครูดีติดตาม แนะนํา กํากับ ๒. ตองมีกิจกรรมฝกตนใหครบอยางนอย ๖ มิติ ๓. ตองเขาใจวัตถุประสงคของกิจกรรม ๖ มิติ ๔.ตองเปนกิจกรรมที่ตอบสนองนิสัยที่พึงประสงค ไดจริง ๕. ผูฝกเต็มใจปฏิบัติกิจกรรม ๖. ตองมีอุปกรณ-พื้นที่เหมาะสมกับเพศ วัย สุขภาพ ๗. ตองปฏิบัติกิจกรรมดวยตนเอง BookMaeBot1306_2132.indd 51 27/10/2555 12:50:37
  52. 52. ๕๒ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๗ ปฏิบัติกิจกรรมนั�นๆ ด้วยตนเอง ๑ มีครูดี แนะ-นํา-กํากับ ๓ เข้าใจ วัตถุประสงค์ ของกิจกรรม ๖ มิติ ๔ กิจกรรม ตอบสนองนิสัย พึงประสงค์ได้จริง ๕ ผู้ฝึก เต็มใจปฏิบัติตาม กิจกรรม ๖ มิติ ๖ มีอุปกรณ์-พื�นที�เหมาะสม เพศ-วัย-สุขภาพ ๒ มีกิจกรรมฝึกตน อย่างน้อย ๖ มิติ หลักการ จัดกิจกรรมพัฒนา นิสัยบัณฑิต ๕ หลักการ จัดกิจกรรมพัฒนา นิสัยบัณฑิต ๕ BookMaeBot1306_2132.indd 52 27/10/2555 12:50:37
  53. 53. ๕๓ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) กิจกรรมมิติศีลธรรม BookMaeBot1306_2132.indd 53 27/10/2555 12:50:38
  54. 54. ๕๔ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๑. กิจกรรมมิติศีลธรรม คือกิจกรรมปลูกฝง สัมมาทิฐิ ความเห็นถูก และปลูกฝงสัมมาสมาธิ ความ ตั้งใจมั่นถูก ๑.๑ เพื่อใหผูเรียนเขาใจถูกเกี่ยวกับเปาหมาย ชีวิตที่แทจริง ๑.๒ เพื่อมีกําลังใจไปใหถึงเปาหมายชีวิต สัมมาทิฐิ คือการมีความเห็นถูกตองเกี่ยวกับ ชีวิตและโลกตามความเปนจริงวา ๑) ชีวิตนี้เปนทุกข แตละชีวิตตางตองทนทุกข เสมือนนักโทษรอประหาร คือเกิดแลวตางกาวไปสูความ แก-เจ็บ-ตายอยูในคุกคือโลกนี้ ภาวะนี้เรียกวาทุกข BookMaeBot1306_2132.indd 54 27/10/2555 12:50:38
  55. 55. ๕๕ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๒) ตนเหตุแหงทุกขทั้งหลาย คือ กิเลสซึ่งฝง อยูในใจ กิเลสนี้บังคับใจใหเกิดความคิดทะยานอยาก ในสิ่งตาง ๆ ไมรูจบ คิดอยากในทางราย ๆ จึงสงผล ใหพูดราย ๆ ทําราย ๆ ตามมา ภาวะนี้เรียกวา สมุทัย ๓) นิพพาน คือ ภาวะที่ความทะยานอยากและ ทุกขดับลง สามารถเขาถึงไดดวยการกําจัดกิเลสออกจาก ใจใหหมดสิ้น เรียกวา นิโรธ ๔) มรรคมีองค ๘ เปนวิธีการหรือขอปฏิบัติ อยางพอเหมาะตอเนื่องเปนระบบ สามารถกําจัดกิเลส ใหหมดสิ้นไปจากใจได เรียกวามรรค หรือเรียกอีก อยางหนึ่งวา มัชฌิมาปฏิปทา แปลวา ทางสายกลาง BookMaeBot1306_2132.indd 55 27/10/2555 12:50:39
  56. 56. ๕๖ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท กิเลสอุปมาเสมือน Microchip ที่ฝงอยูในใจ ทําให ใจขุนมัว จึงคิดราย ๆ แลวบังคับใหเราพูดราย ๆ ทําราย ๆ กอใหเกิดความทุกขตาง ๆ ตามมา นิโรธ คือ ภาวะที่ใจหมดทุกข เพราะ Microchip คือกิเลสถูกถอนออกจากใจไดแลว มรรค คือ วิธีการหรือกระบวนการถอนกิเลส ออกจากใจใหสิ้นไป ความเห็นถูกทั้ง ๔ นี้ รวมเรียกวา อริยสัจ แปลวา ๑. ความจริงอันประเสริฐ ๔ ๒. ความจริงที่ทําใหผูเขาถึงไดกลายเปน ผูประเสริฐหรือเปนพระอริยะ BookMaeBot1306_2132.indd 56 27/10/2555 12:50:40
  57. 57. ๕๗ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) สัมมาทิฐิ จึงหมายรวมถึง ๑. ความเห็นถูกในอริยสัจ ๒. ความเห็นถูกในการดําเนินชีวิตใหเปนสุข ทั้งโลกนี้และโลกหนา ไปจนกระทั่งถึงที่สุดแหงทุกข คือบรรลุพระนิพพาน BookMaeBot1306_2132.indd 57 27/10/2555 12:50:40
  58. 58. ๕๘ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๑. ชีวิตนี�เป็นทุกข์ ๒. กิเลสคือต้นเหตุแห่งทุกข์ ทั�งหลาย ๓. พระนิพพาน คือ สภาวะที� ทุกข์ดับไป ๔. มรรคมีองค์ ๘ สามารถกําจัด กิเลส-ทุกข์ได้ ๑. ทานที�ให้แล้วมีผลจริง ๒. การสงเคราะห์มีผลจริง ๓. การบูชามีผลจริง ๔. ผลกรรมที�ทําดี-ชั�วมีจริง ๕. โลกนี�มีจริง ๖. โลกหน้ามีจริง ๗. มารดามีคุณจริง ๘. บิดามีคุณจริง ๙. โอปปาติกสัตว์มีจริง ๑๐. พระพุทธเจ้ามีจริง เข้าใจถูก อริยสัจ ๔ เข้าใจถูก อริยสัจ ๔ เข้าใจถูก การดําเนินชีวิต เข้าใจถูก การดําเนินชีวิต สัมมาทิฐิ ความเห็นถูก สัมมาทิฐิ ความเห็นถูก BookMaeBot1306_2132.indd 58 27/10/2555 12:50:41
  59. 59. ๕๙ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) µÑÇÍ‹ҧ¡Ô¨¡ÃÃÁ-¡Ô¨ÇѵÃÈÕŸÃÃÁ การหมั่นสรางเหตุแหงความสุขใหเปนนิสัย ๑. ปลูกฝงการใหทานเปน คือฝกใหรูจักแบงปน กันในยามปกติ เชน • การทอดกฐิน การทอดผาปา ถวายสังฆทาน การตักบาตร ถวายภัตตาหารแดพระภิกษุสงฆ • การแบงปนของกินของใชใหเพื่อน การแบงปน ความรู เชน ชวยอธิบายธรรมะ ชวยอธิบาย การบานใหเพื่อน • การใหอภัยกันเมื่อมีการพลาดพลั้งลวงเกิน ฯลฯ BookMaeBot1306_2132.indd 59 27/10/2555 12:50:41
  60. 60. ๖๐ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๒. ปลูกฝงการสงเคราะหเปน คือฝกใหเต็มใจ แบงปนกันยามมีผูประสบความเดือดรอน เชน • การบริจาคในคราวนํ้าทวม ไฟไหม อุบัติภัยตาง ๆ • การทําสาธารณกุศล เยี่ยมผูชรา เยี่ยมโรงพยาบาล เยี่ยมเด็กกําพรา เยี่ยมเพื่อนที่หยุดเรียนเพราะ เจ็บปวย ฯลฯ ๓. ปลูกฝงการบูชาคนดีเปน คือฝกใหรูจักเต็มใจ ยกยองใหเกียรติคนดี เชน • การประกาศเกียรติคุณผูมีอุปการคุณแกโรงเรียน • การประกาศใหทุนการศึกษาแกนักเรียนดีเดน • การประกอบพิธีไหวครู ลุกขึ้นยืนตอนรับครู ฯลฯ BookMaeBot1306_2132.indd 60 27/10/2555 12:50:42
  61. 61. ๖๑ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๔. ปลูกฝงการฟงเทศนเปน ฝกทําความเห็นใหถูก ดวยการฟงเทศน เพื่ออาศัยพระธรรมคําสอนของ พระพุทธเจาเปนแนวทางในการฝกอบรมตนเอง เชน • เรื่องศีล วิธีตัดสินผิด-ถูก ดี-ชั่ว ควร-ไมควร บุญ-บาป • เรื่องกรรม สาเหตุที่คนเราถือกําเนิดมาตางกัน • การเวียนวายตาย-เกิด นรก สวรรค นิพพาน • เรื่องการแสดงความเคารพบูชาพระรัตนตรัย • เรื่องความกตัญูกตเวทีตอมารดา-บิดา ครู-อาจารย ฯลฯ BookMaeBot1306_2132.indd 61 27/10/2555 12:50:42
  62. 62. ๖๒ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๕. ปลูกฝงการเพิ่มพูนศรัทธาใหแกตนเอง • ฝกสวดมนต ไหวพระ ไหวครู กราบเทาบิดา มารดาเปนประจําทุกคืน • ฝกสมาทานรักษาศีล ๕ ศีล ๘ เปนประจํา ทุกวัน • รวมประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาใน โอกาสตาง ๆ • ฝกอธิษฐานกอนหรือหลังทําความดีเปนประจํา • ฝกทําสมาธิภาวนาเปนประจํา ฯลฯ BookMaeBot1306_2132.indd 62 27/10/2555 12:50:43
  63. 63. ๖๓ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) สัมมาทิฐิเปนจุดเริ่มตนความประพฤติดีของ แตละคน หากใครมีความเห็นถูกก็จะมีเปาหมายชีวิตถูก คือมีการกําจัดทุกขใหหมดสิ้นไปอยางถาวรดวยตนเอง เปนเปาหมายสูงสุด แลวสงผลใหคิดถูก พูดถูก และ เลือกทําเฉพาะสิ่งที่ถูก ผูนั้นก็เปนคนดี มีความสุขตาม กรรมดีที่ตนเองทํา หากตรงกันขามก็กลายเปนคนชั่ว สัมมาสมาธิเบื้องตนเปนวิธีการสรางกําลังใจ และความมั่นคงทางอารมณ ชวยผูเรียนใหมีกําลังใจ ที่จะประพฤติปฏิบัติตามสัมมาทิฐิ ที่ตนปลูกฝงไวดีแลว บังเกิดเปนนิสัยดี ๆ มีศีลธรรม มีคุณธรรมประจําใจ และมีกําลังใจที่จะไปใหถึงเปาหมายชีวิตที่ตั้งไว ถูกตองแลว BookMaeBot1306_2132.indd 63 27/10/2555 12:50:43
  64. 64. ๖๔ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท BookMaeBot1306_2132.indd 64 27/10/2555 12:50:45
  65. 65. ๖๕ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ËÅÑ¡¡Òýƒ¡ÊÁÒ¸Ô ๑. นอมใจมาเก็บไว ณ ศูนยกลางกาย ดวยการ ทิ้งทุกอยาง วางทุกสิ่ง นิ่งอยางเดียว กระทั่งกลาย เปนนิสัย ๒. ใชสติกํากับใจใหระลึกรูตัวอยูเสมอ ไมยินดี ยินรายขณะเห็นรูป ฟงเสียง ดมกลิ่น ลิ้มรส สัมผัส รูธรรมารมณใด ๆ ๓.ฝกเก็บใจไวในตัวอยางตอเนื่องและตรงเวลา เปนประจํา ๔.มีอาจารยที่มีความรูความสามารถจริง คอย ควบคุมและใหคําแนะนําอยางใกลชิด BookMaeBot1306_2132.indd 65 27/10/2555 12:50:47
  66. 66. ๖๖ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท 5/23/2012 2:04 PM แม่บทการพัฒนานิสัย-มิตรแท้-เพื่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์.pptx BookMaeBot1306_2132.indd 66 27/10/2555 12:50:48
  67. 67. ๖๗ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ตั�งใจถูก ไม่ปล่อยชีวิตให้ไร้จุดหมาย ๑. ตัดใจไม่คิดเรื�องเพศ ๒. ตัดใจไม่คิดพยาบาท ๓. ตัดใจไม่คิดท้อแท้ ๔. ตัดใจไม่คิดฟุ้งซ่าน ๕. ตัดใจไม่คิดลังเล ตั�งใจเป็น ทําใจให้ตั�งมั�น ๑. รักษาใจไว้ในตัวทุกอิริยาบถ ๒. ทุกชั�วโมง ทําใจนิ�งๆ ๑ นาที ๓. หลับ-ตื�นในอู่ทะเลบุญ ๔. ฝึกสมาธิทุกเช้า-คํ�าเป็นประจํา สัมมาสมาธิ ความตั�งใจมั�นถูก BookMaeBot1306_2132.indd 67 27/10/2555 12:50:49
  68. 68. ๖๘ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ¼ÅÅѾ¸ ๑. ยอมมีศรัทธามั่นคงในกฎแหงกรรมและ พระรัตนตรัย ๒. ยอมรักการใหทานรักษาศีลและเจริญภาวนา ๓. ยอมมีเปาหมายชีวิตถูกตอง มั่นคง ๓.๑ เปาหมายชีวิตชาตินี้ คือตั้งใจศึกษา ฝกฝนอบรมตน เพื่อสรางฐานะตนเอง ใหมั่นคงเปนที่พึ่งใหแกครอบครัวสังคม ประเทศชาติ และพระพุทธศาสนาได ๓.๒ เปาหมายชีวิตชาติหนา คือตั้งใจบําเพ็ญ บุญกุศลเพื่อปดนรก-เปดทางไปสวรรค ใหแกตนเองได ๓.๓ เปาหมายชีวิตสูงสุด คือตั้งใจปฏิบัติ มรรคมีองค๘เพื่อความพนทุกขบรรลุ พระนิพพานสมเปนชาวพุทธ BookMaeBot1306_2132.indd 68 27/10/2555 12:50:50
  69. 69. ๖๙ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) กิจกรรมมิติวิชาการ BookMaeBot1306_2132.indd 69 27/10/2555 12:50:51
  70. 70. ๗๐ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๒. กิจกรรมมิติวิชาการ คือกิจกรรมปลูกฝง สัมมาสังกัปปะ ความดําริถูก เพื่อฝกผูเรียนใหสามารถ คิดสรางสรรคเปน คิดโดยไมตองละเมิดกฎแหงกรรม ซึ่งจะเปนผลใหผูเรียนเกิดนิสัยใฝคิดทําดีและใฝหา ความรู กอนทํากิจกรรมผูเรียนตองตระหนักวา ๒.๑ ทุกคนเกิดมาจะยังไมเปนคนดีหรือชั่ว ทันทีตามพอแม ตอเมื่อใดไดทํากรรมดีจึงเปนคนดี ทํากรรมชั่วจึงเปนคนชั่วตามกรรมที่ตนทํา คนฉลาดมี สัมมาทิฐิจึงหมั่นฝกหักหามใจไมยอมคิดเรื่องตํ่าทราม แตเลือกคิดเฉพาะสิ่งที่ดี เพื่อเปนคนพูดดี ทําดี มีเหตุผล ถูกตองสืบไป BookMaeBot1306_2132.indd 70 27/10/2555 12:50:52
  71. 71. ๗๑ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๒.๒ กอนจัดกิจกรรมวิชาการใด ๆ ผูเรียน ตองเตรียมความพรอมดานการฟง-พูด-อาน-เขียน และวิธีการเรียนรูถูกวิธี ซึ่งเหมาะสมกับเพศและวัย ใหชํานาญ ๒.๓ หมั่นจัดกิจกรรมวิชาการ เพื่อฝก ผูเรียนใหรูจักนําความรูไปใชทําประโยชนตอตนเอง- ครอบครัว-โรงเรียน-ชุมชนที่ตนอาศัย โดยสิ่งที่ทํา หรือประดิษฐขึ้นมานั้น จะตองไมสงเสริมใหคิดหมกมุน ในอบายมุข และไมละเมิดกฎแหงกรรม ๒.๔ ฝกผูเรียนใหคิดดี ๆ จนคุน ๑) พอแมตองตระหนักวา ความรูวิชาการ ที่บุตรหลานเรียนรูเปนเพียงของกลางๆ หากใชในทาง BookMaeBot1306_2132.indd 71 27/10/2555 12:50:52
  72. 72. ๗๒ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ที่ผิดก็เปนโทษ ถูกก็เปนคุณ จําตองคนควาหาความรู ดานศีลธรรมเพิ่มเติมจากแหลงเรียนรูตาง ๆ อีก เพื่อ สงเสริมใหผูเรียนคิดเปน ไมหมกมุนเรื่องเพศอบายมุข ทุกชนิด แตนําความรูไปใชสรางความดีอันยิ่งใหญให ยิ่ง ๆ ขึ้นไป เพื่อความพนทุกขถาวรในที่สุด ๒) ที่บานพอแมประพฤติซื่อตรงตอกันและกัน เปนตนแบบ และอธิบายใหเด็กซาบซึ้งถึงคุณประโยชน ของความซื่อตรงในเรื่องนั้น ๆ เพื่อใหไดคิดแตในสิ่ง ดี ๆ และอยากทําตาม BookMaeBot1306_2132.indd 72 27/10/2555 12:50:53
  73. 73. ๗๓ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) คิดถูก คิดอายชั�วกลัวบาป คิดถูก คิดอายชั�วกลัวบาป สัมมาสังกัปปะ ความดําริถูก คิดเป็น คิดริเริ�ม สร้างสรรค์ คิดเป็น คิดริเริ�ม สร้างสรรค์ - คิดถึงโทษอบายมุขทั�ง ๖ - คิดไม่อยากได้ของใคร - คิดไม่อาฆาตพยาบาทใคร - คิดไม่เบียดเบียนใคร - คิดถึงโทษอบายมุขทั�ง ๖ - คิดไม่อยากได้ของใคร - คิดไม่อาฆาตพยาบาทใคร - คิดไม่เบียดเบียนใคร - คิดพึ�งตนเอง - คิดตอบแทนพระคุณพ่อ แม่ ครู อาจารย์ - คิดค้นคว้าหาความรู้เพิ�มเติม จากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ - คิดฝึกตนให้พ้นทุกข์ - คิดนําความรู้มาพัฒนาตน-สังคม และเผยแผ่พระพุทธศาสนา - คิดพึ�งตนเอง - คิดตอบแทนพระคุณพ่อ แม่ ครู อาจารย์ - คิดค้นคว้าหาความรู้เพิ�มเติม จากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ - คิดฝึกตนให้พ้นทุกข์ - คิดนําความรู้มาพัฒนาตน-สังคม และเผยแผ่พระพุทธศาสนา BookMaeBot1306_2132.indd 73 27/10/2555 12:50:53
  74. 74. ๗๔ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท µÑÇÍ‹ҧ¡Ô¨¡ÃÃÁÇÔªÒ¡Òà ๑. ปลูกฝงการคิด วิเคราะห วิจารณทั่วไปเปน โดยนําหลักธรรมจากชาดก พุทธ-อนุพุทธประวัติ เหตุการณในประวัติศาสตรชาติไทย และเหตุการณใน ปจจุบันมาคิดวิเคราะหวิจารณ ใหเขาใจถูกลึกซึ้งวา สิ่งใด • ถูก-ผิด • ดี-ชั่ว • บุญ-บาป • ควร-ไมควร เปนประการใด ซึ่งจะนําไปสูการตัดสินใจที่ถูกตอง มี เหตุผล อิงอรรถ อิงธรรม อิงกฎหมาย กฎจารีต ประเพณี และกฎแหงกรรมตอไป BookMaeBot1306_2132.indd 74 27/10/2555 12:50:58
  75. 75. ๗๕ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๒. ปลูกฝงการคิด วิเคราะห วิจารณอบายมุข ๖ เหตุแหงความหายนะทางเศรษฐกิจเปน ๑. การดื่มสุราเมรัยและสิ่งเสพติด ๒. การเที่ยวกลางคืน ไปในสถานที่ไมควรไป ๓. การเที่ยวหมกมุนเรื่องการบันเทิงเริงรมย ๔. การเลนการพนัน ๕. การคบคนชั่วเปนมิตร ๖. การเกียจครานการงาน BookMaeBot1306_2132.indd 75 27/10/2555 12:50:59
  76. 76. ๗๖ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ฝกพิจารณาใหเห็นโทษของการดื่มสุราเมรัย ๖ ๑. เปนเหตุใหเสื่อมทรัพยทันตาเห็น ๒. เปนเหตุใหกอการทะเลาะวิวาท ๓. เปนบอเกิดแหงโรค ๔. เปนเหตุใหเสียชื่อเสียง ๕. เปนเหตุใหไมรูจักอาย ๖. เปนเหตุบั่นทอนกําลังปญญา เปนเหตุใหไมปฏิบัติหนาที่-การงาน-ทรัพยจึง เสื่อมไป BookMaeBot1306_2132.indd 76 27/10/2555 12:50:59
  77. 77. ๗๗ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ฝกพิจารณาใหเห็นโทษของการเที่ยวกลางคืน๖ ๑. ไดชื่อวาไมปกปองคุมครองตนเอง ๒. ไดชื่อวาไมปกปองคุมครองบุตรภรรยา ๓. ไดชื่อวาไมปกปองคุมครองทรัพยสมบัติ ๔. เปนที่หวาดระแวงของคนอื่น ๕. เปนเหตุใหพูดเหลาะแหละไมอยู ในรองในรอย ๖.เปนเหตุใหประสบความทุกขนานาประการ เปนเหตุใหไมปฏิบัติหนาที่-การงาน-ทรัพยจึง เสื่อมไป BookMaeBot1306_2132.indd 77 27/10/2555 12:51:01
  78. 78. ๗๘ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ฝกพิจารณาใหเห็นโทษของการเอาแตเที่ยวดู มหรสพ ๖ ๑. มีรําที่ไหน ไปที่นั่น ๒. มีขับรองที่ไหน ไปที่นั่น ๓. มีเลนดนตรี (ประโคม) ที่ไหน ไปที่นั่น ๔. มีเสภา (ละครเวที) ที่ไหน ไปที่นั่น ๕. มีเพลง (การเลนปรบไมปรบมือเปนจังหวะ) ที่ไหน ไปที่นั่น ๖. มีเถิดเทิง (เลนตีกลอง) ที่ไหน ไปที่นั่น เปนเหตุใหไมปฏิบัติหนาที่-การงาน-ทรัพยจึง เสื่อมไป BookMaeBot1306_2132.indd 78 27/10/2555 12:51:01
  79. 79. ๗๙ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ฝกพิจารณาใหเห็นโทษของการเลนการพนัน ๖ ๑. ผูชนะยอมกอเวร ๒. ผูแพยอมเสียดายทรัพยที่เสียไป ๓. เปนเหตุใหเสียทรัพยเห็นทันตา ๔. เปนเหตุใหไมมีใครเชื่อถือในคําพูด ๕. เปนเหตุใหถูกมิตรและพวกพองดูแคลน (ไมมี ใครอยากคบคาสมาคมดวย) ๖. เปนเหตุใหไมมีใครอยากเปนคูครอง ไดชื่อวาไมปฏิบัติหนาที่-การงาน-ทรัพยจึงเสื่อมไป BookMaeBot1306_2132.indd 79 27/10/2555 12:51:02
  80. 80. ๘๐ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ฝกพิจารณาใหเห็นโทษของการคบคนชั่วเปนมิตร ๖ ๑. ทําใหเปนนักเลงการพนัน ๒. ทําใหเปนนักเลงเจาชู เจาสําราญ ๓. ทําใหเปนคนสํามะเลเทเมา ๔. ทําใหเปนคนหากินในทางหลอกลวง ๕. ทําใหเปนคนขี้โกงซึ่งหนา ๖. ทําใหเปนอันธพาล ทําใหไมปฏิบัติหนาที่-การงาน-ทรัพยจึงเสื่อมไป BookMaeBot1306_2132.indd 80 27/10/2555 12:51:02
  81. 81. ๘๑ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ฝกพิจารณาใหเห็นโทษของความเกียจคราน ๖ ๑. มักอางวาหนาวนักแลวไมทํางาน ๒. มักอางวารอนนักแลวไมทํางาน ๓. มักอางวาเวลาเย็น (คํ่า) แลว แลวไมทํางาน ๔. มักอางวายังเชาอยูแลวไมทํางาน ๕. มักอางวาหิวนักแลวไมทํางาน ๖. มักอางวากระหายนักแลวไมทํางาน มักหาเหตุไมปฏิบัติหนาที่-การงาน-ทรัพยจึง เสื่อมไป BookMaeBot1306_2132.indd 81 27/10/2555 12:51:03
  82. 82. ๘๒ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๓. ปลูกฝงการนําความรูและประสบการณชีวิต มาจัดกิจกรรมเพิ่มทักษะการสื่อสารและทักษะการเรียน เปน ไดแก การฟง • ฝกจับประเด็นพรอมทั้งเหตุผลไดถูกตอง ไมสับสน ไมตกหลน สามารถนําไปอธิบาย ขยายความตอได การพูด • ฝกพูดไดถูกตองตรงตามเนื้อเรื่อง • พูดชัดถอยชัดคํา • ลีลาการพูดดึงดูดความสนใจ • สรุปประเด็นสําคัญแตละเรื่องไดชัดเจน • อธิบายขยายความดวยคําอุปมาอุปไมยเปน • ยกตัวอยางประกอบใหเขาใจไดงาย BookMaeBot1306_2132.indd 82 27/10/2555 12:51:04
  83. 83. ๘๓ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) การอาน • ฝกอานใหชัดถอยชัดคําและถูกตองตามวรรค ตอนและหลักอักขรวิธี การเขียน • ฝกเขียนใหถูกอักขรวิธีและสื่อสารไดอยางมี ประสิทธิผล การเรียน ฝกยึดหลักวุฒิธรรม ๔ ในการเรียน คือ - ตองหาครูดีใหพบ - ตองฟงคําครูใหชัด - ตองตรองคําครูใหลึก - ตองทําตามครูใหครบ BookMaeBot1306_2132.indd 83 27/10/2555 12:51:04
  84. 84. ๘๔ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท BookMaeBot1306_2132.indd 84 27/10/2555 12:51:05
  85. 85. ๘๕ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) การประชุม ฝกเขารวมการประชุมและทําหนาที่ตาง ๆ ใน การประชุม - ประชุมหนาเสาธงเพื่อรับฟงโอวาท - ประชุมในหองประชุมเพื่อรับฟงโอวาท - ประชุมกลุมยอยเพื่อตรองคําครูใหลึก - ประชุมกลุมยอยเพื่อทํากิจกรรม - การประชุมเพื่อแสดงความคิดเห็น ฯลฯ ยอมฉลาดเฉลียวและมีศีลธรรมตามครู BookMaeBot1306_2132.indd 85 27/10/2555 12:51:06
  86. 86. ๘๖ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ¼ÅÅѾ¸ ๑. ผูเรียนยอมขยันและฉลาดในการคนควาหาความรู ๒. ผูเรียนยอมคุนเคยใกลชิดพระรัตนตรัยและ แตกฉานในกฎแหงกรรมยิ่งขึ้นสมเปนชาวพุทธ ๓.ผูเรียนยอมมีความคิดเปนระบบระเบียบมีเหตุผล ทั้งทางโลกและทางธรรม สมวัยยิ่งขึ้น ๔. ผูเรียนยอมรังเกียจและหนีหางอบายมุข ทั้งหลาย ๕. ผูเรียนยอมเชื่อมั่นในบุญกุศลอยางเปยมลน พรอมที่จะอุทิศตนเพื่อสังคมและพระพุทธศาสนา BookMaeBot1306_2132.indd 86 27/10/2555 12:51:06
  87. 87. ๘๗ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) กิจกรรมมิติสังคม BookMaeBot1306_2132.indd 87 27/10/2555 12:51:07
  88. 88. ๘๘ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๓. กิจกรรมมิติสังคม คือกิจกรรมปลูกฝง สัมมาวาจา การพูดถูก เพื่อใหผูเรียนพูดสรางสรรคเปน มีทักษะในการสรางเสริมมิตรภาพเปนโดยไมละเมิด กฎแหงกรรม กอนจัดกิจกรรมทั้งครูและผูเรียนตอง ตระหนักวา ๑.ไมวาใครจะมีความรู ความสามารถมากเพียงใด ลวนอยูลําพังคนเดียวไมได ตางตองพึ่งพาอาศัยซึ่งกัน และกัน เพราะแมราชสีหบางทีก็ตองพึ่งหนู ใคร ๆ จึง ตองไมพูดดูถูกหรือกระทบกระทั่งใคร ๒. ทั้งการทํางานและการเรียน ถาจะใหไดผลดี มีคุณภาพผูทํางานหรือผูเรียนจําเปนตองรวมกันทํา รวมกันเรียนเปนทีม จึงตางตองพูดดวยถอยคํา ออนหวานเพื่อประสานใจกันเปน BookMaeBot1306_2132.indd 88 27/10/2555 12:51:07
  89. 89. ๘๙ พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตฺตชีโว) ๓. บรรยากาศการเรียนการสอน จะอบอุนมาก หากครูตั้งจิตเมตตากอนแลวจึงติศิษยเพื่อกอ มิใช เพื่อทําลาย คือชี้ขอบกพรองใหเห็นชัดเจน แลวสอน วิธีแกไขใหดวย ถึงคราวจึงชมเพื่อใหกําลังใจ มิใช เพื่อใหเหลิงลืมตัว คือชี้ขอดีใหเห็นชัดกอน แลวสอน วิธีปองกันไมใหตกตํ่า และพัฒนาใหยิ่ง ๆ ขึ้นไปดวย ซึ่งนับวาเปนประโยชนตอผูเรียนมาก ๔. มิตรภาพและความสามัคคีของคนในชาติจะ เกิดขึ้นไดตอเมื่อคนในชาติตางคิดซื่อตรงตอกัน เลือก ทําแตสิ่งที่ดีจริง พูดแตความจริง พูดแตคําสุภาพ พูดเหมาะสมตามกาลเทานั้น BookMaeBot1306_2132.indd 89 27/10/2555 12:51:08
  90. 90. ๙๐ แมบทการพัฒนานิสัยบัณฑิตมิตรแท ๕. นั่นคือ • เพื่อการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพ • เพื่อความสําเร็จในการปลูกฝงศีลธรรม • เพื่อประโยชนสุขของตนเองและครอบครัว • เพื่อความสามัคคีของคนในชาติ ผูเรียนจึงตองฝกตนใหเปนคนซื่อตรง คือ รับผิดชอบตอหนาที่การงานของตนตอบุคคลที่เกี่ยวของ และตอคําพูดของตนเองทุกคํา ดวยการพูดสัมมาวาจา ตลอดชีวิตเพื่อความดีและความพนทุกขของตนเอง BookMaeBot1306_2132.indd 90 27/10/2555 12:51:08

×