Metalebi

7,246 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
7,246
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
37
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Metalebi

  1. 1. მეტალები და შენადნობები<br />მეტალების ზოგადი დახასიათება<br />
  2. 2. პერიოდული სისტემის 110 ქიმიური ელემენტიდან 94 მეტალია. მეტალები პერიოდულ სისტამაში განლაგებულია ბორი -ასტატის დიაგონალზე ანუ პერიოდული სისტემის მარცხენა ქვედა მხარეს.<br />მეტალები ჩვეულებრივ მყარ მდგომარეობაში არიან, გარდა ვერცხლისწყლისა. მეტალებს ახასიათებთ კარგი სითბო და ელექტროგამტარობა, ჭედადობა და ბზინვარება . ყველა ეს თვისება აიხსნება განსაკუთრებული ქიმიური ბმის არსებობით -მეტალური ბმით. მეტალის კრისტალური მესერის კვანძებში განლაგებულია მეტალთა იონები , რომელთა შორიც თავისუფლად მოძრაობენ მეტალის ბოლო შრიდან მოწყვეტილი ელექტრონები.<br />
  3. 3. ლითონები ხასიათდებიან ელექტრო გამტარობით. მეტალებიდან ყველაზე კარგი გამტარია ვერცხლი, შემდეგ სპილენძი<br />ვერცხლი ასევე გამოიყენება საიუველირო საქმეში<br />
  4. 4. სიმკვრივის მიხედვით მეტალები იყოფა ორ ჯგუფად: მსუბუქ მეტალებად, რომელთა სიმკვრივე 5-ზე ნაკლებია და მძიმე მეტალებად, რომელთა სიმკვრივე 5-ზე მეტია.<br />ყველაზე მსუბუქი მეტალია ლითიუმი(0,53)<br />ყველაზე მძიმე მეტალია ოსმიუმი(22,6)<br />
  5. 5. მსუბუქი მეტალები ადვილლღობადია, მძიმე ძნელადლღობადი.<br />ლღობის ყველაზე დაბალი ტემპერატურა აქვს ვერცხლისწყალს(-38.9)<br />ვერცხლის წყალს იყენებენ თერმომეტრების წარმოებაში<br />ლღობის ყველაზე მაღალი ტემპერატურა აქვს ვოლფრამს(3410)<br />ვოლფრამისაგან ელექტრო ნათურებს ამზადებენ<br />
  6. 6. მეტალები ერთმანეთისგან განსხვავდება სიმაგრით.<br />ყველაზე მაგარი მეტალია ქრომი. ის ჭრის მინას <br /> ყველაზე რბილი მეტალებია ნატრიუმი და კალიუმი, ისინი ადვილად იჭრებიან დანით<br />
  7. 7. მეტალები პირობითად შემდეგნაირდ იყოფა<br />შავი (Fe;Mn; Cr)<br />იშვიათი(Li;Mo)<br />რადიაქტიური(Ra)<br />ფერადი(Al;Cu)<br />)<br />ძვირფასი(Au;Ag)<br />
  8. 8. მეტალების გავრცელება ბუნებაში<br />მეტალების მნიშვნელობა განუზომელია მცენარეების, ცხოველებისა და ადამიანებისათვის<br />კეთილშობილი მეტალების გარდა ყველა მეტალი ბუნებაში გავრცელებულია ნაერთების სახით<br />
  9. 9. მანგანუმი ერთ-ერთი მეტად გავრცელებული ელემენტია, იგი დედამიწის 0.3% შეადგენს. მანგანუმის მადანი-პიროლუზიტის- MnO2-სახით ძველთაგან არის ცნობილი,<br />ჭიათურა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ინდუსტრიული ცენტრია საქართველოში. ეს განპირობებულია მდინარე ყვირილას ხეობაში მანგანუმის მაღაროების შექმნითა და განვითარებით.<br />თანამედროვე ტექნიკაში Mnგანსაკუთრებით მნიშვნელოვან როლს თამაშობს. დიდი რაოდენობითაა საჭირო მანგანუმი ფოლადების დასამზადებლად. მისი დამატება ფოლადისა და რკინისათვის ანიჭებს მათ ჭედადობასა და სიბლანტეს<br />
  10. 10. ოქრო - მდიდრული და კეთილშობილი ლითონია. სუფთა ოქრო არ შედის რეაქციაში სხვა ნივთიერებებთან და არ ექვემდებარება კოროზიას.<br />საქართველოს ქვემო ქართლის რეგიონ სოფელ კაზრეთში ოქროს მაღარო “მადნეული” შეიქმნა. აქ წლების მანძილზე ოქროს მოპოვება და დამუშავება ხდებოდა;<br />
  11. 11. რუსთავის მეტალურგიული კომბინატი უდიდესი სამრეწველო ცენტრია საქართველოში<br />1950 წელს მეტალურგიულ ქარხანაში გამოადნეს პირველი ფოლადი, 1954 წელს — თუჯი და კოქსი,<br />
  12. 12. 92 მეტალიდან ადამიანის სისხლი შეიცავს 14, ისინი აუცილებელია ორგანიზმისთვის, მათი ნაკლებობა ან ზედმეტი რაოდენობა იწვევს სხვადასხვა დაავადებებს.<br />მაგ. სიხლის ჰემოგლობინის შედგენილობაში შედის რკინა. მისი ნაკლებობობა ორგანიზმში იწვევს ანემიას ანუ სისხლის ნაკლებობას.<br />კალციუმი შედის ძვლების კბილების შედგენილობაში, მონაწილეობს სისხლის შედიდებაში. კალციუმის ნაკლებობა იწვევს ოსტეოპორეზს ანუ ძვლების დაშლას, კარიესს<br />ნატრიუმის იონები მონაწილეობს ნერვული იმპულსების გადაცემის პროცესში. ნატრიუმის იონების ნაკლებლობა ორგანიზმში იწვევს კრუნჩხვებს<br />

×