Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

กระบวนการเพาะพันธุ์ปัญญาสู่การพัฒนาผู้เรียนอย่างยั่งยืน

1,420 views

Published on

กระบวนการเพาะพันธุ์ปัญญาสู่การพัฒนาผู้เรียนอย่างยั่งยืน

Published in: Education
  • Be the first to comment

กระบวนการเพาะพันธุ์ปัญญาสู่การพัฒนาผู้เรียนอย่างยั่งยืน

  1. 1. กระบวนการเพาะพันธุ์ปัญญาสู่การพัฒนาผู้เรียนอย่างยั่งยืนประชุมพัฒนาความร่วมมือระหว่างสพฐ. กับ สถาบันอุดมศึกษา7 มีนาคม 2556โรงแรมรามาการ์เด้นท์08/03/56 1
  2. 2. ผู้นาเสนอ• การศึกษา ป. เอก วิศวกรรมเครื่องกล University ofQueensland, Australia• อดีต รองผู้อานวยการ และผู้อานวยการฝ่ ายอุตสาหกรรมสานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ผู้ริเริ่มโครงการยุววิจัยต่างๆ ของ สกว.• ปัจจุบัน–รองศาสตราจารย์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ ม. สงขลานครินทร์–หัวหน้าหน่วยประสานงานกลางโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา08/03/56 2
  3. 3. 08/03/56 3
  4. 4. 08/03/56 4นสพ. เดลินิวส์ 6 มีนาคม 2556
  5. 5. อะไรคือโครงการเพาะพันธุ์ปัญญาตอนที่ 108/03/56 5การปฏิรูปการศึกษา
  6. 6. Clip การปฏิรูปการศึกษาสื่อถึงอะไร1. ต้องพัฒนาระบบคิดความเป็นเหตุเป็นผล2. ต้องจัดโดยการมีส่วนร่วมของ1. ท้องถิ่น2. เครือข่ายวิชาการ3. การศึกษาต้องพัฒนาทักษะ (skills)อะไรคือทักษะ?08/03/56 6
  7. 7. 21st Century Skills08/03/56 7การศึกษาสาหรับ 21CS1. ทักษะเกิดจากประสบการณ์ตรงที่ได้ปฏิบัติ2. นาผลการปฏิบัติมาคิดใคร่ครวญด้วยสาระวิชาที่มีอยู่จน“เข้าใจ”3. คิดสังเคราะห์ต่อจากความเข้าใจ จนเกิดความรู้ใหม่4. จึงเป็น Learning by Doing โดยมี PBL หรือ RBL เป็นmeanปริยัติปฏิบัติปฏิเวธสอนน้อย เรียนมาก
  8. 8. John Dewey (1859-1952)„ เรียนรู้เมื่อผู้เรียนลงมือกระทา (learning by doing) แล้วเรียนรู้จากประสบการณ์ที่เกิดขึ้น (learning from experience) ซึ่งจะเป็นความเข้าใจคงทนสะสมเป็นประสบการณ์ใหม่„ การศึกษาจึงต้องให้อิสระกับผู้เรียน โดยครูมีหน้าที่ออกแบบให้สอดคล้องกับประสบการณ์ และจริตการเรียนรู้ ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ให้ได้ความรู้ที่เกิดประโยชน์จริงในชีวิตประจาวัน08/03/56 8โครงงาน ป. 2
  9. 9. อะไรคือโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา?• เป็นโครงการความร่วมมือระหว่าง สานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) กับ บมจ. ธนาคารกสิกรไทย• เป้ าหมายเพื่อพัฒนาการศึกษาโดยใช้ Research-BasedLearning (RBL)08/03/56 9
  10. 10. ต้นกาเนิดมาจากไหน?• 2545 สกว. ตั้งชุดโครงการวิจัยแห่งชาติ: ยางพารา• 2546 มีโครงการประกวดเขียน proposal วิจัยเกี่ยวกับยางพาราสาหรับโรงเรียนมัธยมในภาคใต้ เนื่องในวาระครบรอบ 10 ปีสกว.08/03/56 10
  11. 11. ข้อค้นพบ• โรงเรียนเข้าใจวิจัยในลักษณะเดียวกับการทาโครงงานประเภท“ทาของ”• โครงการของโรงเรียนไม่สามารถบูรณาการสาระวิชาได้• ครูไม่เข้าใจวิจัยแบบ exploratory ปล่อยให้นักเรียนเขียนproposal “ทาของ” ที่คุ้นเคย• การประเมิน/ประกวดทาให้โรงเรียนแข่งทาของที่เกินการเรียนรู้ของนักเรียน08/03/56 11
  12. 12. 08/03/56 12PBL ของโรงเรียนทั่วไป
  13. 13. โครงงาน “เครื่องจักตอก”08/03/56 13งานที่ทาคือสร้าง “เครื่องจักตอก”
  14. 14. โครงงาน “ครีมขัดเครื่องมือช่าง”08/03/56 14
  15. 15. ข้อค้นพบ• เมื่อเข้าโรงเรียนจึงเห็นความตั้งใจของครู แต่ครูไม่รู้ว่าทาอย่างไร• เห็นผลงานที่ขอ คศ. 3 จึงทราบว่างานวิจัยของครูติด “กับดัก”methodology และเครื่องมือ ที่เน้นศาสตร์การวิจัยและสถิติมากเกินพอดี ผลคือ–ครูกลัววิจัย–“วิจัยในชั้นเรียน” ไม่เกิดประโยชน์กับการพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียน–เกิดปรากฏการณ์ “จ้างทาผลงาน”08/03/56 15
  16. 16. 08/03/56 16นสพ. ไทยรัฐ 5 มี.ค. 2556
  17. 17. 1708/03/56สถิติดี แต่ไม่พอสาหรับการเกิดปัญญา
  18. 18. จุดตั้งต้น• จึงเกิดโครงการ “ยุววิจัยยางพารา” เมื่อ 2546 สาหรับนักเรียนมัธยมในภาคใต้ และขยายออกเต็มประเทศในทุกพื้นที่ที่ปลูกยางพารา โครงการมี 2 เป้ าหมาย–พัฒนากาลังคนในระยะยาวให้เป็นนักวิจัย–ทดสอบ model การพัฒนาการศึกษาแบบ Research-Based08/03/56 18
  19. 19. จุดตั้งต้น• ปัจจัยหนุน คือ คนที่ดูแลงานนี้ให้ สกว. (รศ. ไพโรจน์ คีรีรัตน์)เป็นอาจารย์คณะวิศวฯ ซึ่งเป็นศาสตร์สาหรับโจทย์แบบปลายเปิด (มีคาตอบได้หลายทาง)• 2556 บมจ. ธนาคารกสิกรไทย และ สกว. สนับสนุนแนวคิดRBL ในรูปแบบใหม่ภายใต้ชื่อ “เพาะพันธุ์ปัญญา” เป็นเวลา 5 ปี08/03/56 19
  20. 20. แนวคิด/แนวความเชื่อ RBL (ยุววิจัยยางพารา )• เชื่อว่า “วิจัยคือกระบวนการเรียนรู้” ไม่ใช่ “วิจัยคือกระบวนการหาความรู้” (อย่างเดียว)• กระบวนการเรียนรู้จากงานวิจัยมุ่งเป้ าที่ผู้เรียน ไม่ใช่มุ่งเป้ าที่การค้นพบ• ใครๆ ก็ทาวิจัยเพื่อพัฒนาปัญญาตนเองได้• ฐานคิดสาคัญของ RBL คือ “ผลเกิดจากเหตุ” “เหตุย่อมมีเหตุของเหตุ..” ซึ่งเป็นฐานคิดสาคัญของการทา backward design• ครูต้องการ coach08/03/56 20
  21. 21. ข้อค้นพบจาก “ยุววิจัยยาง”• งาน “วิจัยจ๋า” อยู่ในโรงเรียนดังๆ ที่มีครูดีจากมหาวิทยาลัย เป็นเรื่องใกล้ lab แต่ไกลตัวนักเรียน• โรงเรียนจะพัฒนานักเรียนได้ดี หากคนในพื้นที่ไม่ละเลย และเข้าไปช่วยคนละไม้ คนละมือ• ครูเป็นคนที่มีภาระงานมาก มีความอดทนสูง ครูจานวนมากมีประสบการณ์ (tacit knowledge ดีๆ) ที่น่าสนใจ มีจิตวิญาณความเป็นครู ต้องการพัฒนา แต่อับจนหนทาง เพราะ “ติดกับดัก” การประเมิน08/03/56 21
  22. 22. ข้อค้นพบจาก “ยุววิจัยยาง”• ระบบ top-down ในการจัดการการศึกษาทาให้โรงเรียนสับสนกับ “model ความหวังดีใหม่ๆ” ของกระทรวงฯ จนทาให้ครูไม่ต้องคิดอะไรเอง เกิดวัฒนธรรมไม่เคยคิด ไม่อยากคิด• คณะวิชาด้านวิทยาศาสตร์ควรช่วยพัฒนาครูเรื่องระบบคิดที่เป็นเหตุผล ที่จะนาไปสู่ Research-Based Learning และทาBackward Design ได้08/03/56 22
  23. 23. เราประเมิน RBL ยุววิจัยยางพาราอย่างไร?• เพราะ RBL สร้างความคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ วิพากษ์• ยุววิจัยประเมินโดย–ผลงานวิจัย และ–“การสะท้อนคิด” ของการทางาน/การเรียนรู้ของทั้งครูและนักเรียน08/03/56 23www.trfrubber.wordpress.com
  24. 24. เราพัฒนาครูอย่างไร?• ยุ/ส่งเสริมให้อ่านหนังสือดีๆ• จัดกระบวนการกลุ่ม–กิจกรรมทางจิตวิญาณให้สงบพร้อมเรียนรู้ใหม่–กิจกรรมส่งเสริมกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ–การหนุนเสริมแบบ coaching ในการเขียน proposal การวิเคราะห์สังเคราะห์ผล ทั้งโดยตรงและผ่าน ICT–มีเวทีให้ฮึกเหิมในความสาเร็จ• เราพัฒนาครูที่ต้นทาง08/03/56 24
  25. 25. 08/03/56 25ไม่ใช่การพัฒนาที่ปลายทางที่ไม่เกี่ยวกับประโยชน์แก่นักเรียนโดยตรงเซ็นเซอร์
  26. 26. 08/03/56 26
  27. 27. RBPจิตตปัญญาศึกษาAnalytical & CriticalThinkingครูและโรงเรียนพัฒนาตนเองด้วยเกลียว PDCA„ ปรับกระบวนการจิตใจ„ ปรับกระบวนการคิด„ มีโครงงานให้ปฏิบัติ„ มีเวทีเรียนรู้มีกระบวนการที่ถูกออกแบบเฉพาะ• จิตตปัญญา• Systems Thinking• RBP• KM/PLC08/03/56 27
  28. 28. เป้ าหมายโครงการเพาะพันธุ์ปัญญา• 80 โรงเรียน 19 จังหวัด 8 มหาวิทยาลัย (เป็นพี่เลี้ยง @ 10 โรง)• สนับสนุน (ต่อปี) 800 โครงงาน นักเรียน 3,000 คน ครู 400 คน• โรงเรียนละ 1 ห้องๆ ละ 10 โครงงาน (สนับสนุนทุน 80,000 บาท)• โครงงาน 3 ศาสตร์ วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ สังคมศาสตร์-เศรษฐศาสตร์ มนุษยศาสตร์-ประวัติศาสตร์ (ท้องถิ่น)สพม. ที่เกี่ยวข้องเชียงราย พะเยา ลาปาง แพร่ ลาพูน อุบลฯ อานาจเจริญ ยโสธรศรีสะเกษ สุรินทร์ ราชบุรี นครปฐม สมุทรสาคร สมุทรสงครามสุราษฎร์ฯ นครศรีฯ สงขลา พัทลุง สตูล08/03/56 28
  29. 29. ระดับ projectสกว. + ธนาคารหน่วยจัดการกลางCoach จังหวัดโรงเรียน 1-10กาหนดเป้าหมายและประเมินผลพัฒนากระบวนการ RBL ให้พี่เลี้ยงสนับสนุนการทา RBL ให้ครูผลงาน RBLผลกับนักเรียนผลกับโรงเรียนผลกับครูThinking & characterผลสัมฤทธิ์วิชาบทบาท สิ่งที่ได้ใช้ resource พัฒนาประเทศได้ประสบการณ์การจัดการการศึกษาใช้องค์ความรู้ที่มีให้เกิดประโยชน์ทางกว้างKPI มหาวิทยาลัยรับใช้สังคมองค์ความรู้ใหม่ด้านการจัดการการศึกษาเป็นผู้นาการใช้ RBL ปฏิรูปการศึกษาความเชื่อมโยงกับพื้นที่ครูและนักเรียนทา RBLSoc HumSciประเด็นหลักระดับโครงงาน 3 ศาสตร์ผลวิจัยกระบวนการเรียนรู้08/03/56 29
  30. 30. ตัวอย่างโครงงาน “อาชีพทอผ้า...”08/03/56 301. อัตราการเติบโตของหนอนไหมในสภาวะการเลี้ยงต่างๆ2. การทนการซักล้างของสีย้อมธรรมชาติจากแหล่งสีต่างๆ3. ปัจจัยและลักษณะการขาดของเส้นไหมยืนในการทอผ้าด้วย...4. ผลกระทบของกระบวนการผลิตต่อสมบัติทางกลของเส้นไหม5. ท่านั่งและลักษณะการทอที่ส่งผลต่อโรคปวดกล้ามาเนื้อของผู้ทอผ้าชีวฯ-ฟิสิกส์เคมี-ฟิสิกส์ฟิสิกส์บูรณาการวิทย์บูรณาการวิทย์
  31. 31. ตัวอย่างโครงงาน “อาชีพทอผ้า...”08/03/56 316. ความเชื่อและแหล่งที่มาของภูมิปัญญาของการเลี้ยงตัวไหม7. รูปแบบเรขาคณิตของลายผ้าทอที่ใช้ในพิธีกรรม...และความหมาย8. ปัจจัยความสาเร็จของการรวมกลุ่มทอผ้าไหมกลุ่ม...9. ผลของการรณรงค์ใช้ผ้าไทยของส่วนราชการที่มีต่อเศรษฐกิจชุมชน....10. เส้นทางมูลค่าเพิ่มและผลตอบแทนที่ตกค้างในชุมชนของผ้าทอพื้นบ้านมนุษย์ศาสตร์วิทย์-มนุษย์สังคมฯเศรษฐศาสตร์เศรษฐศาสตร์
  32. 32. ความรู้จากประสบการณ์08/03/56 32
  33. 33. โรงเรียน ครู และการเรียนการสอนในสภาพปัจจุบันตอนที่ 208/03/56 33
  34. 34. 08/03/56 34การศึกษาที่เป็นเหยื่อโดยไม่รู้ตัว
  35. 35. พุทธิพิสัยในการศึกษา08/03/56 35รู้/จาเข้าใจประยุกต์คิดวิเคราะห์คิดสังเคราะห์คิดประเมินเรียนวิจัยคิดวิพากษ์ระบบประเมินครูและ O-Net ทาให้การศึกษาติดที่บันไดขั้นแรก
  36. 36. การเรียนแบบบันไดขั้นแรก08/03/56 36
  37. 37. รู้ไหมว่า O-Net 30% จาก 4 ตัวเลือกแปลว่ารู้ 7 ใน 100„ รู้ 7„ ไม่รู้ 93 เดาเอาได้ 93/4 ได้มาอีก 23„ รวมได้ 7+23 = 3008/03/56 37O-net ได้ 30%30% แปลว่ารู้ 7ไม่รู้เลยยังได้ 25%แปลว่าล้มเหลวเข้าใจสถิติ 4 ตัวเลือกเอาสถิติมาประยุกต์
  38. 38. 08/03/56 38กติกาเป็นตัวกาหนดเกมการเล่น
  39. 39. สอนผู้อื่น/นาเสนอเรียนจากลงมือปฏิบัติอภิปรายกลุ่มดูสาธิตใช้สื่อภาพและเสียงอ่านเองฟังบรรยายความรู้ที่เหลือ5%10%20%30%50%75%90%PassiveLearningActiveLearning100%วิจัยค้นคว้าให้รู้เองได้ยินแล้วฉันก็ลืมได้เห็นฉันได้เพียงจาเมื่อได้ทาฉันจึงเข้าใจ08/03/56 39เมื่อวิจัยจึงบรรลุรู้ แนวทางวิจัยนาเสนอเวทีงานปฏิบัติทาเป็นกลุ่ม
  40. 40. ความคิดในวงการการศึกษาและการพัฒนาที่ต้องการสาหรับ RBL: ประสบการณ์จากเพาะพันธุ์ปัญญาตอนที่ 308/03/56 40
  41. 41. 08/03/56 41
  42. 42. จาเป็นข้อมูลแก่คิดเกิดปัญญาความเข้าใจความจริงเพื่อให้เกิดแล้วจัดเป็นข้อมูลเพื่อเอาไปใช้ทา อารยธรรมวงจรพัฒนาปัญญา โลกภายในโลกภายนอกเพื่อให้เกิดทาให้วงจรพัฒนาอารยธรรม08/03/56 42พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตตฺโต)
  43. 43. ความคิดความรู้สึกความจริง(พัฒนาปัญญา)ทาให้สาเร็จประโยชน์(พัฒนาอารยธรรม)รับใช้ตัญหาข้อมูล ความรู้ ความอยากได้ความจริงความคิดทาให้เกิดทาให้เกิดทิฏฐิรับใช้คิดปรุงแต่งเป็นทาสอารมณ์08/03/56 43พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตตฺโต)
  44. 44. ตัณหา ไม่เรียกร้องหาปัญญาหาเสพสุขจากผัสสะฉันทะ สุขจากสภาพที่ดีขึ้น หาทา เรียกร้องหาปัญญาเพราะเข้าใจ RBL การทาวิจัยหาปัญญาจึงเป็นความสุขเพราะไม่เข้าใจ RBL การทาวิจัยหาปัญญาจึงเป็นความทุกข์ความเข้มแข็ง ทักษะปฏิบัติความเพียร ความอดทนอ่อนแอขี้เกียจ ไม่สู้งานพัฒนาด้อยพัฒนา08/03/56 44พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตตฺโต)
  45. 45. 08/03/56 45ฉันเราเข้าใจกันเธอฉันเราไม่เข้าใจเธอร่วมมือปลอดภัยบันดาลใจผูกพันไว้ใจไม่ปลอดภัยท้อแท้ เบื่อห่างเหินระแวงต่อต้านผลผลแรงกระตุ้นจากภายนอกแรงกระตุ้นจากภายในฉันทะการเรียน RBL กับการปรับเปลี่ยนนิเวศการเรียนรู้
  46. 46. 46เรียนรู้ตกหล่มตอบโต้มองทางเลือกความรู้สึกสถานการณ์ความคิดจาก M.J. Adams “Change Your Questions Change Your Life”08/03/56
  47. 47. ทัศนคติของนักตัดสินและนักเรียนรู้นักตัดสิน• ชอบตัดสินตนเองหรือคนอื่น• มีปฏิกิริยาโต้ตอบอัตโนมัติ• รู้ดีไปหมดทุกอย่าง• ไม่ยืดหยุ่น ไม่ปรับตัวนักเรียนรู้• ยอมรับตัวเองและคนอื่น• รับผิดชอบและรอบคอบ• ให้คุณค่ากับความไม่รู้• ยืดหยุ่นและรู้จักปรับตัว47จาก M.J. Adams “Change Your Questions Change Your Life”08/03/56
  48. 48. ทัศนคติของนักตัดสินและนักเรียนรู้นักตัดสิน• คิดว่าตนเองเป็นฝ่ ายถูก• กลัวความแตกต่าง• ปกป้ องสมมุติฐานตนเอง• มองว่าความเป็นไปได้มีขีดจากัด• อารมณ์พื้นฐานปิดกั้นตัวเองนักเรียนรู้• อยากรู้อยากเห็น• ให้คุณค่ากับความแตกต่าง• ตั้งคาถามกับสมมุติฐานที่ใช้• มองว่าความเป็นไปได้มีขีดไม่จากัด• อารมณ์พื้นฐานอยากรู้-เห็น48จาก M.J. Adams “Change Your Questions Change Your Life”08/03/56
  49. 49. ความสัมพันธ์จากทัศนคติของนักตัดสินและนักเรียนรู้นักตัดสิน• มีความสัมพันธ์แบบได้-เสีย• รู้สึกแปลกแยกจากคนอื่น• โต้เถียง• แสดงความคิดเห็นขัดแย้งกับคนอื่นนักเรียนรู้• ความสัมพันธ์ได้ทั้ง 2 ฝ่ าย• ไม่มีความรู้สึกแปลกแยกจากคนอื่น• แลกเปลี่ยนความคิดเห็น• ใช้เหตุผลในการวิเคราะห์ความเห็นคนอื่น49จาก M.J. Adams “Change Your Questions Change Your Life”08/03/56
  50. 50. ความสัมพันธ์จากทัศนคติของนักตัดสินและนักเรียนรู้นักตัดสิน• ฟังเพื่อหาถูก/ผิด เห็นด้วย/ไม่เห็นด้วย• มองความคิดเห็นคนอื่นว่าปฏิเสธ• มองหาการโจมตีหรือปกป้ องตนเองนักเรียนรู้• ฟังเพื่อหาข้อเท็จจริง ความเข้าใจ ความร่วมมือ• เห็นคุณค่าความคิดเห็นคนอื่น• มองหาทางแก้ไข/สร้างสรรค์50จาก M.J. Adams “Change Your Questions Change Your Life”08/03/56
  51. 51. การตั้งคาถามของนักตัดสินและนักเรียนรู้นักตัดสิน• มีอะไรผิด?• ใครผิด?• ฉันจะพิสูจน์ได้อย่างไรว่าฉันถูก?• ฉันจะควบคุมมันได้อย่างไร?• ฉันพ่ายแพ้ได้อย่างไรกัน?นักเรียนรู้• มีอะไรที่ใช้ได้ผล?• ฉันต้องรับผิดชอบอะไร?• ข้อเท็จจริงคืออะไร?• ฉันมีทางเลือกอะไรบ้าง?• อะไรมีประโยชน์ต่อเรื่องนี้?51จาก M.J. Adams “Change Your Questions Change Your Life”08/03/56
  52. 52. การตั้งคาถามของนักตัดสินและนักเรียนรู้นักตัดสิน• เกิดเรื่องไม่ดีกับฉันได้อย่างไร?• ทาไมพวกเขาไม่รู้อะไรเลย?• ทาไมพวกเขาทาตัวน่าหงุดหงิดอย่างนี้?• ทาไมมันถึงน่าเบื่ออย่างนี้?นักเรียนรู้• ฉันสามารถเรียนรู้อะไรได้บ้าง?• คนอื่นๆ รู้สึกอย่างไร?• คนอื่นๆ ต้องการอะไร?• มีอะไรที่เป็นไปได้?52จาก M.J. Adams “Change Your Questions Change Your Life”08/03/56
  53. 53. เสียงสะท้อนจากเด็ก(WS ครู พพปญ. ที่ศรีสะเกษมีนักเรียน ม. 1 -3 เข้าร่วมประมาณ 10 คน)„ “การเรียนอย่างที่ทามา 2 วันนี้ต่างจากที่เรียนที่โรงเรียนอย่างไร”„ “สนุก..แต่เกร็ง”„ “ทาไมต้องเกร็งด้วย?”„ “เพราะต้องเรียนกับครู ไม่เคยเรียนพร้อมกับผู้ใหญ่มาก่อน”„ “เรียนพร้อมกันอย่างนี้ทาให้รู้อะไรบ้าง”„ “ครูน่าจะเข้าใจเด็กอย่างพวกผมมากขึ้น เวลาที่ผมเรียนไม่เข้าใจ”„ “หมายความว่าอย่างไร?”„ “เพราะครูก็ทาผิดได้เหมือนกัน”08/03/56 53ครูเป็นนักตัดสินเด็กมีศักยภาพเป็นนักเรียนรู้ แต่ศักยภาพถูกกดทับไว้เพราะไม่เคยชินกับการเรียนในพื้นที่ปลอดภัยเด็กออกนอกกรอบคิดเดิม และรู้สึกอิสระเราต้องเปลี่ยนทัศนคติของครูจากนักตัดสินมาเป็นนักเรียนรู้เพื่อจัดความสัมพันธ์ในห้องเรียนใหม่เด็กสะท้อนอะไร?
  54. 54. ทัศนคติการเรียนรู้ของครู (ข้อเรียนรู้จาก พพปญ.)„ ผอ. ไม่สนใจจดหมายที่ไม่มีตราครุฑ„ ครูเบื่อการอบรมที่ไม่ได้อะไรกลับไป แต่ต้องการ “ใบประกาศฯ”„ ครูไม่เคยชินกับการต้องคิดเอง„ ครูสับสนระหว่างเหตุผลและความคิด ใช้เหตุผลตื้นๆ และชอบเอาความคิดมาเป็นเหตุผล„ ครูขาดจินตนาการ„ ชีวิตครูขาดกระบวนการกลุ่มในการ ลปรร.5408/03/56
  55. 55. ครูขาดจินตนาการ5508/03/56
  56. 56. ครูขาดทักษะการประยุกต์ความรู้แก้ปัญหา• เค้กสีส้มมีหน้าสีขาวอร่อยมาก เราจะแบ่งเป็น 2 ส่วนให้ได้เนื้อและหน้าเค้กเท่าๆ กันได้อย่างไร โดยตัดเป็นเส้นตรงเส้นเดียว08/03/56 561) เส้นที่ลากผ่านจุดศูนย์กลางของสี่เหลี่ยม จะแบ่งสี่เหลี่ยมออกเป็น 2 ส่วนเท่าๆ กัน2) จุดศูนย์กลางคือจุดตัดของเส้นทแยงมุม
  57. 57. ครูแยกเหตุผลกับความคิดไม่ได้„ ให้หาคู่เหตุผลที่ผิด หรือไม่เป็นเหตุเป็นผลต่อกัน5708/03/56ดู TV ง่วงนอนตื่นสายกินยาแก้แพ้ ง่วงนอนง่วงนอนเมฆ แดดฟ้ าร้องฟ้ าแลบยาเสพติดยาบ้าหางลูกศรคือเหตุ หัวลูกศรคือผล
  58. 58. ถาม ฟ้าร้องกับฟ้าแลบอะไรเป็นเหตุ อะไรเป็นผล?ตอบ เกิดพร้อมกันถาม อันหนึ่งเป็นแสง อีกอันเป็นเสียง เป็นสิ่งเดียวกันหรือไม่?ตอบ ไม่ใช่สิ่งเดียวกันถาม ตกลงเกิดพร้อมกันใช่ไหม?ตอบ ถ้าอย่างนี้.... ไม่น่าจะใช่ถาม อะไรเป็นเหตุของอะไร?ตอบ ฟ้าแลบ08/03/56 58
  59. 59. ถาม รู้ได้ไง?ตอบ เห็นฟ้าแลบก่อนฟ้าร้องถาม การเห็นก่อนสามารถสรุปได้ว่าเกิดก่อนใช่ไหม?ตอบ น่าสรุปได้ถาม จริงหรือ... ลองคิดใหม่ เพราะแสงเดินทางเร็วกว่าเสียงฟ้าแลบอาจเกิดหลังได้ตอบ เออนะ... ถ้าจะจริง08/03/56 59
  60. 60. ถาม คิดใหม่อะไรเป็นเหตุของอะไร? เพราะเกิดฟ้าแลบจึงเกิดฟ้าร้อง หรือเพราะฟ้าร้องมันจึงแลบตอบ ฟ้าร้องเป็นเหตุถาม เพราะอะไร?ตอบ เหมือนกะเทาะหินก่อไฟ หินกระทบกัน เกิดเสียงก่อนเกิดประกายไฟถาม สมัยอยู่มัธยมเคยเรียนเรื่องการเกิดฟ้าร้องฟ้าแลบไหม?ตอบ เคย... แต่ไม่เคยต้องสงสัยว่าอะไรเป็นเหตุของอะไร08/03/56 60
  61. 61. ครูต้องพัฒนาอะไร?1. ความคิดในระบบวิทยาศาสตร์เพื่อให้คิดเป็น ประกอบด้วยก) ความคิดเชิงเหตุผล (รู้ว่าผลเกิดจากเหตุ)ข) ความคิดเชิงระบบ (เห็นความเชื่อมโยงของสรรพสิ่ง)ค) ความคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ (ช่วยเด็กให้เป็นconstructivist)08/03/56 61ขณะนี้ครูคิดได้แค่ไหน?
  62. 62. ครูต้องพัฒนาอะไร?2. ทักษะ backward design ในการออกแบบกระบวนการเรียนรู้ของนักเรียน ประกอบด้วยก) รู้สาระที่แท้จริงของวิชาข) รู้เป้ าหมายที่นักเรียนต้องรู้ ทั้งสาระและทักษะค) รู้ขั้นตอนการเข้าสู่เป้ าหมายง) รู้ learning style ของนักเรียนจ) มีความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบกระบวนเรียนที่ผสมกิจกรรม08/03/56 62ขณะนี้ครูรู้อะไร แค่ไหน?
  63. 63. อะไรคือ systems thinking• คือวิธีการคิดแบบหนึ่ง ที่ทาให้เข้าใจความจริงว่าสรรพสิ่งไม่ได้อยู่เดี่ยวๆ แต่มีความสัมพันธ์ จน “เห็นทั้งหมด” และ “สภาพที่สัมพันธ์กัน” ว่าระบบ คือ กลุ่มขององค์ประกอบที่มีปฏิสัมพันธ์กัน (interrelated) ปฏิบัติเชื่อมกัน (interacting) หรือขึ้นต่อกัน(interdependent) ที่รวมกันเป็นความซับซ้อนในหนึ่งเดียว(complex and unified whole) ที่มีเป้ าหมายเฉพาะ และคงอยู่ได้ก็เพราะการทางานขององค์ประกอบย่อย• Systems thinking มีพลังมากกว่า Mind map ที่ครูคุ้นเคย08/03/56 63
  64. 64. โครงงานศึกษาการปลูกกล้วยป้ องกันไฟไหม้สวนยางสมมุติฐาน “การปลูกกล้วยน้าว้าสามารถเพิ่มความชื้นในดินได้”ความชื้นดินความคิดเชิงเหตุผลทาให้เกิด RBL ที่ถูกต้องตัวแปรต้นตัวแปรตามเป็นงานวิจัยลูกศรเดียว รู้เพียง what08/03/56 64
  65. 65. ความชื้นดินปฏิบัติการ ให้หาสายโซ่ของเหตุและผลตัวแปรต้นตัวแปรตามอะไร?08/03/56 65
  66. 66. ความชื้นดินอุณหภูมิดินร่มเงาการระเหยน้าจากดินน้ากลั่นตัวกลางคืนเฉลย08/03/56 66วิจัยคือการพิสูจน์ความสัมพันธ์ของลูกศรซึ่งทาให้รู้เหตุผลที่ละเอียดขึ้นถึง why
  67. 67. ความชื้นดินอุณหภูมิดินร่มเงาดึงน้าใต้ดินการระเหยน้าจากดินน้าในดินชั้นบนน้าในดินชั้นล่างน้าในต้นกล้วยน้ากลั่นตัวกลางคืนรากดูดน้ามาแพร่น้าให้ดินวิจัยที่ละเอียดขึ้น08/03/56 67อิทธิพลของใบอิทธิพลของราก
  68. 68. ..........จึงคิดว่า.........แล้วพบว่า...............ซึ่งเราสามารถจะ..................ประโยคหลักของโครงงานฐานวิจัย08/03/56 68
  69. 69. ..........จึงคิดว่า.........แล้วพบว่า...............ซึ่งเราสามารถจะ..................ความสงสัยคิดเชิงเหตุผลโครงงาน RBLคิดใคร่ครวญ + สาระวิชาคิดวิเคราะห์คิดสร้างสรรค์/ประยุกต์คิดเชิงระบบคิดสังเคราะห์ข้อมูลของโครงงานบันได 3 ขั้นสุดท้ายของ Bloom08/03/56 69
  70. 70. แนวทางการช่วยเหลือครู: ประสบการณ์จากโครงการเพาะพันธุ์ปัญญาตอนที่ 408/03/56 70
  71. 71. โค้ชคือใคร? มีคุณสมบัติอย่างไร?• รู้เป้ าหมาย• รู้จุดบกพร่อง ที่เป็นเหตุไม่ถึงเป้ าหมาย• รู้เทคนิค/วิธีแก้จุดบกพร่อง• แนะนาให้ปฏิบัติ แล้วเฝ้ าดูเพื่อปรับปรุง08/03/56 71
  72. 72. Coach กับการ Detox ครู• พิษร้ายที่มีอยู่– การฝึกอบรมวิจัยครูได้สร้าง “มายาคติ” วิจัย ที่ทาให้ครูกลัวการทาวิจัย– O-Net และการประเมินทาให้ครูให้ความสาคัญเนื้อวิชามากกว่ากระบวนการ– ระบบประเมินทาให้การสอน(ติว)ตอบสนอง O-Net ดีกว่าการฝึกทักษะ• ระบบทาให้ครูสับสนระหว่างเหตุผลกับความคิด ไม่กล้าคิดต่าง ไม่อยากคิดเอง• ถอนพิษด้วย workshop Learning by Doing + สร้างแรงบันดาลใจ เพื่อ– เข้าถึงความคิดเป็นเหตุผล (หายกลัววิจัย)– เข้าถึงกระบวนการของนักจัดการการเรียนรู้ด้วย (ได้ backward design)08/03/56 72
  73. 73. การพัฒนาภาคีทางาน• สกว. ฝึกทีมมหาวิทยาลัย 8 แห่งให้เข้าใจ RBL สาหรับการศึกษาขั้นพื้นฐาน• ทีมมหาวิทยาลัยแต่ละแห่งฝึกกลุ่มครูแกนนา 40-50 คน (จาก 10โรงเรียน)• ครูแต่ละโรงเรียนฝึกนักเรียน 35-40 คนให้ทาโครงงานฐานวิจัยRBP ทั้งห้อง โดยบูรณาการสาระให้เป็น RBL• ทีมมหาวิทยาลัยทั้ง 8 รวมเป็น PLC การฝึก RBL แก่ครู• ครูในโครงการรวมเป็น PLC การเป็นฝึก RBL แก่นักเรียน08/03/56 73
  74. 74. ฝึกทักษะ 1 ฝึกทักษะ 2จิตตปัญญาสอนโครงงานแบบบูรณาการทักษะ STทักษะวิจัยทักษะคิดวิเคราะห์เข้าใจและจิตใจพร้อม คิดเชิงเหตุผล คิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดวิพากษ์ต้นน้า กลางน้า ปลายน้าทักษะคิดสังเคราะห์น.ร. ทา RBPPDCA ของครูKM/PLCรายงานวิจัยเวทีนาเสนองานพัฒนาครูฝึกทักษะ 3คิดประเมิน08/03/56 74
  75. 75. ทีมครู 4-5 คนออกแบบการเรียนรู้พัฒนาการสอน1 สร้างโจทย์2 ออกแบบเก็บข้อมูล3 เขียน proposal4 เก็บข้อมูล5 วิเคราะห์/สังเคราะห์สรุป6 เขียน/นาเสนอปัญหาตามบริบทหลักการวิจัยสมมุติฐานจากทฤษฎีรูปแบบการเขียนเครื่องมือทักษะคิดทักษะการสื่อสารวิชาการเวทีวิพากษ์เวทีวิพากษ์เวทีวิพากษ์พ.ค.มิ.ย.ก.ค.ส.ค.ก.ย.-พ.ย.ธ.ค.มี.ค. 5708/03/56 75
  76. 76. ทีมพี่เลี้ยงพัฒนาทักษะครู1 เตรียมความพร้อม2 จัดทาแผนการสอน3 ออกแบบกิจกรรม/ฝึกสอน4 ฝึกวิเคราะห์สังเคราะห์5 วิเคราะห์/สังเคราะห์สรุป6 ฝึกเขียน/นาเสนอWorkshop คิดเชิงเหตุผลรูปแบบแผนการสอนBackward designWorkshop คิดวิเคราะห์/สังเคราะห์AAR นิเทศงานรูปแบบการเขียนเวทีวิพากษ์เวทีวิพากษ์เวทีวิพากษ์ม.ค.มี.ค.มิ.ย.ก.ย.-ต.ค.ธ.ค.ม.ค. 5708/03/56 76

×